आई, बघ ना कसा हा दादा?
मला चिडवायचं हाच याचा धंदा ! ।। धृ. ।।

लग्न बाहुलीचं लावतां आम्ही
म्हणतो, नवरदेव आहे मी
आतां मलाच मुंडावळि बांधा !' ।। १।।

कधीं मोठमोठे करतो डोळे
कधीं उगाच विदूषकि चाळे
भारी खट्याळ, नाहि मुळि साधा ! ।। २।।

दादा भलताच द्वाड आहे आई !
खोड्या करून छळतो बाई
याला ओवाळायचि नाहि मी यंदा ।। ३।।

मुसळधार वर्षा चालली,

एक सप्ताह होऊन गेला,

पडझड दिसली चोहीकडे,

भरुन वाहे नदी-नाला ।।१।।

काय प्रयोजन अतिवृष्टीचे ?

हानीच दिसली ज्यांत खरी,

निसर्गाच्या लहरीपणानें,

चिंतीत झाली अनेक बिचारी ।।२।।

दूरदृष्टी माझी मर्यादेतच,

विचार तिजला अल्प घटकांचा,

विश्वचालक काळजी करि,

साऱ्या चौऱ्यांशी लक्ष योनींचा ।।३।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

भारत पर्यटनाला आलेली
ती विदेशी महिला
हातातील चिप्सचे
रिकामे पाकीट फेकण्यासाठी
अर्धा तास डस्टबिन शोधत फिरली...

आणि तिच्याच समोर
संत्र्याची सोललेली साल मी
बिनधास्त रस्त्यात फेकली...

माझ्याकडे रोखलेली तिची
ती प्रश्नार्थी नजर पाहिली
तरीही मला लाज नाही वाटली....

लाज माझ्या बेगडी स्वच्छतेची...!

त्याने बेकायदेशीर काम करण्यासाठी
माझ्याकडे सरकवलेलं नोटांचं पाकीट
मी हळूच खिशात दाबलं...

आणि त्याच्याच मागून
भिकाऱ्यासारखं हात जोडून
मला विनंती करीत आलेल्या
कफल्लक म्हाताऱ्याला
वयाचा दाखला आणायला
मी बळेच पिटाळून लावलं...

त्याच्या डोळ्यातला
तो अश्रूचा थेंब पहिला
तरीही मला लाज नाही वाटली....

लाज माझ्या अधाशी हावरट पोटाची...!

रस्त्यावर रक्ताच्या थारोळ्यात पडलेल्या
तिच्या नवऱ्याला इस्पितळात न्यायची
तिने विनंती करताच
माझी नवी कोरी चमचमीत आलिशान कार
रक्ताने माखेल की काय या भीतीने
मी दुसऱ्या मार्गे जात असल्याच सांगून
हळूच टांग मारली...

तिच्या नजरेतली भीक
मी स्पष्टपणे पहिली
तरीही मला लाज नाही वाटली ....

लाज माझ्या दिखावेबाज श्रीमंतीची...!

बलात्काराच्या केसमधून
त्याला निर्दोष सिध्द करताना
मी माझ्या वकिलीची सीमापार गाठली...

बलात्काराच्या बळीची आब्रू
पुन्हा वेशीवर टांगली.
तिच्या डोळ्यातला राग पहिला
तरीही मला लाज नाही वाटली....

लाज माझ्या कायदाप्रिय बुद्धिमत्तेची...!

एअरकंडीशनर मॉल मधून
महागडे कपडे अन शूज खरेदी करून
मी अभिमानाने कार्ड स्वाईप केलं...

फाईव्ह स्टार हॉटेलच्या मेजवानीनंतर
वेटरच्या हातावर
१०० रुपयांची टीप सुध्दा टेकवली...

मात्र बाजारातून भाजी खरेदी करताना
१० रुपयासाठी अपार घासाघिस केली...

त्या गरीब शेतकऱ्याच्या
आर्त विनवणीचा सूर
कानात घुमत राहिला.
तरीही मला लाज नाही वाटली....

लाज माझ्या काटकसरी व्यवहारांची...!

समुद्रात लाखो करोडो रुपयांची रक्कम ओतून
शिवछत्रपतींचे स्मारक उभारण्याच्या
मी खूप गप्पा मारल्या...

पण जिथे माझा राजानं अखेर प्राण सोडला
त्या खऱ्याखुऱ्या स्मारकरूपी रायगडाची मात्र
दयनीय अवस्था केली...

शिवछत्रपतींची तलवार तोडली गेल्याची बातमी
टीव्हीवरती पसरली...

प्रेमी युगुलांची नावं लिहलेल्या
गडाच्या बुरुजांचा आक्रोश
कानठळ्या फोडू लागला
तरीही मला लाज नाही वाटली....

लाज माझ्या नादान शिवभक्तीची...!

गगनभेदी बिल्डींग, शॉपिंग मॉल, मल्टीप्लेक्स,
३ जी- ४ जी अन बुलेटट्रेनच्या जमान्यात
कुणी आरक्षणासाठी तर कुणी
आरक्षणाच्या विरुध्द भांडला...

आदिवासी पाड्यावरचा रुग्ण
वाहतूकसुविधे अभावी अजूनही
झोळीत टाकून आणलेला पहिला...

डॉक्टर म्हणे तो तर रस्त्यामध्येच मेला.
तरीही मला लाज नाही वाटली....

लाज माझ्या विकासाच्या राजकारणाची...!

२६/११ ला मी मेणबत्त्या लावून
श्रद्धांजली वाहिली...

पाकिस्तानशी युद्धाच्या पोकळ गप्पा मारून
देशाखातर मरण्याच्या सिंहगर्जना केल्या...

त्याच पाकिस्तानी कलाकारांचे चित्रपट
मी चवीने पहिले...

माझ्याच पैशात मी
कित्त्येक कसाब पोसले
तरीही मला लाज नाही वाटली....

लाज माझ्या फुटक्या देशभक्तीची.!

.....

आणि अजूनही मला
लाज नाही वाटत....

माझ्या निर्लज्जपणाची...!!!

परमेश्वर अगाध । त्याच्या शक्तीचा नसे वाद ।।
मान्य करिती एक । ईश्वर नसे अनेक ।।

नावे बहुत संबोधीती । सारे एकास मिळती ।।
प्रभु निराकार । निर्गुण असुनी होई साकार ।।

आस्तिक प्रभु मानती । नास्तिक समजती शक्ति ।।
ईश्वर निर्मिले मानवता । मानव शोधे विवीधता ।।

ज्ञान प्रभुपासून । धर्म त्या शक्तीतून ।।
वापरुन ज्ञान शक्ति । अनेक धर्म स्थापिती ।।

धर्म मार्गदर्शक । सत्य सहिष्णुतेचा शोधक ।।
हीच खरी मानवता । तीच विसरतो आतां ।।

झगडे मार्गासाठीं । ध्येय मात्र विसरती ।।
धर्मासाठीं भांडण । मुर्ख त्याहूनी कोण ।।

भांडतो करवंटीसाठी । विसरुनी खोबरे वाटी ।।
होता अतिरेकी । बनती सर्व दुःखी ।।

वाद करती विद्वान । सामान्यांस विचारी कोण
समजून घ्यावे सर्व धर्म । हेच मावतेचे मर्म ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
e-mail- bknagapurkar@gmail.com

सतत नाम घेण्यासाठीं, बुद्धी दे रे मजला,
आठवण तुझी ठेवण्याची, वृत्ती दे रे मनाला ।।धृ।।
श्वासात प्राण म्हणूनी, अस्तित्व तुझेच जाणी,
श्वास घेण्याची शक्ती, तुझ्याचमुळे असती,
जीवनातील चैतन्य, तुजमुळेच मिळते सर्वांना ।।१।।
सतत नाम घेण्यासाठी बुद्धी दे रे मजला,

अन्नामधले जीवन सत्व, तूच ते महान तत्व,
सुंदर अशी सृष्टी, बघण्या ते दिली दृष्टी,
आस्वाद घेण्या जगताचा, जागृत ठेवी भावनेला ।।२।।
सतत नाम घेण्यासाठी, बुद्धी दे रे मजला

निनादाच्या लहरी, तन्मयतेने श्रवण करी,
आभार मान्यता मति, परि शब्दही कमी पडती,
जगणेच कठीण वाटते, क्षणभर तुजविण कुणाला ।।३।।
सतत नाम घेण्यासाठी बुद्धी दे रे मजला

जाणून तव उपकार, मानावे सदैव आभार,
ही भावना येते मनी, जावे तुझ्यात समावूनी,
रोम रोमातूनी माझ्या, नामाच्या दे गतिला ।।४।।
सतत नाम घेण्यासाठी बुद्धी दे रे मजला

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

जीवनांतले चित्र पालटूनी, रंग ते बदलले

जनी जनार्दन ठरविले, सारे काय मिळविले ।१।

सुंदर तसबीर एक आणली, देवी श्री लक्ष्मीची

श्रद्धेचे भाव गुंतविले, पूजा करूनी तिची ।२।

शिक्षण घेवूनी ज्ञान मिळविले, कष्टानें सारे

शरीर होते चैतन्यमय, आणि धडपडणारे ।३।

रंग बधितले जीवनांतील, विविध छटांचे

सजविण्यास लागते त्या छटांना, बळ संपत्तीचे ।४।

ज्ञान आणि प्रयत्न जेव्हां, एक ठिकाणी असे

प्रसन्न करण्या धन लक्ष्मीला, अडचण येत नसे ।५।

शक्ति, युक्ति, बुद्धी एकटवूनी, परिश्रम केले

धनराशीचे अल्प भांडार, त्याने जमविले ।६।

तेज चमकले त्याच्या जीवनीं, धन लक्ष्मीचे

समजूं लागला फार सुखी, क्षण कर्तृत्वाचे ।७।

माहीत नव्हते लक्ष्मी असते, चंचल स्वभावी

केव्हां येईल जाईल कशी, भंरवसा तो नाहीं ।८।

चालत असतो खेळ नियतीचा, गमतीनें सदा

कुणाचे फांस कसे पडतील, कळेना अनेकदां ।९।

कमाईस त्याच्या ओहोटी लागली, व्यवहारामध्यें ती

प्रयत्न सारे फोल ठरूनी, अपयश येती ।१०।

निराश बनले जीवन सारे, अंध:कार झाला

दु:खाच्या त्या चटक्यामध्यें, जीव होरपळला ।११।

मार्ग बदलले पूर्ण तयानें, आपल्या जीवनाचे

धन कमविणें लक्ष नव्हते, त्याच्या प्रयत्नांचे ।१२।

वाचन करूनी चिंतन केले, मन रमविण्या चित्ताला

ध्यान साधना देवूं लागली, आनंद त्याला ।१३।

विसरूनी गेला हलके हलके, दु:ख निर्धनतेचे

काव्य लेखनानें उघडले द्वार, नव जीवनाचे ।१४।

चकीत झाला एके दिवशीं, बघूनी तसबिरीला

श्री लक्ष्मीचे ठिकाणी सरस्वतीचा, बदल कुणी केला ? ।१५।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

e-mail- bknagapurkar@gmail.com

रोज लाखो गुन्हेगारांना सुतासारखे सरळ करणा-या पोलिस दादांसाठी ही एक छोटी कविता... रोज स्वत: मरत असताना अगदी कमी खर्चात घर चालवणा-या पोलिसांना अर्पण केलेली ही कविता...

लाठीवरचं जगणं आता मुश्किल झालं आहे.

खून, दंगेफसाद, मर्डर आमच्या पाचवीला पूजलं आहे
पण लाठीवरचं जगणं आता मुश्किल झालं आहे.

नशीबानं मिळते म्हणतात सरकारी नोकरी
पण असून सरकारी नोकरी आम्ही सदैव भिकारी
करतो सरकारची चाकरी, पण मिळेना भाकरी
म्हणून मिंदे होतो कधी, तर कधी करतो गुलामगिरी
या गुलामीला कुठे तरी शह द्यायचा आहे
अन् लाठीवरचं जगणं मुश्किल झालं आहे.

खाकी वर्दीतले चोर, आम्हां म्हणती पोरं- सोरं
पत्नी झुरते घरापाशी, लागे तिच्या जीवाला घोर
सण उत्सव आमच्यासाठी फक्त कॅलेडवर असतात
आम्हाला मात्र तेवढ्याच पगारात सण साजरे करायचे असतात.
डोळे असून कधी अंध व्हावे लागते, कायदा असून हातात कधी शरमिंदे व्हावे लागते
या शरमिंदीगिरीचा नायनाट करणं आता सोपं झालं आहे
पणं लाठीवरचं जगणं आता मुश्किल झालं आहे.

कधी बंद तरी कधी कर्फ्यू, कधी लाठीमार तर कधी हाणामार
आम्हालाही हे करणं लज्जेचं वाटत आहे
कारण मारणारे ही आम्हीच आणि सरकारचे जोडे खाणारे ही आम्हीच
कारण गुंडावर सत्ताकारण्यांचा वरद हस्ताचा आशिर्वाद आहे
पण वर्दीतल्या व्यक्तीसाठी दोन शब्द बोलणं आता महाग झालं आहे.
अन् लाठीवरचं जगणं आता मुश्किल झालं आहे

पोरा बाळासाठी करतो नोकरी, नोकरीची पण गरज नाही
कारण वर्दी असून अंगावर, समाजात आमची इज्जत नाही
रात्र रात्र भर डोळ्याला डोळा नाही, आणि सरेआम फिरणा-या गुंडावर सरकारकडे टाळा नाही.
बंद कोठडीतले आयुष्य झाले आहे आमचे, कारणं पोलीस स्टेशनमध्ये ही फार चालते चोरांचे.
या वर्दीतल्या चोरांना नागवं करून मारायचे आहे.
अन् लाठीवरचं जगणं आता मुश्किल झालं आहे.

कधी सण उत्सवात थिरकावसं वाटतं, कधी संस्कृतीचा झेंडा घेऊन आपलं आयुष्य जगावंसं वाटतं
पण आम्हाला आमचं आयुष्य नाहीच कारण 'सदरक्षणाय खलनिग्रहणाय' या दोनच शब्दात आमच्या आयुष्याचे सारं आहे
वर्दी मिळवून काही तरी देशासाठी करेन असं वाटले होत
तुंटपुंज्या पगारात कसंबसं घर चालते आहे. मग मी देशासाठी कधी वेळ देणार
चार हजारांच्या पगारात आमची चूल कशी पेटणार, कधी माझ्या डोक्यावरचा कर्जांचा भार हलका होणार
म्हणून इज्जत नसलेले लाचारी जगणंचं आता आमचा सन्मान झाला आहे
पण लाठीवरचं जगणं आता मुश्किल झालं आहे.

- अमोल उंबरकर

भरोसा नसला जरी श्वासांचा
जीवनखेळी सहजी खेळावी...

मनात असावा स्पर्श प्रीतीचा
भावशब्दातुनी नाती जपावी...

वाळवंटातही अंकुर फुटतो
भावनांना फुटावी शब्दपालवी...

गीतातुनी उमलावे हृद्य मनीचे
फुलांफुलांतुनी प्रीती फुलावी...

आलो मोकळे, जाणार मोकळे
जीवास वृथा आसक्ती नसावी...

सुखनैव जगावे अन जगवावे
अंतसमयी मनास खंत नसावी...

--वि.ग.सातपुते.(भावकवी )

9766544908

रचना क्र. २६५

१९/१०/२२

मन हे वेडेच वेडे माझे
कसे समजावू या मनाला

वात्सल्यप्रीत अनिवार्य जीवा
त्याच्याच ध्यास सदा जीवाला

लळा, जीव्हाळा दैवदान
ऋणानुबंधी लाभतो मानवाला

संचिती मोहोळ आठवांचे
जगविते नित्य मनांतराला

कासावीस ओघळ पाझरांचे
सांगा कसे समजावू मनाला

वेदनांचा आकांत अंतरी
सुन्न करितो व्याकुळ जीवाला

-- वि.ग.सातपुते (भावकवी)

9766544908

रचना क्र.२४२

२०/९/२०२२

नाम घ्या हो तुम्ही, प्रभूचे सतत

नामस्मरण , असू घ्या मुखांत ...१

काय सांगावी, नामाची थोरवी

दगडही जेथे, तरंगून जाई...२

रोम रोमामध्यें, प्रभूचा संसार

बनून कवच, रक्षती शरिर...३,

नामाची लयता, मन गुंतवून

एक होतां चित्त, जाई आनंदून...४

अंतीम ध्येय, ईश समर्पण

नामानी साधती, प्रभू सर्वजण...५

डॉ. भगवान नागापूरकर

संपर्क - ९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com