तांदूळ धुवून १० मिनीटे निथळत ठेवणे. नॉनस्टीक फ्राईंग पॅनमध्ये २ चमचे तेल गरम करून मोहोरी, हळद, काजू घालून तांदूळ परतून घ्यावे. तांदूळ परतताना दुसर्या गॅसवर २ कप पाणी गरम करत ठेवावे. तांदूळ चांगले परतले गेल्यावर त्यात गरम केलेले पाणी घालावे.

साहित्य : खिमा पाव किलो, २ कांद, आलं-लसूण पेस्ट, २ अंडी, दही अर्धी वाटी, १ बटाटा, हळद, तिखट, मीठ, सिकेपी मसाला एक चमचा, तेल पाव वाटी, थोडी कोथिंबीर

कृती : खिमा धुवून त्याला हळद, तिखट, मीठ, सीकेपी मसाला आलं-लसूण पेस्ट, दही चोळून ठेवावे, कांद्यावर परतून खिमा कुकरमध्ये शिजवून घ्यावा. दुसऱ्या भांड्यात मोकळा होईपर्यंत परतावा. थोड्या तेलात कांदा ( उभा बारीक चिरलेला) व बटाट्याच्या उभ्या फोडी तळून घ्याव्या

पसरट बुडाच्या पातेल्यात तेल लावून खिमा हलक्या हाताने पसरावा. २ अंडी मिक्सरमधून फेटून घ्यावी व त्याची बारीक धार खिम्यावर ओतावी. हळूहळू अंड्याचे मिश्रण खाली झिरपेल. वरती डिप फ्राय केलेला कांदा व बटाट्याया चिपस् पसरावे. कोथिंबीर घालून गॅसवर सेट करायला ठेवावे. १०-१५ मिनीटात वड्या तयार चौकोनी कापून गरम गरम वड्या सर्व्ह कराव्यात.

- सौ. उज्वल चित्रे

५१ सीकेपी पाककृती व सण-वार या पुस्तकातुन

तीन केळी, एक वाटी अननसाचे तुकडे, एक वाटी संत्र्याचा रस, चवीप्रमाणे पिठीसाखर, पाऊण वाटी थंड दही.

डाळीत हळकुंड ठेवल्याने डाळीला कीड लागत नाही. कैरीचा कीस उन्हात वाळवून घ्यावा.हा कीस पुढे वर्षभर कोणत्याही पदार्थात घालून पदार्थाची चव वाढवता येते. कोणतेही वाटण करताना लिंबू पिळले की वाटण लवकर होते. डोशाचे पीठ भिजवताना उडदाचे दोन-तीन पापड कुस्करुन घातल्यास डोसे कुरकुरीत होतात. दही आंबट होऊ नये यासाठी विरजणात ओल्या खोब-याचा तुकडा ठेवावा.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

कोणत्याही देशाची सांस्कृतिक उत्क्रान्ती कशी झाली हे पाहताना तिथल्या समाजाच्या अन्नांबद्दलच्या कल्पना आणि अन्नपदार्थ बनविण्यासंबंधीच्या कल्पना कशा आणि का बदलल्या गेल्या हे बघणं अत्यंत महत्वावं आणि मनोरंजकही असतं. आपल्या देशासारखा भला मोठा इतिहास असलेल्या देशाच्या बाबतीत तर ते आवश्यकही असतं.

एक लीटर दूध, १०-१२ काजू पाकळ्या, १०-१२ पिस्ते, १०-१२ बदामाचे काप,१०-१२ बेदाणे, २-३ सुक्या अंजिर, २-३ खजूर,७-८ केशराच्या काड्या,एक चमचा विलायची पावडर, एक कप कंडेन्स मिल्क ,एक वाटी खवा,अर्धी वाटी फ्रेश क्रीम, दोन टेबलस्पून साखर,चिमूटभर मीठ,एक टेबलस्पून कॉर्नफ्लोअर.

सर्वप्रथम ओव्हन ३५० डिग्री फॅरनहाइट वर गरम करून घेणे. नंतर कणकेमध्ये बेकिंग पावडर, सोडा, मीठ, पिठीसाखर मिसळून, चाळणीने चाळून एकत्र करा.

डाळ २ तास भिजत घालावी. कुकरमध्ये चांगली शिजवून घ्यावी. शिजलेली डाळ चाळणीत ओतून त्यातील पाणी (कट) काढून उरलेले पाणी निघून जाईपर्यंत चांगली परतावी. नंतर त्यात किसलेला गूळ घालून त्याचे पाणी होऊन ते आटेपर्यंत कोरडी करावी व पुरणयंत्रात घालून वाटावी.

दाक्षिणात्य पदार्थांचा मनापासून आस्वाद घेण्यात, दाक्षिणात्यांच्या खालोखाल महाराष्ट्रीय लोकच सगळ्यात पुढे असतील असं मला नेहमी वाटतं. महाराष्ट्रात हल्ली घरोघरी इडली-सांबार, मसाला डोसा, उत्तप्पा आदी पदार्थ नियमितपणे होत असतात. हे पदार्थ तसे करायला सोपे तर असतातच शिवाय चवदारही लागतात. त्यातीलच एक सगळ्याचाच आवडता पदार्थ म्हणजे उत्तपा.

कढईत तूप गरम करून त्यात सर्वात आधी लसूण घालावी. मोठय़ा आचेवर परतावे. लसूण परतली गेली की जिरे, हिंग, हिरवी मिरची आणी कढीपत्ता घालून थोडा वेळ परतावे. चिरलेले टोमॅटो फोडणीस घालावे, बरोबर मीठही घालावे. झाकण ठेवून मोठय़ा आचेवर परतावे. टोमॅटो पूर्ण मऊ होऊन कडेने तेल सुटले पाहिजे. यात शिजलेला भात मोकळा करून घालावा आणि मिक्स करावे.