३१ डिसेंबर आणि १ जानेवारी वीकेण्डला आल्यामुळे जंगी पाटर्य़ाचे बेत रचले जात आहेत. यापूर्वी केवळ शहरी भागातच थर्टीफस्ट साजरा केला जात होता. आता ही प्रथा खेडय़ापाडय़ातही पोहोचली आहे. थर्टीफस्ट जवळ आला की युवावर्गांची धूमधाम तयारी असते. ती पार्टी कुठे करायची, कशी करायची, जेवणाचा मेनू कसा असावा यात युवा पिढी मग्न आहे. पण ३१ डिसेंबरला हॉटेलात जेवायला जाणं म्हणजे एक शिक्षाच. हॉटेलात गेलं की जागा मिळेल की नाही, जागा मिळाली तर दिलेली ऑर्डर वेळेत येईल की नाही याची अजिबातच खात्री नसते. ब:याचदा आपल्या आवडीच्या हॉटेलात तर जायलाच मिळत नाही. मग कुठेतरी काहीतरी खावून ३१ डिसेंबर साजरा करण्याचं उसनं समाधान चेहे:यावर मिरवावं लागतं. त्या ऐवजी पार्टी करायला नेहमी हॉटेलात कशाला जा ? घरच्या घरी पार्टी केली तरी मजा येते. व या वर्षी एक निर्णय घ्या कि ३१ डिसेंबर ला घरी पार्टी करणार व फँमिली सोबत जेवण करणार. घरी पार्टी करणार म्हणजे मेनू ठरवणे आले. पार्टीचा मेनू म्हणजे स्नॅक्स व डिनरचा. येत्या ३१ डिसेंबर २०१६ ला शनिवार आहे. काही घरात फक्त शाकाहारीच असते. शाकाहारी मेजवानीसाठी अनेक पर्याय उपलब्ध होऊ शकतात. शिवाय झणझणीत पदार्थाचाही बेत आपण आखू शकतो. पाश्चात्त्य संस्कृतीला घेऊन आपण त्याला व्हेज तडका देतो, त्याचाच वापर करून आपण वेलकम ड्रिंक म्हणून मॉकटेल, सूप मध्ये रोस्टेड पेपर टोमॅटो सूप, स्नॅक्स म्हणून क्रीम कॉर्न, तंदुरी पनीर असे अनेक पदार्थ घरच्या घरी बनवू शकतो. शिवाय, शाही व्हेज बिर्याणी ही नित्यनियमाने करणा:-या पदार्थाची मेजवानी करू शकतो. जेवणानंतर स्वीट डिश लागतेच, त्यामुळे सिझलर ब्राऊनी हा उत्तम पर्याय आहे. थंडीच्या दिवसांत आईस्क्रीम खाण्याची मजा काहीच औरच असते. त्यामुळे पार्टीला रंगत आणायची असेल तर आईस्क्रीम पाहिजेच. आईस्क्रीमचेही अनेक प्रकार असल्याने आपल्याला आवडतील त्या आईस्क्रीम बनवू शकतो. नववर्षाची पहिली रात्र डान्स, गाण्याने होत असते. त्यामुळे अशावेळेस पाहुण्यांना हलके पदार्थ देऊन ताजेतवाने ठेवण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. त्यात आईस्क्रीम तर आहेच पण आपण पॉपकॉर्नही देऊ शकतो. त्यासोबत मस्तानीही आपण देऊ शकतो

संजीव वेलणकर पुणे
९४२२३०१७३३

सुक्या मेव्यामध्ये सर्वात लोकप्रिय म्हणून काजूची गणना होऊ शकते. बालकांपासून ते वयोवृद्धांपर्यंत काजू सर्वानाच आवडतो. खाण्यास अतिशय सोपा व कुठल्याही मेव्यासोबत खाल्ल्यास त्याची रुची व पौष्टिकता अजूनच वाढवतो. इंग्रजीमध्ये कॅश्यूनट म्हणून प्रसिद्ध असलेले काजू अनाकाíडसी कुळातील आहे.

तेल न घालता शेवया कढईत थोड्या लालसर रंगावर भाजून घ्याव्यात. त्या बाजूला काढून ठेवून त्याच कढईत तेल तापवून घ्यावे. त्यात जिरे, मोहरी, हिंग, कढीपत्ता घालावा. मोहरी थोडी तडतडली की त्यात उडीद डाळ घालून तांबूस रंगावर भाजू द्यावी. त्यातच मिरची घालावी.

ज्वारीच्या लाहय़ांमध्ये कचकच असते म्हणून त्या पाण्यातून काढून घ्याव्यात. म्हणजे त्यातील वाळू पाण्यात निघून जाते.

कुटुंबाला एकत्र आणणाऱ्या या गौरीच्या आगमनाची उत्सुकता लहानथोर सर्वानाच असते. मग काय गौरीचं आवाहन, तिची पूजा ते तिच्यासाठी केली जाणारी सजावट, तिचं नटणं, थटणं, पंचपक्वानांचा केला जाणारा बेत आणि गौरीसाठी जागविलेल्या रात्री असं खूप काही गौरी आपल्यासाठी घेऊन आलेली आहे

साहित्य :- पारीसाठी - 2 कप कणीक, दोन टेबल स्पून मोहन, मीठ, ओवा घालून घट्ट भिजवावी. सारणासाठी - 1 कप किसलेलं पनीर, 1 कप बटाट्याचा लगदा, आलं - मिरची चिरून, चाट मसाला. स्पेशल मसाला - 4 लहान वेलदोडे, 4 लवंगा, प्रत्येक दोन चमचे जिरे व मिरे, 1 तुकडा दालचिनी. सर्व कुटून घ्यावं. तूप व हिंग.

कृती :- तूप, हिंग, आलं मिरची एकत्र परतावं. पनीर, बटाटा, मीठ, तिखट, चाट मसाला, स्पेशल मसाला हवा तेवढा घालून चटपटीत सारण बनवावं. सारण कोरडं होऊ द्यावं. पिठाच्या पारीत सारण भरून जाड व मोठ्या पुऱ्या बनवून तळा, दह्याबरोबर द्यावं.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य : चार वाटी डाळीचे पीठ, दोन चमचे गव्हाचे पीठ, ३ वाटी नारळाचे दूध, दोन चमचे साय, ४ वाटी गूळ, वेलवी जायफळ पूड, साखर ४ चमचे, ४ चमचे तूप, चिमूटभर मीठ

कृती : प्रथम जाड बुडाच्या भांड्यांत चार चमचे तूप घालून तूप तापल्यावर त्यात डाळीचे पीठ व गव्हाचे पीठ घालून भाजून घ्यावे व थंड करावे. नारळाचे दूध काढावे व थंड झालेल्या पीठात नारळाचे दूध व चिमूटभर मीठ घालावे. साखर घालावी, गुळ किसून घ्यावा व पीठात घालून मिक्स करणे, हे मिश्रण मिक्सरमधून काढावे. म्हणजे पिठात गुठळ्या राहात नाही. त्यांत वेलची, जायफळ पूड घालावी व गॅसवर भांडे ठेवावे व सतत ढवळत रहावे. गुठळी होता कामा नये. कालण्याला जड लागले की भांड्याखाली जाड तवा ठेवावा त्यावर भांडे ठेवावे. त्यावर (मिश्रणावर) सर्व बाजूने साजूक तूप सोडावे. वरती घट्ट झाकण ठेवावे. झाकणावर छोटा खल किंवा वरवंटा ठेवावा. चांगले होऊन द्यावे. कालथा घालून पाहावा. कालथ्याला मिश्रण चिकटत नाही हेपाहणे. वरती पीठाला तकतकी येते व भांड्याच्या बाजूने सुटले की निनांव तयार झाले. व झाल्यावर त्याच्या जाड वड्या पाडाव्यात.

- सौ. प्रिती अमित मेढेकर

५१ सीकेपी पाककृती व सण-वार या पुस्तकातुन

साहित्य: ६-७ मध्यम आकाराचे लाल टोमॅटो, १ गाजर, १ कांदा, अर्धा टी स्पून किसलेले आले, १ टे. स्पून अमूल बटर, १ टी स्पून मैदा, १ कप दूध, ४-५ कप चिकन स्टॉक, मीठ, मिरे पावडर चवीनुसार, मिळाल्यास थोडी पार्सलेची पाने. सजावटीसाठी: ब्रेड स्टिकस, किसलेले चीज.

कृती: वेळ: १५ मिनिटे सर्व भाज्या धुऊन चिरून चिकन स्टॉकमध्ये शिजवून घ्याव्यात.
शिजलेल्या भाज्या थंड झाल्यावर स्टॉकसह मिक्सरमध्ये फिरवून एकजीव कराव्यात. मोठ्या गाळणीने गाळून स्टॉक तयार करावा. एका मोठ्या पातेल्यात बटर गरम करून त्यात मैदा परतावा. लगेच त्यात दूध घालावे आणि सतत ढवळत मिश्रण शिजवून घ्यावे. थोडे घट्ट झाले की त्यात मीठ, मिरे पावडर घालावी. या मिश्रणावर तयार केलेला स्टॉक ओतावा. पुन्हा चांगले उकळवावे. थोडे दाटसर झाले की गॅस बंद करावा.

प्रत्येक बाऊलमध्ये गरम सूप ओतून त्यावर थोडे किसलेले चीज घालावे. थोडी पार्सलेची पाने चिरून घालावी. सोबत ब्रेड स्टिक द्यावा.

३-४ डाळी, तांदूळ. गहू आणि निवडक मसाले यांचे मिश्रण असलेले हे  चटकदार मेतकूट…

‘ताटातले डावे’ म्हणजे अर्थातच चटण्या, कोशिंबिरी वगैरे तोंडीलावण्याचे प्रकार. ते खरं म्हणजे अगणित आहेत. मराठी घरात सहसा कायम असणाऱ्या कुठल्या ना कुठल्या चटण्या म्हणजे शेंगदाण्याची, सुक्या खोबऱ्याची, कारळाची तिळाची चटणी.