कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

माणूस नावाचा शहाणा वेडा….. गतजन्मीच्या चुकांत गुरफटतो !

सारेच आहे प्रभूमय,
अणूपासून ब्रह्मांड होय...१,

ब्रह्मांड भाग तो ईश्वराचा,
आकाश भाग हा ब्रह्मांडाचा....२,

सर्वत्र व्यापले आकाश,
न जाणती त्याचे पाश, ....३,

वायूचा होवून संचार,
जीव जंतू जगविणार....४

वायू असे शक्तीचे रूप,
पेटवी तो प्राणदीप....५,

प्राण आपल्या अंतरी,
तेच असे रूप ईश्वरी....६

जसे शिव आणि शक्ती,
तसे प्राण व वायू असती...७,

बाहेरची वायू शक्ती,
अंतरिच्या प्राणास भेटती....८,

जाता दोन्ही एक होवूनी,
चेतना मिळते जीवनी...९
- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

आला ! आला रे पाऊस !
धरणीला मीलनाची आंस //धृ//

गेली होती तापूनी रखरखली सारी,
अंग जाता वाळूनी भेगा पडती शरीरी ।।
थकली ती सोसूनी उकाड्याचे चार मास
आला ! आला रे पाऊस !
धरणीला असे मीलनाची आंस ।।१।।
पाणी गेले आटूनी नदी नाले कोरडे,
पहाटेच्या दवातूनी झाडे जगती थोडे ।।
गेली हरळी जळूनी बीजे टाकूनी आसपास
आला ! आला रे पाऊस !
धरणीला मीलनाची आंस ।।२।।
आता येईल वनीं चैतन्य लपलेले,
तरुवेली जाती फुलूनी पडणाऱ्या जलामुळे ।।
जाती सारे आनंदुनी दरवळत मातीचा सुवास,
आला ! आला रे पाऊस !
धरणीला असे मीलनाची आंस ।।३।।
-- डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

समजावू कसे या मनाला
जे शोधिते अजूनही तुला..
आजही लोचनी रूप तूझे..
तुझाच ध्यास या जीवाला..
एकमेकांवरी नि:सिम प्रीती
तुझी न माझी, जडली होती
पाहता , पाहताच एकमेकां
प्रीतीभाव आगळा रुजला..
नि:शब्दुली ! भाषा मनांची
अंतरंगी सारीच प्रीतभारली
कटाक्षी प्रीती, स्मित लाघवी
जगवित होती तनमनांतराला..
जरी निर्व्याज ही सत्यप्रीती
प्रारब्ध्ये दुरावाच हा भाळी
तुजविण सारे निरर्थ जीवन
हाच दुर्दैवी शाप जीवाला..
क्षणक्षण सारे आज हरवले
त्राणही क्षीण , संथ जाहले
सांजवेळी साऱ्या आठवणी
विमनस्क करती जीवाला..
आज प्रश्न ? मी काय प्रार्थू ?
ओशाळले जीवन सारे सारे
घायाळ जाहली जरी स्पंदने
अंती तुझाच ध्यास जीवाला..

©️ वि.ग.सातपुते.(भावकवी)

रचना क्र. ३७

दिनांक:- १० - ३ - २०२१

जेव्हा दुजाचे नुकसान होते, उत्सुक दिसे कुणी

स्वभावाची ही विकृती जाणता, खंत वाटली मनी

बागेमध्ये फिरत असता, फूल तोडतो अकारण

सुगंध त्याचा क्षणीक घेवूनी, देतो ते फेकून

हाती देता सुंदर खेळणी, तोड मोड करिते

लहान बालक खेळण्यापेक्षा, तोडण्यात दंग होते

लय पावणे प्रतिक शिवाचे, ईश्वरी असतो गुण

‘नष्ट करणे’ निसर्ग स्वभाव, हे घ्या तुम्ही जाणून.

डॉ. भगवान नागापूरकर

संपर्क - ९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

आदिक्षान्तामक्षरमूर्त्या विलसन्तीं
भूते भूते भूतकदम्बप्रसवित्रीम् ।
शब्दब्रह्मानन्दमयीं तां तटिदाभां
गौरीमम्बामम्बुरुहाक्षीमहमीडे ॥ ४॥

आई जगदंबेचे अतुलनीय वैभव वर्णन करताना आचार्यश्री म्हणतात,
आदिक्षान्तामक्षरमूर्त्या विलसन्तीं- अ पासून क्ष पर्यंत सर्व अक्षरांच्या स्वरूपात विलास करणारी. यामध्ये अ पासून म्हणतांना सर्व अक्षरांपासून तर क्ष पर्यंत म्हणताना सर्व जोडाक्षरां पर्यंत असा भाव अंतर्हित आहे. सामान्य शब्दात सकल विद्या, सकल ज्ञान. सर्व शास्त्र ,ग्रंथ. या सगळ्यात असणारी जी ज्ञानशक्ती त्या रूपामध्ये आई गौरी विलास करते.

भूते भूते भूतकदम्बप्रसवित्रीम् - भूत शब्दाचा अर्थ आहे निर्माण झालेली गोष्ट. सामान्य शब्दांत हे चराचर विश्व. कदंब शब्दाचा अर्थ आहे ज्याच्या भोवती सर्व फिरते असे मध्यवर्ती स्थिर केंद्र.

अर्थात या जगात निर्माण होणाऱ्या प्रत्येक चराचर गोष्टीच्या मागे स्थिर स्वरूपातील केंद्र रूपात विलास करीत या सगळ्यांना निर्माण करणारी.

कदंब हे एका वृक्षाचे ही नाव आहे. या वृक्षाचे वैशिष्ट्य असे की या वृक्षावर जर एखादी खूण केली तर या वृक्षाचे कितीही पापुद्रे गेले तरी ती तशीच कायम राहते. याच स्वरूपात बाह्य जगात कितीही बदल झाले तरी, त्या सर्व बदलांनी रहित अशी अंतर्गत स्थिर चैतन्य शक्ती आहे आई गौरी.

शब्दब्रह्मानन्दमयीं - शब्दब्रह्म अर्थात वेद. त्यांचे वर्ण्य तत्व आहे परब्रह्म. त्याचे स्वरूप आहे आनंद. तो आनंद हेच जिचे स्वरूप आहे अशी. परमानंदमयी. शास्त्रानंदमयी.

तां तटिदाभां- तडीत् अर्थात विद्युत. तर आभा म्हणजे तेज. त्या लखलखत्या विजेप्रमाणे तेजस्वी असणाऱ्या,

गौरीमम्बामम्बुरुहाक्षीमहमीडे - कमलाप्रमाणे नेत्र असणाऱ्या आई गौरीचे मी स्तवन करतो.

-- प्रा. स्वानंद गजानन पुंड

काळ येतां वृद्धपणाचा, विरक्तींची येई भावना ।

निरोप घेण्या जगताचा, तयार करीत असे मना ।।१।।

वेड्यापरी आकर्षण होते, सर्व जगातील वस्तूंवरी ।

नाशवंत त्या, माहित असूनी, प्रेम करितो जीवन भरी ।।२।।

जीवनांतील ढळत्या वेळीं, जेव्हां वळूनी बघतो मागें ।

मृगजळासाठीं धावत होतो, जाणून घेण्या सुखाची अंगे ।।३।।

प्रयत्न केले जरी बहूत, हातीं न लागे काहीं ।

पूर्ण कल्पना येई मनीं, जगण्यात आंता तथ्य नाहीं ।।४।।

उर्वरीत आयुष्याची रेखा, मर्यादेतच आखूनी काढी ।

समज येतां प्रभूचे सारे, समर्पण करीत जग सोडी ।।५।।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bbknagapurkar@gmail.com

भूकंपाच्या एक एक धक्क्याने
सारं जमीनदोस्त केलं |
पहाता पहाता त्या भेगांनी
होत्याच नव्हतं केलं ||१||

ज्वालामुखीच्या मुखातून
लाव्हा भळभळतअसताना |
प्रत्येक वस्तू खाक होत होती
त्याला अंगावर घेताना ||२||

हे सारं लोभस दिसत होतं
दुरुन पहाताना |
मीच माझा राहू शकलो नाही
हे अनुभवताना ||३||

म्हणून वाटतं या जगात
प्रत्येक माणसाला |
हृदय नावाची चिज तरी
हवी स्वत;चीच असायला ||४||

मग प्रत्येक जण सुखी असेल
सारं जग सुखी असेल |
अरे कुणीतरी जगा असे
हे सारं अनुभवायला ||५||

स्वैर मनानें भरारी घेई, पक्षी दिसला आकाशीं ।

स्वछंदामध्यें विसरला , काय चालते पृथ्वीशीं ।१।

एक शिकारी नेम धरूनी, वेध घेई पक्षाचा ।

छेदूनी त्याचा एक पंख, मार्ग रोखी उडण्याचा ।२।

जायबंदी होवूनी पडला, जमीनीवरी ।

त्वरीत उचलून पक्षाचे, पाय बांधे शिकारी ।३।

ओढ लागली त्यास घराची, भेटन्या मुलाला ।

आजारी असूनी पुत्र त्याचा, चिडचिडा तो झाला ।४।

चकित झाला बघूनी मुलाला, अंगणी खेळतांना ।

बघत होता रोज त्याला रडत असतांना ।५।

झाडा वरती दोन पक्षी, नाचुन गात होते ।

मुलास त्याच्या आनंद देवूनी, रिझवीत होते ।६।

गहींवरूनी गेला दृष्य बघूनी, पक्षी- मुलातले प्रेम ।

सोडून दिला हातातला पक्षी, लावून त्यास मलम ।७।

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

दाखवू नकोस प्रेम
उपरेपणाच्या भावनेने ।
तसेच मिळेल परत
केवळ वाणीच्या शब्दाने ।।

कंठामधूनी भाष्य निघाले
आदळे कर्णपटावरी ।
प्रेमाचा बघूनी ओलावा
परिणाम होई मनावरी ।।

शब्द निघता हृदयामधूनी
झेप घेई हृदयस्थरावरी ।
आत्म्याची तळमळ भिडते
आत्म्याच्या गाभ्यावरी ।।

खोलवर आणिक जाता
ईश्वर बिंदूत विलीन होतो ।
सत्याचा शोध लागूनी
आनंदाचा पाऊस पडतो ।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com