ठाऊक नव्हते कालपावतो

नांव तुझे आणि गांवही

क्षणांत जुळले अचानक परि

नाते आपुले जीवनप्रवाही

उकल करितो जेंव्हां ह्याची

ओळख पटते माझ्या मनां

तेच रुप अन तीच मूर्ती

पूर्व जन्मीच्या खाणाखुणा

असेल हे जर ऋणानुबंद

आणेल एका छायेखालीं

साथ देऊन अनुभऊ

सुख दुःखे ही जीवनातली

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

प्रभूची लीला न्यारी विश्वाचा तो खेळ करी

कुणी न जाणले तयापरी हीच त्याची महिमा ।।१।।

जवळ असूनी दूर ठेवितो आलिंगुनी पर भासवितो

विचित्र त्याचा खेळ चालतो कोणी न समजे त्यासी ।।२।।

मोठे मोठे विद्वान त्यांत कांहीं संतजन

अध्यात्म्याचे ज्ञान घेऊन विश्लेषण करिती प्रभूचे ।।३।।

कांहीं असती नास्तिक कांही असती आस्तिक

त्यांत कांही ज्ञानी मस्तक चर्चा करिती प्रभूची ।।४।।

सत्य परिस्थीती ऐसी कुणी न जाणले प्रभूसी

सर्वांची चालना तर्कासी प्रभू अस्तित्वा विषयीं ।।५।।

फक्त एकमुखी वाच्यता असे ती सर्वता

महान शक्ति असता त्या ब्रह्मांडामध्यें ।।६।।

सर्वानी जाणले एक 'अपूर्व शक्ती' ह्याचा चालक

त्याच उर्जेचे हे प्रतीक सारे विश्वमंडल ।।७।।

कुणी नाहीं दुजा भाव समजोनी त्या शक्तीची ठेव

ज्ञान विज्ञान देती नाव निरनिराळे त्या शक्तीसी ।।८।।

कुणी म्हणती राम कुणी म्हणे रहीम

कुणी संबोधती गौतम येशू असे कुणाचा ।।९।।

परी तत्व नसे वेगळे नांवे होत निरनिराळे

सामान्यास ते न कळे हीच खरी शोकांतिका ।।१०।।

सारे जीवन निघून जाई परी त्या शक्तीचा बोध न होई

विश्लेषण करीत राही त्याच्या अस्तित्वाविषयी ।।११।।

जाणावी ती शक्ती रुप आकार त्यासी नसती

शक्ती समजोनी करावी भक्ती आदरभाव ठेवून ।।१२।।

मानवजन्म श्रेष्ठ ठरविला विशेष बुद्धी मिळून त्याला

विचार शक्ती उमजण्याला सर्वप्राण्यामध्ये ।।१३।।

बहूत झाले विद्वान कर्तव्याने मिळवी मान

मानव जातीची ती शान ह्या संसारी ।।१४।।

मार्ग निरनिराळे दाखवी सारे मिळती एक ध्येयी

सर्वार्पण त्या शक्ती होई ध्येय मिळतां जीवनी ।।१५।।

विचार करा मनाशी वैर आपले आपणाशी

नसते केंव्हां प्रभूशी हेच मूळ दुःखाचे ।।१६।।

वाद नसतो ध्येयापरी चर्चा असे मार्गापरी

हीच मानव निर्मिती खरी सर्व सुख दुःखाची ।।१७।।

तथा कथीत पंडित विद्वान सामान्यात

बहूजनांपेक्षां ज्ञान त्यांचे थोडेसे ज्यास्त ।।१८।।

वापरुन ज्ञान शक्ती सामान्यजनास वाकविती

आपले अस्तित्व स्थापती विसरुन प्रभू शक्तीसी ।।१९।।

तर्क शक्ती थोर “आहे चा नाही” करणार

“नाहीं ला आहे” पटविणार , करुनी ज्ञानाचा खेळ ।।२०।।

मार्गाचा करुनी भेद वाद करीत राही

जीवन करी बरबाद विसरुनी ध्येयासी ।।२१।।

ध्येय हे साध्य, मार्ग हे साधन

वाया जाई आयुष्य माध्यम साधन समजून ।।२२।।

साध्य नका समजू साधनासी ठेवा विश्वास साध्यासी

कोणत्याही साधनाने साधका प्राप्त साध्य होई ।।२३।।

अनेक मार्गाचे प्रयोजन ज्ञान शक्ती वापरुन

स्व अस्तित्व ठेवण्या टिकवून ।।२४।।

आस्तित्वाची भावना मोठी प्रत्येक झगडतो त्यासाठीं

सकळजन आयुष्य खर्ची त्या पोटी ।।२५।।

न कळे त्यास देवपण भांडण्यांत जाई विसरुन

टाकी आयुष्य मातीमोल करुन ।।२६।।

विसरुन जा सर्व भेद मिटवा वादविवाद

नष्ट करा त्वरीत लहान मोठ्यांचा संवाद ।।२७।।

न कुणी मोठे न लहान सारेच आहे समान

असती सारे मानवनिर्मित घ्या सारे समजून ।।२८।।

ज्ञात धर्म होत अनेक हे मानवनिर्मीत प्रतिक

न कळे अज्ञाना सर्व मार्गाचे ध्येय एक ।।२९।।

मानव शक्ती तीच ईश्वर दुसरा नसे कोणी वर

सगुण रुप देऊनी आपणची देतो त्यासी आकार ।।३०।।

मानवता हाच धर्म खरा आपसातील भेद विसरा

जीवन सुखी करण्या प्रभू देई तयांना आसरा ।।३१।।

-- डॉ. भगवान नागापूरकर

9004079850

bknagapurkar@gmail.com

अंगणात सडा फुलांचा,
परी गंध तूझ्या देहाचा,
साम्य नाही दोहोंत मुळीच,
मला फक्त तू हवा-हवासा!

आसुसलेल्या नयन कडांवर,
भिरभिरे आता रंगीत वारा,
सप्तरंग आकाशी इंद्रधनुचा,
नभ धरी डोई वर्षाधारा !

चंद्रबिंब तुझ्यात भासे,
सूर्यकिरण उरात दाटे,
विरहाचे भोगले मी काटे,
संयोगाची ही वेळ वाटे !

बाहुपाशाचा वेढा तनुला,
नटखट सुटण्याचा माझा चाळा,
कुंतला मुक्त, बटा रुळती मुखावर,
जखडून ठेवती मज तूझ्या कलेवर!

– श्र्वेता संकपाळ

ललाटी ज्यांच्या जे जे लिहीले

संत जाणती दिव्य दृष्टीने

नियतीच्या ह्या हलचालीना

दिली जाती आवाहने

जाणून घेता भविष्यवाणी

जीवन मार्ग हे ज्याना कळती

तपशक्तीने संत महात्मे

योग्य मार्ग ते दाखवूनी देती

कर्माने जरी भाग्य ठरते

सुख दुखःच्या गुंत्या भोवती

त्या गुंत्यातील धागा शोधुनी

सुसाह्य त्याचे जीवन करीती

कृपा होता संत जनाची

चुकला-मुकला जाई ठिकाणी

घनदाट त्या जंगलामधली

पाऊलवाट ते देई दाखवुनी

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

काढूनी झाडाच्या सालींचा आडोसा घेतला ज्या कुणीं
स्वांतंत्र्याच्या कल्पनेला बंधन पडले त्या क्षणीं ।।१।।

नग्नपणें फिरत होता श्र्वानासारखा चोहींकडे
सुसंस्कृतीची जाण येतां स्वच्छंदाला बाधा पडे ।।२।।

स्वतंत्र असूनी देखील पडते परिघ भोवती
जीवन जगण्या करितां बंधने ती कांहीं लागती ।।३।।

स्वांतत्र्याची तुमची व्याप्ती असावी दूजांना जाणूनी
दिव्य करण्याच्या ईर्षेने संस्कृतीस होइल हानी ।।४।।

ओंगळपणाचे चित्रण करती जे लेखक- कवि
आगळेपणाची भूमिका मनांत त्याच्या असावी ।।५।।

बाध न येतां बंधनाला भव्य असे करुं शकतात
चाकोरी मध्येंच राहूनी आकाशाला भिडूं शकतात ।।६।।।

निर्माण करुन गीतेला हजारों वर्ष ती झाली
तोच विषय पुन्हां घेउनी ज्ञानोबांनी बाजी मारली ।।७।।

सोडा तुम्हीं वेडा विचार स्वचछंदी त्या जगण्याचा
गढूळ होता वातावरण गुदमरेल जीव तुमचा ।।८।।

जेव्हां कुणी स्वातंत्र मागे त्याच्याही मर्यादा असती
दुजे त्याच्या पाठीमागचे एक पाऊल पुढे टाकती ।।९।।

दुसऱ्याचे हेच पाऊल पहिल्यास ठरे घातक
दुष्टचक्र स्वच्छंदाचे पोखरुन टाकील कित्तेक ।।१०।।

तयार करित आहात बेतालपणाचा भस्मासुर
तुम्हांलाही नष्ट करील हात ठेउनी शिरावर ।।११।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

कसे आले कुणास ठाऊक खोटे नाणे हाती

गर्दीमधल्या कुण्या प्रसंगी खोटा शिक्का येती

प्रयत्न सारे व्यर्थ जाऊनी कुणी घेईना त्यातें

कसा आला नशिबी निराशा मनी येते

अंध व्यक्तीचे स्टॉल बघूनी तिकीट एक घेतले

लॉटरीसाठी घातला रुपया अंधाचे हाती दिले

मनी चरकलो शब्द ऐकूनी त्या अंध व्यक्तीचे

नशीब तुमचे थोर असूनी यश येईल तिकीटाचे

केवळ त्याने स्पर्श करुनी जाणले माझे नशिब

भाग्यवान ठरवूनी सांगे मिळेल धनलाभ

खोटा शिक्का घेऊन देखील शब्द बोलला प्रेमाने

नीच मनाचा असून मी पचविले ते हसण्याने

लिहीला नंबर टिकीटाचा एका कागदावरी

कोटाच्या खिशांत ठेवले तिकीट जपून भारी

निकाल वाचूनी नाचू लागतो आनंदाने पुरता

लाखाचे ते बक्षिस लागूनी लाखोपती बनता

धावत गेलो ऑफिसातूनी तिकीट घेण्या घरी

कोट नव्हता दिसत तेथे रोजच्या जागेवरी

इतर कपड्यामध्ये टाकला धूण्या परीटाकडे

धावत सुटलो नदीवरती शोधण्या तो तिकडे

सुकवलेल्या कपड्यातूनी कोट काढला

तुकडे बघूनी त्या तिकीटाचे मुर्च्छा आली मला

खऱ्या नाण्यासम चालले नशिबही वेगाने

खोटेपणाची जाण येता थांबून गेले त्वरेने

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

दु:खाचे तूं देवूनी चटके, सत्वपरिक्षा ही बघतोस

प्रतिकूल ती स्थिती करूनी, झगडत आम्हां ठेवतोस

खेळामधली रंगत न्यारी, खेळ खेळणे चुके कुणा

खेळातूनि अंग काढतां, जगण्याच्या मिटतील खुणा...२,

खेळगडी तो असूनी तुम्हीं, मैदानासम विश्व भासते

तन्मयतेनें खेळत असतां, खचितच यश तुम्हा येते...३,

विना खेळण्या पर्याय नसे, एक चित्त ते करूनी खेळा

बसू नका हतबल होवूनी, गमवाल त्या अमूल्य वेळा....४

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

सारे जीवन जाते,
आपले अन्न शोधण्याकडे,
काय उरते आमच्या हाती,
विचार करा थोडे ।।१।।

जीवनाची मर्यादा ठरली,
आयुष्य रेखेमुळे,
आज वा उद्या संपवू यात्रा,
हेच आम्हांस कळे ।।२।।

धडपड करी आम्ही,
सारी देह सुखासाठी,
विचार ही मनांत नसतो,
इतरांच्या करिता ।।३।।

वेळ काढावा जीवनातुनी,
इतरांसाठी थोडा,
सार्थकी लावा आयुष्य तुम्ही,
जीवन शिकवी धडा ।।४।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com