आम्रवनांतील शोभा बघत, भटकत होतो नदी किनारी

मैनेची ती ओरड ऐकूनी, नजर लागली फांदीवरती...१

एक धामण हलके हलके , घरट्याच्या त्या नजीक गेली

पिल्लावरती नजर तिची, जीभल्या चाटीत सरसावली...२,

मैनेच्या त्या मातृहृदयाला, पर्वा नव्हती स्वदेहाची

जगावयाचे जर पिल्लासाठी, भीती न उरी ती मृत्यूची...३

युक्त्या आणि चपळाईने, तुटून पडली त्या मृत्यूवरी

रक्त बंबाळ ते केले शरीर, चोंच मारीत धामणीवरी....४

अखेर धामण वृक्ष सोडते, जखमी होवूनी शरिराने

पिल्लामध्ये बसूनी मैना, शांत करिते हृदय स्पंदने

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

दिनदयाळू अतिव कृपाळू हे श्रीगणराया

होउन कनवाळू, बालावर ठेव छत्रछाया ।।

आत्मतुष्ट मी, नीतिभ्रष्ट मी, अति मी गर्विष्ठ

स्वार्थपूर्ति मोहिनी चेटकिण, करते आकृष्ट

यत्न न केले परमार्थाच्या मर्मा जाणाया ।।

कळत-नकळतां पळत राहिलो मृगजळ पाहुन मी

हात रिक्त, विषयासक्ती झाली ना परी कमी

उशीर झाल्यावर उमगे - जीवन गेले वाया ।।

पश्चात्तापीं दग्ध भग्न मी, चूर्ण पूर्ण आशा

उदारतेच्या उदधि, दया कर मजवर तत्पुरुषा

वरदस्पर्श तव होतां, चंदन बनेल मम काया ।।

सिद्धिगणेशा, तुझिया सन्निध जीवन यापुढती

हे दंती, तव प्राप्तीनें झाली तृप्ती पुरती

कृपाप्रसादानंतर कांहिंच उरे न मागाया ।।

- - -

- सुभाष स. नाईक

आई म्हणायची 'श्री' लिहावे
नव्या पानावरती,
वापरावी नवी वस्तू,
कुंकू लावल्या वरती.

आई म्हणायची संध्याकाळची,
झोपी जातात झाडे,
अजून फुलं तोडायला हात
होत नाहीत पुढे.

आई म्हणायची मिळतेच यश,
तुम्ही करत रहा काम,
भीती वाटली कि फक्त म्हणावे,
राम,राम,राम.

आई म्हणायची काहीही असो,
होतो सत्याचाच जय,
अजूनही खरं बोलायला वाटत नाही भय.

आई म्हणायची ठेवा श्रद्धा
आपल्या प्रयत्नात,
चुकूनही दाखवू नका
ज्योतिष्याला हात.

आई म्हणायची निर्मळ मन तर
राहतो चेहरा साफ,
उपयोग नाही लाऊन काकडी
अन घेऊन सारखी वाफ.

आई म्हणायची राष्ट्रध्वजाचा
राखावा नेहमी मान,
जन गण मन म्हणतांना असावी
ताठ आपली मान.

आई म्हणायची अन्नावर कधी
काढू नये राग, कोणाला लागली लाथ तर, लावायची
पाया पडायला भाग.

दूध ऊतू गेल्यावर चुकचुकू नये
म्हणावं 'कृष्णार्पण अस्तु',
वाईट शब्द आणू नयेओठांवर,
वास्तू म्हणत असते तथास्तु.

आई म्हणायची पहाटेची
स्वप्न होतात खरी,
आई म्हणायची दिवा लावा,
सांजेला लक्ष्मी येते घरी.

आई म्हणायची खाऊन माजावं
पण टाकू नये ताटात,
अजूनही मी संपवतो सगळं,
जरी असलं सगळं माझ्या हातात!

आई म्हणायची येतेच झोप
जर मनात नसेल पाप,
जड होतात पापण्या अन
मिटतात डोळे आपोआप.

अजूनही वाटतं बसलाय देव
घेऊन पाप पुण्याचा घडा,
आई सांगते तसं लक्ष ठेऊन
टाकतोय त्यात खडा.

जेव्हा जेव्हा व्हायची भांडणं
आम्हा भावंडात,
आई म्हणायची अरे एक तीळ
वाटून खायचे सात.

मरण यातना सोसत
आई जन्म देत असते
आपलं हसू पहात पहात
वेदना विसरून हसत असते.

बाबा मात्र हसत हसत
दिवस रात्र झटत असतात
शिस्त लावत आपल्यामधला
हिरवा अंकुर जपत असतात.

त्यांना कसलंच भान नसतं
फक्त कष्ट करत असतात
चिमटा घेत पोटाला
बँकेत पैसा भरत असतात .

तुमचा शब्द ते कधी
खाली पडू देत नाही
तुमची हौस भागवताना
पैशाकडेही पहात नाही.

तुम्ही म्हणजे त्याची स्वप्नं
तुम्ही म्हणजे त्याचा आभाळ
पेलत सगळी आव्हाने
घडवतात तुमचा भविष्यकाळ..

तुम्ही जेव्हा मान टाकता
तेव्हा बाबाही खचत असतात
आधार देता तरी
मन मारून हसत असतात..

तुमच्याकडूनं तसं त्यांना
खरंच काही नको असतं
तुमचे यश पाहून त्यांचं
अवघं पोट भरत असतं.

त्यांच्या वेदना कुणालाही
कधीसुद्धा दिसत नाहीत
जग म्हणत, “ आई एवढं
बाबा कधी सोसत नाहीत.”

त्यांच्या वेदना आपल्याला
तशा कधीच कळणार नाहीत
आज त्या मागितल्या तर
मुळी सुद्धा मिळणार नाहीत.

एक दिवस तुम्हीसुद्धा
कधीतरी बाबा व्हाल,
त्या बाळाच्या डोळ्यात तुमच्या
स्वप्नांचं आभाळ पहाल

तेव्हा म्हणाल, “ आपले बाबा
खरंच कधी चुकत नव्हते
आपल्यासाठीच आयुष्यभर
रक्तसुद्धा ओकत होते.”

तेव्हा सांगतो मित्रांनो
फक्त फक्त एक करा
थरथरणारा हात त्यांचा
तुमच्या हातात घट्ट धरा.

आपल्या आई-वडिलांवर
खरोखर प्रेम करा..

आजच्या जागतिक कुटुंब दिवसाला सुंदर सलामी

WhatsApp वरील संजीव वेलणकर यांच्या संगीत संगीत आणि फक्त संगीत या ग्रुप वर आलेला लेख साभार प्रकाशित.

घोड्यावरती बसू देईना, चालू देईना पायी
जगाची ही रीत , कशी समजत नाही ..१,

सज्जनतेची वस्त्रे लेवूनी, निर्मळ जीवन आले
आपण बरे नि काम बरे, तत्व अंगीकारले...२,

मोठा झाला शिष्ठ समजोनी, वाळीत टाकीले मला
दुष्कृत्यामध्ये साथ हवी, त्यातील कांहीं व्यक्तीला...३,

जीवन जगणे कठीण होता, मार्ग तो बदलला
आगळी धडपड करूनी, यश मिळाले मला....४,

मिसळत होतो सर्वामध्ये, अतिशय प्रेमानी
तरीही ऐकला ‘शिष्ट’ शब्द , माझ्याच कानानी..५,

व्यक्ती तितक्या प्रकृती , असती येथे
भिन्नतेचे स्वभाव तेंव्हा , निराशा मनी आणते ..६,

चित्ती येईल तसेच करावे, जागृत भाव ठेवून
इजा न होईल इतर जनाना, हे लक्षात घेवून...७

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

बराच काळ चिवचिव करीत एक दिसे चिमणीं

काय बरे तिज लागत असावे विचार आला मनी...१,

तगमग आणि उत्सुक दृष्टीने बघे चोंहिकडे

परि लक्ष वेधी ती हालचालींनीं आपल्याकडे....२,

शिकवतेस कां ? तूझी चिवचिव भाषा मजला

मदत करिन मी शक्तीयुक्तीने दु:ख सारण्याला...३,

बघूनी मजकडे चिमणी ओरडे मोठ्या रागानें

समर्थ आहे मी माझ्या परि ती नको मदत घेणे...४,

मानवप्राणी तूं एक असूनी बुद्धीमान आहे

मधूर बोलूनी इतरावरती छाप पाडीत जाये...५

शिकून घेशील हलके हलके माझी ती भाषा

पक्षावरती वर्चस्व गाजविण्या येईल तुज नशा...६,

जें जें कांहीं तुज नूतन दिसते ह्या जगते

धडपड करूनी सारे मिळवी प्रयत्न करूनी ते...७

मोठेपण मिळाले तुजला आपल्या बुद्धीने

दुरपयोग केलास त्याचा तूं आखूनी योजने...८,

तुला वाटते यश मिळविले आपल्या परिने

असहाय्य केलेस इतर जीवनां ह्या जगी जगणे...९,

पक्षी भाषा अवगत करणे साह्यासाठी नसे

भांडणे जुंपूनी आमच्यामध्ये गंमत बघत बसे....१०,

फसवे बोलत जवळीं घेवून आम्हा बंदी करी

विश्वासघात हा सहज स्वभाव दिसे तुझ्यापरी...११

कसा टाकूं मी दगड स्वत: माझ्या पायावरी

पक्षी होवूनी जर आलास तूं भाषा शिकवील सारी....१२,

भटकते पिल्लू तिच्या जवळीं दिसले मजला

शांत होवूनी चिमणी उडाली त्याच वेळेला....१३

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

नको रायगडा, तू रडू नकोस
कारण तुझ्या प्रत्येक उसाशातून माझी कविता जन्म घेते

शिवस्पर्शाची पावन धूळ मी मस्तकी लावताना
तू विषण्णपणे हसला होतास
अन् काळजाला हात घातल्यागत तुझी जखम वाहू लागली
तुझ्या तोंडच्या शिवकथा ऐकताना
ढासळणारी मातीही जीव गोळा करुन थांबली होती
गादीवरच्या खादीमध्ये गहाणलेली मराठी अस्मिता
पाहून तू वेडापिसा झाला होतास
तुझ्या असहाय नजरेत तरळणाऱ्या अश्रूंना
केवळ मीच साक्षीदार होतो
पण नको, रायगडा तू रडू नकोस
कारण तुझ्या प्रत्येक उसाशातून माझी कविता जन्म घेते

डोळ्यांत घुमारे, गळा दाटलेला नि मी निर्धारलो
धुमसती आग 'हरहर महादेव' नाही अजूनी विझली
पवित्र तुझ्या मातीशपथ ती मी जागवीन
निद्रिस्त निखाऱ्यावरील राख प्राणपणाने फुंकीन
शिंपणाने रक्ताच्या, स्वाभिमान मराठी फडकत ठेवीन
अन् तुजवरला एक पत्थर जिवंत पाहून तू कृतार्थलास
आतातरी रायगडा, तू रडू नकोस
कारण तुझ्या प्रत्येक उसाशातून माझी कविता जन्म घेते

न पाहवे बेईमानी पिढीची तुझ्याच, तुझ्याशी
न साहवे तुला मराठी रक्ताची उदासीनता
तुला जाणवे नाद टापांचा अजूनी
व्याकुळसी तू भारावसी फिरुनी फिरुनी
जिथे नित्यनेमे मिरवलेस पाऊल भाळी जयाचे
कुठे स्मरण कोणा इथे त्या महामानवाचे
तुझ्या वृद्ध डोळ्यांत अजून साकारे
तुला न अप्रूप ना अपूर्वाई तीनशेव्या सोहळ्याची
शल्य तुझे असावे- कारण तुला ठावे
पुनः स्मरणासाठी अजून वर्षे तीनशे जावयाची
पण आता आश्वस्त रायगडा तू रडू नको
कारण तुझ्या प्रत्येक उसाशातून माझी कविता जन्म घेते

-- यतीन सामंत

चिमण्या आल्या दोन कोठूनी, बांधून गेल्या घरटे ।
खेळूनी नाचूनी, चिव चिव गाणे गात वाटे ।।

झाडावरती उंच बसूनी, रात्र घालवी हलके हलके ।
दाणा टिपणे पाणी पिणे, स्वछंदाचे घेवूनी झोके ।।

संसार चक्र भोवती पडता, गेल्या दोघी त्यातच गुंतूनी ।
नव पिल्लाच्या सेवेसाठी, घरटे केले काड्या आणूनी ।।

पिल्लांना त्या पंख फूटता, उडूनी गेल्या घरटे सोडूनी ।
अल्प काळाचे बंधन तोडीत, जगण्या पुनरपी स्वच्छंदानी ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

तुला पाहता
मी मज हरवुनी जाते
विसरुनी सारे,
तुझ्या रुपात रंगते...

अंतरी, वेड प्रीतीचे
लडिवाळ लाघवी
तुला आठविता,
सारे भुलुनी जाते...

स्पर्शात तुझ्या
ते स्वर्गसुख आगळे
निर्मलतेच्या भवसागरी
मी अविरत डुंबते...

क्षणक्षण भावप्रीतीचे
अधीर आसुसलेले
अथांग प्रीतसागरी
मी तृप्त सचैल नाहते...

--वि.ग.सातपुते (भावकवी)

9766544908

रचना क्र.२१५

२४/८/२०२

सतत गुंतलो आहो सारे
शोध घेण्यास त्या 'आनंदाला'
युगानूयुगे प्रयत्न होतो
मिळवण्यासाठींच प्रभूला...१

बाह्य जगाचे सुख आगळे
लागले सारे त्याच्या पाठीं
'देह सुख' अंतीम वाटे,
खरा 'आनंद' देण्यापोटी...२

'ज्ञानामध्ये' भरला 'आनंद'
समजूत झाली ही कांहींना
लेखक, कवी, साहीत्यिक हे
पाठ त्याची कांहीं सोडीना...३

साधू संत हे थोर महात्मे
आनंद शोधूती 'विश्रमांत'
'ध्यान' लावून एक मनानें
शांत होवूनी डूबती त्यांत...४

आनंदची 'मोक्ष' असून
ध्येय साऱ्यांचे त्याजकडे
मार्ग सर्वांचे वेगळे असून
'तन्मयता' खेची प्रभूकडे...५

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com