जीवन गंगा वहाते
फुलवित सारी जीवने
पडेल प्रवाहीं कुणी
लागते त्याला वाहणे ।।१।।

काही काळ वाहतो देह,
डुबून जाणे अंतीम,
कसा वाहतो केंव्हा डुबतो
प्रवाही वेगाचे हे काम ।।२।।

बुडूनी जाती देह प्रवाही,
कर्मे आतील तरंगती ।
वाहत वाहत नदी किनारी,
स्थीर होऊन काठी राहती ।।३।।

देह क्षणाचा जरी,
कर्मे राहती निरंतर ।
कर्तृत्वाच्या कल्पतरूची,
आठवण काढती इतर ।।४।।

त्या कर्माच्या राही आठवणी,
मार्गदर्शक बनती इतरा ।
डुबणाऱ्या देहाकडूनी,
सावध राहूनी कर्म करा ।।५।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

प्रत्येकाचेच जग वेगळे
सुखदुःखही वेगवेगळे

संवेदनांची जाणीव एक
तिथे नसते काही वेगळे

सृष्टीही सारी एकसारखी
काही नसते कुठे वेगळे

ऋतुंचे आविष्कार सारखे
सुखावणारे क्षण आगळे

नित्य पांघरित चैतन्याला
भोगावे जगण्याचे सोहळे

जन्म मरण हे एकची सत्य
याहुनी जीवन नाही वेगळे

जीवाजीवा सुखवित जावे
कृतार्थ जीवन हेच आगळे

-- वि.ग.सातपुते (भावकवी)

(9766544908)

रचना क्र. ३०५

२५/११ २०२२

आपापल्या महालात
तुम्ही सर्वेसर्वा असता,
मग तुम्ही पेशवे असा किंवा हुजरे
सरदार असा किंवा शिलेदार.

बाहेर पडल्यावर मात्र
तुम्ही बनता
जगातील कुणीतरी,
लहानमोठे.

कुणापुढे तरी
तुम्हाला
झुकावं लागतं .
पण ,
आणखी कुणाला तरी
तुम्ही
स्वत:पुढे वाकायला लावता .
आणि त्यामुळे ,
फक्त त्यामुळेच ,
तुम्ही
मोठे मोठे
बनत जाता -
डोंगराएवढे
पर्वताएवढे .

पण ,
तें मोठेपण
केवळ दरबारातच असतं
केवळ देवडीवरच रहातं .
रणशिंग फुंकलं जातं
आणि
तलवारी भाले उंचावून
सारेजण
स्वत:ला
लढाईच्या धुमश्चक्रीत
झोकून देतात

तेव्हां ,
शिलेदार काय
अन् पेशवा काय
सारे सारखेच असतात .

पानपतावर
एखादा बारगीर पडतो
तसाच
एखादा विश्वासरावही पडतो,
कुणाची तरी
निनावी गोळी लागून .
एखादा भाऊ सापडतो
दुश्मनांच्या भाऊगर्दीत,
आणि धराशायी होतो
कुणा अनामिकाच्या
तलवारीच्या फटकाऱ्यानं .

रणधुमाळीत
नसतात शिलेदार , नसतात पेशवे,
नसतात हुद्दे , नसतात नावें ;
असतात फक्त -
पेशवे आणि हुजरे यांना
एकाच पातळीवर आणून सोडणारी
अस्ताव्यस्त पडलेली शवें .

बस्स .
हेंच एक चिरंतन सत्य आहे ,
आणि हेंच आपण
ध्यानीं ठेवायला हवें,
यशाची उत्तुंग शिखरें चढतांना ,
जीवनाच्या पानपतावर
प्राणपणानें लढतांना ,
आणि ,
हिरवा चुडा फोडून टाकून
धाय मोकलून रडतांना देखील .

-- सुभाष स. नाईक, सांताक्रुझ, मुंबई .

सर्वांचा विश्वास । सहजी बसेल
ऐसे शुद्ध शील । ठेवीन मी ।॥।१॥।
देव, देश, राजा । गुरु आप्त दृष्ट
यांशी एकनिष्ठ । राहीन मी ।॥।२॥।
अनाथांच्या साह्या । जाईन धावून
त्यासाठी झिजवीन । काया माझी ।॥॥३॥।
सानां कुरवाळीन । वंदीन थोरांना
बंधु सकलांना । मानीन मी ।॥४।।
सौजन्य दावीन । स्त्रिया-बालकांशी
वृद्ध-निर्बलांशी । निरपेक्ष ।।५॥।
मुकी जनावरें । गणूनिया मित्र
भूतदया व्रत । आचरीन ।।६॥।
गुरु, आईबाप । अधिकारी खरे
आज्ञा त्यांच्या त्वरे । पाळीन मी ।॥७॥।
कोसळो संकटे । कर्तव्य कठीण
मनाने प्रसन्न । राहीन मी ।॥८॥।
शरीराने शुद्ध । मनाने निर्मळ
कृतीने सरळ । राहीन मी ।।९।।

चिरंजीवी स्मरण तुझे

काल रात्री गणपती
स्वप्नात माझ्या आला होता
सोंडेनेच डोळे पुसत
गा-हाणे त्याचे सांगत होता

गणेशचतुर्थीचा जणू
धसकाच त्याने घेतला
अनंतचतुर्दशीची वाट
केव्हापासून पाहू लागला

संयोजकांना हवी
देणगीच्या नावे खंडणी
चार आण्याचा गणपती
बारा आण्याची मांडणी

किडनॅप केल्यासारखे मला
तोंड झाकून आणले
कसे आणले, कुठे नेले
काहीच नाही कळले

भजन सेवेसाठी
भजनी मंडळ आले
ऐकायला ते अन मी सोडून
संयोजकही नाही थांबले

ऑर्केस्ट्राच्या रात्री
मला झोप आवरेना
'वन्स मोअर' करता करता
कुणीच आवरते घेईना

'ऐका दाजीबा', काँटा लगाची
शिसारी मला आली
रुचिपालट म्हणून एकाने
लावणीची कॅसेट लावली

आधीच माझे कान मोठे
त्यात स्टिरिओ जोर करतोय
कानठिळया बसून बसून
बहिरा व्हायचाच राहिलोय

विसर्जनाच्या मिरवणुकीत
हाल माझे सांगवेना
स्पिकर वाजंत्रीच्या मागे
मला कुणीच पाहीना

उठून पळावे म्हटले तर
चौघानी पकडून ठेवलेले
अंधार नको कुठे म्हणून
लख्ख लाईट लावलेले

विसर्जनाच्या वेळी मात्र
मन भरून- नव्हे घाबरून गेले
कारण 'पुढच्या वर्षी यायचं'
आमंत्रण सर्वांनीच दिले

आता मात्र मी असाच
'आईकडे' जाणार आहे
नवरात्रात तिनं यावं की नाही
विचार करायला सांगणार आहे

कुणाबद्दल माझी तक्रार नाही
टिळकांना मात्र मी शोधतोय
जनजागरणाची त्यांची कल्पना काय असावी ?
यावर सध्या विचार करतोय

Forwarded Post from Whatsapp

छान चाललंय सगळं आपलं,
फक्त थोडंसं वातावरण तापलं,
गंमतीने आयुष्याच्या नावेमधलं,
हळूच स्मृतींच गाठोड मापलं…

इतभर सुख गोड मानलेलं,
पुरतं हसण्याचं मनी ठाणलेलं,
सांगा! आडव्या-तिडव्या आयुष्याचं,
गुपीत तरी कोणी जाणलेलं?

झुकझुक गाडी अन् वाऱ्यासारखं ,
आयुष्य भूरर्कन निघून गेलं,
रेसलींगच्या या वाटेवरती,
नेहमी भेटलं सारख्यास वारखं…

तूं तू – मी मी करता करता,
नात्यांचा धागा झीजुन गेला,
आपलेपणाचा काळा शालू,
माणुसकीने पांघरलेला……

– श्र्वेता संकपाळ