कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

जीवन हा एक रंगमंच
जिथे नसते मंच सज्जा
असतात फक्त नटनट्या
कळसुत्रीच्या बाहुलीसारख्या
ज्यांना असतो एकच आधार
पण नसतो एक आकार
त्या साऱ्यांना नाचविणारा
एकच असतो सुत्रधार
घंटा होते, पडदा उघडतो
कलाकार मंचावर येतात
सुत्रधाराच्या मनाप्रमाणे
सारे फक्त नृत्य करतात
दुसऱ्या अंकाच्या सुरुवातीला
नायकनायिकेचे प्रणयाराधन दिसते
पण ते सुद्धा सुत्रधाराच्या
मनाप्रमाणेच असते.
तिसरा अंक सुरु झालाय
वाजतेय मृत्यूची घंटा
आता नायकाची नायिकाही
त्याला सोडून जाते एकटा
सुत्रधाराच्या मनाप्रमाणे
हालतात नायिका आणि नायक
प्रत्येकाच्या जीवनाचे हेच असते नाटक

- सौ. झेलम संजय टिपणीस

एकदा एका थंड हवेच्या ठिकाणी असलेल्या शाळेमध्ये विद्यार्थ्यांसाठी निबंध स्पर्धांचे आयोजन करण्यात आले होते. विषय होता गरिबी. खरं तर ‘गरिबी’ या शब्दाशी ज्यांचा त्यांच्या अल्पशा हयातभर संबंध आला असल्याची शक्यता नव्हती.

विशाल आपुले पंख फैलावुनी,
उंच उंच आभाळी उडावे,
मनसोक्त रमतगमत दूरवरी, विहरत --विहरत गात जावे,--||१||

नको कुठले ताणतणाव,
नकोच कुठल्या चिंता,
भोवती निळा आसमंत,
मेघ सारे नि विद्युल्लता,--||२||

वाटले तर वृक्षांवर बसुनी,
निवांत करावी फक्त टेहळणी, स्वातंत्र्य फक्त राहावे जपत,
नको कोणाचीच मनधरणी,--||३||

अपमान, मानभंग, दुःखे,
कोणीच नको करायाला,--
नातीगोती टोचती सारी,
अवघ्या मानवजातीला,--||४||

आपल्या दिलाचा मीच राजा, काळवेळ कसले बंधन नसे, एकमेकात लढून सारखे ,
गुंता वाढवणेही नसे,--||५||

निळ्या आभाळात बागडत, मुक्तपणे वर वर जावे,
पैसा सत्ता प्रतिष्ठा सोडुनी,
पक्षीजगातील आनंद लुटावे,--||६||

गोड फळे झाडांवरची,
तृप्त होत खात राहावे,
माणसांना चिडवत चिडवत, फांदीवरती उंच बसावे,--||७||

हिरव्या हिरव्या धरेवरी,
स्वैर सगळे सुख लुटावे,
धुंदीतच राहून आपल्या शेवटी इथेच आपुले प्राण सोडावे,--||८||

हिमगौरी कर्वे ©

भेट अशी की ती
जणू भेट झालीच नाही;
तू आलीस खरी पण
तू भासलीच नाही...!

होतीस समोर जरी तू
मनात तुझ्या वादळ वेगळे;
सोबत होतो आपण पण
मिलाप भासलाच नाही...!

जबाबदाऱ्यांचं ओझं म्हणू
की दुनियादारी च दडपण;
एकत्र होतो आपण पण
विरघळनं भासलच नाही...!

द्विधा मनस्थिती म्हणू की
घालमेल मनाची तुझ्या;
हात हातात तरी पण
साथ भासलीच नाही...!

नसेल तुला खात्री तरीही
सदैव तुझाच मी;
नसता कधी सोबत तरी पण
वेगळे असे भासलोच नाही....!

पण आज.....
तू आलीस खरी पण
तू भासलीच नाही...!

विशाल झावरे पाटिल
०९/१०/२०२३

आम्ही साहित्यिक फेसबुक ग्रुपचे लेखक

जादूगार तूं देवा, दाखवी चमत्कार
आठवण येण्या तुझी, करितो हाः हाः कार ।।धृ।।

ढग काळे काळे
जमवितोस सगळे
गर्जती वादळे
कडाडूनी विजा, पर्जन्य होई भयंकर ।।१।।

जादूगार तूं देवा, दाखवी चमत्कार
आठवण येण्या तुझी, करितो हाः हाः कार

तळपते ऊन
दग्ध होई जीवन
जाई वाळून
तेज वाढूनी सूर्याचे, दाह करी फार ।।२।।

जादूगार तूं देवा, दाखवी चमत्कार
आठवण येण्या तुझी, करितो हाः हाः कार

कड्याक्याची थंडी
भरुनी हुडहुडी
देहाला सिकूडी
गाठूनी जाती, ज्याना नसे घर ।।३।।

जादूगार तूं देवा, दाखवी चमत्कार
आठवण येण्या तुझी, करितो हाः हाः कार

सुख तुंची देतो
दुःख तूंची देतो
लक्ष्य तूं वेधतो
चमत्काराविणा कसे, आस्तित्व भासणार ।।४।।

जादूगार तूं देवा, दाखवी चमत्कार
आठवण येण्या तुझी, करितो हाः हाः कार

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

धडपड असते प्रत्येकाची जगण्यासाठी,

तेच जगती जगी या शक्ति ज्यांचे पाठी...१,

बुद्धी, अनुभव, विचार, बळ शक्तीची रूपे

यश मिळविण्या जीवनातील हीच मोजमापे...२,

नीती-अनिती, पाप-पुण्य, सामाजिक बंधने

सरळमार्गी जगण्यासाठीं हवीत ही कारणे...३,

जन्म मृत्यूच्या रेषेवरती, उभा संकटकाळी

पशुसमान वागत दिसतो, मानव त्यावेळी...४,

प्रथम गरज भागवी सारे, स्वजीवनाची

आदर्श जगणे तत्वे राहती, मग नंतरची....५,

मृत्यूच्या त्या दाढे मधूनी, एक सुटून जातां

मृत्यूपाश टाकी दुजासाठी, स्व जगण्या करिता....६,

जगण्यासाठी मृत्यू आणि मृत्यूमुळेच जगणे

निसर्गाचे चाले अविरत हेच ते खेळणे....७

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

महात्मा गांधींचे पणतू तुषार गांधी यांनी लिहिलेल्या ‘लेट्स किल गांधी’ या पुस्तकाचा मराठी अनुवाद नुकताच बाजारात आला. या पुस्तकाच्या निमित्ताने गांधीहत्येचे कारस्थान, घटनेचा तपास आणि खटल्याविषयीच्या नोंदी तपशिलाने पुढे आल्या आहेत. या नोंदी मांडताना लेखकाने गांधीजींच्या शेवटच्या दिवसातील घटना मांडताना त्यांच्या विचारांचीही मार्मिक मिमांसा केली आहे.

अंगणात उतरल्या चांदण्याच्या गावास आता मी परका
काळजात झिरपल्या डोहाच्याही थेंबास आता मी परका

बेसुमार साऱ्या स्वप्नांना शब्दात जखडती माझ्या राती
फुलणाऱ्या कळ्यांच्या काट्याच्या दिशानाही आता मी परका

श्वासातच माझ्या शोधीत फिरतो कुठल्या नक्षत्राचे गाणे
मनातले गाणे गाणाऱ्या शिवारातल्या वाऱ्यास आता मी परका

स्वप्नांना साऱ्या बांधून मी शब्दाची रचितो अवघी कवने
बोरुत गिरवल्या गुरुजींच्या वचनास आता मी परका

दोन श्वासामधल्या माझ्या अंतऱ्याचे मग उगाच सलणे
मातीच्या गावाकडल्या तुटल्या नाळेस आता मी परका

देव मला जरी कधी भेटला असेल माझे एकच मागणे
दे चिमणीच्या दातांना फिरुनी ज्यांना आता मी परका

-- रजनीकान्त

कृष्ण कमळ-