(User Level: User is not logged in.)

All Posts

Sort by Title: A-Z | Z-A

डाळींबाची आकाशझेप

ID: 75372
प्रतिकूल परिस्थितीतही माणूस बरंच काही शिकत असतो. बुलढाणा जिल्हातील ज्ञानेश्वर गायकवाड या एका यशस्वी शेतकऱ्याची ही कथा. [...]
Category: व्यक्ती-परिचय व्यक्ती-परिचय - articles sub site
Tags: 25-M-vyakti-parichay-A C-मराठी विज्ञान परिषद oldsite
(PID -75372)

pd - January 5, 2014

md - May 7, 2026

Status - publish

डास चावताना घडणारा घटनाक्रम

ID: 41419
हजारो माणसांमधून बरोबर आपल्यासाठी योग्य असे यजमान डास कसे शोधतात, त्यासाठी त्यांना मार्गदर्शन कसे व कुठून मिळत असावे हे प्रश्नचिन्ह माणसापुढे आजही, अजूनही आहे. निसर्गतः मिळालेली ही देणगी डासांसाठी हजारो वर्षे तशीच चालू आहे. [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-aarogya C-डॉ. अविनाश केशव वैद्य oldsite
(PID -41419)

pd - December 29, 2018

md - March 14, 2026

Status - publish

डासांचं बेट (कथा)

ID: 22496
हातात धरलेला पेपर सुटून खाली पडला. हाताला कुणीतरी जबरदस्त चावा घेतला होता. इतक्या स्वच्छ, नवीन विमानतळावर काय चावणार ? उजेडात काही दिसलं नाही. पण आजूबाजूचे प्रवासी चुळबुळ करताना दिसत होते. त्यता प्रखर प्रकाशात इतस्तत: फिरणार इवले इवले डास दिसत नव्हते. पण चावत होते. [...]
Category: कथा साहित्य - ललित
Tags: C-प्रकाश बाळ जोशी oldsite
(PID -22496)

pd - May 5, 2022

md - January 14, 2026

Status - publish

डासाच्या पुनरउत्पादनाचे जीवनचक्र – भाग १

ID: 41421
मानवी रक्त शोषल्यानंतर मादी डास प्रजोत्पादनासाठी अनुकूल होते. नराशी संयोग झाल्यावर मादी साधारण ४० ते ४०० अंडी ही स्थिर अथवा संथपणे वाहाणाऱ्या पाण्याच्या डबक्यात घालते. पाण्याच्या जागेच्या योग्य निवडीसाठी ती स्वत:च्या तापमान संवेदकावरील (Antenna) संवेदना [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-aarogya C-डॉ. अविनाश केशव वैद्य oldsite
(PID -41421)

pd - October 12, 2022

md - March 14, 2026

Status - publish

डासाच्या पुनरउत्पादनाचे जीवनचक्र – भाग २

ID: 41423
जीवनचक्र – संक्षिप्त मराठी सुची १) Pre Erythrocytic Schizogony (तांबड्या रक्त पेशीत शिरण्याच्या आधीची परोपजीवांची स्थिती) २) Erythrocytic Schizogony and Gametogony (clinical Attack) (तांबड्या रक्त पेशीत वाढणारे परोपजीवी (रुग्णाला ताप येताना दिसणारी स्थिती) ३) Exo [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-aarogya C-डॉ. अविनाश केशव वैद्य oldsite
(PID -41423)

pd - October 14, 2022

md - March 14, 2026

Status - publish

डासाच्या पुनरउत्पादनाचे जीवनचक्र – भाग ३

ID: 41425
माणसाच्या शरीरात चालणारे मलेरिया परोपजीवांचे जीवनचक्र १) डास मनुष्याला चावतो त्यावेळी डासाच्या लाळग्रंथीत तयार झालेल sporozoites लाळे मार्फत मनुष्याच्या कातडीखाली सोडले जातात. त्यांची वाढ अजून पूर्णपणे झालेली नसल्याने ते एकदम तांबड्या पेशींवर हल्ला करू शकत [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-aarogya C-डॉ. अविनाश केशव वैद्य oldsite
(PID -41425)

pd - October 17, 2022

md - March 14, 2026

Status - publish

डिकोस्टा ! (गूढकथा)

ID: 27567
परदेशातला, बहुदा त्यागराजचा हा शेवटचा प्रोजेक्ट होता. तो सध्या वयाच्या पन्नाशीच्या टप्यात होता. हिंदी महासागरात श्रीलंकेच्या आजून दक्षिणेला, श्रीलंकेच्या आधिपत्यातल्या, एका नगण्य बेटावर, तो प्रोजेक्ट मॅनेजर म्हणून आला होता. या खडकाळ आणि डोंगराळ बेटावर काही ब्रिजेस बांधायची होती. भारतातल्या कॉन्स्ट्रक्शन कंपनीने त्याला पाठवले होते. याला दोन कारणे होती. एक तर तो सडाफटिंग होता. कुटुंब बायका पोर! काही पाश नव्हते. कारण त्याचा 'कुटुंब' व्यवस्थेवर अजिबात विश्वास नव्हता. आजाद पंछी! सुख पैशात खरेदी करता येतात, हे याच जगाने, त्याला शिकवले होते. आणि दुसरे कारण त्याची भटकंतीची हौस! [...]
Category: साहित्य - ललित
Tags: C-सुरेश कुलकर्णी oldsite
(PID -27567)

pd - February 12, 2021

md - February 17, 2026

Status - publish

डिक्शनरी आणि डिरेक्टरी

ID: 116729
डिक्शनरी आणि डिरेक्टरी आता नामशेष होण्यातच जमा आहेत. आजची e -पिढी गुगल वरच त्यांचे अर्थ सर्च करेल. पण आमचे हे संपर्क आणि शब्दांचे ब्राउझर आठवणींच्या ट्रंकेतला एक कोपरा व्यापुन विराजमान राहतील. [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: C-`आम्ही साहित्यिक' फेसबुक ग्रुप C-31-M-A c-oldsite oldsite
(PID -116729)

pd - August 24, 2023

md - April 1, 2026

Status - publish

डिजिटल कचरा

ID: 115809
कोणत्याही माध्यमांचा वापर योग्य रित्या झाला तर त्या विषयीची गोडी टिकून राहते.  प्रत्येकाने दिवसभरात आलेल्या संदेशांमधून एखादा चांगला संदेश निवडला आणि तोच फक्त पाठवला तर संदेशांची भाऊगर्दी आपोआप कमी होईल. शिवाय एकच संदेश पाठवायचा असल्याने त्याचे चिंतन आणि मनन होऊन तो पाठवला जाईल. [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: C-31-M-A c-oldsite C-सौ.मंजुषा देशपांडे oldsite
(PID -115809)

pd - November 29, 2018

md - April 1, 2026

Status - publish

डिजिटल कॅमेरा

ID: 42750
पूर्वीच्या कॅमेऱ्यात जशी फिल्म असायची तशी डिजिटल कॅमेऱ्यात नसते. यात प्रतिमा साठवण्यासाठी मेमरी डिव्हाइस असते. या कॅमेऱ्याचा फायदा म्हणजे रोल टाकण्याचा खर्च नसतो व हवी ती छायाचित्रे ठेवून बाकीची काढून टाकता येतात. पर्सनल डिजिटल असिस्टंट, मोबाईल फोन यांच्यात डिजिटल कॅमेरे असतात. [...]
Category: लेखसंग्रह विज्ञान / तंत्रज्ञान
Tags: 12-M-vidyan C-मराठीसृष्टी टिम oldsite
(PID -42750)

pd - August 18, 2023

md - June 10, 2026

Status - publish

डिजिटल घड्याळ

ID: 42752
मनगटी घड्याळाचा शोध पॅटेक फिलीप यांनी लावला व गंमत म्हणजे त्याकाळात हे घड्याळ म्हणजे महिलांचे आवडते साधन होते. त्यानंतरच्या काळात क्वार्ट्स घड्याळे आली व कालांतराने त्यांची जागा डिजिटल घड्याळांनी घेतली. १९५६ मध्ये त्यांचा शोध लागला. [...]
Category: लेखसंग्रह विज्ञान / तंत्रज्ञान
Tags: 12-M-vidyan C-मराठीसृष्टी टिम oldsite
(PID -42752)

pd - August 19, 2023

md - June 10, 2026

Status - publish

डिजिटल थर्मोमीटर

ID: 41427
घरात कोणाला ताप आला की आपण चटकन थर्मोमीटर तोंडात किंवा काखेत ठेवून ताप मोजतो अतिशय उपयुक्त असे हे साधन आहे. थर्मोमीटर इतिहास तसा फार जुना आहे. १५९३ मध्ये खगोलशास्त्रज्ञ गॅलिलिओ गॅलिली  याने पहिला थर्मोमीटर  तयार केला होता, त्याला त्यावेळी धर्म थर्मोस्कोप असे नाव  होते. तो फार अचूक नव्हता.  अचूक असा थर्मोमीटर १६४१ मध्ये तयार झाला. [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-aarogya C-मराठी विज्ञान परिषद oldsite
(PID -41427)

pd - October 5, 2022

md - March 14, 2026

Status - publish

डिजिटल पेमेंटस आणि भारतीय अर्थव्यवस्थेचा विकास

ID: 20759
भारतातील डिजिटल इकोसिस्टमची वाढ अनेक घटकांमुळे झाली आहे, ज्यात सरकारचा डिजिटलायझेशनवरचा जोर, इंटरनेट आणि स्मार्टफोनचा वाढलेला वापर आणि ई-कॉमर्सचा उदय यांचा समावेश आहे. भारत सरकार डिजिटल इंडिया, मेक इन इंडिया आणि स्टार्टअप इंडिया सारख्या विविध उपक्रमांद्वारे डिजिटल तंत्रज्ञानाच्या वापरास सक्रियपणे प्रोत्साहन देत आहे. [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: C-गुरुप्रसाद दिनकर पणदूरकर oldsite
(PID -20759)

pd - September 21, 2025

md - March 14, 2026

Status - publish

डिजिटल ब्लड प्रेशर मशीन कसे वापरावे?

ID: 41429
आज काल बऱ्याच घरांमध्ये हायपर टेन्शन, हाय किंवा लो ब्लड प्रेशरची समस्या किंवा आजार असतो. रक्तदाब म्हणजेच BP चा त्रास असणाऱ्या व्यक्तीचा वेळोवेळी BP चेक करावा लागतो. व तो आपण BP मशीन द्वारे चेक करू शकतो. तसेच प्रत्येक वेळी डॉक्टरकडे जाणे शक्य होत नाही, त्यासाठी घरात एखादे BP मॉनिटर मशीन असणे सोयीस्कर होते. [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-aarogya C-डॉ. दिलीप केशव कुलकर्णी oldsite
(PID -41429)

pd - September 23, 2023

md - March 14, 2026

Status - publish

डिजिटल रुपया आणि डिजिटल बँकिंग

ID: 51024
नॅशनल पेमेंट कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया आणि भारतीय रिझर्व्ह बँक यांनी संयुक्तपणे ‘लेस कॅश व्हीजन 2018’ असे पत्रक तयार केले. ज्यात ग्राहकांसाठी मजबूत पायाभूत सुविधा निर्माण करण्यावर भर देण्यात आला आहे. डिजिटल बँकिंग आणि डिजिटल रुपी लोकप्रिय करण्यासाठी केंद्र सरकार व रिझर्व्ह बँक सातत्याने प्रयत्न करताना दिसतात. त्यामध्ये व्यापारी बँकांचाही फार मोठा सहभाग व सहकार्य आहेच. [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 02-M-01 C-व्यास क्रिएशन्स oldsite
(PID -51024)

pd - December 12, 2022

md - March 25, 2026

Status - publish

डिजिटल विश्वातील तणाव

ID: 42754
मोबाईल सोबत नसताना तुम्ही अस्वस्थ होतात का? आपल्या घरात काय चाललंय यापेक्षा ऑनलाइन विश्वात काय चाललंय याबद्दल तुम्हाला अधिक रस वाटतो का? सकाळी उठल्यावर तुम्ही सर्वप्रथम फोन हातात घेऊन त्याचा मोबईल डेटा चालू करतात का?ऑनलाइन [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-vidyan C-वसंत चरमळ oldsite
(PID -42754)

pd - October 10, 2016

md - March 14, 2026

Status - publish

डिजिटल सुवर्णसंधी

ID: 40020
लेखक डिजिटल पब्लिशिंग क्षेत्रात ३० वर्षांहून अधिक काळ कार्यरत. भारतीय भाषांच्या इंटरनेटवरील पदार्पणासाठी १९९५ मध्ये तंत्रज्ञान निर्मिती करून 'मराठीसृष्टी डॉटकॉम' ह्या १९९५ मध्ये सुरू केलेल्या जगातील पहिल्या मराठी पोर्टलचे ते संस्थापक आणि मराठी साहित्यिकांच्या ग्लोबल बँडिंगसाठी 'स्मार्ट ग्लोबल मराठी साहित्यिक' ह्या प्रकल्पाचे ते जनक आहेत. भारतीय भाषांमधील १००० हून जास्त वेबसाईटच्या निर्मितीत त्यांचा सहभाग आहे. सामान्य माणसांपासून ते उद्योगजगत, प्रकाशन संस्था वगैरेंसाठी मराठी टायपिंग, डीटीपी, फॉन्ट्ससहित मराठी OCR Font Conversio, भाषांतर इत्यादीसाठी त्यांनी सॉफ्टवेअरची निर्मिती केली आहे. [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-vaicharik C-मराठीसृष्टी टिम oldsite
(PID -40020)

pd - July 27, 2022

md - March 14, 2026

Status - publish

डिझेल व पेट्रोलमधील फरक

ID: 42756
डिझेलचे तांत्रिक नाव 'हाय स्पीड डिझेल' (एच.एस.डी.) असे आहे व ते रुडॉल्फ डिझेल या जर्मन संशोधकाच्या नावावरून आले आहे. वेगवान वाहनासाठी वापरले जात असल्यामुळे 'हाय स्पीड' हे नाव पडले. त्यामुळेच मोटार पंपासारख्या शेतकी कामासाठी वापरल्या जाणाऱ्या साधनाच्या तुलनात्मक कमी गतीच्या इंजिनात वेगळ्या डिझेल तेलाचा वापर होतो व त्याला लाइट डिझेल ऑइल (एल.डी.ऑ.) असे संबोधतात. [...]
Category: लेखसंग्रह
Tags: 12-M-vidyan C-मराठी विज्ञान परिषद oldsite
(PID -42756)

pd - February 27, 2023

md - March 14, 2026

Status - publish

डिटर्जंट (अपमार्जके)

ID: 42758
साबण वापरत असलो तरी साबण व डिटर्जंट यात फरक असतो. साधारणपणे डिटर्जंट म्हणजे आपण कुठलीही गोष्ट धुण्यासाठी जे रसायनयुक्त द्रव वापरतो त्याला डिटर्जंट असे म्हणतात. ग्रीस किंवा इतर कुठलेही चिकट डाग त्यामुळे निघतात. [...]
Category: लेखसंग्रह विज्ञान / तंत्रज्ञान
Tags: 12-M-vidyan C-मराठीसृष्टी टिम oldsite
(PID -42758)

pd - November 4, 2023

md - June 10, 2026

Status - publish