सत्तरीच्या दशकातील उत्तरार्धात आकाशवाणी दिल्ली केंद्रावरुन घराघरात पोहोचलेला एक सुमधुर आणि लक्षणीय आवाज म्हणजे भारती गोखले-रुस्तम यांचा.

तेंडुलकरांनी चित्रपट माध्यमही नाटकांच्याच ताकदीने हाताळले. सामना, सिंहासन, आक्रीत, उंबरठा, अर्धसत्य, आक्रोश, आघात, इत्यादी चित्रपटांच्या पटकथा त्यांनी लिहिल्या. स्वयंसिद्धा या दूरचित्रवाणी मालिकेचे लेखनही त्यांनी केले. सुरुवातीच्या नाटकांपासूनच माणसाच्या जीवनाचा, त्यांच्या विकारांचा, एकारलेपणाचा वेध घेण्याचा त्यांचा प्रयत्‍न दिसतो. विशिष्ट तत्त्वज्ञानाचा, विचारसरणीचा ठसा नाकारून तेंडुलकर मनस्वीपणे लिहीत गेले. कुसुमाग्रज प्रतिष्ठानतर्फे देण्यात येणार्‍या जनस्थान पुरस्काराचे तेंडुलकर पहिले मानकरी होते.

मृदभाषी, संयमी, प्रगल्भ आणि व्यासंगी असणाऱ्या डॉ. मनमोहन सिंग यांच्या कार्यकाळात भारताची वेगाने प्रगती झाली. रिझर्व्ह बँकेचे गव्हर्नर, नियोजन आयोगाचे अध्यक्ष, विद्यापीठ अनुदान आयोग आदिंचे कामकाज सांभाळताना देशाच्या अर्थविकासावर त्यांनी लक्ष केंद्रित केले.

‘कट्यार काळजात घुसली’ नाटकात पं. वसंतराव देशपांडे यांच्यासमवेत भूमिका साकारण्याची संधी पं. दिनकर पणशीकरांना लाभली. ‘आडा चौताला’ सारख्या कमी प्रचलित तालात त्यांनी रचलेल्या २०० बंदिशी हा हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीत क्षेत्रासाठी बहुमूल्य ठेवा मानला जातो.

विजय तनपुरे हे नगर जिल्ह्यातील राहुरीत राहणारे अपंग कलावंत. आकाशवाणी व दूरदर्शनवरून त्यानी अनेक कार्यक्रम केले आहेत. अपंगत्वावर मात करीत ते जिद्दीने, चिकाटीने शाहीर झाले. त्यांच्या पोवाड्यांच्या अनेक कॅसेट आज बाजारात उपलब्ध आहेत.

शाहीर म्हणून यश मिळवल्यावर एकदा त्यांना कीर्तन करण्याचा आग्रह झाला. पण ती आपली पात्रता नाही म्हणून त्यांनी तेव्हा नम्र नकार दिला. पण त्यानंतर स्वस्थ न बसता त्यांनी ही किर्तन करण्यासाठी कला अवगत करण्याचा ध्यास घेतला. यासाठी त्यांनी सांस्कृतिक कार्यसंचालनालय, मुंबई यांच्याकडे प्रशिक्षणासाठी अर्ज केला. डिकसळच्या प्रकाश महाराज बोधले यांच्याकडे त्यांना प्रवेश मिळाला. तिथे आपण शाहीर आहोत, नामवंत शाहीर आहोत हे न सांगता त्यांनी अगदी सर्वसामान्य विद्यार्थ्यांप्रमाणे राहून कष्टाने कीर्तनाची कला सादर केली. लवकरच त्यांना कीर्तन कलेत पारंगत असल्याचे प्रमाणपत्र मिळाले. कीर्तनाचे कार्यक्रम मिळू लागले.
तनपुरे हे जिद्दिने, मेहनत करुन शाहीराचे कीर्तनकार झाले.

विजय तनपुरे यांची www.shivgarjana.com ही वेबसाईट आहे.

संपर्कासाठी पत्ता:

शिवशाहिर विजय तनपुरे,
खळवाडी न. २, स्टेशन रोड,
ता. राहुरी, जि. अहमनगर,
फोनः ०२४२६-२३३७७९
मोबाईलः ९३२५१४१८८२

हिंदी चित्रपट सृष्टीत हास्य अभिनेता म्हणून स्थान मिळविणारा पहिला अभिनेता म्हणून बद्रुद्दीन जमालुद्दीन काझी उर्फ़ जॉनी वॉकर यांचे नाव व व्यक्तिमत्व आपल्या डोळ्यासमोर उभे राहते. सदाबहार व्यक्तिमत्व असणार्याब या कलाकाराने विनोदी अभिनेता म्हणून चित्रपट सृष्टीत अढळ पद संपादन केले आहे.

ज्या काळात महिला घराबाहेर सुद्धा फारशा पडत नसत. गायन आणि संगीत यांचं वास्तव्य फक्त माडीवरच असत, अशा संगीताच्या कोंडलेल्या काळात हिराबाईंनी संगीत माडीवरून माजघरात आणलं. त्यांचा जन्म ६ जानेवारी १९२८ रोजी झाला. त्यावेळी समाजाचा तीव्र रोष पत्करून सुद्धा आपल्या शांतवृत्तीनी त्यांनी संगीताला आणि विशेष म्हणजे स्त्रियांच्या गायनाला समाजात प्रतिष्ठा मिळवून दिली. त्याकाळी हिराबाईंच्या रूपाने स्त्रियांसाठी एक नवी वाट मोकळी झाली म्हणजेच आपल्या गायकीनी त्यांनी त्यावेळी क्रांती घडवून आणली. बालगंधर्वांनी सुद्धा हिराबाईंच्या गाण्याला, त्यांच्या सात्विक सूराला गौरविले होते.

हिराबाई बडोदेकर ख्याल, ठुमरी, मराठी नाट्य संगीत, भजन मध्ये तज्ञ होत्या. त्यांना लोकांमध्ये हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत लोकप्रिय करण्याचे श्रेय जाते. त्यांच्या मैफिली अतिशय लोकप्रिय होत असत. त्यांचा गोड आणि नाजूक आवाज खूप लोकप्रिय होते. हिराबाई बडोदेकर यांनी किराणा घराण्याला अधिक लोकप्रिय करण्याचे काम केले. हिराबाई बडोदेकर यांनी "सुवर्णा मंदिर", " प्रतिभा ", " जनाबाई " अशा अनेक चित्रपटात अभिनय केला. संगीत शिकवण्यासाठी संगीत विद्यालय, नूतन संगीत विद्यालय नावाने सुरू केले. हिराबाई ह्या फार लवकरच्या कारकिर्दीत रेकॉर्डिंग कलाकार झाल्या. ध्वनिमुद्रिकांच्या द्वारे आणि रेडिओवर नित्यनियमाने होणा-या कार्यक्रमांमुळे हिराबाई खूपच लोकप्रिय झाल्या.

नाटयसंगीताच्या हिराबाईंच्या सुमारे ४८ ध्वनिमुद्रिका प्रसिध्द झाल्या, चित्रपटसंगीताच्या अवघ्या तीनच ध्वनिमुद्रिका निघाल्या. शास्त्रीय संगीताच्या सुमारे चाळीस ध्वनिमुद्रिका प्रकाशित झाल्या. तसेच 'राधेकृष्ण बोल', 'गिरीधर गोपाला',(खमाज), 'पायोरे मैने' दुर्ग), 'चाकर राखोजी', यासारखी भजने आहेत. पाच ठुम-या आहेत तर, 'किस कदर है', 'या आकर हुआ मेहमान', या गझला आहेत. हिराबाईंचा भैरवी हा आवडता राग होता. १९७० पर्यंत हिराबाईंच्या सुमारे १७५ ध्वनिमुद्रिका प्रसिध्द झाल्या. मा.हिराबाई रेडिओवर प्रथम गायल्या ते १९२९ मध्ये तेव्हा रेडिओ सुरू होऊन त्यावेळी अवघी दोन वर्षे झाली होती. त्यानंतर त्यांचे कार्यक्रम सातत्याने रेडिओवर होऊ लागले. १९२९ पासून ते १९७३ मध्ये हिराबाई गायनातून निवृत्त हाईपर्यंत, म्हणजे जवळ जवळ ४५ वर्षे त्या रेडिओवरून गायल्या. ध्वनीमुद्रिका आणि आकाशवाणी ही दोन प्रभावी माध्यमे उपलब्ध झाल्यामुळे हिराबाईंच्या सुरेल गीतांचा सुगंध दुरवर तर पसरलाच परंतू आजच्या पिढीत त्यांची गाणी रसिक आवर्जून ऐकतात. हिराबाई बडोदेकर यांचे २० नोव्हेंबर १९८९ रोजी निधन झाले.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३
संदर्भ.इंटरनेट

२६ जानेवारी हा भारताचा स्वातंत्र्यदिन. आनंदाचा दिवस. मात्र याच दिवशी भारत एका महान व्यक्तिमत्त्वाला मुकला. महान व्यंगचित्रकार आर.के. लक्ष्मण यांची पुण्यतिथी आजच्या दिवशीच.

भारतीय व्यंगचित्रांची ओळख असलेल्या प्रत्येक जण रासीपुरम कृष्णस्वामी लक्ष्मण यांना आर.के. लक्ष्मण या नावानेच ओळखतो.

सुप्रसिद्ध लेखक आर.के. नारायण यांचे लहान भाऊ आणि सुप्रसिद्ध ज्येष्ठ व्यंगचित्रकार रासीपुरम कृष्णस्वामी लक्ष्मण म्हणजेच आर. के. लक्ष्मण यांचा जन्म २४ आक्टोबर १९२१ रोजी म्हैसूर येथे झाला. वडील म्हैसूर येथील शाळेत मुख्याध्यापक होते. वडिलांच्या शाळेसाठी अनेक नियतकालिके त्यांच्या घरी येत असत. 'हार्पर्स', 'पंच', 'ऑन पेपर', 'बॉइज', अॅ्टलांटिक', अमेरिकन मर्क्युरी', 'द मेरी मॅगझिन', स्ट्रॅन्ड मॅगझिन', अशी मासिके त्यांना तिथे पहायला-वाचायला मिळत असत. लक्ष्मण यांना त्यांतील विविध विषयांवरील चित्रे पाहण्यात रस होता. तशी चित्रे आपणही काढून पाहावी असे त्यांना वाटू लागल्याने लक्ष्मण चित्रे काढू लागले. अगदी सुरुवातीच्या काळात लक्ष्मण यांची चित्रे स्थानिक वर्तमानपत्रातून छापून येऊ लागली. मुंबईमधील जे.जे. स्कूल ऑफ आर्ट्‌स येथे शिकण्यासाठी मा.लक्ष्मण यांनी अर्ज केला होता, पण तेथे त्यांना प्रवेश नाकारण्यात आला. मग आर.केंनी म्हैसूरच्या विद्यापीठातून बी.ए.ची पदवी संपादन केली. पुढे लक्ष्मण पदवीधर झाल्यावर नोकरी मिळविण्यासाठी दिल्लीला गेले. हिंदुस्थान टाइम्स या वृत्तपत्राने लक्ष्मण यांचे वय कमी असल्याचे कारण पुढे करून नोकरी नाकारली. मग काही काळ ब्लिट्झ मध्ये आणि नंतर फ्री प्रेस जर्नल मध्ये लक्ष्मण यांनी काम केले. त्यावेळी बाळासाहेब ठाकरे देखील तेथेच काम करीत असत. मात्र कम्युनिस्टांची टवाळी करायची नाही असा फ्री प्रेसच्या मालकांचा दंडक होता. म्हणून त्यांनी 'फ्री प्रेस'ची नोकरी सोडली. त्यांनी १९५० पासून ‘टाइम्स ऑफ इंडिया’मधून व्यंगचित्रे काढायला सुरुवात केली. त्यानंतर अर्धशतकभर ते 'टाइम्स ऑफ इंडिया' मध्ये व्यंगचित्रे काढत राहिले. यू सेड इट नावाने त्यांनी फक्त व्यंगचित्र असलेले एक सदर सुरू केले. या व्यंगचित्रकाराने आपल्या मिश्कील, खुमासदार तर कधी बोच-या, उपरोधिक, धारधार टिप्पणीने समाजातील उणिवांवर, दोषांवर भाष्य केले. दैनिकाच्या मुखपृष्ठावर आजतागायत नियमितपणे प्रकाशित होत असलेले हे सदर लोकांना खूप आवडते. सुमारे ५० वर्षांहून अधिक काळ लोटला, पण त्यांचे व्यंगचित्र या दैनिकात नाही असे एकदाही घडलेले नाही. मा.लक्ष्मण यांनी देश-विदेशांतील थोरामोठ्यांची व्यंगचित्रे काढली आहेत. त्यांचे कॉमन मॅन नावाचे सर्वसामान्य माणसाचे व्यंगचित्र विशेषच म्हणावे लागेल. हा कॉमन मॅन जसा आधी होता तसाच आताही आहे - चौकड्याचा कोट, धोतर, टोपी असा त्याचा साधा पोषाख आहे. लक्ष्मण यांनी असंख्य व्यंगचित्रे काढली आहेत पण त्यांनी कधीही या माध्यमाच्या आडून कोणास दुखावले नाही किंवा कोणाच्या व्यंगावर चित्रे काढली नाहीत.
त्यांनी काढलेल्या व्यंगचित्रांमुळे सर्वसामान्य भारतीय माणूस ‘कॉमन मॅन’ देशभर आणि जगभर पोहोचला आहे. मा.लक्ष्मण यांचा कॉमन मॅन सगळ्यांना इतका आवडतो की त्याचा एक पूर्णाकृती पुतळाही बनविण्यात आला आहे. पुण्यातील सिम्बायोसिस संस्थेच्या मुख्य आवारात लक्ष्मण यांच्या 'कॉमन मॅन'चा ९ फूट उंचीचा ब्राँझचा पुतळा उभारण्यात आला आहे. तसेच लक्ष्मण यांनी एशियन पेन्ट्‌स साठी काढलेले गट्टूचे चित्रही लोकप्रिय आहे. त्यांनी रेखाटलेल्या व्यंगचित्रांची पुस्तके म्हणजे भारतीय समाजमनाचा एक ऐतिहासिक ठेवाच आहे. त्यांची अनेक पुस्तके आजही हातोहात खपतात. फक्त व्यंगचित्रकार इतकीच त्यांची ओळख नाही. निबंध, प्रवासवर्णने आणि लघुकथा या प्रांतातही त्यांनी मुशाफिरी केली आहे. त्यांना देशविदेशी पुरस्कार मिळाले आहेत. जर्नालिझम, लिटरेचर अँड क्रिएटिव्ह कम्युनिकेशन आर्टबद्दल त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्काराने १९८४ मध्ये गौरवण्यात आले.
आर.के. लक्ष्मण यांना पद्मविभुषण, पद्मभुषण, आणि अन्य राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय महत्वाचे पुरस्कार मिळाले. मा.आर.के. लक्ष्मण यांचे निधन २६ जानेवारी २०१५ रोजी झाले. आपल्या समूहाकडून मा.आर.के. लक्ष्मण यांना आदरांजली.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३
संदर्भ:- इंटरनेट
मा.आर.के. लक्ष्मण यांची प्रकाशित पुस्तके
आयडल अवर्स आर.के. लक्ष्मण.: दि अनकॉमन मॅन : कलेक्शन ऑफ वर्क्स फ्रॉम १९४८ तो २००८
द इलोक्वेन्ट ब्रश (व्यंगचित्रसंग्रह) अ डोज ऑफ लाफ्टर( विनोदी अर्कचित्रे) दि डिस्टॉर्टेड मिरर (कथा, निबंध, प्रवासवर्णने -२००३)फिफ्टी इयर्स ऑफ इन्डिपेन्डन्स थ्रू दि आईज ऑफ लक्ष्मण (व्यंगचित्रसंग्रह) बेस्ट ऑफ लक्ष्मण (व्यंगचित्रसंग्रहांची मालिका, ४ पुस्तके) द मेसेंजर (कादंबरी -१९९३)अ व्होट ऑफ लाफ्टर (विनोदी अर्कचित्रे) द हॉटेल रिव्हिएरा (कादंबरी -१९८९)
मा.आर.के. लक्ष्मण यांनी The Tunnel of Time : An Autobiography या नावाचे आत्मचरित्र लिहिले आहे. त्याचा ’लक्ष्मणरेषा’ नावाचा मराठी अनुवाद अशोक जैन यांनी केला आहे.

मधाळ हसणारी, गालावर गोड खळी असलेली, बोलक्या डोळ्यांची, सुरेख केसांची वळण लाभलेली, तरतरीत नाकाची अन् कलावतीला शोभेल अशीच उंची लाभलेली नम्रता गायकवाडची लोभस व्यक्तिरेखा सर्वांच्या डोळ्यात भरेल अशीच आहे.

एखाद्या प्रकल्पावर काम करत असताना त्या प्रकल्पाची गरज ओळखून त्याला साजेसा ठरेल असा चेहरा छायाचित्रकाराला निवडायचा असतो. मात्र काही चेहरे असे असतात त्याला कोणताही मेकओव्हर केला तरीहि त्यात तो शोभून दिसतो. मराठी सिनेइंडस्ट्रीत अशी काही मोजकी लोक आहेत. या यादीत नम्रता गायकवाड हिचं नाव घेता येईल. मधाळ हसणारी, गालावर गोड खळी असलेली, बोलक्या डोळ्यांची, सुरेख केसांची वळण लाभलेली, तरतरीत नाकाची अन् कलावतीला शोभेल अशीच उंची लाभलेली नम्रता गायकवाडची लोभस व्यक्तिरेखा सर्वांच्या डोळ्यात भरेल अशीच आहे. तिच्यातले हेच गुण एक अभिनेत्री म्हणून तिला जितके महत्वाचे ठरतात. तितकेच ते तिला मॉडेल म्हणून प्रेजेंट करताना उपयोगी पडतात.

गुणी अभिनेत्री म्हणून यश संपादित केलेल्या तर मॉडेल म्हणून जाहिरात क्षेत्रात वेगळं नाव कमावलेल्या नम्रताचं फोटोशूट करण्याची संधी मला एका नामांकित वृत्तपत्रामुळे मिळाली. यावेळी एथनिक लूकसाठी डिझायनर साडय़ांमध्ये तिचं फोटोशूट करण्यात आलं होतं. मात्र, नम्रताचा चेहरा खरं तर एका छायाचित्रकाराला हवा असलेला असा फोटोजेनिक असाच चेहरा असल्याने तिला मॉडेल म्हणून दिल्या गेलेल्या कोणताही पेहरावात ती उठूनच दिसेल याची खात्री मला होती. पारंपरिक वेशभूषा केलेली नम्रता मी छायाचित्रित केली होती. याच्या विरुद्ध वेस्टर्न आऊटफिटमध्येही तिचं एक छायाचित्र टिपण्याचं मी ठरवलं अन् या छायाचित्रणादरम्यानही ती अधिक खुलल्याचं मला जाणवलं.

मॉडेलचा एक वेगळा रुबाब स्टुडिओत असतो. तो नेमका कसा जपायचा याचे एथिक्स तिला माहीत होते, तर तिच्या गालावर नेमकी खळी कुठे पडते, चेहऱयावर नेमके कुठे कटस् आहेत या सगळ्याचा अंदाज घेतल्यानंतर वेगळ्या प्रकाशरचनेत तिचे छायाचित्र टिपण्याचा मी प्रयत्न केला. या शूटनंतर अनेक प्रकल्पांमुळे नम्रता आणि माझ्यात संवाद झाले. काही प्रकल्पांवर आम्ही कामही केलं. यातून तिचा आजवरचा जीवन प्रवास उलगडला. व्यावसायिक रंगभूमीवरून एकदम छोटा पडदा आणि थेट रुपेरी पडद्यावर झळकलेली नम्रता आज तरुण अभिनेत्रींच्या यादीत महत्त्वाचं स्थान मिळवून आहे.

नम्रताला अभिनय क्षेत्रात येण्यासाठी खरं तर पूरक असं कोणतंच वातावरण नव्हतं. शाळा-महाविद्यालयातही तिने कधी अभिनयात रस घेतला नाही. तसंच घरी अभिनय क्षेत्राचाही कोणताच धागा नव्हता. वडील राज्य शासनाच्या विद्युत विभागात नोकरी करत होते, तर आई ही गृहिणी होती. वडिलांच्या नोकरीनिमित्ताने कुटुंबाला एका शहरातून दुसऱया शहरात सतत स्थलांतर करावं लागत होतं अन् या स्थलांतराच्या काळात केवळ शालेय शिक्षण हेच नम्रताचं उद्दिष्ट नकळत ठरलं गेलं होतं.

जागतिक महिला दिन म्हणून साजरा केला जाणारा 8 मार्च हा नम्रताचा जन्मदिवस. निसर्गाच्या कुशीत वसलेल्या नाशिकमध्ये जन्मलेली नम्रता चौथीपर्यंतच्या शालेय शिक्षणानंतर ठाणे जिह्यातल्या कल्याण इथे कायमची स्थायिक झाली अन् शहरबदलीचा तिचा प्रवास कल्याण शहरात आल्यानंतर संपुष्टात आला. कल्याणच्या नालंदा विद्यालयातून पाचवीनंतरचं शालेय शिक्षण तिने पूर्ण केलं अन् त्यानंतर तिने बिर्ला महाविद्यालयातून वाणिज्य शाखेची पदवी कमावली. शालेय शिक्षणासोबतच कल्याणच्याच गुरू लक्ष्मी यांच्याकडून भरतनाटय़मचे धडे तिने गिरवले अन् नृत्याचं बाळकडू लहानपणीच मिळवलेली नम्रता आज रुपेरी पडद्यावर ताल धरताना आपल्याला दिसत आहे.

नृत्यकलेत नम्रताने शालेय काळापासूनच रस घेतला होता. मात्र, अभिनय क्षेत्रापासून ती पार दूर होती. महाविद्यालयीन शिक्षणानंतर कल्याणच्या आचार्य आत्रे नाटय़गृहात वडिलांच्या कार्यालयातून भरवल्या गेलेल्या एका एकांकिका स्पर्धेला केवळ प्रेक्षक म्हणून आलेल्या नम्रतासाठी तो दिवस टार्ंनग पाईंट ठरला. अभिनयाची चंदेरी दुनिया इथे तिला फारच भावली. अनेक प्रश्नांची कालवाकालव तिच्या डोक्यात यावेळी सुरु झाली. एकांकिका स्पर्धेसाठी परिक्षक असलेले अशोक समेळ हे नम्रताच्या वडिलांचे जवळचे मित्रच होते. नम्रताला अभिनयाविषयी पडलेल्या प्रश्नांची उकल अशोक समेळांनी केली खरी. मात्र तिला या क्षेत्रात प्रवेश करण्याचा सल्लाही त्यांनी यावेळी दिला.

अशोक समेळांच्या मार्गदर्शनानंतर अभिनय प्रशिक्षण शिबिरातून नम्रताने या क्षेत्रात पाऊल ठेवलं आणि प्रशिक्षण शिबिराच्या अंती तिला या क्षेत्रात आपलं पाऊल रोवण्यास व्यासपीठ मिळालं ते ‘ज्ञानोबा माझा’ या व्यावसायिक नाटकाचं. ‘ज्ञानोबा माझा’ या नाटकात रुक्मिणीची भूमिका साकारून नम्रता रंगमंचावर आली अन् इथे तिने रसिक मनावर चांगलीच भुरळ घातली. यापाठोपाठ ‘मंगळसूत्र’ या मालिकेतून नम्रता छोटय़ा पडद्यावर झळकली. अलका कुबल या ज्येष्ठ अभिनेत्रीच्या मुलीची भूमिका तिने या मालिकेत साकारली होती. या मालिकेच्या माध्यमातून छोटय़ा पडद्यावरून नम्रता घराघरांत पोहोचली. आपला वेगळा चाहता वर्ग तयार होतो न होतो तोच नम्रताला रुपेरी पडद्यावर काम करण्याची संधी मिळाली ती ‘स्वराज्य – मराठी पाऊल पडते पुढे’ या सिनेमातून.

व्यावसायिक नाटकानंतर छोटा पडद्यावर अन् लगेच रुपेरी पडद्यावर गुणी अभिनेत्री म्हणून नम्रताने अल्पावधीतच नाव कमावलं. तिच्या याच अभिनयाच्या जोरावर तिला पुढे ‘विजय असो’ या सिनेमात तसंच आता ‘विठ्ठल विठ्ठल’ या व्यावसायिक नाटकात काम करण्याची संधी चालून आली. विशेष म्हणजे येत्या 18 ऑक्टोबरला तिचा ‘वंशवेल’ हा सिनेमादेखील येऊ घातला आहे. कै. राजीव पाटील यांनी दिग्दर्शित केलेल्या या शेवटच्या सिनेमात नम्रताची मध्यवर्ती भूमिका असून स्त्रीभ्रूणहत्या, स्त्री-पुरुष समानता आणि कुटुंब जपणूक यावर आधारित असलेल्या या सिनेमाकडे नम्रताचंही आता लक्ष लागलं आहे.

धनेश पाटील
dhanauimages@gmail.com

कमल शेडगे हे धुरंधर, ज्येष्ठ कलाकार. अक्षरांची कलात्मक मांडणी करून शेडगे शीर्षकाला असं काही रुपडं बहाल करत असत की ते शीर्षक हीच कलाकृतीची ओळख बनत असे.