आपल्या हिमतीवर उभे रहाण्यापासून ते xxला लावून पळण्यापर्यंत पायांचा मानवी जीवनात भक्कम पाया आहे. गोष्टींना पाय फुटून त्या नाहीशा होणे किंवा तोंडात पाय (Foot in mouth) घालण्यापर्यंत आपण ऐकलं आहे, पण पायाला तोंड फुटलेलं अजून ऐकिवात नाही म्हणून हा प्रपंच!

पाळण्यातले इवले इवले पाय नाचरे
निखळ, नितळ निष्पापसे मखमली गोबरे
निवांत शांत, भाबडे पहुडले बहुतसे सारे
कुणी विधीदर्शित जागृत मापती नक्षत्र तारे

नकळत वळत, रांगत दुडदुडणारे वारे
मायेच्या हाताने घेत वळण गोजिरे
शाळाशिस्तीत, स्पर्धेच्या धास्तीत धाव धावरे
नादात काही, हौसेत तालात थिरकत सितारे

हळव्या आळिताने घेतले लाजरे फेरे
परतवत आठवणी, करुन आसवांचे निचरे
कोऱ्या पदराआड, ओलांडत अनोळखी उंबरे
नव्या आशेचे, नव्या धरेवर पाऊल ठरे

कुणी स्वयंभू वाट आपली वेगळी मळणारे
निर्धारित काही ध्येयापायी पेलत रोष सारे
निर्विचार, भुईभार ते सोडत आळस सुस्कारे
वक्र वळणी काही दूषितकर्मी विघातक निखारे
दिशाहीन कुणी फरफटणारे दुर्देवी फेरे
उरले सारे नेटके आपण, प्रपंच रेटणारे

माध्यान्ही राबत, रापरापत, चिंताग्रस्त म्हातारे
वाहून ओझे आयुष्याचे वाकलेले बिचारे
थकले भागले, सुरकुतलेले कापरे कातरे
कातरवेळी चाहूल घेत, वेशीवर घुटमळणारे
ओढाळ ओढीने आप्तांच्या, उगा थबकणारे
उपेक्षेच्या उन्हात काही आपल्याच घरी उपरे
वेध लागले, जडावलेले विसावण्या आतुर रे

-यतीन सामंत

अकारण कां नांवे ठेवता सदैव कैकयीला ।
चित्त देवूनी समजूनी घ्या तुम्ही राजमातेला ।।धृ।।

जेव्हां दशरथ युद्धास जाई ।
कैकयी त्याच्या सेवेत राही ।।
राजनीति अन् युद्धनीति ही ।
अवगत झाली सारी तिजला ।।१।।

चित्त देवूनी समजूनी घ्या तुम्हीं राजमातेला

नजीकच्या त्या देशामधूनी ।
रावणादी असुरी शक्ती वाढूनी ।।
सामान्य जनाला जर्जर करुनी ।
हा हाः कार तो माजविला ।।२।।

चित्त देवूनी समजूनी घ्या तुम्हीं राजमातेला

परिस्थितीला जाणून घेतां ।
केवळ चौदा वर्षाकरीता ।।
राम वनी तो पाठवी माता ।
तोड नसे त्या दूरदृष्टीला ।।३।।

चित्त देवूनी समजूनी घ्या तुम्हीं राजमातेला

माता आणि राजधुरंदर ।
दुहेरी भूमिका ही शिरावर ।।
निर्णय घेऊनी अतिशय खडतर ।
इतिहास जिने घडविला ।।४।।

चित्त देवूनी समजूनी घ्या तुम्ही राजमातेला

रावणवृत्ती महा असूरी ।
नष्ट केली तिनेच खरी ।।
मार्ग निवडले जरी कांटेरी ।
यशस्वी केले रामप्रभुला ।।५।।

चित्त देवूनी समजूनी घ्या तुम्ही राजमातेला

धाडीला नसतां राम वनीं ।
मारीला असता रावण कुणी ?
स्वतःचे शिरीं कलंक घेवूनी ।।
धरणीवरचा पाप भार रोकला ।।६।।

चित्त देवूनी समजूनी घ्या तुम्ही राजमातेला

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०

नको ना रे राजा नको
असा माझ्यावर रूसुस
वड्यांवरचे तेल नको
वांग्यावर तू काढुस

संसार म्हणजे लागणार रे
भांड्याला भांड
पण मनातल्या संतापाला
तू हळुवारपणे सांड

तापलेल्या वातावरणात
एकान बसावं चूप
वाफाळलेल्या वरणभातावर
ओतेन मायेचं साजुक तूप

प्रेमाला असु द्यावी
रूसव्या फूगव्याची जोड
प्रेम म्हणजे लोणच्याची
आंबट तिखट फोड

थोडीशी थट्टा मस्करी
म्हणजे जगण्याची मजा
कोशिंबीर खाणे म्हणजे
का रे समजतोस तू सजा

जगणं झालय थोडं बेचव
येतेय जीवनाला झापड
प्रेमानं खा ना रे तू देते
कुरकुरीत मसाला पापड

भिजुया प्रेमाच्या पावसात
हो ना रे तू आता राजी
आला बघ रिमझिम पाऊस
देइन तुला गरम भजी

नको बुडवूस जास्त प्रेमात
अरे येतील मला मोड
निर्मळ अश्या प्रेमाला
नाही रे कशाचीच तोड

उमजले नाही कुणाला
हे अजीब गुलाबी कोडं
प्रेमाला उपमा नाही
ते असतं शिऱ्यापेक्षा गोड

- डॉ.सुभाष कटकदौंड

बाळ चिमुकले,
गोड हासले,
रांगत आले ,
पायाला धरुनी,
उभे राहिले,
बाळकृष्ण ते,
मला भासले, --
वदनांतून कोवळे,
ध्वनि उमटले,
बोबड्या स्वरांनी,
मज जिंकीयले,
उचलून घेता ,
कसे आनंदले,
हात हलवून ,
मज कुरवाळले,
कोण लहान,
मग वाटले,
कुशीत त्याच्या,
मीच शिरले ,
हलके हलके,
त्याने थोपटले,
गा,---गा कर ,
मज म्हणाले,
निश्चिंत जीव,---!!!
निश्चिंत मन ,-----!!!
मज विश्वरूपदर्शन,
अलगद घडले,--!!!!

हिमगौरी कर्वे.©

सागर किती ही विशाल असला तरी त्याची एक लाट ही सुखद अनुभव करून जाते तसेच आपल्या दिवसभराच्या कारोबारात ही एखादा सुखद क्षण ही पुरेसा असतो. विशाल हृदयाने, मुक्त मनाने विचारांना प्रकट करण्याची सवय लावावी कारण विचारांचे दमन हे अतिशय नुकसानकारक आहे. शुद्ध विचारांचा स्पर्श जीवनाला सुखद बनवण्यासाठी मदत करतो.

कारल्याची बी पेर ग सुनबाई मग जा अपूल्या माहेरा माहेरा

कारल्याची बी पेरली हो सासूबाई आता तरी धाडा ना धाडा ना

कारल्याला कोंब येऊ दे ग सुनबाई मग जा अपूल्या माहेरा माहेरा

कारल्याला कोंब आल हो सासूबाई आता तरी धाडा ना धाडा ना

कारल्याला वेल येऊ दे ग सुनबाई मग जा अपूल्या माहेरा माहेरा

कारल्याला वेल आला हो सासूबाई आता तरी धाडा ना धाडा ना

कारल्याला फुल येऊ दे ग सुनबाई मग जा अपूल्या माहेरा माहेरा

कारल्याला फुल आले हो सासूबाई आता तरी धाडा ना धाडा ना

कारल्याला कारले लागू दे ग सुनबाई मग जा अपूल्या माहेरा माहेरा

कारल्याला कारले लागले हो सासूबाई आता तरी धाडा ना धाडा ना

कारल्याची भाजी कर ग सुनबाई मग जा अपूल्या माहेरा माहेरा

कारल्याची भाजी केली हो सासूबाई आता तरी धाडा ना धाडा ना

कारल्याची भाजी खा ग सुनबाई मग जा अपूल्या माहेरा माहेरा

कारल्याची भाजी खाल्ली हो सासूबाई आता तरी धाडा ना धाडा ना

कारल्याचा गंज घास ग सुनबाई मग जा अपूल्या माहेरा माहेरा

कारल्याचा गंज घासला हो सासूबाई आता तरी धाडा ना धाडा ना

मला काय पुसते बरीच दिसते पूस आपल्या सासऱ्याला सासऱ्याला

मामंजी मामंजी मला मूड आल पाठवता की नाही नाही

मला काय पुसते बरीच दिसते पूस आपल्या भासऱ्याला भासऱ्याला

दादाजी दादाजी मला मूड आल पाठवता की नाही नाही

मला काय पुसते बरीच दिसते पूस आपल्या जावेला जावेला

जाऊबाई जाऊबाई मला मूड आल पाठवता की नाही नाही

मला काय पुसते बरीच दिसते पूस आपल्या नन्देला नन्देला

वन्स वन्स मला मूड आल पाठवता की नाही नाही

मला काय पुसते बरीच दिसते पूस आपल्या दीराला दीराला

भाऊजी भाऊजी मला मूड आल पाठवता की नाही नाही

मला काय पुसते बरीच दिसते पूस आपल्या नवऱ्याला नवऱ्याला

पतीराज पतीराज मला मूड आल पाठवता की नाही नाही

आन फणी घाल वेणी मग जा अपूल्या माहेरा माहेरा

आणली फणी घातली वेणी भुलाबाई गेल्या माहेरा

“सुमनांजली” या काव्यसंग्रहातून…

किती चाले गडबड ही,कोण वरे कोणाला,
वारा वाहे दाही दिशा,
आभाळ पाहे धरणीला,--!!!

झुळुक झुरे वाऱ्यासाठी,
वारा वरतो हवेला,
थंडी तडफडे उन्हाकरता ,
उन मात्र सावलीसाठी,--!!!

रोप तरसते मातीला,
माती जीवनासाठी तरसे ,
जीवन तडफडे ढगांसाठी,
ढग आकर्षित विजेने,--!!!

वीज आभाळा शोधे,
आभाळ डोळे क्षितिजा लावे,
क्षितिज उत्कंठित पहाटेसाठी,
पहाट तळमळे सूर्यामात्रे,--!!!

सूर्य पाहे वाकून वाट,
श्यामल संध्याकाळची,
संध्या तरसे "तमासाठी",
तम उत्सुक येता रात,--!!!

रात्र तरसे दिवसासाठी,
दिवस म्हणे यामिनीला,
तुझ्या विना जगणे फोल,
केव्हा तू टाकशील कांत,--!!!

यामिनीची ओढ प्रकाशा,
प्रकाश कळवळे उषेसाठी,
उषा आतुर रंगांकरता,
रंग सारे अवकाशा,--!!!!

हिमगौरी कर्वे.©

गोकुळीच्या आम्ही गोपिका,
निघालो विकण्या दूध, लोण्या कितीदा विनवावे तुज श्रीरंगा, उशीर होई मथुरेच्या बाजारां,--!!

करून सगळी आवरां -आवरी, निघालो आम्ही सगळ्या सत्वरी कामे सारी भराभरा आटोपुनी, डोईवर घेऊनी भरलेला घडा,--!!

ठुमक ठुमक चालीची
नक्कल करीत थांबशी, ‌‌ उगी आम्हां विलंब करीशी काय केला आम्ही गुन्हा,-!!

नको नको रे मारुस खडा,
ओघळ दह्यादुधाचे पहा, दंगेखोर किती तुमचा जथा,
मिळून घालता ना डांका--!

गोंडस तव रूपाला देखण्या,
नुसते आम्ही बघत राहतां,
अल्लद हे घडेही पळवतां, नवनीत सारेफस्त करतां, सांगा काय समजवावे तुम्हां,
दया कर आम्हांवर कान्हा,-!

भांडू कातुझ्याश गोविंदा* पाहता तुला,कासाविशीजीवां
सोड, वाट मनमोहना ,
कसे सांगावे नंद -यशोदा,--!

हिमगौरी कर्वे.©

किरणात चमक ती असूनी,

तेजोमय भासे वस्तूंचे अंग,

सूक्ष्म अवलोकन करीता,

कळे तेज ते, वस्तूचाच भाग ।।१।।

जसे तेज असे सूर्यामध्यें,

पत्थरांतही तेज भासते

दृष्टी मधले किरणे देखील,

सर्व जनांना हेच सांगते ।।२।।

तेजामुळेंच वस्तू दिसती,

विना तेज ती राहील कशी,

तेज रूप हे ईश्वरी असूनी,

तेज चमकते वस्तू पाशी ।।३।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०