(User Level: User is not logged in.)

लेखसंग्रह

वेगवेगळ्या विषयांवरील लेख आपण या ठिकाणी वाचू शकाल

Sort By:

This articles are displayed in the order of publishing date
This articles are displayed in the order of modification date
The Articles are displayed in the order of publishing date. Oldest first.
The Articles are displayed in ascending order of title
The Articles are displayed in descending order of title
पोर्टलवरील नव्यांसोबत जुने लेखही वाचकांना दिसावेत यासाठी खालील यादी Random पद्धतीने आहे. विशिष्ट क्रमामध्ये यादी हवी असल्यास वरीलपैकी Radio Button क्लिक करा.
  • मुंबईकरांच्या एकात्मतेला सलाम !

    मुंबईकरांनी आत्तापर्यंत बऱ्याच चांगल्या/वाईट गोष्टी अनुभवल्या आहेत, त्याची झळ सोसली आहे. त्याच्या कारणांनी एकमेकांशी वैर साधलेले बघितले आहे, अबोला बघितला आहे, दंगली अनुभवल्या आहेत. पण कालच्या पावसाने मुंबईकरांचे आणि चाकरमान्यांचे जे हाल झाले आणि त्यातून त्यांना झालेला मनस्ताप, गैरसोयींना सामोरे जातांना बघितले आणि क्षणभर वाटले हाच तो मुंबईकर का?

      September 19, 2017


  • श्री अन्नपूर्णाष्टकम् – ३

    योगानन्दकरी रिपुक्षयकरी धर्मैकनिष्ठाकरीचन्द्रार्कानलभासमानलहरी त्रैलोक्यरक्षाकरी ।
    सर्वैश्वर्यकरी तप:फलकरी काशीपुराधीश्वरी
    भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी ॥३॥

    आई अन्नपूर्णेच्या कृपेने साधकाला कोणकोणते लाभ होतात, ते सांगण्याच्या हेतूने आचार्यश्री त्याच विशेषणांचा रूपात आईचे वर्णन करीत आहेत.

    योगानन्दकरी- आई जगदंबा साधकांना योगाचा आनंद प्रदान करते. कर्म, भक्ती, ज्ञान हे विविध योग शेवटी शरीरात राहूनच करावे लागतात. ते शरीर अन्नपूर्णेच्या कृपेने चालते. पर्यायाने या सर्व योगांचा आनंद तीच प्रदान करते. रिपुक्षयकरी- रिपू अर्थात शत्रूंचा नाश करणारी. शास्त्रात आळसालाच शरीरातील सगळ्यात मोठा शत्रू म्हटले आहे. अन्न भक्षणातून उत्साह येतो. आळस निघून जातो. पर्यायाने या महाशत्रूचा ती विनाश करते. धर्मैकनिष्ठाकरी- धर्मावर साधकाची अविचल एक निष्ठा निर्माण करणारी.

    चन्द्रार्कानलभासमानलहरी- चंद्र, अर्क म्हणजे सूर्य, अनल म्हणजे अग्नी, त्यांची भा म्हणजे तेज. त्याच्या समान जिच्या तेजो मंडळातील लहरी आहेत अशी.

    त्रैलोक्यरक्षाकरी- स्वर्ग मृत्यु आणि पाताळ या तीनही लोकांचे रक्षण करणारी.

    सर्वैश्वर्यकरी- साधकांना सर्व प्रकारचे ऐश्वर्य प्रदान करणारी.

    तप:फलकरी - त्यांच्या तपाचे फळ प्रदान करणारी. काशीपुराधीश्वरी- काशीनगरीची सम्राज्ञी.

    भिक्षां देहि कृपावलम्बनकरी मातान्नपूर्णेश्वरी- हे सकल कृपेचा आधार असणाऱ्या माते अन्नपूर्ण! मला ज्ञान भक्ती वैराग्य रूपी भिक्षा प्रदान कर.

    -- प्रा. स्वानंद गजानन पुंड

      February 29, 2020


  • अराजकाची नांदी

    लोकांनी स्वत:च कायदा हातात घेऊन न्याय करण्याच्या घटनात प्रचंड वाढ झाली आहे. बिहारच्या वैशाली जिल्ह्यातील एका खेड्यात गावकऱ्यांनी दहा चोरांना बदडून जिवानिशी मारल्याची घटना ताजीच आहे. या चोरांच्या उपद्रवाची अनेकदा तक्रार करूनही दखल घेतली जात नसल्याचे लक्षात आल्यावर गावकऱ्यांनी आपल्या पद्धतीने न्याय केला.

      September 23, 2007


  • पिशवीबंद दूध आणि आपले आरोग्य

    या विषयावर लिहा अशी सातत्याने विचारणा होत असल्याने मुद्दाम लिहितोय.
    आपल्या घरी येणारे दूध हे बहुतांशी एखाद्या विशिष्ट ब्रँडचे पिशवीबंद दूध असते. थोडक्यात; होमोजिनाईस्ड आणि पाश्चरायस्ड असे हे दूध असते. यातील पाश्चरायझेशन म्हणजे उच्च तापमानावर दूध तापवणे; जेणेकरून त्यातील बॅक्टेरिया मरतील आणि दूध अधिक काळ टिकेल. सध्या याकरता बहुतांशी अल्ट्रा-पाश्चरायझेशन ही पद्धत वापरली जाते. यात २८०° फॅरेन्हाइट इतक्या उच्च तापमानावर जेमतेम ५ सेकंद कालावधीसाठी दूध तापवले जाते. या तापमानावर जसे बॅक्टेरिया मरतात तसेच महत्वाची जीवनसत्वे आणि अन्य घटकदेखील नष्ट होतात. (प्रामुख्याने बी आणि सी व्हिटॅमिन्स)
    मोठ्या प्रमाणावर दुधाची मागणी पूर्ण करण्यासाठी निर्माण झालेल्या भल्यामोठ्या डेयरीच्या अर्थकारणास ही गोष्ट उपयुक्त असली तरी आपल्या आरोग्यास हितावह नाही. शिवाय अशा दुधात पेनकिलर, अँटीबायोटिक्स आणि दुधाचे प्रमाण वाढवण्यासाठी दिलेली ऑक्सिटोसिनसारखी हॉर्मोन्स यांचे प्रमाण बहुतांशी मर्यादेपेक्षा जास्त आढळून येते. हे हॉर्मोन्सचे अवाजवी प्रमाण आजकाल मुली योग्य वयाच्या आधीच ‘वयात येण्याच्या’ तक्रारींना प्रामुख्याने कारणीभूत आहे असेही संशोधने सांगतात. शिवाय सगळ्यात महत्वाचा मुद्दा म्हणजे; ‘गायींचे’ असे नमूद केलेले पिशवीबंद दूध आपण भाबडेपणे गायींचेच समजून पीत असलो तरी ते जर्सी वा हॉलिस्टिन सारख्या ‘गायसदृश’ प्राण्यांचे असते; ‘गायींचे’ नव्हे!!
    अमेरिकेतील डॉ.कोवन राईट्स सारखे तज्ज्ञ तर स्पष्टपणे म्हणतात; “Our issue in America is that we have the wrong cows,” या wrong cows म्हणजेच जर्सी वा तत्सम प्राणी होत.
    यावर उपाय काय?
    देशी गायींचे दूध मिळवणे. अशक्य वाटतंय? मुळीच नाही. सहज शक्य आहे. आज ठिकठिकाणी देशी गायींच्या गोशाळा उभ्या राहत आहेत. डांगी ते गीर अशा विविध प्रजातीतील गायींचे दूध आज थोडासा शोध घेतल्यास सहज उपलब्ध आहे. डोंबिवलीसारख्या ठिकाणी माझ्या स्वतःच्या घरी अशा गोशाळेतूनच रोज दूध येते. जिथे गोशाळा उपलब्ध नाहीत तिथल्या स्थानिक लोकांनी एकत्र येऊन तसे प्रयत्न करावेत. गावोगावी आणि शहरा शहरांत देशी गायींच्या गोशाळा निर्माण व्हाव्या. असे गोपालन करणारे बहुतांश लोक याकडे केवळ व्यवसाय म्हणून पाहत नसल्याने गायीची उत्तम निगा राखणे, आहार-पाण्याची योग्य सोय करणे अशा चांगल्या वातावरणात गायींना पोसले जाते. याचा त्यांच्या दुधावर सुपरिणाम होत असतो. मात्र आपण जिथून दूध घेत आहात ती गोशाळा स्वतः पाहून; खात्री करूनच घ्या. देशी गायींचे दूध मिळाले नाही तर म्हशींचे दुधदेखील चालेल. मात्र पुन्हा स्रोत खात्रीचा असणे गरजेचे. अन्यथा पुन्हा हॉर्मोन्स आणि अँटीबायोटिक्सचा मुद्दा इथेही लागू होतोच.
    निरोगी रहायचे असल्यास उत्तम आहार घेणे अत्यावश्यक आहे. याकरताच जे खात आहात ते उत्तम दर्जाचे आहे की नाही यावर कटाक्ष हवा. देशी गायींचे दूध आणि तूप हे आयुर्वेदानुसार सर्वोत्तम ‘टॉनिक’ आहे; त्याचा दैनंदिन आहारात वापर हवाच. दुसऱ्या बाजूला हेदेखील लक्षात घेणे महत्वाचे आहे की; उठसूट गोमूत्रासारख्या गोष्टीचा दैनंदिन वापर करू नये. अशा बाबतीत अन्य कोणाही अननुभवी आणि स्वयंघोषित तज्ज्ञांचा सल्ला न घेता शासनमान्यताप्राप्त पदवी असलेल्या आयुर्वेदीय वैद्यांचाच सल्ला घ्यावा.
    © वैद्य परीक्षित शेवडे; MD (Ayu.)
    आयुर्वेदज्ज्ञ- लेखक- व्याख्याते
    ।। श्रीव्यङ्कटेश आयुर्वेद ।। डोंबिवली
    संपर्क: ०२५१-२८६३८३५

      October 26, 2016


  • मिशन राणी गंज

    काल युट्युब वर मिशन राणी गंज हा सुंदर सिनेमा पाहिला. मी शक्यतो सिनेमा माझी मुलगी प्राजक्तासोबतच बघत असते, म्हणजे मग छान शेअरिंग, गप्पा होतात. पण आता ती इथे नसल्यामुळे एवढ्यात एकटी एकटी मूवी बघते.

      March 1, 2024


  • ग्राफिक कार्ड

    अलिकडच्या काळात कुठल्याही वस्तूचे डिझाईन कसे असावे याला बरेच महत्त्व आहे. संगणकावरही अशा प्रकारे डिझायनिंग करता येते. त्याला संगणक आरेखन असे म्हणतात. ग्राफिक्स हा त्याचाच एक भाग म्हणता येईल.

      September 7, 2023


  • महाराष्ट्र सदनातले ‘ते’ झाड

    दिल्लीतल्या महाराष्ट्र सदनच्या आवारात एक झाड होतं. ते नेमकं अशा जागी होतं की त्यामुळे इमारतीत येणं अवघड व्हायचं. या झाडामुळे जागेला कुंपण घालता येत नव्हतं. झाड पाडलं तर कुंपण आणि प्रवेशद्वार अशा दोन्ही गोष्टी होणार होत्या पण नगरपालिका ते झाड पाडण्यास परवानगी देत नव्हती.

    त्यावेळी शंकरराव चव्हाण गृहमंत्री होते. ते काही तरी करतील म्हणून पदाधिकारी त्यांच्याकडे गेले. शंकररावांनी , " छेछे, हे बेकायदेशीर काम आहे. झाड न पाडण्याचा नियम आहे, तो तोडता येणार नाही. नियम आहे त्याचे पालन झाले पाहिजे. झाड पाडता येणार नाही. मी यात मध्यस्ती करू शकत नाही. प्रवेशद्वार दुसरीकडे काढा " असा सल्ला दिला

    पदाधिकार्यांनी त्यांना नकाशे दाखवले जी दहाफुट चिंचोळी जागा आहे तिच्या मध्यावरच हे झाड आहे , हे पाडले तरच कुंपण आणि प्रवेशद्वार बांधता येईल ,अन्यथा खूप गैरसोय होईल हे शंकररावांना पटवण्याचा प्रयत्न केला ,पण ते काही ऐकूनच घेईनात. बेकायदेशीर कामाला मी कधीही होकार देणार नाही असे ठणकावून सांगत त्यांनी पदाधिकार्यांना मार्गी लावले.

    त्या दिवशी शरद पवार नेमके दिल्लीत होते. जिथे गृहमंत्री काही करू शकत नाही तिथे दुसरं कुणी काही करीन याची काहीच शक्यता नव्हती तरी पदाधिकारी पवार साहेबांकडे गेले, त्यांना त्यांनी सगळे सांगितले. नगरपालिका झाड पाडू देत नाही, त्यांचा तसा नियम आहे हेही त्यांनी पवारसाहेबांना सांगितले.

    हे ऐकून पवारसाहेबही " अरे जर पालिकेचा नियम आहे तर झाड पाडता येणार नाही. आणि मीही यात काही करू शकत नाही. उलट माझा सल्ला आहे की हे झाड पाडू नका, त्याला पार घाला, खतपाणी घालून वाढवा. झाड ही नैसर्गिक संपत्ती आहे तिचे जतन करा. मी सगळीकडे हेच सांगत असतो. पण लोक ऐकत नाहीत आमच्या बारामतीत तर काही लोक एकमेकांच्या बांधावरच्या झाडाच्या बुंध्यात मोरचुदाच्या पुड्या गाडतात. महिन्याभरात झाड मरते. मालकाला झाड का मेले, कुणी मारले ते जन्मात कळत नाही. पण त्यामुळे किती नुकसान होते हे लोकांना कळत नाही. तीअडाणी आहेत . आपण शिकलेली माणसं आहात तुम्ही झाड जपलं पाहिजे. हे सगळं मीतुम्हाला सांगायला पाहिजे का ?" असे सुनावून आलेल्यांना चा-पानी देवून कटवले ......

    पदाधिकार्यांनी पवारसाहेबांचे बोल ध्यान देवून ऐकले होते , त्यांनी त्या झाडाला छानसा पार बांधला , त्याला ते रोज पाणी घालू लागले.अर्थात पुढच्या एक महिन्यात ते झाड आपोआप मेले, पदाधिकार्यांनी पालिकेला कळवले, पालिकेची गाडी आली आणि ते मेलेले झाड त्यांनी काढून टाकले. जागा साफसूफ करून दिली. पदाधिकार्यांनी पवारसाहेबांच्या हस्ते भूमिपूजन करून कुंपणाची भिंत आणि प्रवेशद्वार बांधून काढले. ...

    धन्य ते साहेब, आणि धन्य ते राजकारण....

    महाराष्ट्र सदनाशी संबंधित अजून एका झाडाला साहेबांनी नुकत्याच मोरचुदाच्या पुड्या घातल्या आहेत. कुणाला काय पण त्या झाडाला पण कळले नाही आणि सरकारी गाडी आली आणि झाडाला घेऊन गेली..

      June 11, 2016


  • तुम हो तो हर रात दिवाली, हर दिन मेरी होली हैं !

    “जैत रे जैत” मधील “जांभूळ पिकल्या झाडाखाली —- ” ची नजाकत जावेद अख्तरने – ” होली आई ,होली आई, देखो होली आई रे ” मध्ये बरहुकूम आणली आहे. संपूर्ण गाणं रंगछटांनी भरल्यावर, विशेषतः पिकलेल्या जोडीने ” तुम हो तो हर दिवाली, हर दिन मेरी होली हैं ” हे जीवनोत्सवावर भैरवी भाष्य करणं आणि यातून त्यांचे अभिन्नत्व दाखविणे हे फक्त केवळ !

      March 28, 2021


  • नॅफ्था

    नॅफ्था हे पेट्रोलियम द्रावण साधारणपणे ३० ते १७० अंश सेल्सिअसला ऊर्ध्वपातित होते. खते व पेट्रोरसायने तयार करण्यासाठी इंधन आणि कच्चामाल म्हणून नॅफ्थाचा प्रामुख्याने वापर होतो. नॅफ्थामध्ये पॅराफिनिक, नॅपशॅनिक आणि एरोमॅटिक रसायनांचा समावेश होतो. दोन प्रकारच्या नॅफ्थाची निर्मिती होत असते. एरोमॅटिक अंश जादा असलेल्या नॅफ्थाला ‘हाय एरोमॅटिक (एच.ए.एन.) आणि कमी एरोमॅटिक अंश नॅपथा’ असलेल्या या द्रावणाला ‘लो एरोमॅटिक नॅफ्था’ असे (एल.ए.एन.) संबोधिले जाते.

      February 23, 2023


  • असहमती… पण आदर राखून

    स्वतःच्या संघाची बांधणी करताना नेत्याने स्वतःला कायम विचारायचे असते- मला सर्वोत्कृष्ट संघ घडवायचा आहे का पोपटपंची करणाऱ्यांचे प्रतिध्वनी ऐकायचे आहेत ? हा प्रश्न तुमचा वारस ठरवीत असतो.

      July 27, 2022