सतत गुंतलो आहो सारे
शोध घेण्यास त्या 'आनंदाला'
युगानूयुगे प्रयत्न होतो
मिळवण्यासाठींच प्रभूला...१

बाह्य जगाचे सुख आगळे
लागले सारे त्याच्या पाठीं
'देह सुख' अंतीम वाटे,
खरा 'आनंद' देण्यापोटी...२

'ज्ञानामध्ये' भरला 'आनंद'
समजूत झाली ही कांहींना
लेखक, कवी, साहीत्यिक हे
पाठ त्याची कांहीं सोडीना...३,

साधू संत हे थोर महात्मे
आनंद शोधूती 'विश्रमांत'
'ध्यान' लावून एक मनानें
शांत होवूनी डूबती त्यांत...४,

आनंदची 'मोक्ष' असून
ध्येय साऱ्यांचे त्याजकडे
मार्ग सर्वांचे वेगळे असून
'तन्मयता' खेची प्रभूकडे...५

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

एक विशाल मन, भाग त्याचे अनेक
विखूरले जावूनी, स्वतंत्र वाटे प्रत्येक...१,

छोट्या त्या भागावरी, वेष्टण शरिराचे
अस्तित्व वेगळेच, भासते त्या मनाचे...२,

मनाचे ते स्वभाव, सारखेच असती
फरक वृत्तीमध्ये, कुणाच्याही नसती...३,

अगणीत ती मनें, कोठे नसे फरक
अनेक ती बनली, जनक तिचा एक....४

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

चमचम चमकते नाणें दूरी वरुनी दिसले ।
चांदीचे समजूनी मन तयावर झेपावले ।।१।।

निराशा आली पदरीं जाणतां तुकडा पत्र्याचा ।
खोटी चमक बाळगुनी फसविणे गुणधर्म तयाचा ।।२।।

भास ही चेतना ती तर्क वाढीवी कसा ।
दिसून येई सदैव मनावर जो उमटे ठसा ।।३।।

ठसे उमटती संस्कारांनीं बघतां भोवती सारे ।
मनावर बिंबून जाते आणि भासते तेच खरे ।।४।।

दिसून येतो ऊर्जा वापर देह, बुद्धी वा मनीं ।
संस्काराचे बीज अंकुरते परिस्थिती बघूनी ।।५।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

चालले, चालले, चालले
आयुष्य चालले, चालले

सर्वात, जीव हा गुंतलेला
शोधित सुखा मन दंगलेले

ऋणानुबंध, हे गतजन्मांचे
जपता,जपता दिवस संपले

आठवांचे, आभाळ लोचनी
भावनांचे ओघळ ओघळले

किती स्मरावे किती उसवावे
नात्यांचे पदर,आज विरलेले

या मनाला किती समजवावे
जग सारे मृगजळी हरवलेले

दृष्टांत हा वास्तव जीवनाचा
भौतिक सुखात मन रमलेले

-- वि.ग.सातपुते. (भावकवी)

9766544908

रचना क्र. ११०.

११ - ४ - २०२२

हल्ली का कोणास जाणे

सभोवताली पडत असतो

पाऊस बातम्यांचा

फक्त आत्महत्येच्या...

त्या बातम्यांचा तर होत

नाही ना परिणाम

रिकाम्या मेंदूवर

त्रासलेल्या माणसांच्या...

समस्या, दुःख, विरह

आणि वेदना कधी नव्हत्या

त्या तर सोबतीच होत्या

युगानुयुगे मानवाच्या...

नात्यातील गुंता भ्रम असतो

आणि प्रेम असते माया

आयुष्यात काहीच नसते

वजनाचे आपल्या जिवाच्या...

© कवी - निलेश बामणे ( ND.)
दिनांक - २ ऑक्टोबर २०२१

चिकूच्या झाडास वर्षभर फळे येतात. चिकूमध्ये पिष्टमय पदार्थाचे तसेच पोटाच्या विकारांसाठी उपयुक्त असलेल्या तंतुमय पदार्थाचे प्रमाण चांगले असते. फळ झाडावरून काढल्यानंतर पिकत असल्याने त्यांच्यात जैवरासायनिक क्रिया अतिशय जलद घडून येतात व फळ लगेच पक्व होऊन अल्पायुषी बनते. चिकूच्या पिकलेल्या फळापासून उत्तम प्रकारची पेये व पदार्थ तयार करता येतात.

आघात होवूनी परिस्थितीचे, सही सलामत सुटत असे
संकटाची चाहूल लागूनी, परिणाम शून्य तो ठरत असे...१,

दु:खाची ती चटकती उन्हे, संरक्षणाची छत्री येई
कोणती तरी अदृष्य शक्ती, त्यास वाचवोनी निघून जाई....३,

दूर सारूनी षडरिपूला, मनावरती ताबा मिळवी
प्रेमभाव तो अंगी करूनी, तपशक्तीला सतत वाढवी...३,

तपोबलाचे बनूनी कवच, फिरत होते अवती भवती
दु:खाचे ते वार झेलूनी, रक्षण त्याचे सदैव करिती.....४

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

बागेतील तारका –

मा.बा भ. बोरकर यांची कविता माझ्या गोव्याच्या भूमीत

माझ्या गोव्याच्या भूमीत
गड्या नारळ मधाचे,
कड्या-कपाऱ्यां मधुन
घट फ़ुटती दुधाचे||

माझ्या गोव्याच्या भूमीत
आंब्या-फ़णसाची रास,
फ़ुली फ़ळांचे पाझर
फ़ळी फ़ुलांचे सुवास||

माझ्या गोव्याच्या भूमीत
वनश्रीची कारागिरी,
पाना-फ़ुलांची कुसर
पशु-पक्ष्यांच्या किनारी||

माझ्या गोव्याच्या भूमीत
उन्हाळ्यात खारा वारा,
पावसात दारापुढे
सोन्याचांदीच्या रे धारा||

माझ्या गोव्याच्या भूमीत
येते चांदणे माहेरा,
ओलावल्या लोचनांनी
भेटे आकाश सागरा||

माझ्या गोव्याच्या भूमीत
चाफ़ा पानाविण फ़ुले,
भोळा भाबडा शालीन
भाव शब्दाविण बोले||

माझ्या गोव्याच्या भूमीत
गडे साळीचा रे भात,
वाढी आईच्या मायेने
सोन-केवड्याचा हात||

माझ्या गोव्याच्या भूमीत
सागरात खेळे चांदी,
आतिथ्याची, अगत्याची
साऱ्या षडरसांची नांदी||

धन्य ती महाराष्ट्र माऊली

अनेक थोरा जन्म देऊनी पावन तू झाली //धृ//

ज्ञानाचा तो मुकूटमणी, ग्रंथ रचिला ज्ञानेश्वरी

ओवीबद्ध साज प्राकृतीं चढविला, भगवतगीतेवरी

तेज चमकूनी सुर्यासम, दाही दिशा उजळली //१//

अनेक थोरा जन्म देऊनी पावन तू झाली

तुकाराम तो संत महान, अभंगाचा राजा

हासंत खेळत शिकवली, जीवनातील मजा

अभंगाची मधूर सुमने, सर्वत्र तुक्याने ऊधळली //२//

अनेक थोरा जन्म देऊनी पावन तू झाली

संवाद करुन विठोबाशी, नामदेव नाचला

तल्लीन होऊनी भजनासी, मधूर गाऊ लागला

भक्ति अर्पून प्रभूला, भावी निरंजने ओवाळली //३//

अनेक थोरा जन्म देऊनी पावन तू झाली

तसेच झाले एकनाथ, भागवत त्यानी लिहीले

श्री रामदास स्वामी, दासबोध रचिले

निवृती सोपान मुक्ताबाई , कित्येक झाली संत मंडळी //४//

अनेक थोरा जन्म देऊनी पावन तू झाली

शिवरायाची बातच न्यारी, दुमदुमला प्रताप

अंबेडकरांनी न्याय देऊनी, दलितास दिले योग्य माप

प्रतिकार करुनी जुलमाचा, अन्यायाला वाचा फोडली //५//

अनेक थोरा जन्म देऊनी पावन तू झाली

टिळक आगरकर साने गुरुजी, तसेच झाले फुले

सावरकर सेनापती बापट, ह्यानी शुरत्व दाखविले

सारय़ांनी महान होऊनी, देशाची मान उंचाविली //६//

अनेक थोरा जन्म देऊनी पावन तू झाली

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com