गणपतीसाठी मोदक प्रिय म्हणूनच नैवद्याला मोदक करतात का?..उत्तर : नाही.. यामागे फक्त गणेशाला प्रिय एवढेच त्याचे महत्त्व नाही. भाद्रपद महिना हा वास्तविक पावसाळ्याचा जोर संपत येत शरद ऋतूतील ऊष्म्याकडे घेऊन जाणारा काळ.

प्रथम बेबीकॉर्न शिजवून घ्या. मैद्यामध्ये पाणी आणि मीठ मिसळून मिश्रण तयार करा. बेबी कॉर्नचे दोन तुकडे करून मैद्याच्या मिश्रणात बुडवा आणि तेलात तळून घ्या. कढईत एक चमचा तेल गरम करून उभी कापलेली हिरवी मिरची घालून परतून घ्या. यात सर्व भाज्या, मीठ, अजिनोमोटो व शेजवान सॉस घालून चांगले परतून घ्या.

साहित्य- पाच-सहा बटाट्याच्या (साले काढून) चौकोनी फोडी, एक जुडी मेथीची पाने धुवून बारीक चिरून, दोन-तीन चमचे तेल, मोहरी, हिंगपूड, थोडी हळद, एक चमचा धनेपूड, आवडीप्रमाणे तिखटपूड, चवीनुसार मीठ व किंचित साखर.

कृती - तेलात मोहरी, हिंग, हळद घालून फोडणी करून त्यात बटाट्याच्या फोडी घालून परताव्यात.
थोडे शिजत आल्यावर चिरलेली मेथी धनेपूड, तिखट, मीठ, साखर घालावी. नंतर बटाटे व मेथी मिसळून शिजवावी. ही भाजी सुकीच असते. याचप्रमाणे वांगी मेथी, मुळा मेथी करतात. किंबहुना कोणत्याही भाजीत मेथीचा स्वाद छान लागतो. मांसाहार करणारे मेथी खिमा बनवतात.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य:- ३ टोमॅटो, ३-४ लसूण पाकळ्या, १/२ टीस्पून मिरेपूड, १ टेबलस्पून लोणी, मीठ आणि साखर चवीप्रमाणे
ब्रेड क्रम्ससाठी:- ब्रेडचा १ स्लाइस, ३ टेबलस्पून तेल, चिमुट मीठ,१ चिमुट मिरेपूड,
कृती:- प्रथम टोमॅटो उकडून त्याची प्युरी करून घ्या. पातेल्यात बटर घालून गरम करा आणि त्याच्यात लसूण ठेचून घाला. मिरेपूड घालून मग टोमॅटो-प्युरी घाला. २१/२ कप पाणी घाला मीठ साखर घालून ढवळा. ५. सूप ५-१० मिनिटे चांगले उकळू दे. ब्रेड क्रम्स घालून गरम सर्व्ह करा. ब्रेडच्या स्लाइसचे चौकोनी छोटे तुकडे करा. कढईत तेल गरम करा आणि ब्रेडचे तुकडे घालून परता. वरून १ चिमुट मीठ,१ चिमुट मिरेपूड,१/२ टीस्पून ड्राय पार्सले घाला. मंद आचेवर तुकडे गोल्डन ब्राऊन होईपर्यंत परता. गरम सुपात सर्व्ह करायच्या वेळी वरून ब्रेड क्रम्स घाला.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य:- ४ ते ५ उकडलेले बटाटे, २ वाट्या उकडलेले मटारचे दाणे, १ कांदा बारीक चिरून, धने - जिरे पूड १ चमचा प्रत्येकी तेल, ४-५ ओल्या मिरच्या, आले, जिरे, पेस्ट, ४-५ ब्रेडचे स्लाइस, मीठ.

कृती:- प्रथम बटाटे मऊ उकडून घ्यावेत. नीट बारीक कुस्करून त्यात मीठ व 2-3 स्लाइस बारीक कुस्करून घालावेत. मऊ वाटल्यास अजून स्लाइस घालून गोळा करून ठेवावा. तेलावर मटारचे उकडलेले दाणे, बारीक कांदा, आलं-मिरची पेस्ट, मीठ- धने-जिरे पूड घालावी. साखर व लिंबू पिळावे. कोथिंबीर बारीक चिरून घालावी व 3-5 मि. परतून छान सारण करून घ्यावे.

हाताला किंचित तेलाचा हात लावून बटाट्याचा लिंबाएवढा गोळा घ्या त्याची पातळ पुरी करून त्यात 1 ते दीड चमचा सारण घालून पारी बंद करा व गोल व चपटा पेढ्यासारखा आकार द्या व तव्यावर तेल सोडून हे पॅटीस खरपूस भाजून घ्या (बटाटा चिकटू नये म्हणून बारीक रवा वा ब्रेडक्रम्समध्ये हे पॅटीस घोळवून मग ते तव्यावर परतून घ्या वा तेलात तळून घ्या.)

कोथिंबीर, मिरची व पुदिन्याच्या हिरव्या चटणीबरोबर व टोमॅटो सॉसबरोबर सर्व्ह करा.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य:- पिकलेला पेरू २ नग, साखर व लिंबाचा रस, जेलीचा लाल रंग.

कृती:- पिकलेले पेरू घेऊन त्यांचे बारीक काप करावेत. थोडे पाणी घालून चांगले उकळावेत. मग कोमट झाल्यावर मॅश करून गाळून घ्यावे. हा पेरूचा ज्यूस तयार झाला. आता साखर व लिंबाचा रस घालून चांगले उकळावे. उकळताना सतत वरवरचा फेस काढत जावे व ढवळत राहावे. थोड्याच वेळात घट्टशी जेली तयार होईल. कोणी कोणी उकळताना त्यात पेक्टिन घालतात. आवडत असल्यास जेलीचा लाल रंग घालावा.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२०१७३३

जाड बुडाच्या पातेल्यात डाळीचे पीठ, ताक, पाणी, तिखट, मीठ, हिंग, हळद घालुन मिश्रण सारखे करावे. गुठळी राहु देऊ नये. नंतर हे पातेले गॅसवर ठेवून मिश्रण डावेने ढवळत रहावे. खाली लागू देऊ नये. मिश्रण दाटसर होत आले की झाकण ठेवून वाफ आणावी. वरील पातेल्यातील १/४ चमचा मिश्रण एका स्टीलच्या थाळीला पसरुन लावून पहावे.

गार झाल्यावर जर ते उचलले तर चटकन निघाले पाहिजे. ही मिश्रण शिजल्याची खूण आहे. जर असे चटकन निघाले नाही तर पुन्हा एक वाफ आणावी. नंतर मंद गॅसवर मिश्रण ठेवून द्यावे.

साहित्य : तांदूळ २ वाटय़ा, तेल २ चमचे, काळीमिरी १ चमचा, लवंगा- ५-६, बारीक चिरलेला लसूण १ चमचा, लिंबाचा रस अर्धा चमचा, मीठ, साखर चवीनुसार.

कृती : सर्वप्रथम २ वाटी तांदूळ मंद आचेवर काळपट भाजून घ्या. तो जळायला नको, नंतर गरम पाण्यात टाकून त्याला अर्धा तास भिजवत ठेवा. एका पॅनमध्ये तेल तापवून त्यामध्ये काळीमिरी, लवंग, बारीक चिरलेली लसूण परतून घ्या. नंतर यात १/२ लिंबाचा रस, मीठ, साखर घालून ३ कप पाणी घालून उकळा. पाणी उकळल्यावर भिजवलेला तांदूळ घालून शिजवा व रायत्याबरोबर किंवा तसाही खायला छान लागतो.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

भंडारी भातोडे
हा प्रकार विदर्भातल्या भंडारा जिल्ह्य़ात पाहायला मिळतो.

साहित्य : तयार भात ४ वाटय़ा, भरडलेले धणे २ चमचे, जिरे पावडर १ चमचा, जाडसर कुटलेल्या हिरव्या मिरच्या ४ ते ५, लसूण-आलं २ चमचे, जाडसर कुटलेली सोप २ चमचे, बारीक चिरलेले कांदे ३ वाटय़ा, तांदळाचे पीठ अर्धी वाटी, आमचूर पावडर, मीठ चवीनुसार, कोथिंबीर, तेल तळायला, हळद छोटा अर्धा चमचा,

कृती : तांदळाचे पीठ सोडून सर्व जिन्नस एकत्र करा. यानंतर हलक्या हाताने तांदळाच्या पिठीच्या साहाय्याने वडे थापून मंद आचेवर डीप फ्राय करा व दहय़ाच्या चटणीबरोबर खायला द्या.

टीप : वडे तळताना दोनदा तळले तर जास्त खुसखुशीत होतात. जसे वडे झाल्यावर तेलातून अर्धकच्चे काढून घ्या, सव्‍‌र्ह करतेवेळी ओल्या हाताने हलकेच दाबून परत तळा. आमचूर घरात नसेल तर त्यात दही, लिंबू, सायट्रिक अॅेसिड घातलं तरी चालू शकेल.
भात कसा शिजवावा?

कुकरमध्ये एकाच भांडय़ात मऊ आणि फडफडीत भात शिजवायचा असेल तर कुकरमध्ये भांडय़ाच्या खाली एक चमचा ठेवा, जेणेकरून ते भांडे कलते होऊन व ज्या भागात पाणी जास्त आहे तो भात मऊ होईल. आणि ज्या भागात पाणी कमी आहे, तो भात फडफडीत होईल.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

तांदळाचे सूप(पेज)
साहित्य : भात शिजवताना थोडे जास्त पाणी घालून त्यावरचे पाणी काढून घ्यावे. (पाणी घट्टसर असावे) तांदळाचं पाणी ५ वाटय़ा, मीठ, साखर चवीनुसार, दही २ चमचे, कोथिंबीर पाव वाटी, फ्रेश क्रीम ४ चमचे, भिजवून तळलेले तांदूळ २ चमचे.
कृती : भातावरचे पाणी उकळायला ठेवून त्यात दही, चवीनुसार मीठ, साखर घालणे, सव्‍‌र्ह करते वेळी त्यात वरून फ्रेश क्रीम, तळलेले तांदूळ, कोथिंबीर घालून सव्‍‌र्ह करावे.
टीप : दही घालण्याआधी घुसळून घ्यावे. तांदूळ तळल्यानंतर त्याला टीपकागदावर टिपून घ्यावे. त्यामुळे सुपावर तेलाचा तवंग दिसणार.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

बटाटे उकडून आणि सोलून घ्यावेत. बटाट्याच्या मध्यम आकाराच्या फोडी कराव्यात. कढई किंवा पॅनमध्ये तेल गरम करून त्यात मोहोरी, जिरे, हिंग, हळद, घालून फोडणी करावी. उडीद डाळ घालून ती गुलाबीसर होईपर्यंत परतावी. नंतर आलेपेस्ट, मिरच्या आणि कढीपत्ता घालून काहीवेळ परतावे. नंतर कोथिंबीर घालून ५ ते १० सेकंद परतावे

साहित्य:

पाऊण वाटी ओट्स,चिमूटभर मोहरी,१ मध्यम आकाराचा बारीक चिरलेला कांदा,आवडीप्रमाणे १-२ बारीक चिरलेल्या हिरव्या मिरच्या,१/२ चमचा काळा मसाला,मीठ चवीनुसार,पाव वाटी मटार,आवडीनुसार कडिपत्ता,१-२ चिमूट हळद,१ छोटा चमचा तेल,१ पेला पाणी.

कृती:

ओट्स कोरडेच भाजून घेऊन बाजूला ठेवावेत. मग तेल तापवून त्यात, मोहरी कांदा, मिरची, कडिपत्ता चांगले परतून घ्यावे. हळद घालून आणखी परतावे. मग त्यात पाणी घालून चांगली उकळी येऊ द्यावी. त्यात काळा मसाला, मटार घालून उकळू द्यावे. मग यात ओट्स घालावेत. ओट्स घालताना सतत हलवत रहावे अन्यथा कढईला चिकटण्याची शक्यता असते. यावर झाकण ठेऊन शिजवावे. अधून मधून हलवत रहावे. पाणी पूर्ण आटून द्यावे. अशाप्रकारे ओट्सचा पौष्टिक उपमा तयार. आवडत असल्यास त्यात आपण शेंगदाणेही घालू शकतो. कोथिंबीर बारीक चिरुन त्यावर घालावी व उपमा सर्व्ह करावा.