सीतेकरीता व्याकुळ झाला

अवतारी चक्रपाणी,

अजब ही रामप्रभू कहाणी ।।धृ।।

पत्नीहट्ट त्याला सांगे,

कांचनमृग शोभेल अंगे,

मृगयेच्या तो गेला मागे

प्रसंग घेई रावण साधूनी ।।१।।

अजब ही रामप्रभू कहाणी

रावण नेई पळवूनी सीता

दिसेना रामा कोठे आता

तरुवेलींना पुसत होता

वाहत होते अश्रू नयनीं ।।२।।

अजब ही रामप्रभू कहाणी

वाणी ज्याच्या शक्ती शिवाची

ह्रदयामाजी दया सागराची

त्यालाही दिसे नियती खेची

सामान्यतेच्या मापी तोलूनी ।।३।।

अजब ही रामप्रभू कहाणी

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

आमच्या गावी एक सार्वजनिक कुत्रा होता. आम्ही सगळेजण त्याला गावगुंड म्हणत असू. तपकिरी रंग आणि काळसर तोंड असलेला हा गावगुंड गावातल्या सगळया मोकाट कुत्र्यांचा बादशहा होता. वैयक्तिक पाळलेली कुत्रीही याच्यासमोर अंगापिंडाने किडमिडीत वाटायची. शहाणी कुत्री तर याच्या सावलीलाही यायची नाहीत.

मन झाले फुलपाखरू
मन झाले फुलपाखरू
जीवन जगताना
गती स्वैर किती
मनाचा ठाव कोणा किती?

असते आपल्याच खुशीत
मनाचा लपंडाव कोणा कळला?
मन भरून राहिला कोपरा
देत राहिला ठोकरा

मन मनाच्या साखळ्या
गुंतता गुंती गुंता
सोडविण्या त्या सगळ्या
हैराण जीव पुरता

मन मनाचा मोठा गुंता
गुंता तुटता ना सूटता
मन मनाचे द्वैत
भांडते आतल्या आत

होण्या मन मोकळे
भटके स्वच्छंदे रानोमाळी
पळे इकडून तिकडे
फिरे गरगरा भोवऱ्यावाणी

मन थकले फिरफिरून
बसले एका फुलावर
फुलपाखरावीण
समजले त्याला जीवन !

-- जगदीश पटवर्धन

कितीक वेळा धुतला कोळसा, रंग न बदले त्याचा ।
उगाळता झिजून जाई, परि काळेपणा कायमचा ।।

भट्टीत घालून त्यास जाळता, घेई रंग लाल कसा ।
शुभ्रपणा हा दिसून येतो, राही न जेंव्हा कोळसा ।।

मलीनता ही मनामधली, खोल रूजली असे ।
विचारांतील तर्कज्ञान , शुद्धीसाठी पुरे नसे ।।

गुरू लागतो अग्नी सारखा, चित्त शुद्धी करिता ।
ज्ञानभट्टी पेटवून देई, जाळण्या अशुद्धता ।।

डॉ.भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

धरू नका ही बरे,
फुलांवर उडती फुलपाखरे । धृ. ।।

काल पाकळ्या रात्री निजल्या
सकाळ होता सगळ्या उठल्या
आणि त्याच का उडू लागल्या
पंख फुटुन गोजिरे,
फुलांवर उडती फुलपाखरे ।।१॥।

मजेमजेचे रंग तयांचे
संध्याकाळी जसे ढगांचे
ऊन कोवळे त्यावर नाचे
सकाळचे हासरे,
फुलांवर उडती फुलपाखरे ।।२।।

फुलाफुलाशी हासत खेळत
फिरती भवती पिंगा घालित
बघा दुरूनच त्यांची गंमत
दृश्य मनोहर खरे,
फुलांवर उडती फुलपाखरे ।।1३॥।

हात लावता पंख फाटतिल
दोरा बांधुन पायहि तुटतिल
घरी कशी मग सांगा जातिल ?
दूर तयांची घरे,
फुलांवर उडती फुलपाखरे ।।४।।
उगाच धरिता त्यास कशाला ?
अपाय करिता मुक्या जिवाला ?
आवडेल का हे देवाला?
ही देवाची मुले,
फुलांवर उडती फुलपाखरे ! ।५॥।

आम्ही ज्येष्ठ नागरिक. आयुष्याची ६०-७०-८० वर्षे वा त्याहून आधीक काळ जीवन यात्रेमध्ये घालविली. सुख दुःखाचे अनेक चढउतार बघीतले. प्रसंग अनुभवले. ज्ञानापेक्षाही अनुभव श्रेष्ठ असतो हे जाणले.

बोल सारे अनुभवाचे त्या बोलीची भाषाच न्यारी

सुख दुःखाच्या गुंत्यामधला अर्थ सांगतो कुणीतरी.

काळाप्रमाणे व परिस्थितीनुसार विचार आणि वागणे बदलते. आमचा काळ व आजचा काळ ह्यातील तफावत जी जाणवली

त्यावर ज्येष्ठ नागरिकाचा अनुभवी सल्ला.

उगाच नाही झाले आमचे केस असे पांढरे

दिवस गेले रात्र गेली झेलले अनेक पाऊस वारे /१/

दैनंदिनीच्या चक्रामध्ये फुललो, होरपळलो

मंद मंद वारा पिऊनी उन्हात कोमेजलो /२/

तुम्हां न मिळे आजपावेतो ते आहे आमच्या पाठी

अनुभवाची उकल करितो सोडून एक एक गांठी /३/

असेच होईल जीवनी तुमच्या हा नसे माझा हट्ट

सावध करणे तुम्हास आधीं हीच खूणगांठ /४/

(तरुण विद्यार्थ्यासाठी)

कॉलेजातील मुले तुम्ही शिकण्या खेळण्या जाता हो

ज्ञान मिळवून खेळ खेळूनी नांव आपले करता हो /५/

काय बघतो आम्हीं येथे चित्रच उलटे पालटे

अभ्यास नाही ज्ञान नाही संस्कृती गेली लयास वाटे /६/

कोठे गेला आदर्श सारा पूर्वजांनी जपलेला

सिगरेट दारु चरस गांजा ह्यानीच सगळा झाकोळलेला /७/

शिक्षणाचा खेळ खंडोबा ज्ञानही घेती विकत

अज्ञानाच्या सागरामध्यें तरुण चालले वहात /८/

तोड-मोड आणि संप, रँगींग शिक्षकालाही मार मिळे

कशी वाहते ज्ञान गंगा हिशोब त्याचा कुणा न कळे /९/

आहो ही तर झाली रीत तुम्हास समजूनी घेण्याची

उलट सुलट होऊन जाते हीच तऱ्हा आजची /१०/

कॉलेजेस कमी आणि शिक्षक नाही विद्यार्थाचा भरणा होतो

ढोर समजुनी एकत्र कोंबूनी कोंडवाडा हा केला जातो /११/

कशी न होतील जनावरे ती विचार करा थोडा

भांडण तंटे गटबाजी आणि बेंच खुर्च्या तोडा /१२/

कॉपी करणे हक्क झाला व्यवस्थापनेलाही मार मिळे

खून खराबा बलात्कार ह्यातच अडकले सगळे /१३/

सारेच जमले चोर येथे लूटण्यासाठी टपलेले

कसे मिळतील शोधून त्यातूनी ज्ञानासाठी वाहीलेले /१४/

शिक्षकांची भरती होते जात पात बघूनी

अनुदानाच्या संख्येकडे लक्ष सारे ठेवूनी /१५/

कुणास आहे घोर भले करण्या विद्यार्थ्याचे

पोट माझे ओठ माझे जीवन जगावे चैनीचे /१६/

कसा घडेल विद्यार्थी येथे नसे कुणाला चिंता

मागविले जातील शिक्षक ही परदेशातून आता /१७/

अभिमान असावा राष्ट्राचा हे तर ब्रिद पूर्वीचे

घुसा आणि घुसू द्या तत्व ग्लोबल जीवनाचे /१८/

आरे खावो पिओ मौज करो जीन्दगी है चार दिनकी

ह्याच विचारे विचार वाही परवा किसको कलकी /१९/

प्रेम करणे हक्क तुमचा आनंद लूटणे जीवनी

परी विसरु नका सभोवताल प्रेमाच्या त्या क्षणीं /२०/

कुणी हसतो कुणी बघतो तुमच्या प्रेमाचे चाळे

निवडू नका ह्यासाठी बाग बगीचे सार्वजनिक स्थळे /२१/

गळ्यात गळा हात घालूनी व्यक्त करिंता मस्ती

विसरुनी जातां क्षणांत सारी भारतीय संस्कृती /२२/

प्रेम करावे जीव तोडूनी परी ह्रदयामध्ये घुसूनी

व्यक्त करावे हाळूवार ते मर्यादा पाळूनी /२३/

थांबा तुम्ही तरुणानो विचार करा हो राष्ट्राचा

धर्म जगणे, संस्कृती जगणे, प्रश्न असेल तो अस्तित्वाचा /२४/

राष्ट्राचे तुम्ही आधारस्तंभ आणि खांब सारे तंबूचे

एक मनाने एक सुराने दर्शन घडू द्या शक्तीचे /२५/

ज्ञान संपदा, शक्ती संपदा हा ठेवा, तुमच्या संस्कृतीचा

विद्यार्थ्यामध्ये नांव होऊं दे लौकीक आपल्या भारताचा /२६/

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

तुझी स्वप्ने तू जग
माझी स्वप्ने मी जगतो
भेटूच आपण एकदा
स्वप्नांचा हिशेब मांडायला
सारखी स्वप्ने वजा करू
उरलेली मिळून पूर्ण करू

©निलेश बामणे

दारु, बिडी-सिगार, अफू,
गांजा, त्यांचा राजा गर्द !
लत लागतां, कित्येक संसार,
त्याने केले सारे बरबाद ।।१।।

अजगराच्या विळख्याहूनी,
महाभयंकर सत्य
एक नव्हे, अनेक सारे,
नष्ट होतील त्यांत ।।२।।

होत आहे उध्वस्त आमची,
तरुण ही मंडळी
नशेच्या ह्या चक्रामध्ये,
गुंतली जी सगळी ।।३।।

जाणूनी घ्या त्या शत्रुला,
छुपा रुस्तूम तो
प्रवेश एकदा शरिरीं मिळतां,
कायमचा तो राहतो ।।४।।

सहज काढून टाकीन त्याला,
नका करुं वल्गना
घेऊन जाईल प्राण तुमचे,
हीच त्याची गर्जना ।।५।।

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

सांगते जरा ऐका, नका दाखवू हे रूप,
माणूसच खातो चाखून माखून, मेल्या मड्यावरचं तूप !!
हाड् म्हटलं की, कुत्रा तरी निघून जातो,
माणूस मात्र कुत्रं बनून, शेपूट हलवित राहतो!!१!!

सांगते जरा ऐका, नका......!!
तुझं तू माझं मी, असं फक्तं मुखाने बोलतो,
डोळ्यांआड दुसऱ्या ताटात जिभाळ गाळीत डोकावतो!!२!!

सांगते जरा ऐका, नका......!!
परके आले पुढ्यात, तत्त्व प्रदर्शन मांडतो,
वेळ आली स्वत:ची की झटकन धुळ झाडतो!!३!!

सांगते जरा ऐका, नका......!!
म्हणतो खाते मांजर, डोळे मिटून लोणी,
मी मज्जा मारताना, पाहू नये हो कोणी!!४!!

सांगते जरा ऐका, नका......!!
चटक मटक लोणचं हवं, रोजच्या ताटाला नवं,
भुलवून म्हणे "तुझ्या-माझ्या संसाराला अजून काय हवं?"!!५!!

सांगते जरा ऐका, नका......!!
हौस मज्जा मस्ती दररोज हवी बासणीला,
मेहनतीच्या वेळी राहती, चटपटीत कारणं याच्या वस्तीला!!६!!

सांगते जरा ऐका, नका......!!
आवर नाही स्वत:स, तोच म्हणतो हो सावर,
तुझ्या आधी भरून घेतो, माझी सोन्याची घागर !!७!!

सांगते जरा ऐका, नका दाखवू हे रूप,
माणूसच खातो चाखून माखून, मेल्या मड्यावरचं तुप!!

-- श्वेता संकपाळ