भारताच्या अणुऊर्जा कार्यक्रमाची अंमलबजावणी

ID: 42980

अणुऊर्जा निर्माण करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या भारतीय अणुभट्ट्यांपैकी बहुसंख्य अणुभट्ट्यांत इंधन म्हणून नैसर्गिक युरेनिअम वापरलं जातं. हे युरेनिअम झारखंड राज्यातल्या सिंघभूम पट्ट्यात सापडणाऱ्या खनिजांद्वारे मिळविलं जातं. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 12-M-vidyan C-मराठीसृष्टी टिम oldsite

(PID -42980)

pd - July 28, 2023

md - March 14, 2026

Status - publish

भारताच्या अण्वस्त्रविषयक धोरणाचा पुनर्विचार आवश्यक

ID: 55744

पाकिस्तान आणि चीनचे संयुक्त आव्हान भारतासमोर उभे राहिले आहे. पाकिस्तान आणि चीन यांच्यातील मैत्री आणि दोघांचेही भारताच्या विरोधातील वागणे पाहता भारताने सुरक्षेच्या आणि प्ररोधनाच्या दृष्टीने आपल्या अणुधोरणावर पुनर्विचार करण्याची वेळ आली आहे, असे वाटते. पहिल्यांदा अणुहल्ला करणार नाही. मात्र, भारतावर अणुहल्ला झाल्यास प्रतिहल्ला करून शत्रूचे अधिकाधिक नुकसान करण्याचे भारताचे सध्याचे धोरण आहे. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 05-M-02 C-ब्रिगेडियर हेमंत महाजन (नि) oldsite

(PID -55744)

pd - September 13, 2019

md - March 25, 2026

Status - publish

भारताच्या अंतराळ युगाचे शिल्पकार विक्रम साराभाई

ID: 75790

भारताच्या अंतराळ संशोधनाचे पितामह आणि भारताच्या अंतराळ युगाचे शिल्पकार विक्रम साराभाई यांचा जन्म १२ ऑगस्ट १९१९ रोजी झाला. विक्रम साराभाई यांचे वडील हे एक उद्योगपती होते. शिवाय ब-याच राजकीय व्यक्तिंशी त्यांचे संबध असल्याने त्या लोकांचे [...]

Category: व्यक्ती-परिचय व्यक्ती-परिचय - articles sub site

Tags: 25-M-vyakti-parichay-A C-संजीव वेलणकर oldsite

(PID -75790)

pd - January 1, 2017

md - May 7, 2026

Status - publish

भारताच्या अंतराळ युगाचे शिल्पकार विक्रम साराभाई

ID: 89032

भारताच्या अंतराळ संशोधनाचे पितामह आणि भारताच्या अंतराळ युगाचे शिल्पकार विक्रम साराभाई यांचा जन्म १२ ऑगस्ट १९१९ रोजी झाला. विक्रम साराभाई यांचे वडील हे एक उद्योगपती होते. शिवाय ब-याच राजकीय व्यक्तिंशी त्यांचे संबध असल्याने त्या लोकांचे [...]

Category: व्यक्ती-परिचय व्यक्ती-परिचय - articles sub site

Tags: 25-M-vyakti-parichay-B C-संजीव वेलणकर oldsite

(PID -89032)

pd - August 12, 2018

md - May 7, 2026

Status - publish

भारताच्या एकसंधतेला खरा धोका कोणता ?

ID: 149300

"भारताच्या एकसंधतेला खरा धोका कोणता? – एक सखोल विश्लेषण प्रस्तावना भारत हा विविधतेने नटलेला देश आहे—धर्म, भाषा, संस्कृती, जाती आणि प्रदेश यांच्या विविधतेतून निर्माण झालेली एक अद्वितीय राष्ट्रीय ओळख. परंतु हीच विविधता, योग्य प्रकारे व्यवस्थापित न झाल्यास, राष्ट्रीय एकात्मतेसाठी सर्वात मोठे आव्हान ठरू शकते. आजच्या बदलत्या जागतिक आणि प्रादेशिक सुरक्षा वातावरणात, भारतासमोर उभे ठाकलेले धोके केवळ सीमांवरून येणारे नाहीत, तर देशाच्या आतून उगवणारे आहेत. हाच या चर्चेचा गाभा आहे—भारताच्या एकसंधतेला खरा धोका कोणता?" [...]

Category: व्हिडिओज - Marathi

Tags: C-ब्रिगेडियर हेमंत महाजन (नि)

(PID -149300)

pd - May 19, 2026

md - May 19, 2026

Status - publish

भारताच्या पहिल्या महिला शास्त्रज्ञ कमला सोहोनी

ID: 87899

एक वर्ष संपल्यावर कमला सोहोनी सी.व्ही. रामन यांना भेटल्या आणि म्हणाल्या ‘‘ सर, वर्ष पूर्ण झालं. माझ्या प्रवेशाचं काय? ’’ रामन म्हणाले, ‘‘ अर्थात तू इथे राहून संशोधन पुरं कर. तुझी ज्ञानलालसा, तळमळ, जिद्द पाहून मला इतका आनंद झालाय की मी आणखी दोन मुलींना या वर्षी प्रवेश देऊन माझी चूक सुधारणार आहे. [...]

Category: व्यक्ती-परिचय व्यक्ती-परिचय - articles sub site

Tags: 25-M-vyakti-parichay-B C-सतिश चाफेकर oldsite

(PID -87899)

pd - July 27, 2021

md - May 7, 2026

Status - publish

भारताच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती प्रतिभा पाटील

ID: 78684

भारताच्या पहिल्या महिला राष्ट्रपती मा.प्रतिभा पाटील यांचा जन्म १९ डिसेंबर १९३४ रोजी जळगाव येथे झाला. प्रतिभा पाटील यांचे वडिल सरकारी वकिल होते. एम.ए करत असतानाच त्यांची पावले राजकारणाकडे पडली. त्याला कारण ठरले माजी मुख्यमंत्री यशवंतराव [...]

Category: व्यक्ती-परिचय व्यक्ती-परिचय - articles sub site

Tags: 25-M-vyakti-parichay-A C-संजीव वेलणकर oldsite

(PID -78684)

pd - November 4, 2019

md - May 7, 2026

Status - publish

भारताच्या बाराव्या राष्ट्रपती प्रतिभाताई देवीसिंह पाटील.

ID: 86480

पहिल्या महिला राष्ट्रपती अशी ओळख असलेल्या प्रतिभाताई पाटील यांनी महिलांच्या उद्धारासाठी नेहमीच प्रयत्न केले. केवळ भारतातच नव्हे तर विदेशात ठिकठिकाणी झालेल्या आंतरराष्ट्रीय परिषदेत त्यांचा यशस्वी सहभाग राहिला. [...]

Category: व्यक्ती-परिचय व्यक्ती-परिचय - articles sub site

Tags: 25-M-vyakti-parichay-B C-मराठीसृष्टी टिम oldsite

(PID -86480)

pd - November 16, 2023

md - May 7, 2026

Status - publish

भारताच्या हवाई इतिहासातील महत्वाचे टप्पे

ID: 42982

भारताच्या हवाई इतिहासात तीन टप्पे महत्वाचे आहेत. त्यातला पहिला टप्पा हा ब्रिटिश विमानांचा व तो सुद्धा पिस्टन इंजिनांच्या विमानाचा! दुसरा टप्पा हा जास्त वाहतुकीची क्षमता असणारा व मध्यम आणि कमी पल्ल्याच्या विमानांचा आणि तिसरा टप्पा हा जेट विमानांचा. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 12-M-vidyan C-मराठीसृष्टी टिम oldsite

(PID -42982)

pd - July 21, 2023

md - March 14, 2026

Status - publish

भारतात पेट्रोलियम उत्पादने आणि पेट्रोरसायने कोठे बनतात?

ID: 42984

भारतातील पहिले तेल शुद्धिकरण केंद्र आसाममध्ये सुरु झाले. त्याला आता १०७ वर्षे झाली.मधे काही वर्षे हे तेल शुद्धिकरण केंद्र बंदही पडले होते. पण परत ते सुरु झाले. या तेल शुद्धिकरण केंद्रातील पदार्थ जनतेच्या मागणीएवढे नसत, त्यामुळे या पदार्थांची फार मोठी आयात करावी लागे. शिवाय एकेका काळाची अशा पदार्थांची गरजही वेगवेगळी .असे.१९०० सालाच्या सुमाराला जेव्हा मोटर गाडया जवळ जवळ नव्हत्या तेव्हा पेट्रोल हा टाकाऊ पदार्थ होता आणि केरोसिनला मोठी मागणी होती कारण ते कंदीलासाठी लागे. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 12-M-vidyan C-मराठी विज्ञान परिषद oldsite

(PID -42984)

pd - March 11, 2023

md - March 14, 2026

Status - publish

भारतात बनलेला पहिला संगीतप्रधान बोलपट

Guest Author 

ID: 115386

भारतात बनलेला पहिला संगीतप्रधान बोलपट मुंबईच्या मॅजेस्टिक सिनेमामध्ये १४ मार्च १९३१ रोजी प्रदर्शित झाला. इम्पिरियल मूव्हीटोन निर्मित, आर्देशीर इराणी दिग्दर्शित या हिंदी चित्रपटाचं नाव होतं ‘आलम आरा’! चित्रपटांमध्ये ध्वनीचे महत्त्व समजून इतर बोलपट प्रदर्शित होण्यापूर्वी [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A C-Guest Author c-oldsite oldsite

(PID -115386)

pd - March 17, 2017

md - April 1, 2026

Status - publish

भारतात रंगीत दूरचित्रवाणी प्रक्षेपणाची सुरुवात

ID: 96378

“हमलोग” ही भारतातील दूरचित्रवाणी वरून प्रक्षेपित होणारी पहिली मालिका आहे. भारतीय दूरचित्रवाणीच्या वाटचालीतला हा महत्त्वाचा टप्पा. अशोक कुमारद्वारा सूत्रसंचालित आणि मनोहर श्याम जोशीद्वारा लिखित हमलोग मालिकेने तत्कालीन लोकप्रियतेचे उच्चांक मांडले होते. [...]

Category: दिनविशेष लेखसंग्रह सामान्यज्ञान

Tags: 27-M-din-gk C-संजीव वेलणकर oldsite

(PID -96378)

pd - April 26, 2022

md - March 27, 2026

Status - publish

भारतात रंगीत दूरचित्रवाणी प्रक्षेपणाची सुरुवात

ID: 95450

२५ एप्रिल १९८२ रोजी भारतात रंगीत दूरचित्रवाणी प्रक्षेपणाची सुरुवात झाली. १९८२ मध्ये भारतात झालेल्या ‘एशियाड’ या आशियायी क्रीडा स्पर्धेमुळे भारतातले क्रीडाप्रेम किती वाढीला लागलं हे माहीत नाही; मात्र त्यानिमित्तानं रंगीत झालेल्या टीव्हीचं प्रेम मात्र झपाट्यानं वाढत गेलं हे नक्की ! [...]

Category: दिनविशेष लेखसंग्रह सामान्यज्ञान

Tags: 27-M-din-gk C-संजीव वेलणकर oldsite

(PID -95450)

pd - April 27, 2021

md - March 27, 2026

Status - publish

भारतातला शेक्सपिअर  – राम गणेश गडकरी

ID: 94247

भारतात सुद्धा एक शेक्सपिअर जन्माला आला होता आणि त्यांचे नाव - राम गणेश गडकरी ! पण मला हे 'भेटले' ते 'भेटले' अशी अशुद्ध भाषा बोलणारी पैदास मोठ्या संख्येने वैचारिक गोंधळ घालत आहेत. त्यांना त्यांचे काय महत्व कळणार. यांच्या पैकी किती जणांनी गडकरींचे वाङ्मय वाचले आहे. गडकरींची हि कविता फक्त वाचावी आणि साहित्य संमेलनात फक्त हजार मतदानात निवडून आलेल्यांनी आपण कुठे बसतोय याचे आत्मशोधन करावे. [...]

Category: लेखसंग्रह वैचारिक लेखन

Tags: 27-M-Vaicharik-A C-चिंतामणी कारखानीस oldsite

(PID -94247)

pd - January 4, 2017

md - March 27, 2026

Status - publish

भारतातले पाकिस्तानपुरस्कृत सेक्युलरवादी आणि… (?)

Guest Author 

ID: 121931

एक राजा आपल्या कुत्र्यासोबत होडीतून जात होता. कुत्रा याआधी कधी होडीत न बसल्याने त्याला हे सगळं नवीन होत. त्यामुळे तो अस्वस्थ होऊन उड्या मारू लागला भुंकू लागला. त्याचा सहप्रवाश्यांना त्रास तर होऊ लागलाच पण होडी [...]

Category: अवर्गिकृत

Tags: C-02-A-CTBD C-Guest Author c-oldsite

(PID -121931)

pd - November 3, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish

भारतातल्या पहिल्या महिला मुख्यमंत्री

ID: 34269

भारतातल्या पहिल्या महिला मुख्यमंत्री बनण्याचा मान सुचेता कृपलानी यांच्याकडे जातो. थोर समाजवादी आचार्य कृपलानी यांच्या त्या पत्नी होत्या [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: C-24-F-C-01 c-image C-मराठीसृष्टी टिम मराठीसृष्टी टिम

(PID -34269)

pd - July 10, 2016

md - May 6, 2026

Status - publish

भारतातील ‘द फर्स्ट वाईन लेडी’ अचला जोशी

ID: 87450

अमेरिका वारीहून भारतात परतताना अचला यांनी वाइनइस्ट सोबत घेऊन भारतामध्ये प्रवेश केला. प्रवासादरम्यान वाइन कशी बनवितात, त्याचे फायदे-तोटे याविषयी पुस्तकी ज्ञान घेतल्यानंतर मुंबईतील एका रविवारच्या दुपारी अचला या माहेरी गेल्या असताना डॉक्टर भावाला आलेल्या भेट वस्तू मधील पाच किलो द्राक्षाच्या पेटीवर अचला यांची नजर गेली. द्राक्षपेटीतून पहिले द्राक्ष जिभेवर विरघळल्यानंतर अचला यांना अमेरिकेतील त्या रेडवाइनशी जुळत्या चवीचा अंदाज आला. माहेरवाशीण आई घरची ही द्राक्षपेटी स्वत:च्या घरात त्या घेऊन गेल्यावर त्यांच्या पतीने तेवढय़ाच तडफेने द्राक्षाची वाइन बनविण्यासाठी प्रोत्साहन दिले. [...]

Category: व्यक्ती-परिचय व्यक्ती-परिचय - articles sub site

Tags: 25-M-vyakti-parichay-B C-संजीव वेलणकर oldsite

(PID -87450)

pd - March 19, 2022

md - May 7, 2026

Status - publish

भारतातील आध्यात्मिक गुरू सत्य साईबाबा

ID: 45402

स्वतंत्र भारताच्या इतिहासात आध्यात्मिक क्षेत्रात बहुधा सगळ्यात जास्त प्रसिद्धी मिळालेले आणि प्रभाव गाजविलेले व्यक्तिमत्व सत्यसाईबाबा यांचे पूर्ण नाव सत्यनारायण राजू होते. त्यांचा जन्म २३ नोव्हेंबर १९२६ रोजी झाला. वयाच्या अवघ्या १४ व्या वर्षी, १९४० मध्ये [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 12-M-dharmik C-संजीव वेलणकर CTBC oldsite

(PID -45402)

pd - November 23, 2018

md - May 5, 2026

Status - publish

भारतातील आध्यात्मिक गुरू सत्य साईबाबा

ID: 46754

स्वतंत्र भारताच्या इतिहासात आध्यात्मिक क्षेत्रात बहुधा सगळ्यात जास्त प्रसिद्धी मिळालेले आणि प्रभाव गाजविलेले व्यक्तिमत्व सत्यसाईबाबा यांचे पूर्ण नाव सत्यनारायण राजू होते. त्यांचा जन्म २३ नोव्हेंबर १९२६ रोजी झाला. वयाच्या अवघ्या १४ व्या वर्षी, १९४० मध्ये [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: 12-M-dharmik C-संजीव वेलणकर CTBC oldsite

(PID -46754)

pd - November 23, 2018

md - March 16, 2026

Status - publish

भारतातील आयुर्विमा क्षेत्र

ID: 34271

भारतात आयुर्विमा क्षेत्राचा विस्तार तीव्र गतीने होत आहे. जगातील अन्य देशांशी तुलना करता भारतातील आयुर्विमा बाजारपेठ पाचव्या क्मांकावर आहे. या क्षेत्राचा वार्षिक वृध्दीदर ३२ ते ३४ टक्के एवढा आहे. सध्या २४ कंपन्या या क्षेञात व्यवसाय [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: C-24-F-C-01 c-image C-मराठीसृष्टी टिम मराठीसृष्टी टिम

(PID -34271)

pd - May 30, 2016

md - May 6, 2026

Status - publish