कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

मजेदार वाटत असती, भावंडांची बघून भांडणें
'मला पाहीजे जास्त', हेच मुख्य मागणें

इजा नाही धोका नाहीं, नसतो तेथे तिरस्कार
दांत ओठ खाऊनी, रागव्यक्त होणार

क्षणांत भांडती, क्षणात हसती, सारे होते प्रेमानें
दूर जाऊन जवळ येती, विसरुन जाती लोभानें

राग लोभ अहंकार, नसती असल्या भांडणीं
स्वार्थतेचा अभाव दिसे, शत्रु येथे नसे कुणी

बालपणीच्या प्रेमामध्यें, थोडे भांडणें परवडते
चव येण्या पदार्थाला, तिखटमिठ लागते

लहान असतां भांडून घ्या, तेच वय भांडणाचे
मोठे होऊन आठवाल, रम्य दिवस ते बालपणाचे

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

मंगल मंदिर हे माझे माहेर - मंगल....
जगावेगळे असे हो सुंदर - असे हो सुंदर
मंगल मंदिर हे माझे माहेर धृ

हिरवागार अती परिसर त्याचा
प्रासादची जणु शिवरायांचा
प्रांगणात या विश्वकर्मा
आत भवानीचे सुंदर मंदिर - जगावेगळे... १

आकार मोठा तरीही बैठा
आंत आहे हो भव्य दिव्यता
देव-देवींच्या संत विभूतींच्या
मूर्ती असती नयन मनोहर - जगावेगळे... २

मारूती राया प्रवेश द्वारी
रिध्दी सिध्दी सह गणेश स्वारी
श्री राम जानकी लक्ष्मण हनुमंत
लोचन खिळती हो त्यांच्यावर - जगावेगळे... ३

शिवपिंडीवर भुजंग फणीधर
फणा उभारी ऐकुनिया स्वर
पुढे सावळा हा मुरलीधर
मुरली वाजवी मंजुळ सुस्वर - जगावेगळे...

संत विभूतींच्या सजीव मूर्ती
साई बाबा अन् समर्थ स्वामी
संत गजानन आशिष देती
सदैव राहे शिरी त्याचा कर - जगावेगळे... ५

गाभार्‍या मधी तुळजामाता
प्रगट जाहली ही अष्टभूजा
श्री दत्तात्रय, रखुमाई विठ्ठल
लक्ष्मी नारायण रेखीव सुंदर - जगावेगळे... ६

छत्रपती श्री शिवाजी राजे
सिहासनावरी येथे विराजले
आदराने त्यांच्या पुढे झुकते माथे
सदा घुमवा त्यांचा जयजयकार - जगावेगळे... ७

इथे बाजुला ठायी ठायी
शिल्पकलेची अपूर्व संचयी
छोटासा हा विधी-विनायक
कृपाछत्र हा धरी भक्तांवर - जगावेगळे... ८

वृक्षलतां मधे आहे शिवालय
त्यात बैसले भोळे शंकर
इथेच आहे पवित्र निर्मळ
सकळ जनांना भवानी सागर - जगावेगळे... ९

स्वयंभू येथे हा औदूंबर
छाया देई तो सकलांवर
पारावरती छोटे मंदीर
त्यात बैसले दत्त दिगंबर - जगावेगळे... १०

गायवासरांसवे अंगणी
पान्हा देई झरझर झरझर
येथील स्वामिनी चंदाराणी
ममतेला तिच्या अफाट पाझर - जगावेगळे... ११

माय माउली एक मागणे
ओटीत देग अहेव लेणे
आम्हा लेकींना प्रसन्न होऊनी
वरद हस्त हा ठेव शिरावर - जगावेगळे... १२

"माय भवानीत" या हो आता
विसरू न येथील कलाकुशलता
गोड घास हा देई तृप्तता
गुणीजन येथिल सेवा तत्पर - जगावेगळे... १३

आमुची ताई चंदाराणी
ओठी आहे अमृतवाणी
तुळजाईचे रूप घेऊनी
प्रेमळ कर हा ठेवी शिरावर - जगावेगळे... १४

असे हे माहेर अशी ही ताई
भेटी साठी आतुर होई
कोड कौतुका पारच नाही
मायेची ही घाला पाखर - जगावेगळे... १५

( वरील काव्य वरसगांव येथील श्री शिवभवानीचे सुंदर मंदिर व तेथील रम्य परिसराचे दर्शन घेतल्यावर तृप्त मनाने चिंतन करीत असताना उत्स्फुर्त पणे श्री तुळजा भवानी व सौ. ताई यांच्या प्रेमळ आशिर्वादाने रचले आहे.)

- गुलाब अरविंद प्रधान

दृकश्राव्य दस्तावेजांचे महत्त्व जाणून त्यांच्या जतनासाठी तातडीच्या उपाययोजना करण्याबाबत सर्वसामान्यांमध्ये जागृती निर्माण करण्याच्या दृष्टीने युनेस्कोतर्फे २००५ सालापासून २७ ऑक्टोबर या दिवशी जागतिक दृकश्राव्य वारसा दिवस (World Day for Audio visual Heritage) साजरा केला जातो.

हातातील काडी घासतां पेटीवरी
अग्नि त्याच्यातील ज्वाला त्या धरी

लपलेला अग्नि घर्षणाने पेटतो
अज्ञान झटकता ज्ञानी उजाळतो
चितांत असतो प्रभू सदैव शांत
ओळखण्या त्यासी लागताती संत

संत हाच गुरु मार्गदर्शक असे
चित्तातील प्रभूला जागवित असे
उजळण्या मन घर्षण लागे संताचे
पेटवा ज्ञानाग्नि सार्थक होई जीवनाचे

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

होता एक गरीब बिचारा ।

किडूक मिडूक ते जगण्या चारा ।।

कौलारु जुनी पडवी निवारा ।

जन्म दरिद्री दिसे पसारा ।।

परिस्थितीनें गेला गंजूनी ।

आर्थिक विवंचना पाठी लागूनी ।।

शरीर जर्जर झाले रोगांनी ।

जगण्याची आशा उरे न मनीं ।।

अवचित घटना एके दिनीं ।

धन सापडे जमिनीतूनी ।।

मोहरांचा तो होता रांजण ।

गेले सारे दारिद्य निघूनी ।।

जन्मभर ते त्याने भोगले ।

घरांत लक्ष्मी, परी सोसले ।।

अज्ञानातची हे घडले ।

असून पाण्यांत तरी तहानेले ।।

शोधा ईश्वरी गुप्त धनाचा सांठा ।

लपला आहे अंतर्यामीं मोठा ।।

नसेल तेथे आनंदा तोटा ।

मिळतील सदैव यश वाटा ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

संपर्क - ९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

मनाची शांति । मिळेना कुणा
कुठें शोधूं ती । प्रश्न सर्वांना ।।

जीवन ध्येय । शांततेसाठीं
प्रयत्न होय । त्याच्याच पाठी ।।

शांतीचे घर । अंतःकरण
नसे बाहेर । कधीं चूकून ।।

शत्रू शांतीचा । अशांति असे
ठिकाणा त्याचा । बाह्यांत वसे ।।

विरोधी दोघे । दूर राहती ।
वाईट बघे । एकमेकाती ।।

अशांत वाटे । मन तुम्हांला ।
बोचती काटे । घेता तिजला ।।

बाह्य असूनि । त्वरित दिसे ।
चंचल मन । तिजला फसे ।।

अशांती मनीं । येता तुमचे ।
घ्या समजूनी । फळ बाह्याचे ।।

बाहेरी मिळे । असे अशांति ।
शोधा सगळे । आंतिल शांती ।।

यत्न सुखाचे । अशांती आणी ।
व्यर्थ तुमचे । श्रम होऊनी ।।

प्रयत्न होतां । अशांति येई ।
सोडून देता । शांतीच राही ।।

शांति ईश्वर । रूप आगळे ।
आनंद फार । कुणा न कळे ।।

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०

माऊली मराठीच माझी मायबोली..
ज्ञानयोगीयांची कनवाळू माऊली..
ओम नमोजी आद्या वेद प्रतिपाद्या..
स्वसंवेद्या मराठी माझी मायबोली..।।..१

ज्ञानेश्वरी , ही ज्ञानेश्वर माऊलीची..
अभंगगाथा तुकयाची भक्तीरंगली..
भाषाबोध सकल संतसद्गुरूंचा..
माऊली मराठीच माझी मायबोली..।।..२

शब्द मराठीच अस्मिता अंतरीची..
गीता,भागवत,दासबोधादी ग्रंथाली..
अक्षर , अक्षर , साक्षात्कार कृपाळू..
माऊली मराठीच माझी मायबोली..।।..३

माझ्या मराठीचा मला स्वाभिमान..
जगतवंद्य ! ती जगतवंद्य शोभली..
प्राणांहूनही ती श्रेष्ठ आम्हा निरंतर..
माऊली मराठीच माझी मायबोली..।।..४

अती आदरे , मराठी अंतरी जपावी..
मराठी मातृभाषा जी आम्हा लाभली..
मराठी भाषा हा अलंकार वैखरीचा..
माऊली मराठीच माझी मायबोली..।।..५

रचना :- वि.ग.सातपुते. (विगसा)

दिनांक :- २५-२-२०२१

आई ...!

तुझे आयुष्य म्हणजे...

आमच्या सुखी जीवनासाठी,

अनवानी पायाने...

निखाऱ्यातून ‘चालने’ होते.

दुष्काळाच्या आगीतून,

ताऊन-सुलाखून निघालेले,

चोवीस कॅरेट शुद्ध ‘सोने’ होते.

अंध्याऱ्या रात्रीतील...

शुभ्र, शीतल ‘चांदणे’ होते.

आम्हा सर्वांच्या सुखासाठी,

स्वतःच, दुःखाचे विष पिऊन,

विचारमंथनातून मिळवलेले,

कंठातील अनमोल ‘रत्न’ होते.

हाल-आपेष्ठा, अपमान सहन करून,

मनाच्या काळजावर कोरलेले,

विजयाचे सुंदर ‘स्वप्न’ होते.

आपल्या सुखी कुटुंबासाठी,

काबाड-कष्ट, उपास-तापास करून,

कणा-कणांनी घडवलेले ‘घर’ होते.

आपुलकी-जिव्हाळा-प्रेम, वात्सल्य-ममतेनी,

माणसाळलेले माणुसकीचे ‘घरदार’ होते.

बोचऱ्या थंडीतील उबीचे ‘चादर’ होते,

कोरडया विहीरीतील पाण्याचे ‘पाझर’ होते.

- ©️ प्रा. शिवाजी आर. कांबळे
☎️ मो.न. 8830800335 ====================================
Follow me on my Blog ID: https://kshivraj83.blogspot.com/ ===================≈================

ध्येय असावे तुमचे नेहमीं

आनंद मिळवण्याकडे

'आनंद ' हाचि ईश्वर असतो

समजून घ्याहो हे कोडे ।।१।।

शरीर देई 'सुख ' तुम्हांला

क्षणिक ते तर असती

सुखाच्या पाठीशी छाया असते

'दुःख ' तयाला संबोधती ।।२।।

सुखाबरोबर नाते असते

सदैव अशाच दुःखाचे

वेगळे त्यांना कुणी न करती

जाणा तत्त्व हे जीवनाचे ।।३।।

'आनंद ' भावना असे एकटी

नसे तेथे दुजी भावना

'मोक्ष' तयाला म्हणती कुणी

आस्तित्व त्याचे तुमच्याच मनां ।।४।।

व्यर्थ जातील प्रयत्न तुमचे

'आनंद' शोधता बाहेरी

विसरुन जाता जर देहाला

मिळेल तुम्हां ते अंतरी ।।५।।

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

रस्त्याने चालताना एकाकी,
स्पष्टच दिसत होत
आज तरूणींच गुलाबी रंगात रंगण ...
त्यांच्या पायातील गुलाबी बुट
पाहिल्यावर का कोणास जाणे
हद कर दि आपने...म्ह्णावंस वाटल...
गुलाबी रंगाचा पोशाख
परिधान करण शक्य नव्ह्त ज्यांना
त्यांनी ओठांनाच गुलाबी करून सोडल...
कहींनी तर गुलाबी रंगाला
पर्याय म्ह्णून अगदी सहज
लाल रंगालाही जवळ केल...
गुलाबी मोबाईलवरून सुरू होत्या
काहींच्या गुलाबी गप्पा
तेंव्हा ओसंडून वाहत होत
त्यांच्या चेहर्‍यावरून गुलाबी हस्य...
माझ्या मनात विचार आला
ते सारं पाहून आता
आपण काय करावं
पण दुसर्‍याच क्षणी
माझ्या लक्षात आले
आपण तर काळा रंगाचा पोशाख
परिधान केलाय नेहमी सारखाच
निषेधाचा आज...
मनात किती आल तरी
गुलाबी पॅन्ट परिधान करणे
मला शकय नव्हते
आणि गुलाबी शर्ट मी
कालच वापरून झालो होतो
नेहमी सारखाच...
आता व्हॅलेन्टाईन डे
कसा साजरा करावा
म्ह्णून मी माझ्या
कित्येक वर्षापूर्वीच्या
गुलाबी वहया काढून वाचू लागलो
नेहमी सारखाच
त्यातील पानावर
गुलाबी नाही तर
लाळ अश्रू गाळ्त...

कवी – निलेश बामणे