संतुलन करूनी चालवी, निसर्गाचा खेळ सतत ।

जन्ममृत्यूची चाके फिरवी, एकाच वेगाने अविरत ।।

जन्म घटना ही शांत होता, मृत्यू परि घेई लक्ष्य खेचूनी ।

नष्ट होतो जेव्हां मानव, विचार लाटा उठती मनी ।।

मरणामध्यें निसर्ग असतां, हताश होऊनी दु:ख करी ।

मानवनिर्मित नाश बघूनी, घृणायुक्त येई शिसारी ।।

पूर वादळे धरणी कंप, पचवितो आम्ही ही संकटे ।

मानव निर्मित युद्ध दंगली, सूड भावना तेथे पेटे ।।

विनाश असता दोन्हीमध्ये, मान तुकवी निसर्गापुढे ।

बिघडले घर देईल बांधूनी, विश्वास बाळगी ईश्वराकडे ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

झोपेतून उठताच बाबा बाबा करी
हाती माझ्या आहे तुझ्या पाळण्याची दोरी

रडू नको बाळा तुला देतो मी झुला
आभाळाच्या उंची वरी नेतो मी तुला

तेथूनच बाबा ला तू न्याहाळत रहा
हाता मध्ये आहे त्याच्या खेळणी पहा....

ना ना ना ना ना ना.... ना ना ना ना ना ना....

उगी उगी बाळा आता थांब ना तू जरा
वाटी मध्ये आणतो मी दूध आणि शिरा

तुझ्यासाठी बाबा घोडा बनून धावेल
पाठीवर तुला त्याच्या रोज खेळ वेल

दुडू दुडू तुझ्या संगे धावत तो जाईल
ठेच लागताच तुला सावरून घेईल....

ना ना ना ना ना ना.... ना ना ना ना ना ना....

आता गेलो आहे पोरी पुरता थकून
कुठून मी आणू तुझ्या आई ला शोधून

गेली आहे देवा घरी दूर तुझी आई
कधीच मी तिला आणू शकणार नाही

आठवण येता तिची रडू नको बाई
तुझ्या साठी आहे मीच बाबा आणि आई.….

ना ना ना ना ना ना.... ना ना ना ना ना ना....

कवी :भैय्यानंद वसंत बागुल

कशासाठी जगतो आपण, विचार तुम्हीं करतां कां ?
मृत्यू येई तो जगावयाचे, हेच धोरण समजतां कां ?

खाणे – पिणें वंश वाढविणे, हेच जीवन असते कां ?
ऐष आरामी राहूनी तुम्ही, देहासाठी सारे, हे मानता का ?

पाठीं लागूनी धनाच्या त्या, बरोबर संपत्ती न्याल कां ?
पैसा मुलांसाठी ठेऊन ही, शिव्या त्यांच्या चुकवाल कां ?

सारे कळूनी वळत नसते, तत्व हे जाणून घ्याल कां ?
उपयोग करूनी ज्ञानाचा, जीवन चांगले कराल कां ?

सारे आहे प्रभूचे समजून, शांत चित्ताने जगाल कां ?
दया क्षमा शांती हे गुण, अंगी आपुल्या बाणाल कां ?

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
e-mail- bknagapurkar@gmail.com

गुरूचा महीमा थोर I उघडूनी जीवनाचे द्वार

सांगूनी आयुष्याचे सार I मार्ग दाखविती तुम्हां १

वाटाड्या बनूनी I भटकणे थांबवूनी

मार्गासी लावूनी I ध्येय दाखवी तुम्हां २

न कळला ईश I न उमगले आयुष्य

दु:ख देती जीवन पाश I बिना गुरू मुळे ३

अंधारातील पाऊल वाट I ठेचाळण्याची शक्यता दाट

प्रकाशाचा किरण झोत I योग्य रस्ता दाखवी ४

तैसा गुरू तुमचा I पडदा फाडी अज्ञानाचा

मार्ग दाखवी जीवनाचा । आनंद मिळण्यासाठी ५

गुरूविना नाही ज्ञान I दूर करी तुमचे अज्ञान

ज्ञान ज्योत देई पेटून । तुमच्या ज्ञानदिपाची ६

ओळखावा आत्माराम I जाणावा ज्ञानराम

समजावे मनोराम I आपल्या देहातील ७

गुरू असता देहमंदिरी I कां फिरतोस दारोदारी

करावी श्रद्धा प्रभूवरी I आत्म गुरूसी जाणोनी ८

गुरू भेटणे कठीण I जाणील त्यासी कोण

जवळी तुमच्या असून I कां शोधतासी ९

तुमचा गुरू अंतर्मनी I महत्व त्याचे जानोणी

घ्यावे त्यास ओळखूनी । हेची तुमचे यश १०

जाणावे आत्मज्ञान I करावे स्वचिंतन

तोच गुरू असून । उद्धारूनी नेई ११

ज्याचा गुरू त्याचे जवळ I मग का दवडसी वेळ

शोधण्यास जाई काळ I निरर्थक १२

आयुष्य आहे थोडे I चित्त द्यावे प्रभूकडे

जीवनाचे उकलेल कोडे I त्याच्या आशिर्वादे १३

जीवनाचे मर्म I जाणावे हा धर्म

त्याचप्रमाणे करावे कर्म I आयुष्य सार्थकी होणेसी १४

गुरूसी करावे वश I समजोनी त्यास ईश

घ्यावा त्याचा उपदेश I जीवनाचा १५

एकदा अंतर गुरू लाभता I उपदेश त्याचा मिळता

मार्गदर्शन सतत होता I तुमच्या जीवनाचे १६

श्रेष्ठ गुरू अंतरीचा I परि विवेक पाहीजे मनाचा

सराव करावा एकाग्रतेचा I उपदेश त्याचा घेण्या १७

अंतरज्ञान मिळे कठीण I करावे लागते बहुत चिंतन

श्रद्धा प्रभूवर ठेवून I ध्यान करावे १८

एकाग्रतेचे चिंतन I लागता प्रभूध्यान

विचार रहीत करावे मन I प्रकाश पडेल अंतरमनी १९

आंतरमनातील प्रकाश I चेतना देईल सावकाश

आनंदी करील आयुष्य I गुरू बनोनी तुमचा २०

रोज करावे ध्यान I मनी एकाग्र भाव आणून

जाता बाह्य जगाला विसरून I नियमाने २१

योगाचे आसते सामर्थ्य I जीवनाचा दाखवी अर्थ

न जाई प्रयत्न व्यर्थ I विश्वास ठेवावा प्रभूवर २२

गुरू तुमच्या अंतरी I शोधता त्यासी बाहेरी

हिच शोकांतिका खरी I तुमच्या जीवनाची २३

सारे जीवन वाया जाई I जीवन तत्व ध्यानी न येई

पश्चातापूनी उपयोग नाही I शेवटचे क्षणी २४

चार दिवसांचे जीवन I सार्थकी लागावे म्हणून

पाया त्याचा आत्मज्ञान I समजोनी घ्यावा २५

संशय मनी न यावा I ध्यानयोग सिद्ध करावा

तोच आपुला गुरू समजावा । अंतरात्मा २६

गुरू नसतो कुणी व्यक्ती I अंतर्मनातील ती शक्ती

आत्मा त्यास संबोधती । विद्वान जन २७

जागृत अंतरात्मा । तोच होय परमात्मा

श्रम न येई कामा । शोधता देहाबाहेरी २८

तुमचा गुरू तुमचेपाशी । परी तुम्ही वाट चुकलासी

जाणोनी घ्यावे गुरूसी । आत्मचिंतनाने २९

प्रत्येक ती व्यक्ती । तिच्यातील सुप्त शक्ती

सूचना देत असती । जिवन मार्गाच्या ३०

जागृती आसवे चित्ती । चेतवावी सुप्त शक्ती

मार्ग तयांना दिसती । ज्ञान प्रकाशाने ३१

एकाग्र ज्याचे मन । न होत चुका त्याचे कडून

संसार सागर जाय पोहून, केव्हांही ३२

असावा आत्मविश्वास । मिळेल त्यासी यश

मदत करी ईश । तयांना

आत्मबल महान । मार्ग त्यासी दिसून

यश करी संपादून । जीवनाचे ३४

इच्छा तेथे मार्ग असती । अंतरगुरू मार्ग दाखविती

श्रद्धा ठेवावी त्याचे वरती । ध्येय गाठण्यासाठी ३५

आपण चुका करिती । दोष प्रभूसी देती

नशीबास नावे ठेवती । अज्ञानामुळे ३६

निर्णयाचे बहूत क्षण । सुख - दु:खे त्यावरी अवलंबून

जीवन होई कठीण । चूक तुमची घडता ३७

चूक होते विचारांची । परिस्थिती जाणण्याची

चाहूल न येती संकटाची । तुम्हांसी ३८

भावना आणि विचार । यांची मर्यादा असणार

नियती तिला न कळणार । हाच आहे निसर्ग ३९

आपण जगतो विचाराने । आपल्यातील भावनेने

परंतु जगावे आत्मज्ञानाने । हाच यशाचा मार्ग ४०

आत्म्याचे सामर्थ्य श्रेष्ठ । त्यास कळे इष्ट

अंश प्रभूचा स्पष्ट । असे तो एक ४१

म्हणून जाणावे आत्मज्ञान । जावे त्यास शरण

अंशात्मक परमात्मा समजून । चिंतन करावे त्याचे ४२

निर्णय कधी न चुकती । जेव्हां तो आत्मा देती

योग्य निर्णय आनंदती । तुम्हां लागी ४३

आत्मज्ञान हाचगुरू । सुप्त शक्ती जागृत करू

निर्णय त्याचे शिरी धरू । हाच करावा संकल्प ४४

एकाग्र होता मन । लागेल तुमचे ध्यान

निर्णय तोच देईन । तुमच्यातील सुप्त शक्ती ४५

प्रसंग येता तुमचे वरी । एकाग्र चित्ती विचारी

आत्मगुरू निर्णय करी । तुमचे साठी ४६

आत्म्त्याचा निर्णय । समाधान देय

चुका न होय । कधीही ४७

जीवानाचे सार । समजता ईश्वर

आत्मज्ञान गुरूवर । विश्वास ठेवावा ४८

आत्मज्ञान गुरू । चिंतन त्याचे करू

मार्ग तोच धरू I जीवन यशासाठी ४९

आत्मज्ञान असे महान II घ्यावे समजोनI सर्वांनी ५०

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

गझल

वृत्त :- स्त्रग्विनी

*लगावली* :- गालगा गालगा गालगा गालगा

प्रार्थना ही तिला,भावली शेवटी
साथ देण्यास ती,धावली शेवटी

पोसली मी जिला रक्त पाजून ती;
नागिणी सारखी,चावली शेवटी

शोधली मी दया गावखेड्यात पण
माझिया अंतरी , घावली शेवटी

कोण येणार अंती बरे सोबती
साथ येणार ती,सावली शेवटी

सोडली साथ मी,काल तीची जरी
हाक देताक्षणी पावली शेवटी

© जयवंत वानखडे,कोरपना

इथली तरुणाई स्वतंत्र आणि स्वावलंबी विचारांची आहे. शैक्षणिक सुट्टीत इथली मुलं आवर्जून जॉब करतात. कोणतंही काम हे काम आहे, त्यात छोटं-मोठं वगैरे काही नसतं, ही त्यांची मानसिकता असते. कामाच्या वेळी काम आणि वीकएण्डला पार्टीज एन्जॉय करतात.

आपापल्या महालात
तुम्ही सर्वेसर्वा असता,
मग तुम्ही पेशवे असा किंवा हुजरे
सरदार असा किंवा शिलेदार.

बाहेर पडल्यावर मात्र
तुम्ही बनता
जगातील कुणीतरी,
लहानमोठे.

कुणापुढे तरी
तुम्हाला
झुकावं लागतं .
पण ,
आणखी कुणाला तरी
तुम्ही
स्वत:पुढे वाकायला लावता .
आणि त्यामुळे ,
फक्त त्यामुळेच ,
तुम्ही
मोठे मोठे
बनत जाता -
डोंगराएवढे
पर्वताएवढे .

पण ,
तें मोठेपण
केवळ दरबारातच असतं
केवळ देवडीवरच रहातं .
रणशिंग फुंकलं जातं
आणि
तलवारी भाले उंचावून
सारेजण
स्वत:ला
लढाईच्या धुमश्चक्रीत
झोकून देतात

तेव्हां ,
शिलेदार काय
अन् पेशवा काय
सारे सारखेच असतात .

पानपतावर
एखादा बारगीर पडतो
तसाच
एखादा विश्वासरावही पडतो,
कुणाची तरी
निनावी गोळी लागून .
एखादा भाऊ सापडतो
दुश्मनांच्या भाऊगर्दीत,
आणि धराशायी होतो
कुणा अनामिकाच्या
तलवारीच्या फटकाऱ्यानं .

रणधुमाळीत
नसतात शिलेदार , नसतात पेशवे,
नसतात हुद्दे , नसतात नावें ;
असतात फक्त -
पेशवे आणि हुजरे यांना
एकाच पातळीवर आणून सोडणारी
अस्ताव्यस्त पडलेली शवें .

बस्स .
हेंच एक चिरंतन सत्य आहे ,
आणि हेंच आपण
ध्यानीं ठेवायला हवें,
यशाची उत्तुंग शिखरें चढतांना ,
जीवनाच्या पानपतावर
प्राणपणानें लढतांना ,
आणि ,
हिरवा चुडा फोडून टाकून
धाय मोकलून रडतांना देखील .

-- सुभाष स. नाईक, सांताक्रुझ, मुंबई .

जुने जाऊनी इथे येतसे
इमारतींना नवा बहर
दिवसागणिक बदलतआहॆ
गाव असो की असो शहर

हे घनश्यामा श्रीकृष्णा

कोणती जादू तुझ्यां हातीं सांग रे मनमोहना ।।धृ।।

बोटे फिरवूनी मुरलीवरी

सप्तसुरांची वर्षा करी

सर्वा नाचवी तालावरी

रंगून जाती हे श्रीहरी

बोटांमधली किमया तुझी, नाहीं कळली कुणा ।।१।।

कोणती जादू तुझ्यां हातीं सांग रे मनमोहना

बोटांत बोटे गुंतवी

राधेला तूं नाचवी

गोपींना तूं गुंगवी

गोपांना तू खेळवी

कशी लागते ओढ तुझी, कळले नाही सर्वाना ।।२।।

कोणती जादू तुझ्यां हातीं सांग रे मनमोहना

पर्वत उचलूनी बोटावरी

वष्टी पासूनी रक्षण करी

नाचूं लागूनी गोकूळपुरी

तुझ्या भोवती ताल धरी

वाहूनी नयनांतील झरे, व्यक्त होई प्रेम भावना ।।३।।

कोणती जादू तुझ्यां हातीं सांग रे मनमोहना

प्रसंग पडतां रणीं

सुदर्शन फिरे बोटातूनी

रक्षण करण्या सज्जनीं

आलास तूं धावूनी

शब्द भावना अपुरी पडतां, वाट फुटे अश्रुना ।।४।।

कोणती जादू तुझ्यां हातीं सांग रे मनमोहना

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

हादरून गेलो मनात पूरता,
ऐकून त्याची करूण कहानी ।
केवळ एका दु:खी जीवाने,
हृदय दाटूनी आणीले पाणी ।।१।।

असंख्य सारे जगांत येथे,
प्रत्येकाचे दु:ख निराळे ।
सहन करिल का भार येवढा,
ऐकूनी घेता कुणी सगळे ।।२।।

सर्व दुखांचा पडता डोंगर,
काळीज त्याचे जाईल फाटूनी ।
कसाही असो निर्दयी कठोर,
आघात होता जाईल पिळवटूनी ।।३।।

मर्म जाणीले आज परि मी,
पाषाणरूप तुझे कां देवा ।
सर्वजणाची दु:खे झेलण्या,
वज्र देह हा धारीला असवा ।।४।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com