आईबापाच्या सेवेमध्यें, पुंडलीक रंगला,
उभा विठ्ठल दारावरती, हेच तो विसरला ।।धृ।।

आईबाप हे दैवत ज्याचे,
रुप पाही त्यांच्यात प्रभूचे ।
सेवा करीत आनंद लूटतां, तल्लीन जो जहला
उभा विठ्ठल दारावरती हेच तो विसरला ।।१।।

निद्रेमध्यें असतां दोघे,
मांडी देऊनी आपण जागे ।
कशी मोडू मी झोप तयांची, प्रश्न विचारी भगवंताला,
उभा विठ्ठल दारावरती हेच तो विसरला ।।२।।

वीट देऊनी विठ्ठलासाठीं,
उभे केले त्या जगजेठी ।
आपण गेला घेऊन त्यांना, स्नानाकरीता चंद्रभागेला,
उभा विठ्ठल दारावरती हेच तो विसरला ।।३।।

आठ्ठाविस युगे गेली उलटूनी,
कटीवरती हात ठेवूनी ।
पांडूरंग बघे वाट तयांची, भक्तितच जे विसरती जगाला,
उभा विठ्ठल दारावरती हेच तो विसरला ।।४।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

रे चंद्रा तू कसा दिसतो, अवचित ह्या वेळीं

भास्कराच्या ह्या साम्राज्यीं, दूर अशा त्या स्थळीं....१

कोठे आहेत असंख्य सैनिक, जे तुला साथ देती

कां असा तूं एकटाच आहे, दिवसा आकाशांती....२

शांत असूनी तुझा स्वभाव, फिरे त्याच्या राज्यांत

एकटाच बघूनी तुजला, लक्ष्य न जाई त्यात....३

कडक स्वभाव तो भास्कराचा, नियमानें चालतो

चुकून देखील तुझ्या राज्यीं, कधी येत नसतो....४

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

ते देखणे मंदिर होतं. सुशोभीत केलेलं… चकचकीत… बऱ्याच जणांची तिथे गर्दी झालेली… कुणाला कशासाठी न्याय हवा होता, कुणाला कशासाठी… कुणावर अत्याचार झाला होता, कुणी अन्यायाची शिकार झालेलं… प्रत्येकाची बाजू वेगवेगळी… न्याय मिळवून घेण्याची प्रत्येकाची घालमेलही वेगवेगळी… सगळेच फिरत होते… कोट घातलेल्या व्यक्तींच्या मागे… इकडून तिकडे… गरजवंताला आणि शोषीतांना काही कळत नाही… सांगतील तसे वाकतात ते… बिचारे.

अचानक हातात कागदाचे भेंडोळे घेऊन कोटवाल्यांची धावपळ सुरू झाली… तिकडे बिचाऱ्यांची पळापळ झाली… आता न्याय मिळेल असे बिचाऱ्यांना वाटू लागले होते… पण… झाले मात्र वेगळेच… न्यायाचे दान काही पदरात पडले नाही… सत्य काही समोर आलं नाही… बिचारे हताश झाले… उदास झाले… डोळ्यात पाणी दाटलं… तसेच निघाले होते माघारी… डोळ्यात पाणी दाटलेलं.. समोरचं चित्र धुकेलं… काही दिसेनासे झालेलं… त्याचवेळी एका बिचाऱ्याचा पाय लागला… तिथे पडलेल्या एका गाठोड्याला… तसे ते गाठोडं हललं… बिचारा भयंकीत झाला… हादरला.. भ्यालाही… तसं ते गाठोड उभं राहिलं… म्हणालंही ‘कुणी लाथ मारली’ म्हणून. बिचाऱ्याची बोलती बंद झालेली… न्याय न मिळाल्याने ग्लानी आलेला तो बिचारा. झाल्या प्रसंगाने पुन्हा गांगरला.. काय बोलावे सुचेना… तरीही हिंमत एकवटुन म्हणाला… ‘माझाच पाय लागला तुम्हाला… माफी द्या… पण… तुम्ही कोण? इथे कसे? का पडलात इथे?’ एका दमात त्यानं विचारून टाकलं सारं…. तसे ते गाठोडं थोडं मोकळं झालं… म्हणालं… ‘जेव्हा पासुन तुम्ही हे मंदिर बांधलं ना, तेव्हा पासुन मी इथेच आलोय रहायला… पुर्वी आत रहायचो… पण अलिकडे आत मला जागा मिळेनाशी झाली… तेव्हा मी माझं बस्तान हलवलं… बाहेर पडलो… मग इथे असतो पडुन… गपगुमान…’.

गाठोड्याच्या उत्तरानं बिचारा अधिकच गांगरला… काही कळेना काय होतयं… मी कोणाचा शोध घ्यायला आलो होतो मंदिरात … काय हवं होतं मला… न्याय की सत्य… मला न्याय हवा होता… समाजाला सत्य हवं होतं… सत्य ही न्यायाची देवता… म्हणजे या मंदिरात न्यायदेवता नाही… सत्य नाही… असा त्याचा अर्थ लावायचा का? बिचाऱ्याची मती गुंग झाली… काही केल्या त्याला काही कळेना… तसं गाठोडं म्हणालं… ‘हे मंदिर बांधलय खुप छान. दिमाखदार इमारत आहे त्याची. पण त्यात माझी किमत शुन्य झालीय, पैशांची मात्र वाढलीय. मंदिरात सत्याची लक्तरे वेशीवर टांगली जाऊ लागली… तसतशी माझी अवस्था खराब होऊ लागली… मंदिरातून मी बाहेर पडलो आणि इथेच पडुन असतो पडुन…’. आता कुठे बिचाऱ्याच्या डोक्यात प्रकाश पडला… म्हणजे मंदिरात मी जे शोधायला आलो होतो, जे मिळवायला आलो होतो, ते सत्य इथे बाहेर पडलयं…. गाठोडं होऊन… सत्याची ही अवस्था झालीयं.. कुणी केलीय… कशासाठी केलीयं… एक ना अनेक प्रश्न बिचाऱ्याच्या मनात उसळू लागले… तसा निर्धाराने त्याने गाठोड्याचा हात धरला म्हणाला, मी सामान्य माणुस आहे… साधारण आहे… पण सत्य बोलण्याची ताकद माझ्यात आहे… चल माझ्याबरोबर मी सांभाळीन तुला प्राणपणाने… असे बोलून बिचारा आणि गाठोड्यातलं सत्य दोघेही चालू लागले…!

दिनेश दीक्षित जळगाव.

किती किती हे मनात भरती, सृष्टीमधले रंग वेगळे

लाट उसळतां ती क्रोधाची, बळी घेतले कित्येकाचे
हिंसाचाराच्या लाटेमध्यें, सर्वस्व गमविले कांहींचे...१,

फार पूरातन काळीं आम्हीं, चालत होतो एक दिशेनें
कुणीतरी फोडून वाटा तेव्हां, विखरूनी टाकिली कांहीं मने...२,

त्याच क्षणाला बिज रूजले, धर्मामधल्या विषमतेचे
ईश्वराकडे त्या जाण्याकरितां, मार्ग पडती विविधतेचे....३,

विविधतेनें संघर्ष आणिला, भेदभावाची भिंत उभारूनी
विवेकाला गाडून टाकले, उफाळणाऱ्या भावनांनी,

चूक कुणाची सजा कुणाला, कालचक्राची रीत न्यारी
धर्म पंथांचे मार्ग आखूनी, सलोख्यात निर्मिली एक दरी

कमी न होईल अंतर हे, केवळ दुजा धर्म जाणतां
एकत्र येवूं तेव्हांच सारे, ईश्वरास तो एक समजतां

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

इकडे तिकडे चोहिकडे,
वरती खाली मोद भरे,
वायुसंगे मोद फिरे,
नभात भरला, दिशात फिरला, जगात उरला
मोद विहरतो चोहिकडे । आनंदी आनंद गडे ।

सूर्यकिरण सोनेरी हे,
कौमुदि ही हसते आहे,
खुलवी संध्या प्रेमाने
आनंदे गाते गाणे
मेघ रंगले, चित्त दंगले, गान स्फुरले,
इकडे तिकडे चोहिकडे । आनंदी आनंद गडे ।

नील नभी नक्षत्र कसे
डोकाऊनि हे पाहतसे,
कुणास बघते? मोदाला
मोद भेटला का त्याला ?
तमामधें तो सदैव असतो, सुखे विहरतो
इकडे तिकडे चोहींकडे ! आनंदी आनंद गडे !

वाहति निर्झर मंदगती,
डोलति लतिका वृक्षतती.
पक्षी मनोहर कूजित रे
कोणाला गातात बरे?
कमळ विकसले, भ्रमर गुंगले, डोलत वदले
इकडे तिकडे चोहिकडे ! आनंदी आनंद गडे !

स्वार्थाच्या बाजारात
किती पामरे रडतात,
त्यांना मोद कसा मिळतो ?
सोडुनि स्वार्था तो जातो
द्वेष संपला, मत्सर गेला, आता उरला
इकडे तिकडे चोहीकडे ! आनंदी आनंद गडे !

वाढदिवसाच्या शुभेच्छा सादर प्रणाम शतवार
शब्दांना पहावा पेलतो का भावनांच्या आपला भार
लखलखीत रहाव्या उजळीत या आयुष्याच्या ज्योती
अमोलिक क्षण अनेक उधळीत आनंदाचे मोती

-यतीन सामंत

बहूमोल निसर्ग ठेव, निरनिराळे स्वभाव

उमटविती भाव मनावर आमच्या ||१||

चांदण्याची शितलता, मनाची प्रफूल्लता

देहाची आल्हादकता लाभली चंद्राचे ठायी ||२||

नाजूक सहवास, मधूर मिळे वास,

कोमलतेचा भास जाणविला फूलांनी ||३||

रंगाची विविधता, छटाची आकर्षकता,

मनाची वेधता इंद्रधनुष्य देई || ४||

पळण्याची चपलता, फिरण्याची चंचलता,

वेगाची तीव्रता, भासे हरिणाच्या पायी ||५||

प्रवाहाची संथता, पाण्याची खळखळता,

स्वभावाची निर्मलता, समजली नदीमुळे ||६||

शक्तीचे दर्शन, क्रूरता भयान,

निर्दयतेची जाण, दिसली हिंस्त्र पशूत ||७||

जीवनाची प्रेमलता, हृदयातील अक्षरता,

भावनेची कोमलता मातेच्या रुपाने मिळाली ||८||

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

-- शेखर बोबडे