कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका
-
वचन
वाणी मधूनी शब्द निघाला, कदर त्याची करीत होते ।
मुखावाटे बाहेर पडे जे, वचन त्याला समजत होते ।।
दिले वचन पालन करण्या, सर्वस्व पणाला लावीत होते ।
प्राणाची लावून बाजी, किंमत शब्दांची करीत होते ।।
स्वप्नामध्ये दिले वचन, हरिश्चंद्र ते पालन करी ।
राज्य गमवूनी सारे आपले, स्मशानी बनला डोंबकरी ।।
प्राण आहूती देई दशरथ, वनी धाडूनी राम प्रभूला ।
पालन केले तेच वचन, रणांगणी दिले जे कैकयीला ।।
आज लोपूनी तेज वाणीचे, तुटले विश्वासाचे नाते ।
बदलूनी जाती क्षणात सारे, घटकेपूर्वीचे शब्द जे होते ।।
मित्र वा आप्त कुणी, आई-बाप वा भाऊ-बहीण ।
स्वार्थीभाव अंगी मुरूनी, पाळीत नाही आपले वचन ।।
अंतर्यामी बसला ईश्वर, जाण त्याची सदैव असावी ।
‘वचन’रूपे व्यक्त होई , हीच भावना मनी ठसावी ।।
डॉ. भगवान नागापूरकर
-
निनावी
Shabdaraanjan.blogspot.in
-
देवाचिया दारीं
देवाचिया दारीं, मनाचा मुजरा,
झुकवूनिया मान, हासे तो चेहरा ।। धृ ।।
जाई जेव्हां मंदिरी,
घेतां प्रभू दर्शन,
आनंदानें नाचते,
हर्षित चंचल मन,
नयन साठविती, त्या मंगल ईश्वरा,
देवाचिया दारी मनाचा मुजरा ।।१।।
नदीनाले धबधबा,
उंच उंच वृक्ष वेली,
कोकीळ गाती, मोर नाचे,
इंद्रधनुष्याच्या खाली,
रोम रोमातूनी शिरे, निसर्गाचा फवारा,
देवाचिया दारी मनाचा मुजरा ।।२।।
दु:खी – कष्टी दुबळा,
दीनवाणा दिसे,
प्रभूच्याच आज्ञेने,
भोग भोगीत असे,
जातां हृदय भरूनी, करि आसवांचा मारा,
देवाचिया दारी मनाचा मुजरा ।।३।।
-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com -
मोहरली ही अवनी
ग्रीष्माच्या काहिलीनेआसमंत तप्त झालाअति उष्णतेने धारित्रीसकासावीस करून गेला ।। 1 ।।भेगाळलेल्या जमिनी आणिबंद पडलेली मोटनाही आला पाऊसतर कसं भरेल पोट? ।। 2 ।।प्रत्येक जण प्रतीक्षेतकधी येईल पाऊसडोळ्यांतून पाणी येईपर्यंतनको वाट बघायला लावूस ।। 3 ।।
पाण्याविना तडफडत होतेपशू, पक्षी, मानवमग तो प्रासाद असो, इमारत असो,शिवार असो वा अंगण ।। 4 ।।गोठ्यात, जंगलात, चारा छावणीतहंबरत होती गुरं ढोरंनिढळावर हात ठेवून बळीराजापावसाची करत होता आर्जवं ।। 5 ।।इंद्राला रिझवण्यासाठी मोरनाचत होते विसरून सारे भानकोकीळ, पावश्या हाकारत होतेमेघांना, गाऊन सुंदर गान ।। 6 ।।इंद्रदेवापर्यंत पोहोचल्यालाखो मनांच्या आर्त हाकावरुण राजाला धाडलं त्यानंघेऊन ढगांच्या खूप साऱ्या लड्या।। 7 ।।वाऱ्याला सोबत घेवून ढगांचे पुंजकेबागडू लागले आभाळभरकुठं दाट कुठं विरळसैरावैरा धावाधाव माळरानावर ।। 8 ।।विद्युल्लता पण सामील झालीखेळायला पाठ शिवणीचा डावमग त्यांच्याही आनंदालाराहिला नाही ठाव ।। 9 ।।ढगुल्यांचा आणि विजुडीचाखेळ आला रंगातडफ-मृदंगाची जुगलबंदीजमली जणू नभांगणात ।। 10 ।।तहानलेली धरित्री आणितिची सारी लेकरंपाहु लागली आभाळाकडेविस्फारून त्यांची नेत्रं ।। 11 ।।ढग कुजबुजले एकमेकांशीहिरवे डोंगर अन् झाडेदिसतील आपल्याला जिथं जिथंबरसुया आपण फक्त तिथं तिथं ।। 12 ।।बाकीच्या ओसाड प्रदेशाचं काय?तिथंही चालू आहे आत्महत्यांचे सत्रपाण्याविनाते पण झालेत गलितगात्र ।। 13 ।।चूक तर माणसांचीच आहेवागावे लागेल सक्तझाडे तोडून त्यांनीच तर केलेधरणीला या उजाड आणि रिक्त ।। 14 ।।आता पावसाची मागणी करण्याचात्यांना राहिला नाही हक्कत्यांच्याच पापाची शिक्षा मिळणार त्यांनात्यासाठीच आहेत ते पात्र ।। 15 ।।ढग झुकले थोडे खालीझाले थोडे दक्षझाडांसाठी मानवांनी खोदलेल्याखड्डयांकडे गेले त्यांचे लक्ष ।। 16 ।।गावोगावी गावकऱ्यांनीखोदले होते असंख्य चरस्वच्छ करून ठेवल्या होत्याकोरड्या विहिरी आणि हातपंप ।। 17 ।।दारोदारी वाढवली होतीहजारो छोटी छोटी रोपंमोठे विलक्षण आणिआश्वासक होते ते दृश्य ।। 18 ।।लहानथोरांची चालली होती लगबगयावर्षी एकच होते सर्वांचे लक्ष्यकेला होता त्यांनी संकल्पलावण्याचा कोटी कोटी वृक्ष ।। 19 ।।हे पाहून आनंदाने मगढगांनी केली खूप दाटीविजुताईच्या हातावर दिलीजोरदार टाळी ।। 20 ।।आसमंतात वाजू लागला नगारासुटला भन्नाट वाराहोवू लागला ढगांचा गडगडाटअन विजांचा लखलखाट ।। 21 ।।बरसू लागल्या मग मेघांच्याझिम्माड सरीवर सरीथेंबांच्या टिपऱ्या वाजू लागल्या अंगणीक्षणात पावसाने भिजली सारी धरित्री ।। 22 ।।पावसाचा होताच धुवांधार वर्षावदरवळला तो मृदगंध आसमंतातओढे, नाले, नद्या, चरआणि भरले सारे तलाव काठोकाठ ।। 23 ।।कळून आली मानवालात्याची मोठ्ठी चूकझाडे लावा झाडे जगवापाणी जिरवा, पाणी वाचवामंत्र अंगिकारला अचुक ।। 24 ।।मोहरली ही अवनीमग आनंदाने पानोपानीसज्ज झाली नेसावयालाहिरवी पैठणी......हिरवी पैठणी......।। 25 ।।-- मी सदाफुली@ ✍️ संध्या प्रकाश बापट -
प्रिय बहीण
-- कवी : तुळजाप्रसाद धानोरकर
आम्ही साहित्यिक
प्रिय बहीण,
तुझं आणि माझं नातं तसंच आहे,
जसं रेशीमबंध तु आज बांधलेस,
घट्ट,थोडंस सैल,आणि आपुलकीचं...------------------------------------------
◆आज मुद्दाम लिहावच लागलं...
-----------------------------------------आपलं हे नातं कधी बेगडी होऊ देऊ नकोस इतकंच...
तुझ्या सुखात पुढे पुढे करणारे
जर तुझ्या दुःखात दडून बसले
तर तु समजून घे कि त्या नात्याला फार भारीचं
आणि चमचम असं बेगड लागलंय,पण तुला ती नाती कोणती आहेत
हे मात्र ओळखावं लागेल.मी तशी आशा कधीच करणार नाही
कि तुला दुःख यावं पण परिस्थितीने कधी तशी वेळ ओढवून आणली तर,तुझ्या दुःखाच्या लक्ष्मण रेषेला आधाराला आधी समोर मीच राहील...तुही प्रत्येक वेळेला तुझी वेडी माया घेऊन
आलीसच कि माझ्यासाठी.तुझ्या सुखात नसलो तरी
दुःखात आधी समोर मीच राहीनतु फक्त जाणीव ठेव बाळा...
वचन तुला..!
तुझाच भाऊराया
- © तुळजाप्रसाद धानोरकर
-
विसरण्यातील आनंद
विसरण्यातच लपला आहे, आनंद जीवनाचा
आठवणीचे द्वार उघडता, डोंगर दिसे दु:खाचा...१दृष्य वस्तूचे मिळता ज्ञान, असे जे बाह्य जगीं
आकर्षण त्याचे वाटत असते, सदैव आम्हां लागी....२वस्तूच्या त्या होवूनी आठवणी, सुख देई आम्हांला
क्षणिक असती सारे सुख, दु:ख उभे पाठीला...३उपाय त्यावरी एकची आहे, विसरून जाणे आठवणी
विसरूनी जातां त्या सुखाला, दु:खी होई न कुणी...४एकाग्र मनाची स्थिती म्हणजे, दुसरे काही नसे
जाता विसरूनी स्वत:लाही, जगास विसरत असे ... ५डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५० -
आली आली आली दीपावली
सप्तसुरांचा जसा गंधार राजा
सण दिवाळी , हा सणांचा राजा
अविवेकाची विझवीत काजळी
आनंददीप उजळीत सुखदा आली ।।१।।स्वर्ग ! त्रैलोक्याचा जणू अवतरला
दिप नभांगणीचेच सजवीत धरेवरी
अमंगळा सारुनी महन्मंगला आली
उधळीत आनंदाला दीपावली आली ।।२।।क्षण क्षण , अत्तरी सुगंधात नाहला
प्रीतवात्सल्ये ओवाळीली निरांजने
दारी , अंगणी रंगली सडा रांगोळी
दीवाळी ऐश्वर्यसुखदा घेऊनी आली ।।३।।वसुबारस , धनतेरस ,नरकचतुर्दशी
पाडवा , लक्ष्मीपूजन , भाऊबीजेची
पंचूकली ! दिपावलीची आनंदघनी
परंपरंगत , सुखदा तेजोमयी आली ।।४।।-- वि.ग.सातपुते (भावकवी)
9766544908
रचना क्र. १४१
२ - ११ - २०२१.
-
मी पाऊल पाऊल हळुच निघालो
मी पाऊल पाऊल हळुच निघालो
संध्येच्या अनवट वेळी
तरू-तरुंवर पसरत होती
क्षितिजावरची सांज सावळीमी बघता वळून मागे
दूर दिव्यांचा चमके लोलक
मी सांधून घेतो सुटले धागे
चांदण्यात भिजले मोहकपाऊलवाटा निजल्या होत्या
आठवणींची होती सोबत
वेचून मोती गतकाळाचे मग
पूर्वेला पाऊल पडते अलगद...-- आनंद
-
बलसागर भारत होवो
बलसागर भारत होवो ।
विश्वात शोभूनी राहो । धृ. !।हे कंकण करि बांधियले ।
जनसेवे जीवन दिधले ।
राष्ट्रार्थ प्राण हे ठरले ।
मी सिद्ध मरायाला हो ।
बलसागर भारत होवो ।।१।।वैभवी देश चढवीन ।
सर्वस्व त्यास अर्पीन ।
हा तिमिर घोर संहारीन ।
या बंधू सहाय्याला हो ।
बलसागर भारत होवो ।।२॥।हातात हात घेऊन ।
हृदयास हृदय जोडून ।
ऐक्याचा मंत्र जपून ।
या कार्य करायाला हो ।
बलसागर भारत होवो ।।३।।करि दिव्य पताका घेऊ ।
प्रिय भारत गीते गाऊ ।
विश्वा पराक्रम दावू ।
ही माय निजपदा लाहो ।
बलसागर भारत होवो ॥४॥।याउठा करु हो शर्थ ।
संपादु दिव्य पुरुषार्थ ।
जीवन हे ना तरि व्यर्थ ।
भाग्यसूर्य तळपत राहो ।
बलसागर भारत होवो ॥५॥।ही माय थोर होईल ।
वैभवे दिव्य शोभेल ।
जगतास शांति देईल ।
तो सोन्याचा दिन येवो ।
बलसागर भारत होवो ॥६।। -
गाण्याच्या कलेची किंमत
एक भिकारीण तालावरती, गात होती गाणे
पुढे करुनी एक हात, आळवित होती भजनेतंद्रित होती गाण्याच्या, एकाग्र चित्त करुनी
कसा मिळेल आनंद इतरां, हीच काळजी मनींमिळेल ते धन हाती घेऊनी, गेली ती परत
निराश न होता हास्य मुखाने, आशीर्वाद देतभिक नव्हती तिने जमविली, ती तर कदर कलेची
आनंद मिळे इतरांना, हीच पावती समाधानाचींडॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
Bknagapurkar”gmail.com
डॉ. भगवान नागापूरकरCopyright © 2025 | Marathisrushti