कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

-- स्वाती ठोंबरे.

तिळ स्नेहाचा गुळ गोडीचा ।।
पौषातला सण संक्रांतीचा ।।
स्नेह वाढता वाढे गोडीने ।।
करिदिनी घाट धिरड्याचा।।
हर्ष पतंग महोत्सवाचा।।

-- सौ.माणिक शुरजोशी
नाशिक

बारा महिने वर्षाचे
चोचले आमच्या जीभेचे

दोन हात गृहिणीचे
असतात अन्नपूर्णेचे

चैत्रामध्ये चैत्रगौरी,
चणे खिरापत घरोघरी

गुढी पाडव्याला पानामध्ये
हवी असते बासुंदीपुरी

वैशाख, ज्येष्ठ बेगमीचे,
वाल, पापड, सोड्याचे

बाजारात मिळती खूप,
घरच्या मसाल्याचे अप्रूप

आषाढ येतो पावसाचा,
मच्छी, भजी तळण्याचा

तिखटीला मटणवडे,
अमृत फिके त्याच्यापुढे

श्रावणराजा महिन्यांचा,
श्रीकृष्णाच्या जन्माचा

करतो आम्ही उपासतापास,
भरल्या केळ्याचा येतो वास

अश्विनात बसले घट,
कामे उरका पटापट

देवीच्या नैवेद्याला पानी
हवाच खीर कानोला

जमलच तर भरले घावन,
अष्टमीला समिष भोजन

कार्तिक-मार्गशीर्ष लग्नसराई,
पक्वानांना तोटा नाही

पौष म्हणजे संक्रांत आली,
गुळपोळीची तयारी झाली

तिळावरती आला काटा,
मेळाव्यात तिळगुळ वाटा

माघाच्या थंडीसाठी
गरम रस्स्याची लागते वाटी

फाल्गुनात होळी-रे-होळी,
घरोघरी तेलपोळी

नारळाचं दुध, तुपाची धार,
आमच्या जीभेचे चोचले फार

कोलंबी भात, शेवाळाची कणी,
मुगाचं बिरडं करतं का कोणी ?

भरलीचिंबोरी, मटणबिर्याणी,
वासानेच तोंडाला पाणी

किती, किती घेऊ नांव,
खाद्यसंस्कृतीचा हा गाव

उरलीच नाहीत काही नावे,
म्हणूनच केले ते निनावे..

सुधा मोकाशी - ठाणे

प्रफुल्लित भाव वदनी, घेवूनीं उठला सूर्योदयीं
गत दिनाच्या आठवणी नव्हत्या, आज त्याच्या मनांत कांहीं...१

खेळत होता दिवसभर , इतर चिमुकल्या मित्रांसंगे
खाणें पिणें आणिक खेळणें, हीच तयाची जीवन अंगे...२

सांज होता काळोख येवूनी, निश्चिंतता ही निघूनी गेली
भीतीच्या मग वातावरणीं, कूस आईची आधार वाटली..३

निद्रेच्या आधीन होतां, निरोप घेई शांत मनाने
येणाऱ्या दिवसा विषयी, अजाण होता संपूर्णपणे....४

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

हे जगदंबे ! सदैव होते नाम मुखी गे
लोप पावले आज कसे ते तू मज सांगे.....१
लागत नव्हते जेंव्हां कांहीं तूज पासूनी
धुंदीमध्ये राही मी तुझ्याच मधूर नामी....२
काही हवेसे वाटू लागले एके दिवशी
विचारांत मी डूबू लागलो त्या सरशी....३
आनंदाचे वलय निर्मिले इच्छे भोवती
गुंगूनी गेलो पूरता त्यातच दिन राती....४
तगमग करूनी तेच मिळविता आज
कल्पना विलास होता तो झाली ही समज....५
खिळवू नकोस मनास गे बाह्य जगाभोवती
स्मरण असू दे तव नामाचे ओठावरती....६

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

ब्रह्म अनामिक
कृपाळू जन्मदा
वात्सल्य लाघवी
असीम पुण्यदा

वैभव पंचभुतांचे
खेळ ऋतुऋतुंचे
चैतन्यरुप सृष्टीचे
सौभाग्य जीवनाचे

कर्मफल संचिती
भोगणे जीवनांती
सत्कर्माचे पहाड़
श्वासास सुखावती

विवेकी सदभावनां
ब्रह्मानंदे जगविती
राखावीत मनांतरे
लाभतेच मन:शांती

चक्रधरी चक्रपाणी
विटेवरीचा पांडुरंग
वैष्णवासंगे नाचतो
विठ्ठल,हरि,पांडुरंग

दुथडी गंगाभागीरथी
डोह, स्वर्गामृताचा
डुंबावे मुक्त निश्चिंती
क्षणक्षण कृतार्थतेचा

-- वि.ग.सातपुते.(भावकवी)

9766544908

रचना क्र. १५६.

५ - ७ - २०२२.

वाहत असते जीवन सारे,

वाहणे जीवनाचा गुणधर्म,

स्तब्ध राहता जीवन आपले,

कसे घडेल हातून कर्म ।।१।।

वाहत होते, वाहत आहे,

भविष्याते वहात जाईल,

सतत चाले ही प्रक्रिया,

जीवन करण्यास सफल ।।२।।

आजही शास्त्रज्ञ हेच सांगतो,

निर्जीव वस्तूसुद्धा प्रवाही,

अणूची ती बनली असूनी,

प्रचंड हालचाल आत होई ।।३।।

अणूत असूनी तीन भाग,

अतिशय वेगाने फिरती,

केवळ त्यातील वेगामुळे,

स्थिर साऱ्या वस्तू त्या भासती ।।४।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

दगड़ा मातीच्या विटांनी
उभारलेल्या चार भिंतित
मनातलं घरपण सजलयं
फुलदाणीच्या फुलांफुलात.....

सुखाला शोधित शोधित
दुःखांना निवारत निवारत
जणु सप्तरंगली सावलीच
उतरलीय नभातून अंगणात....

पण मन माझं भिरभिरतय
एकटंच निरभ्र नभांगणात
उरि, प्रारब्धाला कवटाळत
गुंतलय ऋणानुबंधी पाशात....

काळ, झरझर सरतो आहे
मनामनांत, मनेही गुंतलीत
सारं काही छान होणार आहे
हा भाव जपला आहे अंतरात....

-- वि.ग.सातपुते (भावकवी)

9766544908

रचना क्र. २४०

१९/९/२०२२

झाड आहे झुकलेले,
कमरेत थोडे वाकलेले ,
असून इतके बहरलेले,
लीन होऊन सदैव नमले,
किती पाहिले पावसाळे,
केवढे उन्हाळे सोसले,
शिशीरी गारठून गेले,
हेमंती पुन्हा सावरलेले,
केवढी वादळे, वारे आले,
पावसात झाड भिजले,
तरीही निश्चल खडे राहिले,
कुणी आले घांव घातले,
नाग सापांचे विळखे पडले,
मुंग्यांनी बुंध्याला वारूळ केले,
झाड निमूट स्थिर राहिले,
कोणी तोडली त्याची पाने,
कोणी ओरबाडली फळे,
कधी झाड मुळात हलले,
कधी कडक उन्हात चटकले,
थंडीत झाड कसे शहारले,
तरीही अचल कसे राहिले,
पक्ष्यांनी त्यावर घेतले आसरे,
बांधून आपापले घरटे,
पिल्लांना जिवापाड सांभाळले, आजोबाचे कर्तव्य निभावले, पांथस्थ कुणी खाली थांबले, घटकाभर सावलीत विसावलेले, झाड छाया -- दाते म्हणून,
कोणी, हळूच कुरवाळले,
निरंतर चालू झाडाची कर्तव्ये, *कोणी निंदले अथवा वंदले,
झाड आहे ते झुकलेले,----!!!
झाड आहे ते झुकलेले---!!!

हिमगौरी कर्वे.©

१ - राजहंस

बाकावर एकटा तो
मागे गरीब बसतो
तरी राजहंस आहे
श्रेष्ठ बुद्धीत असतो

२ - शहामृग

आहे पंख भव्य दिव्य
नाही उडताच येत
देती दिलासा हे पाय
धावण्यास बळ देत

३ - गिधाड

तोंड वेंगाडती सारे
नाव ऐकताच माझे
स्वच्छ ठेवी परिसर
अरे मित्र आम्ही तुझे

-- सौ.माणिक शुरजोशी
नाशिक