खाद्ययात्रा

मैदा गाळून त्यात कोको पावडर व खायचा सोडा मिसळा. लोणी व अंड्याध्ये साखर घालून फेटा. त्यात दही मिसळा. आता यात मैदा थोडा-थोडा घालून मिसळत रहा. आता यात थोडेसे पाणी व एसेंस टाकून लाकडी चमच्याने हलवा. आता केक पॉट मध्ये तूप लावून मैदा लावा. मिश्रण पॉट मध्ये भरून ओव्हन मध्ये ३५० डिग्री फे. वर बेक करावे. केक थंड झाल्यावर त्यावर चॉकलेट बटर आइसिंग करावे.

स्वयंपाकासाठी नवनवीन टिप्स व डिशेशची माहिती मिळावी म्हणून स्वयंपाक करतांना काही खास टिप्स. ज्यांचा वापर तूम्ही सहजपणे आपल्या किचन मध्ये करू शकता. ह्याचा उपयोग नवविवाहित व नवतरुण ललनांना होईल अशी आशा आहे.

दोडका, गोसाळे (गिलके), पडवळ या भाज्या ताटात दिसल्यानंतर कितीही भूक असली तरी पोटात जात नाहीत.

धान्यफराळ म्हणून भाजलेल्या धान्याचे पदार्थ केले जातात. अशा वेळी या भाजणीचा उपयोग करता येतो. ही भाजणी वापरून खमंग पदार्थ तयार करता येतात.

आंध्र प्रदेशात तेलगु आणि हैदराबादी खाद्य सांस्कृतिचा मिलाफ झालेला पहायला मिळतो. दक्षिण भारतीय खाद्यपदाथातील वाटी म्हणून आंध्र प्रदेश ओळखला जातो. भारतीय पदार्थात आंध्रातील पदार्थ स्वादिष्ट, मसालेदार आणि उष्ण समजले जातात. या जेवणात मसाल्यांचा विपुल प्रमाणात उपयोग होतो. भात हे आंध्रातील मुख अन्न असून ते सांबर किंवा इतर भाज्या सोबत वाढले जाते. तसेच हैद्राबादी आणि आंध्रातील खाद्यपदार्थांवर मोगलाई प्रभावही दिसून येतो.येथील खाद्यपदार्थ खूप चवदार असतात आणि त्यासाठी मसाल्याचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जातो. बिर्याणी हैदराबादी हालीम, भगरा, बैंगन, खिमा या पदार्थां सोबत ' अवकैय्या ' हे कैरिच लोणच ' गौग्युरा ' हे पानाच लोण च प्रसिद्ध आहे दह्याचाही पदार्थ बनवताना उत्तम स्वादासाठी वापर होतो. मसालेदार रुचकर पदार्थ ही आंध्रप्रदेशाची ओळख आहे. औरंगजेबाने हैद्राबाद ताब्यात घेतले आणि तिथून ‘हैद्राबादी बिर्याणी’ उदयास आली. नंतर तिचा प्रवास ‘टिपू सुल्तान’सोबत म्हैसूरपर्यंत गेला. त्यामुळे, बिर्याणी हा प्रकार नवाब आणि निजाम यांचा राजेशाही पदार्थ म्हणूनच याला मान्यता मिळाली. बिरयानी जास्त करून मांसाहारीच बनवितात पण भारतात बरेच लोकं शाकाहारी असल्यामुळे ‘व्हेज बिरयानी’चा देखील उगम झाला आणि ती देखील तितकीच चविष्ट लागते! हैद्राबादी बिर्याणी बरोबरच आंध्रचे इतरही पदार्थ प्रसिद्ध आहेत.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

काही पदार्थ आंध्र प्रदेशच्या खाद्यसंस्कृतीतील
बिर्याणी मसाला
व्हेज बिर्याणी
अरातीकाया मसाला पुलुसु
कज्जीकायल
मोरू कालन

 औषधी गुणधर्म असलेल्या गाजराचे हे सूप करुन बघाच.. 

१) तेल कढईत गरम करावे. त्यात कांदा आणि आले-लसूण पेस्ट परतावी.
२) आच एकदम मंद करून रेड करी पेस्ट घालावी. थोडे मिक्स करून टोफू आणि भाज्या घालाव्या

साहित्य:- २ वाट्या ज्वारीचे पीठ, अर्धी वाटी डाळीचे पीठ (बेसन), २ जुड्या मेथी, १ चमचे तिखट, २ चमचे मीठ, तेल.
कृती:- दोन्ही पिठे तिखट व मीठ घालून पाणी घालून ३० मिनिटे भिजवून ठेवावी. मेथी धुवून बारीक चिरावी व त्यात घालावी. पाव चमचा सोडा घालावा. पीठ थलथलीत असू द्यावे. तव्यावर तेल सोडून धावन करावे. मेथीऐवजी कोथिंबीर किंवा कोबी किसूनही असेच घावन करता येतात.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य :- एक वाटी कणीक, अर्धी वाटी मैदा, एक मोठा चमचा तुपाचं मोहन, अर्धा चमचा मीठ, अर्धा चमचा साखर, दोन कांदे अगदी बारीक चिरून किंवा किसून + चवीपुरतं मीठ + चिमुटभर साखर + अर्धा चमचा तिखट हे मिश्रण कालवून .

कृती :- मीठ-साखर आणि तुपाचं मोहन घालून कणीक व मैदा भिजवून घ्यावा . त्याचे मध्यम आकाराचे बारा फुलके करावेत . आता एका फुलक्यावर कांद्याचं मिश्रण पसरावं . त्यावर दुसरा फुलका कडा दाबून चिकटवावा आणि हलक्या हातानं लाटावा व तव्यावर शेकावा . अगदी खायला घेतांना पुन्हा तेल सोडून खरपूस भाजावा . उरलेल्या फुलक्यात पाच पराठे करावे.

साहित्य- १ वाटी जाड रवाळ कणीक (खांडवा किंवा खपली गहू वापरावेत कारण ते अधिक पौष्टिक असतात.) लोणकडे तूप, १ वाटी गूळ, वेलची पूड.

कृती- गव्हाचे जाड रवाळ पीठ (कणीक) लोणकढय़ा तुपावर भाजून घ्यावे. पीठ चांगले खरपूस वास येईपर्यंत भाजावे. पीठ बाजूला एका ताटात काढावे. त्याच कढईत एक वाटी बारीक तासलेला गूळ घालून वितळवावा. त्यात भाजलेले पीठ घालून ढवळावे. वरून वेलदोडय़ांची पूड व चवीनुसार मीठ घालावे. मिश्रण एकजीव झाले की गॅसवरून उतरवावे. थोडे कोमट असताना त्याचे लाडू वळावेत.

- प्रभावती सबनीस, दादर, मुंबई.