कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

शोधत होतो रुप प्रभूचे, एक चित्त लावूनी ।
अवंती भवंती नजर फिरवी, श्वास रोखूनी ।।१।।

शांत झाले चंचल चित्त, शांत झाला श्वास ।
ह्रदयनाडी मंद होऊनी, चाले सावकाश ।। २।।

पचन शक्ती हलकी झाली, जठराग्नीची ।
शिथील झाली गात्रे सारी, देह चैतन्याची ।।३।।

देहक्रियांतील प्राणबिंदू , असे ईश्वर ।
समरस होतां त्याच शक्तिशीं, होई स्थिर ।। ४।।

शोधामध्यें चिंतन करतां, ध्यान परी लागते ।
समाधी स्थितीत येतां प्राण, अनंतात मिसळते ।।५।।

नाही दिसले रुप ईश्वरीं, आगळे एकटे ।
विश्वमंडळ तोच असतां, शोधू तयास कोठे ? ।।६।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

‘प्रेम कुणावरही करावे’..ही कुसुमाग्रज यांची ही अत्यंत गाजलेली आणि आपल्याला अंतर्मुख करणारी कविता.

प्रेम कुणावर करावं ?
कुणावरही करावं

प्रेम राधेच्या वत्सल स्तनांवर करावं,
कुब्जेच्या विद्रुप कुबडावर करावं,
भीष्मद्रोणांच्या थकलेल्या तीर्थरुप चरणांवर करावं,
दुर्योधन-कर्णाच्या अभिमानी अपराजित मरणावर करावं।
प्रेम कुणावरही करावं।

प्रेम सुदामा नावाच्या भटजीवर करावं,
अर्जुन नावाच्या राजेन्द्रावर करावं,
बासरीतून पाझरणा-यासप्तस्वरांच्या चांदण्यावर करावं,
यमुनेचा डोह जहरुन टाकणा-या कालियाच्या फण्यावरही करावं,

प्रेम कुणावरही करावं
प्रेम रुक्मिणीच्या लालस ओठांवर करावं,
वक्रतुंडाच्या हास्यास्पद पोटावर करावं,
गाईच्या नेत्रातील अथांग कारुण्यावर करावं,
मोराच्या पिसा-यातीलअद्भुत लावण्यावर करावं,
प्रेम काळजाच्या नात्यावर करावं,प्रेम खड्गाच्या पात्यावरही करावं,
प्रेम कुणावरही करावं

प्रेम गोपींच्या मादक लीलांवर करावं,
पेंद्याच्या बोबडया बोलावर करावं,
यशोदेच्या दुधावर,
देवकीच्या आसवांवर,

प्रेम बलरामाच्या खांद्यावरील नांगराच्या फाळावर करावं
कंसाच्या काळजातील द्वेषाच्या जाळावर करावं,
ज्याला तारायचं,
त्याच्यावर तर करावंच,
पण ज्याला मारायचं,
त्याच्यावरही करावं,

प्रेम कुणावरही करावं
प्रेम योगावर करावं,
भोगावर करावं,
आणि त्याहुनही अधिक,
त्यागावर करावं

प्रेम
चारी पुरुषार्थांची झिंग देणा-या जीवनाच्या द्रवावर करावं,
आणि पारध्याच्या बाणानं घायाळ होऊन अरण्यात एकाकी पडणा-यास्वतःच्या शवावरही करावं,
प्रेम कुणावरही करावं
कारण
प्रेम आहे
माणसाच्या संस्कॄतीचा सारांश त्याच्या इतिहासाचा निष्कर्ष आणि भविष्यकालातील त्याच्या अभ्युदयाची आशा
एकमेव ..... !

आजकाला थोडेच व्यक्त होण्यात मजा आहे
इथे उगा व्यर्थ वाचाळपंचविशिचे वावडे आहे

सर्वार्थीच हितावह मंत्र , मौनं सर्वार्थ साधनम
आज इथे कुणाचेच कुणाला काय पडले आहे

संसारी रोज रोज नवनवीन समस्यांचे कोड़े
चिंतित जीवाला नित्य सामोरी जायचे आहे

विज्ञानयुगी कालचेही आज कालबाह्य ठरते
जगणे आज सर्वार्थांने सर्वापुढे आव्हान आहे

केवळ पैशानेच कां ? सुखाचे रांजण भरती
अंतरिची निर्मल निष्पाप भावना सुखदा आहे

निःसंकोची साथ मानवतेची आधार स्पंदनाना
हा सत्यार्थ जीवनाचा उमजण्यात विवेक आहे
**********
--वि.ग.सातपुते (भावकवी)

(9766544908)

रचना क्र. 322

7/12/2022

देहमनाचा आनंद औरची, नसे तयाला दुजी कल्पना ।
जीवनामधले मिळता सारे, उरे न तेथे कसली तुलना ।।

आनंदाचा घट भरूनी हा, तन मन देयी पिण्यासाठी ।
आनंदाला नसे सीमा मग, अनेक घट अन् अनेक पाठी ।।

एक घटातूनी आनंद मिळता, दुजे घट हे जाती विसरूनी ।
अनेक घटांतील आनंद हा, लूटाल कसा तृप्त होवूनी ।।

दुजामध्ये समरस होवूनी, लुटूनी घ्या तुम्ही आनंद सारा ।
‘मी’ ‘तू’ ह्यांच्या पलीकडला तो, आनंद घटाचा भव्य पसारा ।।
-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

रंग बदलले ढंग बदलले,
साऱ्या जीवनाचे ।
बदलणाऱ्या परिस्थितीने,
तत्व शिकवले जगण्याचे ।।१।।

कैफ चढूनी झेपावलो,
नभात स्वच्छंदे ।
यश पायऱ्या चढत असतां,
नाचे मनीं आनंदे ।।२।।

धुंदीमध्यें असता एका,
अर्थ न कळला जीवनाचा ।
आले संकट दाखवूनी देई,
खरा हेतू जगण्याचा ।।३।।

दु:खामध्ये होरपळून जाता,
धावलो इतरांपाठीं ।
अनेक दु:खे दिसून येता,
झालो अतिशय कष्टी ।।४।।

दु:ख आपले निवारण्याते,
आनंद वाटे मनीं ।
इतर जणांची दु:खे हटविता,
द्विगुणीत झाला ।।५।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

रस्त्यावरती उभी राहूनी, हातवारे ती करित होती

मध्येच हसते केंव्हां रडते, चकरा मारीत बसे खालती...१,

गर्दी जमली खूप बघ्यांची, कुत्सीतपणे न्याहळू लागली,

'शिपाई आणा जावूनी कुणी', ठाण्यात नेण्यास सांगू लागली...२

जीवनातील दु:खी चटका, सहनशक्तीचा अंत पाहतो,

मनावरील तो ताबा सुटूनी, वेडेपणा हा दिसून येतो...३

इतकी गर्दी जमून कुणीही, तिच्या मनीचा ठाव न जाणला

रूख रुख वाटली ती बघोनी, सहानूभुती शून्य समाजाला...४

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

आज यमुनेचा उर,किती भरुनी आला,
आनंदाने पाण्या तिच्या,
पूर भरतीचा आला,--!!!

गोकुळातील नंदकिशोर,
मदतीस तिच्या धावला,
कालिया -- मर्दनाने,
गोकुळीचा त्राता झाला,--!!!

गोकुळ तिचे सर्वस्व असता,
बाल कान्हा तारक झाला,
भितीने तिची काया थरथरता कृष्णस्पर्शे, जीव कृतार्थ झाला-!

गोकुळावरील संकट केवढे,
गोपगोपिकांवर जीवघेणे,
गारठून भीतीने गेले, कृष्णावताराने वाचवले,--!!!

लहानगे ते पुढे धावतां,
बेचैनी येईल त्यांच्या चित्ता,
पुढे उभे ते, आव्हानच संकटा,
मात देत त्या अजस्त्र फण्या,--!!!

यमुनेचे काळीज कापले,
लेकरू जेव्हा उभे ठाकले, ललकारून सामोरी गेले,
डोळा भीती उमटे त्यांच्या,--!!!

थयथयाट शिरावर करतां,
कृष्ण निवांत उभा राहिला,
अवतारआभाळाएवढा,
थक्क त्या सर्वांनी पाहिला,--!!!

सहजच दुर्जनाचा अंत केला,
रंग बदलला यमुनेचा,
कालिंदी नाव तिचे पडता, चेहरामोहराच तिचा बदलला,--!!!

हिमगौरी कर्वे©

मज नाही अजुनही कळले
नाते, तुझे नी माझे कसले...
परी नित्य ध्यास तुझा अंतरी
हेच सत्य, निरागस मनातले...

श्वासा श्वासात तूच सांगाती
सावलीत रूप तुझे सांडलेले...
बैचन करते हे गूढ अनामिक
सांगु कुणास, मी हे मनातले...

तुही अशीच निःशब्द अबोली
मौनातच मन घट्टघट्ट बांधलेले...
तुझ्या लोचनीच्या प्रीतभावनां
सहजी सांगुनी जाती मनातले...

पुण्यपावनी दान, दैवी प्रीतीचे
जन्मी, ऋणानुबंधी लाभलेले...
जे आहे,जे घडले ईछ्या त्याची
ते सुख, मी ओंजळीत झेललेले...

–वि.ग.सातपुते.( भावकवी )

9766544908

रचना क्र.२०६

१८/८/२०२२

जीवन गंगा वहाते
फुलवित सारी जीवने
पडेल प्रवाहीं कुणी
लागते त्याला वाहणे ।।१।।

काही काळ वाहतो देह,
डुबून जाणे अंतीम,
कसा वाहतो केंव्हा डुबतो
प्रवाही वेगाचे हे काम ।।२।।

बुडूनी जाती देह प्रवाही,
कर्मे आतील तरंगती ।
वाहत वाहत नदी किनारी,
स्थीर होऊन काठी राहती ।।३।।

देह क्षणाचा जरी,
कर्मे राहती निरंतर ।
कर्तृत्वाच्या कल्पतरूची,
आठवण काढती इतर ।।४।।

त्या कर्माच्या राही आठवणी,
मार्गदर्शक बनती इतरा ।
डुबणाऱ्या देहाकडूनी,
सावध राहूनी कर्म करा ।।५।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

धुंद सागराच्या काठी पडे तुझी गाठ

एक एक स्वप्नांची या कशी लागली ही वाटअश एक स्वप्नांची ही असे ही कहाणी

तुझ्यावीण झालो जगती जरी मी विराणी ।।१।।

एक पाऊली तू जाता कापिते ही लाट

तुझ्यापाठी पाऊल माझे सांग कुठे जात अथांग या सागरी असती माणिके अनेक

परंतु हाती माझ्या येती शिंपले नि शंख ।।२।।

तुझ्या येई मागे जरी मी कंपितो ही दीप

तुटोनिया जरी हे जाती युयुत्सुची पांखअथांग हा सागर खाली अनंत हेचि विश्व

जाणण्यास अधीरी जरी मी गूढ तुझे स्वत्व ।।३।।

दावी एकदा तू मजला तुझे गोड रूप

तुझ्यावीण नाही मजला अन्य काही सूखएकदाची सागरतीरी एकदाची दावी

विश्वरुप घेण्याआधी तूर्त तुझी काळी ।।४।।

-- जयंत वैद्य