आपल्याकडे कुंकवाने दारावर, भिंतीवर लाल स्वस्तिक काढायची पद्धत आहे. मात्र स्वस्तिके वापरून आरोग्य सुधारता येते याबद्दल कोणतीही माहिती शास्त्रीय ग्रंथात उपलब्ध झाली नाही. मी एका लेखात वाचले की स्वस्तिकात खूप पॉवर असते. त्यावरून कल्पना सुचून मी इंद्रधनुष्याच्या सात रंगाची स्वस्तिके तयार केली. आणि असे लक्षात आले की, रंग किरण चिकित्सा आणि रंगीत स्वस्तिकाचे गुण साधारणतः सारखे आहेत.

ठराविक आकाराचे व रंगाचे स्वस्तिक शरीरावर योग्य ठिकाणी लावल्यास आरोग्य सुधारते असे अनुभव आले. लाल स्वस्तिक छातीवर ठेवले असता कफ कमी होतो. थंडीच्या दिवसांत लाल स्वस्तिकावर बसले असता थंडी कमी वाजते. पिवळे स्वस्तिक माकाहाडला लावले असता संडासला साफ होते आणि वात कमी होतो. फिक्यानिल्या रंगाचे स्वस्तिक बेंबीवर लावले असता अॅसिडीटी, पित्ताचा त्रास कमी होतो. गर्द निळे स्वस्तिक बेंबीवर लावले असता पचन शक्ती वाढते. हिरवे स्वस्तिक उन्हाळ्यात टोपीमध्ये ठेवले असता उन्हाचा त्रास कमी होतो. अशा प्रकारे अभ्यास करवून घेऊन "आरोग्यदायी सप्तरंगी स्वस्तिके" असे पुस्तक २००७ साली परमेश्वराने माझ्याकडून लिहून घेतले. ते वाचून अनेकांनी स्वतः स्वस्तिके तयार करून वापरली तर अनेकांनी माझ्याकडून स्वस्तिकाचे सेट नेऊन ती स्वस्तिके वापरली आणि त्यांना फायदा झाला.

स्वस्तिके शरीरातील सात चक्रांना किंवा अवयवांना आजाराप्रमाणे किमान दोन तास ते दिवसभर लावावीत. स्वस्तिकाची रंगीत बाजू शरीराला लागली पाहिजे.

आपल्या शरीरात सात चक्रे आहेत. हि चक्रे आपल्या अवयवांना जोडली गेली आहेत. त्या प्रत्येक चक्राला एक ठराविक रंग आहे. एखादा आजार होतो म्हणजे त्या संबंधित चक्राचा रंग वाढतो किंवा कमी होतो. रंग कमी झाला की त्या रंगाचे स्वस्तीकाद्वारे तो रंग त्या चक्राला द्यायचा. तसेच रंग जास्त झाला तर त्याला मारक रंग देऊन रंग संतुलित करायचा. काहीवेळा दुसऱ्या रंगाचे आक्रमण झाल्यास त्याला मारक रंग देऊन नंतर त्या चक्राचा रंग द्यावा.

चक्रांचे रंग पुढील प्रमाणे-

मूलाधार चक्र-तांबडा

स्वाधिष्ठान चक्र-नारिंगी

मणिपूर चक्र-पिवळा

अनाहत चक्र-हिरवा

विशुद्ध चक्र-फिका निळा

आज्ञा चक्र-गर्द निळा

सहस्त्राधार चक्र-जांभळा

स्वस्तिकाला जे अधिकचे चिन्ह आहे. त्याची लांबी विषम संख्येत असावी. म्हणजे एक इंच, तीन इंच, सात इंच इ. स्वस्तिकांच्या भुजांची रुंदी लांबीच्या १० ते १२ टक्के असावी. स्वस्तिकाचे रंग इंद्रदानुष्याच्या रंगाशी मिळते हवेत. सध्या बाजारात उपलब्ध व्हायोलेट रंगात तांबडा रंग कमी आहे.तो जांभळा हवा. स्वस्तिक हे कागदावर (शक्यतो पांढरा), सफेद कापडावर, थार्मोकोलवर, पांढर्या प्लास्टिक शीटवर काढले तरी चालते. स्वस्तिक निट आखून घेऊन काढणे चांगले. यासाठी वाॅटर कलर, ऑईल पेंट, बाटिक पेंट, छपाई चे रंग व कोणत्याही प्रकारचे रंग चालतात. माझेकडे कार्ड पेपरवर छापून व लॅमिनेट करून घेतलेली स्वस्तिके तयार आहेत व ती चांगली उपयोगी पडत आहेत.

अरविंद जोशी
९४२१९४८८९४

स्वप्नांना दृष्टिकोनाची गरज असते. दृष्टीहिनांनीही स्वप्न पाहून इतिहास घडविला आहे. भारतातील सगळ्यात तरुण उद्योजक श्रीकांत बोला २०२१ मध्ये फोर्ब्सच्या ३० अंडर ३० च्या यादीतही त्याला स्थान देण्यात आले आहे. ज्यांना वाटते की, शारीरिक अक्षमता एखाद्या व्यक्तीच्या यशाच्या मार्गात अडथळा ठरू शकते, त्यांच्यासाठी श्रीकांत बोला हे एक आदर्श उदाहरण आहे. श्रीकांत अंध असून ही‌ कोट्यवधींचा मालक झाला आहे. श्रीकांतने हे खरं करुन दाखवलं आहे की, स्वप्न पाहण्यासाठी डोळ्यांची गरज नाही, स्वत:वरील विश्वास तुम्हाला तुमचं यश गाठायला मदत करु शकतो.श्रीकांत बोला याचा जन्म ७ जुलै १९९२ रोजी झाला. आंध्र प्रदेशातील सीतारामपुरम येथील मछलीपट्टणम येथे जन्मलेला श्रीकांत आयुष्याच्या सुरुवातीपासूनच अंध होता. त्याच्या कुटुंबाची आर्थिक परिस्थितीही फारशी चांगली नव्हती.

केवळ जगणं महत्त्वाचं नाही तर जगताना आस्वाद घेता यायला हवा. जगायला जनावरं सुद्धा जगतात पण आपल्या जगण्यात एखादी गोष्ट नीट समजून घेतली तर आनंदामध्ये कित्येक पटीने वाढ होते. केवळ गुणांची टक्केवारी करिअर, मोबाईल टास्क असल्या गोष्टीमुळे सगळ्यांचे गुंतणं वाढलं आहे इतकं की स्वतःचे भान त्यांना राहत नाही.

जगातली पहिली सेल्फी घेतला गेला होता तो १८३९ साली. अर्थात त्यावेळी सेल्फी हा शब्द रूढ झाला नव्हता. स्मार्टफोनचा जन्म होण्यापूर्वीही हातात कॅमेरा घेऊन स्वतःची छबी टिपण्याचा प्रयत्न अनेकांनी केला होता. उपलब्ध माहिती नुसार जगातील पहिली सेल्फी १८३९ घेतली गेला. फिलाडेल्फिया येथे एका दिव्यांच्या दुकानाबाहेर रॉबर्ट कॉर्नेलिअस यांनी ही सेल्फी घेतली होती.

आज दीपपूजनाचा दिवस...

सनातन हिंदू संस्कृती जपणा-या प्रत्येक घरात आज, 'तेज' आपल्यापर्यंत आणणा-या दिव्यांना पुजलं जातं...

काही घरात आज दिवे स्वच्छ धुवून केवळ पुजले जातात तर काही ठिकाणी हेच दिवे स्वच्छ धुवून पुन्हा एकदा लावले जातात ..पद्धती वेगळ्या मात्र भावना सारखीच...

मानवाची उत्क्रांती झाली, निसर्गात असलेल्या किमयांचा एक एक करून मानवाला शोध लागू लागला...त्याचे वेगवेगळे उपयोग मानव करू लागला...

मात्र अग्नी आपल्यापुढे कुठल्या रूपात प्रदीप्त झाल्यावर त्याचे आपल्यावर काय परिणाम होतात हे मानवाला समजायला अनेक वर्षांचा काळ लोटला...

उदाहरणार्थ होळीची पूजा करताना आपल्यामधे एक ऊर्जा संचारते..काही काळ होळीसमोर उभं राहिल्यावर अंगात शक्ती संचार झाल्याचा अनुभव आपण नक्कीच घेतला असणार. वाईट शक्तीला भस्म करून वातावरणात प्रचंड सकारात्मकता पसरवण्याचं सामर्थ्य होळीत आहे.

हेच जर का आपण चिते समोर उभे असू तर गेलेल्या देहाला सद्गती मिळावी ,त्याची वाईट कर्म अग्नीत भस्म होऊन पावित्र्य घेऊन त्याने पुढल्या प्रवासाला निघावं ही भावना आपल्यात निर्माण होते..मन काहीसं उदास असलं तरी त्यातही नकारात्मकता जाणवत नाही. मात्र होळीइतकी ऊर्जाही जाणवत नाही.

देवघरातल्या दिव्यासमोर बसलं की मात्र जो परिणाम आपल्यावर होतो तो या सगळ्याहून वेगळा..मला नेहमी असं जाणवतं की देवघरातला दिवा लावला, मग तो समई च्या रूपात असो ,लामण दिवा असो, निरांजन असो किंवा अगदी पणती असो....हा दिवा लागताच एक दिवा आपल्या आतही प्रज्वलित होतो..आपल्याला आतून शांत करणारा , दिवसभरातले विचार बाजूला सारून मन निर्विकार करणारा..मन शुद्ध करणारा..म्हणूनंच सायंकाळच्या वेळेला दिवेलागणीची वेळ म्हणतात. आपल्या हिंदू संसकृतीत याला अनन्यसाधारण महत्व आहे. दिवसभराची कामं, धावपळ सगळ्यातून आपण काही मिनिटं स्वतःकरता काढणं अत्यावश्यक असतं...रोजच्या रोज मनाचं हे शुद्धीकरण होऊन पुन्हा दुसर्‍या दिवशी एक स्वच्छ मन (mindset) घेऊन आपण दिवसाची सुरूवात करावी हा मोठा विचार यामागे केलेला आहे..

काळाच्या ओघात दिवेलागण, शुभंकरोती म्हणणं मागे पडलेलं दिसतं...

आता मात्र आपण हे न चुकता करावं व आपल्या पुढल्या पीढीलाही हे करण्याकरता प्रेरित करावं.. तरंच हे संस्कार पिढ्यांपिढ्या हस्तांतरित होऊन टिकून राहतील..

ll शुभम् भवतू ll

ll तेजस्वी भव ll

-गौरी सचिन पावगी

विश्वचषकातील पहिला त्रिक्रमवीर चेतन शर्मा.

श्री गुरुदेव दत्त हे महाराष्ट्रातील जवळपास सर्वच भागात श्रद्धेने पुजलं जाणारं दैवत. महाराष्ट्रात दत्तभक्ती अत्यंत खोलवर रुजली आहे. दत्तात्रेयांची मंदिरे आपल्याला गावोगावी आणि शहरांमध्ये तर रस्तोरस्ती दिसतात. श्री गणेशानंतर महाराष्ट्रात कदाचित दत्तमंदिरेच सर्वाधिक संख्येने असतील.

२२ सप्टेंबरला विषुववृत्तावर मध्यान्ही सूर्य अगदी अचूक डोक्यावर आलेला असतानाच, सर्लिकॉन्-ग्रॅझियानो ट्रान्स्मिशन् प्रा. लि. या गिअर बॉक्सेस् व बेअरिंग्ज् तयार करणार्‍या ‘ग्रेटर नॉएडा‘ स्थित इटालियन (तुरीन येथील) बहुराष्ट्रीय कंपनीत, आंदोलक कामगारांकरवी कंपनी MD/CEO ललितकिशोर चौधरी यांच्या झालेल्या क्रूर हत्येनं, भारतातीलच नव्हे तर जगभरातील औद्योगिकविश्व अक्षरशः हादरून गेलयं!

अमरजित आमले…चित्रपटांत जाऊ इच्छिणाऱ्या ‘वेड्यां’चं आयुष्य घडवण्यासाठी स्वत:चं आयुष्य उधळवलेला एक ‘मिशनरी’..अमरजित माझा मित्र. आमची ओळख बँकेत झाली. एकाच बँकेत आम्ही नोकरीला. तो दादर शाखेत तर मी पार्ले शाखेत. हो अगदी सरधोपट आणि अगदी फॉर्मल ओळख झाली. खरं सांगायचं, तर ….

मूल मित्र..

घरातली मुलांची भांडणं हा काही नवीन प्रकार नाही.
पण त्यातला विशेष प्रकार म्हणजे पालकांची मुलांसोबत भांडणे.
या सेक्शन मधे अनेक उपप्रकार आहेत. आज त्यातलाच एक पाहू.
काहीवेळा पालकच मुलांशी भांडण उकरुन काढतात. मुलांशी मस्त भांडतात. पण नंतर त्यांना असं वाटतं की मुलेच आपल्याशी भांडत होती. अशावेळी त्या मुलांची फार पंचाईत होते. कारण आपल्या मनातील राग किंवा आपल्याला पालकांची न आवडलेली गोष्ट ही मुले आपल्या भांडोऱ्या पालकांना स्पष्टपणे सांगू शकत नाहीत. पालकांचा अभिनिवेश पाहून ही मुले एकतर एकदम चुप्प बसतात किंवा भोकांड पसरतात. आणि मग त्या पालकांची खात्रीच पटते की,'आपलं वागणं योग्य असल्यामुळेच, मुलाची ही नाटकं सुरू आहेत.'
भांडणासाठी प्रथम कारणीभूत असते ती आपली भाषा आणि नंतर आपली कृती.
ही भाषा आणि कृती पूर्णत: अवलंबून असते ती आपल्या दृष्टीकोनावर; म्हणजे आपण त्या घटनेकडे कशाप्रकारे पाहातो त्यावर.
अगदी कालच घडलेला प्रसंग तुम्हाला सांगतो. त्यावरुन तुम्हीच काय ते ठरवा.

शाळेचं स्नेहसंमेलन प्लस पालक सभा असा टू इन वन कार्या*म होता.
पालकसभेसाठी एक तज्ञ मार्गदर्शक आले होते. त्यांना इंटरेस्ट होता पालकांना ज्ञान देण्यात.
पालकांना इंटरेस्ट होता स्नेहसंमेलनात.
त्यामुळे गोंधळाचे छान वातावरण तयार झाले होते. यात भरीस भर म्हणून,पालक सभा सुरू असतानाच हॉलच्या बाहेरुन बटाटे वड्यांचा वास व कपबशांची किणकिण ऐकू येऊ लागली. साहजिकच पालकांची चुळबूळ वाढली.
मुलांना उपजतच शहाणपण असल्याने, त्यांना पालकांच्या चुळबुळीचे कारण समजले. मुलांनी पालकांना पुरक व प्रेरक ठरतील असे हट्ट सुरू केले.
थोडक्यात, तज्ञ मार्गदर्शक बोलत असतानाच अनेक पालक मार्गस्थ होऊ लागले. प्रचंड गोंधळ सुरू झाला.
याच सुमारास ती घटना घडली.
स्टेज जवळ एक मुलगा रडत आला आणि म्हणाला,'माझे बाबा मिळत नाहीत.ठ त्याचे रडणे सुरूच.
एका पालकाने त्याचे नाव विचारले व अनाउन्स केले की,'प्रदीप लेले नावाचा मुलगा हरवला आहे. त्याच्या बाबांनी कृपया स्टेज जवळ यावे.ठ
हे त्या मुलांने ऐकताच संभाव्य धोक्याची कल्पना त्याला आली. त्याने आपला रडण्याचा स्पीड व आवाज दोन्ही वाढवला.
पण त्याच क्षणी एका 'मूल मित्र' शिक्षकाने माइक हातात घेतला आणि ते म्हणाले,'प्रदीप लेले इथेच आहे. हरवले आहेत त्याचे बाबा!! तरी कृपया हरवलेल्या पालकांनी स्टेज जवळ यावे.ठ
आता प्रदीपच्या जीवात जीव आला.
इतक्यात तोंडात बटाटे वडा कोंबत बाबा स्टेज जवळ आले.
त्याक्षणी प्रदीप शिक्षकांच्या जवळ सरकला.
बाबा काही बोलण्याआधीच ते शिक्षक म्हणाले,'प्रदीपला अजिबात ओरडायचं नाही. कारण कार्या*म संपेपर्यंत कुणीही हॉल सोडून जायचं नाही अशी स्पष्ट सूचना सगळ्यांनाच दिलेली होती.... मला काय म्हणायचं आहे, हे तुम्हाला कळलं असेलच?ठ
हे ऐकल्यावर प्रदीपच्या बाबांना तोंडातला वडा धड गिळता येईना आणि बाहेर ही टाकता येईना. बाबांनी मान हलवली आणि प्रदीपचा हात धरुन ते गर्दीत मिसळले.
तोंड मोकळं होताच म्हणाले, 'कमालच आहे तुझी! रडायला काय झालं तुला? आणि एव्हढं मोठ्याने? सगळ्यांपुढे तमाशा झाला ना! पाच मिनीटं चूप्प बसला असतास तर काय बिघडलं असतं? मी काय पळून जाणार होतो? आता गप्पं बसून पुढचा कार्या*म पाहा.ठ
या प्रसंगातून अनेक गोष्टी तुमच्या लक्षात येतील.

खरं म्हणजे बाबा हरवले म्हणून काही प्रदीप रडत नव्हता.
तर बाबा एकटेच वडा खायला गेले याचं त्याला दुख: झालं होतं.
अशा आनंदाच्या क्षणी अचानकपणे,आपण नाकारले गेलो, एकटे पडलो हे प्रदीपचं दुख: होतं.
त्याचं रडणं हे त्याचं दुख: हलकं करण्याचं एक माध्यम होतं.
मुलांच्या रडण्यामागचं कारण काहीतरी वेगळंच असतं. पण ते आपल्याला समजलंय असं समजूनच त्यांचे पालक त्यांना झापायला सुरुवात करतात.
आणि मग शब्दाने शब्द वाढत जातो. आणि नकळत मुले कायमची दुखावली जातात.

गर्दीच्या ठिकणी थोड्याफार फरकाने असा प्रसंग घडतो.
मुलगा सुरक्षित ठिकाणी असला तरी ही, हातात माइक असणारा माणूस हा मोठाच असतो. अशावेळी तो बिनदिक्कतपणे जाहीर करतो की,'मुलगा हरवला आहे!' असं जाहीर करणं कितपत योग्य आहे?
अशा प्रसंगी आवश्यक असते योग्य भाषा आणि त्यामागचा दृष्टीकोन.
आधीच भयभीत झालेला,गोंधळलेला तो मुलगा दुखावला जाणार नाही याची काळजी आपण मोठ्या माणसांनीच घ्यायला पाहिजे ना? आणि मुलांवर अकारण रागावू नये यासाठी पालकांनाही समजावलं पाहिजे ना?
खरं म्हणजे अशा कठीण प्रसंगी मुलांना 'मूल मित्र' माणसांची गरज असते. रडणाऱ्या मुलावर न ओरडता, तो का रडत आहे? त्याला कशाची भीती वाटते आहे? हे तो मोकळेपणाने, निर्भयपणे सांगू शकेल अशी परिस्थिती निर्माण करणे हे आपले काम आहे.
मुलांचा विश्वास जिंकणारेच 'मूल मित्र' असतात.
तुम्हाला काय वाटतं?

--------------------------------------------------------------------------------------------
पालकांसाठी गृहपाठ : आपल्या रडणाऱ्या मुलावर हात न उगारता, त्याच्या पाठीवर विश्वासाने हात ठेवा. रडणाऱ्या मुलाचं म्हणणं अगदी शांतपणे ऐकून घ्या.
असाच प्रसंग समजा आपल्याबाबतीत घडला असता तर अशावेळी तुम्ही तुमच्या पालकांकडून काय अपेक्षा केली असती? हा प्रश्न मनातल्या मनात स्वत:ला विचारा.
मला खात्री आहे, त्यानंतर रडणाऱ्या मुलावर हात उगारण्याची पाळी तुमच्यावर कधीच येणार नाही कारण; घरातली रडगाणी बंदच होतील.

'परस्परांतल्या खळाळणाऱ्या विश्वासात भांडणे विरघळून जातात' ही चिनी म्हण लक्षात ठेवा.
--------------------------------------------------------------------------------------------------

-- राजीव तांबे