धागा धागा मिळून,
बांधले,खास घरटे,
फांदीचा आधार घेऊन,
उभ्या झाडास लटकवले,
एक चोंच करी किमया,
केवढी मोठी कारागिरी,
पिल्लांस सुरक्षित करण्यां,
माय बापाची चाले हेरगिरी,
घर मोठे प्रशस्त हवेशीर,
वारा चारी बाजूंनी वाहे,
निसर्ग सान्निध्यातले,
वाटते मोठे आरामशीर,
अंडी घालून ती उबवती,
वाट जन्माची पाहती,
कारागीरच ते नव्या उमेदी,
दार घरट्याचे असे बांधले,
सहजी कोणी उतरू नये,
पण साप नागांचा दहशतीने,
रक्षणास तत्पर दोन पाखरे,
चहूबाजूंनी घरट्याला चौकोनी,
असे जाळीदार नक्षी,
आखीवरेखीव जाळ्याला ,
केले कसे त्रिशंकूकृती ,
दुनिया सारी घरातच वसे,
संसार मांडला आगळा,
समर्थ नर मादी दोघे,
परंतु नशिबाचा खेळ वेगळा,--!

हिमगौरी कर्वे.©

उत्साहाने करित होता, सारे कांहीं इतरांसाठी
क्षीण होवूनी जाता शरीर, आधार तयाला झाली काठी...१,

धनाचा तो प्रवाह वाहतां, गंगाजळीचे पाणी पाजले
दुजाकरिता त्याग करूनी, समाधानी ते इतरा केले....२,

धन संपत्तीचे झरे आटतां, प्रेमळपणाचे शब्द राहीले
कालक्रमणाच्या ओघामधल्या, दुर्बलतेस कुणी न जाणले...३,

अपेक्षा ती सदैव असते, मिळत रहावा सहयोग
अवमूल्यन ते केले जाते, दुर्लक्ष करूनी दुर्बल अंग...४

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०

मागत होता प्रभूला हात जोडूनी कांही
भक्तिभाव बघूनी त्याचे मिळत ते जाई

एका मागून एक मिळे मागणी होता त्याची
निराश करणे न लगे इच्छा होता भक्ताची

जे जे बघे भोवती घेतले होते मागुनी
कशांत दडले सुख उमज येईना मनीं

देरे बुद्धि देवा मजला योग्य मागण्यासाठी
समाधानी मी होईन तुझ्या कृपे पोटी

ज्ञान झाले गंमतीचे सांगे सोड मागणे
न मागतां मिळाले जे आनंदी केले जगणे.

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८४०

असते कां खरे? दर्पणातले रूप बिलोरी
झांकता अंतरी मलाच माझे कळत नाही

मी खराखुरा कां? खरे प्रतिबिंब बिलोरी
हा संभ्रम मनीचा अजुनही दूर होत नाही

हसवे, फसवे, नाटकी सत्यरुप मनीचे
तो आरसा बिलोरी कधीच दाखवित नाही

अदृश्य वास्तवी अंतरीचेच प्रतिबिंब खरे
आरश्यातले प्रसन्न रूप बेगडी सत्य नाही

निर्मळ स्पर्श मानवतेचा हीच खरी सुंदरता
जगी याविण दूजे सुंदर रूप बिलोरी नाही
**********

-–वि.ग.सातपुते (भावकवी)

(9766544908)

रचना क्र. ३१७

२/१२/२०२२

प्रयत्न मनाचा सदैव असे, भरारी घेण्याचा
उंच आकाशी तारांगणांना, भेट देण्याचा....१,

मनी आस ती राहत असते, उचलून त्यास न्यावे
शिखरावरती जाता क्षणी, स्थितीरूप घ्यावे...२,

प्रयत्नात साथ न मिळता, खाली कोसळते
विचार दबावापुढती त्याचे, काही न चालते...३,

विचार संस्काराचे वलय, मनाभोवती फिरे
निर्मळ पवित्र मन ते, अवलंबूनी विचारे...४

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

भगवान श्रीकृष्ण

अनोळखी तूं परी

गुरूचा महीमा थोर | उघडूनी जीवनाचे द्वार ||
सांगूनी आयुष्याचे सार | मार्ग दाखविती तुम्हां ||१||

वाटाड्या बनूनी | भटकणे थांबवूनी ||
मार्गासी लावूनी | ध्येय दाखवी तुम्हां ||२||

न कळला ईश | न उमगले आयुष्य ||
दु:ख देती जीवन पाश | बिना गुरू मुळे ||३||

अंधारातील पाऊल वाट | ठेचाळण्याची शक्यता दाट ||
प्रकाशाचा किरण झोत | योग्य रस्ता दाखवी ||४||

तैसा गुरू तुमचा | पडदा फाडी अज्ञानाचा ||
मार्ग दाखवी जीवनाचा । आनंद मिळण्यासाठी ||५||

गुरूविना नाही ज्ञान | दूर करी तुमचे अज्ञान ||
ज्ञान ज्योत देई पेटून । तुमच्या ज्ञानदिपाची ||६||

ओळखावा आत्माराम | जाणावा ज्ञान राम
समजावे मनोराम | आपल्या देहातील ||७||

गुरू असता देहमंदिरी | कां फिरतोस दारोदारी ||
करावी श्रद्धा प्रभूवरी | आत्म गुरूसी जाणोनी ||८||

गुरू भेटणे कठीण | जाणील त्यासी कोण ||
जवळी तुमच्या असून | कां शोधतासी ||९||

तुमच्या गुरू अंतर्मनी | महत्व त्याचे जानोणी ||
घ्यावे त्यास ओळखूनी । हेची तुमचे यश ||१०||

जाणावे आत्मज्ञान | करावे स्वचिंतन ||
तोच गुरू असून । उद्धारूनी नेई ||११||

ज्याचा गुरू त्याचे जवळ | मग का दवडसी वेळ ||
शोधण्यास जाई काळ | निरर्थक ||१२||

आयुष्य आहे थोडे | चित्त द्यावे प्रभूकडे ||
जीवनाचे उकलेले कोडे | त्याच्या आशिर्वादे ||१३||

जीवनाचे मर्म | जाणावे हा धर्म ||
त्याचप्रमाणे करावे कर्म | आयुष्य सार्थकी नेणेसी ||१४||

गुरूसी करावे वश | समजोनी त्यास ईश ||
घ्यावा त्याचा उपदेश | जीवनाचा ||१५||

एकदा अंतर गुरू लाभता | उपदेश त्याचा मिळता ||
मार्गदर्शन सतत होता | तुमच्या जीवनाचे ||१६||

श्रेष्ठ गुरू अंतरीचा | परि विवेक पाहीजे मनाचा ||
सराव करावा एकाग्रतेचा | उपदेश त्याचा घेण्या ||१७||

अंतरज्ञान मिळे कठीण | करावे लागते बहुत चिंतन ||
श्रद्धा प्रभूवर ठेवून | ध्यान करावे ||१८||

एकाग्रतेचे चिंतन | लागता प्रभूध्यान ||
विचार रहीत करावे मन | प्रकाश पडेल अंतरमनी ||१९||

आंतरमनातील प्रकाश | चेतना देईल सावकाश ||
आनंदी करील आयुष्य | गुरू बनोनी तुमचा ||२०||

रोज करावे ध्यान | मनी एकाग्र भाव आणून ||
जाता बाह्य जगाला विसरून | नियमाने ||२१||

योगाचे आसते सामर्थ्य | जीवनाचा दाखवी अर्थ ||
न जाई प्रयत्न व्यर्थ | विश्वास ठेवावा प्रभूवर ||२२||

गुरू तुमच्या अंतरी | शोधता त्यासी बाहेरी ||
हिच शोकांतिका खरी | तुमच्या जीवनाची ||२३||

सारे जीवन वाया जाई | जीवन तत्व ध्यानी न येई ||
पश्चातापूनी उपयोग नाही | शेवटचे क्षणी ||२४||

चार दिवसांचे जीवन | सार्थकी लागावे म्हणून ||
पाया त्याचा आत्मज्ञान | समजोनी घ्यावा ||२५||

संशय मनी न यावा | ध्यानयोग सिद्ध करावा ||
तोच आपुला गुरू समजावा । अंतरात्मा ||२६||

गुरू नसतो कुणी व्यक्ती | अंतर्मनातील ती शक्ती ||
आत्मा त्यास संबोधती । विद्वान जन ||२७||

जागृत अंतरात्मा तोच होय । परमात्मा ||
श्रम न येई कामा । शोधता देहाबाहेरी ||२८||

तुमचा गुरू तुमचेपाशी । परी तुम्ही वाट चुकलासी ||
जाणोनी घ्यावे गुरूसी । आत्मचिंतनाने ||२९||

प्रत्येक ती व्यक्ती । तिच्यातील सुप्त शक्ती ||
सूचना देत असती । जिवन मार्गाच्या ||३०||

जागृती आसवे चित्ती । चेतवावी सुप्त शक्ती ||
मार्ग तयांना दिसती । ज्ञान प्रकाशाने ||३१||

एकाग्र ज्याचे मन । न होत चुका त्याचे कडून ||
संसार सागर जाय पोहून, केव्हांही ||३२||

असावा आत्मविश्वास । मिळेल त्यासी यश ||
मदत करी ईश । तयांना ||३३||

आत्मबल महान । मार्ग त्यासी दिसून||
यश करी संपादून । जीवनाचे ||३४||

इच्छा तेथे मार्ग असती । अंतरगुरू मार्ग दाखविती ||
श्रद्धा ठेवावी त्याचे वरती । ध्येय गाठण्यासाठी ||३५||

आपण चुका करिती । दोष प्रभूसी देती ||
नशीबास नावे ठेवती । अज्ञानामुळे ||३६||

निर्णयाचे बहूत क्षण । सुख - दु:खे त्यावरी अवलंबून ||
जीवन होई कठीण । चूक तुमची घडता ||३७||

चूक होते विचारांची । परिस्थिती जाणण्याची ||
चाहूल न येती संकटाची । तुम्हांसी ||३८||

भावना आणि विचार । यांची मर्यादा असणार ||
नियती तिला न कळणार । हाच आहे निसर्ग ||३९||

आपण जगतो विचाराने । आपल्यातील भावनेने ||
परंतु जगावे आत्मज्ञानाने । हाच यशाचा मार्ग ||४०||

आत्म्याचे सामर्थ्य श्रेष्ठ । त्यास कळे इष्ट ||
अंश प्रभूचा स्पष्ट । असे तो एक ||४१||

म्हणून जाणावे आत्मज्ञान । जावे त्यास शरण ||
अंशात्मक परमात्मा समजून । चिंतन करावे त्याचे ||४२||

निर्णय कधी न चुकती । जेव्हां तो आत्मा देती ||
योग्य निर्णय आनंदती । तुम्हां लागी ||४३||

आत्मज्ञान हाचगुरू । सुप्त शक्ती जागृत करू ||
निर्णय त्याचे शिरी धरू । हाच करावा संकल्प ||४४||

एकाग्र होता मन । लागेल तुमचे ध्यान ||
निर्णय तोच देईन । तुमच्यातील सुप्त शक्ती ||४५||

प्रसंग येता तुमचे वरी । एकाग्र चित्ती विचारी ||
आत्मगुरू निर्णय करी । तुमचे साठी ||४६||

आत्म्त्याचा निर्णय । समाधान देय ||
चुका न होय । कधीही ||४७||

जीवानाचे सार । समजता ईश्वर ||
आत्मज्ञान गुरूवर । विश्वास ठेवावा ||४८||

आत्मज्ञान गुरू । चिंतन त्याचे करू ||
मार्ग तोच धरू | जीवन यशासाठी ||४९||

आत्मज्ञान असे महान | घ्यावे समजोन सर्वांनी ||५०||

|| शुभं भवतू ||

- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

स्थिर आहे जग म्हणूनी,

अस्थिर आम्ही जगू शकतो ।

अस्थिर आहे जग म्हणून,

स्थिर आम्ही जगू शकतो ।।१।।

पोटासाठी वणवण फिरे,

शोधीत कण कण अन्नाचे ।

थकला देह विसावा घेई,

कुशीत राहूनी धरणीचे ।।२।।

धरणी फिरते रवि भोवतीं,

ऋतूचक्र हे बदलीत जाते ।

जगण्यामधला प्राण बनूनी,

चैतन्य सारे फुलवून आणते ।।३।।

पूरक बनती गुणधर्म,

स्थिर वा अस्थिर ते ।

विश्वचक्र फिरवित राहणे,

निसर्गाचे तत्वची असते ।।४।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

संपर्क - ९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com