शांत होती रात्र सारी, आणि निद्रे मध्ये सारे

खिडकी मधूनी वाहे, मंद मंद ते वारे....१

तोच अचानक तेथे, चिमणी एक ती आली

मध्य रात्रीचे समयी ओरड करू लागली....२

जाग येता निद्रेतूनी, बत्ती दिवा पेटविला

काय घडले भोवती, कानोसा तो घेतला....३

माळावरती बसूनी, चिव् चिव् चालू होती

बघू लागलो दूरूनी धडधडणारी छाती....४

मध्येच उडूनी जाई, दारावरती बसे

तगमग देखूनी तीची, कांहीं न कळत असे....५

भाषा न कळली जरी, धडकन सांगत होती

‘संकटात आहे हो मी, ह्या भयाण मध्यरात्री’....६

केवीलवाणी बघूनी, भूतदया ही आली

काय हवे तिजला, या अवचित वेळी....७

जेंव्हां बसे माळावरी, ओरड वाढत होती

हालचालीतील बैचेनी, काही सूचवित होती....८

आधार घेवूनी कसला, माळावरती चढलो

विखूरलेल्या सामानी, निरखूनी बघू लागलो...९

धस्स झाले मन बघूनी, एक लांब त्या सर्पाला

छोट्या घरट्या पुढती, विळका घालूनी बसला..१०

जीभल्या चाटीत होता, समोर बघूनी भक्ष्य

चिव चिवणारी पिल्ले, होती तयाची लक्ष्य....११

चाहूल माझी लागता, सावध परि झाला

छलांग मारीत वेगे, झरोक्यामधूनी गेला...१२

काळसर्प तो बघूनी, उडाली होती चिमणी

घुटमळला जीव परि, पिल्लामध्ये अडकूनी....१३

आघाद होता हृदयी, कळवळूनी ती गेली

मातृत्वातील ओढीने, गहीवरूनी ती आली...१४

भयाण असूनी संकट, चिमणीची बघता शक्ती

यश मिळविले तिने, योजूनी केवळ युक्ती....१५

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

बागेतील तारका-

लाभले , भोगले सारेच वैभव..
उगाच कशाला हव्यास आता..
येता जाता , बंद रिकाम्या मुठी..
दृष्टांत हा जगी जगता जगता..।।..१

जीवन , खेळ कठपुतळीचा..
नाचवितो सर्वां तो अनामिक..
दोर सारेच फक्त त्याच्या हाती..
स्मरावे , त्याला जगता जगता..।।..२

जन्मा सोबती सावलीच मृत्यू..
अंती , हेच अटळ सत्य सृष्टीचे..
जगी येणे मोकळे जाणे मोकळे..
आसक्ती , जीवा कशाला आता..।।..३

क्षणक्षण आनंदाने झेलीत जावे..
सद्विवेकाचे , भान अंतरी जपुनी..
मना मनाला नित्य सांधित जावे..
प्रीतभावनांना उधळता उधळता..।।..४

लडिवाळ वेल्हाळ हास्य लाघवी..
स्पर्श रेशमी अलवार कुरवळणारे..
दाहक , दुःख वेदनांना शमविणारे..
लाभावे या जगती जगता जगता..।।..५

©️वि.ग.सातपुते ( भावकवी)
? *9766544908*

रचना क्र. ७४ / १० - ६ - २०२१

मद, मोह, क्रोध, वासना शरीरांतर्गत किती भावना,माणूस नावाची जादू भारते,
नेहमीच मज हे दयाघना,--!!!

लोभ मत्सर इर्ष्या नीचता, माणसातही आढळते क्रूरता,
संपून माणुसकी, वृत्ती दानवी, दाखवतो आपली बा हीनता,--!!

तरीही माणूसपण असते,
एखाद्या सज्जन हृदयात,
माणुसकीचे महत्व जाणे,
कितीही असेल संकटात,--!!!

असा सज्जन प्रेम मानतो जगातील मोठी शक्ती,
हेच प्रेम असे त्याचे,
जगण्याची विशाल उक्ती,--!!!

मुके प्राणी वृक्षलता,
सारेच त्यापुढे झुकतात,
प्रेमळ बाळकडू मिळतां,
अधिक जीवन जगतात,--!!!

याच माणसात आढळते,
परमेश्वरावर अढळ भक्ती,
तीच तारक बनते,
जीवन सुसह्य सरतेशेवटी,---!!!

करुणा भाके तो भक्त,
लीन दीन ईश्वरापुढे,
जगाच्या कल्याणाकरिता,
ज्ञानेश्वरही घालती साकडे,--!!!!

हिमगौरी कर्वे
©

हरि हराचे पुजन करतो ।

दृष्य दिसे बहुत आगळे ।।

प्रभूकडूनी प्रभूची सेवा ।

सर्वजणां ही किमया न कळे ।।

शिवलिंगापुढती ध्यान लावी ।

डोळे मिटूनी प्रभू श्रीराम ।।

सुंदर सुबक चित्रामध्ये ।

व्यक्त होई ह्रदयातील प्रेम ।।

श्रीराम प्रभूच्या पूजेवेळीं ।

आत्मरुप उजळून आले ।।

शिवलिंगातील रामस्वरुप ।

एक होऊनी मग गेले ।।

कोण भक्त आणि ईश्वर कोण ? ।

भासे मनी हे अवघड कोडे ।।

परम बिंदूवर भक्ती असता ।

ईश्वर भक्त दूजा न सांपडे ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

हवाच मजला तोच चंद्रमा

तेच नभी चांदणें

गतकाळाच्या आठवणी शिकवती आनंदातील जगणें ।।धृ।।

आजीसंगे गच्चीवरती

फुलराण्यांच्या कथा ऐकती

बसुनी सारे एक वर्तुळी, टाळ्या पिटूनी गाती गाणें ।।१।।

गतकाळाच्या आठवणी शिकवती, आनंदातील जगणें

फुलले होते यौवन सारे

अंगी झोंबे शितल वारे

पुनव चांदणे धुंदी आणी, बघूनी तारांगणे ।।२।।

गतकाळाच्या आठवणी शिकवती, आनंदातील जगणें

सगे सोयरे मित्रमंडळी

परसदारी तुळशीजवळी

गप्पा टप्पा विनोंद बौधिके, रात्र घालवी करुनी भजने ।।३।।

गतकाळाच्या आठवणी शिकवती, आनंदातील जगणें

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

व्हॉटसअॅप हे आता जलद संवादाचं एक माध्यम झालेलं आहे. इंटरनेटपेक्षाही व्हॉटसअॅपवरुन जास्त प्रमाणात माहितीची देवाणघेवाण होत असते. याच व्हॉटसअॅपवरुन फॉरवर्ड होउन येणारे वेगवेगळे संदेश या विभागात प्रकाशित होतात. या संदेशांचा मूळ स्त्रोत बर्‍याचदा अज्ञात असतो. जर कोणाला तो माहित असेल तर जरुर कळवावा. योग्य ते क्रेडिट नक्कीच दिले जाईल.

माझं घर तसं तीन खोल्यांचेच होतं- आजोबांपासून नातवापर्यंत भरलेल होत

पोपट, कुत्रा, मांजरांनाही मुक्तद्वार होतं- घरादाराला कधीही ’लॉक' नव्हतं..
तरीही माझ जीवन सुखाच होत ||१||

आजोबांच स्थान घरात सर्वोच्च होत- स्वयंपाकघर आजीच्या ताब्यात होत,
पाहुण्यांचे येणे-जाणे नित्याचेच होत- आई-बाबांना एकमेकांशी बोलताही येत नव्हत..
तरीही माझ जीवन सुखाच होत ||२||

घरासमोर छोटंसं अंगण होत- तुळस, प्राजक्ताला तिथे फुलता येत होत,
दारात रांगोळी काढणे अनिर्वाय होत- विहिरीवरून पाणी भरण कष्टाचं होत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ३ ||

आंघोळीला लाईफ़बॉय साबण असायचा, माणसापासून म्हशीपर्यंत सगळ्यांनाच चालायचा,
दात घासायला कडुलिंबाचा फ़ाटा लागायचा- दगडाने अंग घासण फ़ारस सुसह्य नव्हतं
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ४ ॥

पायात चप्पल असण सक्तीच नव्हतं- अंडरपॅट बनियनवर फ़िरण जगन्मान्य होतं
शाळेसाठी मैलभर चालण्याच अप्रूप नव्हतं- मोठ्यांना सायकलशिवाय दुसर वाहन नव्हत..
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ५ ॥

शाळेत गुरुजनांप्रती आदर होता- घोकंपट्टीला दुसरा पर्यायच नव्हता,
पाढे पाठांतराचा आग्रह सर्वत्र होता- छडी हे शिक्षकाचं लाडक शस्त्र होतं..
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ६ ॥

शाळेत गरीब श्रीमंत हा भेदभाव नव्हता, --नादारी सांगण्यात काही संकोच नव्हता,
अंगणात येवून शिकणाराही एक वर्ग होता - कलांना "भिकेचे डोहाळे" असच नाव होते,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ७ ॥

नव्या कपड्यांचा लाभ लग्न-मुंजीतच व्हायचा - पाटाखालच्या इस्त्रीला पर्याय नसायचा,
शाळेचा युनिफोर्म थोरल्याकादूनच मिळायचा - तिन्हीसांजेला घरी परतणे सक्तीच होते,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ८ ||

वळचणीत चिमण्यांच्या पिढ्या नांदायाच्या - पोपटांचा थवा झाडावर विसावायचा,
कुत्रा, मांजर, डुकरानी गाव भरलेला असायचा - उंदीर, डास, ढेकुण यांचे सार्वभौम्या राज्य होत..
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ९ ||

पुस्तकातले प्राणी अचानक रानात दिसायचे - घाबरगुंडी उडाली तरी ते आपलेच वाटायचे,
उरलेले प्राणी नंतर पेशवेपार्कात भेटायचे - नौनवेज खाण हे तर माहितीच नव्हत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १० ||

शाळेत अभ्यासाला खूप महत्व होते- नंबरावर बक्षीस/छड्या यांचे प्रमाण ठरत असत,
कॉपी, गाईड, क्लासेसना स्थानही नव्हत - वशिल्याने पास होण माहितीच नव्हत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || ११ ||

गावची जत्रा हीच एक करमणूक असायची - चक्र - पाळण्यात फिरण्यात मजा मिळायची,
बुढ्ढीके बाल, गाठीशेवेची तोंडलावणी व्हायची - विमानातला फोटो काढण चमत्कारिक होत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १२ ||

गावाबाहेरच जग हिरवागार असायचं - सगळ्या नद्यांचे पाणी स्वच्छच असायचे,
पावसाळ्यात ढगांनी आकाश भरायचं - प्रदूषण, पर्यावरण वगैरे माहितीच नव्हत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १३ ||

हुतुतू आट्यापाट्याचा खेळ गल्लीत चालायचा - क्रिकेटच्या मैचेस चाळीत व्हायच्या,
बापू नाडकर्णी, चंदू बोर्डेच्या गोष्टी रंगायच्या - डे-नाईट, ट्वेंटी- २० चे नावही नव्हते,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १४ ||

प्रवास झालाच तर एस्तीनेच व्हायचा - गचके, ठेचकाळणे याला अंत नसायचा,
होल्डोलसोबत फिरकीचा तांब्याही लागायचा - लक्झरी, फर्स्टक्लास एसीच नावही नव्हत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १५ ||

दिवाळी खर्या अर्थाने दिवाळी होती - चमन चिडी, पानपट्टी, भुईनळ्या यांची रात होती,
रंगीत तेल, उटणे, मोती साबणाची ऐश होती - लाडू, चकल्या, करंज्या यांचे दर्शन वार्षिकच होत..
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १६ ||

जुनाट रेडिओतून आकाशवाणी बरसायाची - बिनाका गीतामालेने बुधवारची रात्र सजायची,
रेडीवो सिलोनने तारुण्याची लज्जत वाढायची - ताई, नाना हरबा यांच्या इतकाच बालोद्यान असायचा,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १७ ||

खाण्याच्या बाबतीत भेदभाव केला जायचा - दादाच्या ताटात जास्त शिरा पडायचा,
पानात टाकणार्याच्या पाठीत रट्टा बसायचा - हौटेलात जाणं तर पूर्ण निषिद्ध होत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १८ ||

मामाच्या गावाला कधी जाणं-येण होत - धिंगामस्ती करायला नैशनल परमिट होत,
विहिरीत पोहायला तिथेच मिळत होत - भावूबिजेला आईच्या ताटात फारस पडत नव्हत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || १९ ||

घरातले पुरुष कर्तेसवरते असायचे - बायांना दुपारी झोपणे माहिती नसायचे,
पोराबाळाना गोडधोड सणावारीच मिळायचे - प्रायव्हसीला तिथे काडीचंही स्थान नव्हत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || २० ||

पाव्हणे रावळे इ चा घरात राबता असायचा - सख्खा, चुलत, मावस असा भेदभाव नसायचा,
गाववाल्यानाही पंक्तीत सन्मान असायचा - पंक्तीत श्लोक म्हणण मात्र सक्तीच होत,
तरीही माझ जीवन सुखाच होत || २१ ||

आज घराऐवजी लक्झुरीयास फ्लेट आहे - मोपेड, स्कूटर, मोटारचा सूळसुळाट आहे,
टीव्हीवर शंभर वाहिन्यांचा दनदणात आहे - फास्टफूड, पार्ट्या, ड्रिंक्स याना सन्मान आहे,
कौटुंबिक सुसंवादाची मात्र वानवा आहे || २२ ||

आज मुलांसाठी महागडी शाळा-कॉलेजेस आहेत - दूध, बूस्ट, कोम्प्लैनचा भरपूर मारा आहे,
क्लास, गाईड, कैल्क्यूलेटरची ऐशच ऐश आहे - कपडे, युनिफोर्म. क्रीडासाहित्य हवे तितके आहे,
बालकांच्या नशिबी मात्र पाळणाघर आहे || २३ ||

आज पतीला ऑफिसात मरेस्तोवर काम आहे - सुशिक्षित पत्नीला करियरचा हव्यास आहे,
एक्स्ट्रा ऐक्तिवितीजना घरात सन्मान आहे - छंद, संस्कार यांच्यासाठी क्लासेस उपलब्ध आहे,
आजीआजोबाना वृद्ध आश्रमाचा रस्ता मोकळा आहे || २४ ||

आज घरात प्रचंड आर्थिक सुबत्ता आहे - मागेल ती वस्तू क्षणात हजार होते आहे,
इन्स्टालमेंट, क्रेडीट कार्डचा सूळसुळाट आहे - सध्या बायवान गेटवनचा जमाना आहे..

म्हणून

पैशावर समाधान फ्री मिळण्याची मी वाट पहात आहे,
पैशावर समाधान फ्री मिळण्याची मी वाट पहात आहे.. || २५ ||

-- मराठीसृष्टी टिम