महाराष्ट्रातील विविध शहरांमधील तसेच भारतातील आणि जगातीलही स्थळांबद्दल माहिती.
नाशिक जिल्ह्यातील मनमाड हे तिसरे मोठे शहर असून मुंबई -दिल्ली रेल्वेमार्गावरचे मोठे जंक्शन आहे. भारतीय अन्न महामंडळ, इंडियन ऑईल कॉपेरिशन, भारत पेट्रोलियम व दक्षिण मध्य रेल्वेचे मोठे प्रकल्प या शहरात आहेत.
November 17, 2015
आंबा, काजू आणि फणस म्हणजे कोकणचा मेवा. या मेव्यात आणखी एक फळ आहे जे कोकणी माणसाचा जीव की प्राण आहे. ते म्हणजे रातांबे. आलुबुखारसारख्या दिसणार्या जांभळट गोल आकाराच्या रातांब्यापासून कोकम, आगळ, कोकम सरबत आणि तेल तयार केलं जातं. रातांब्यांचा पित्तनाशक गुणधर्म पाहता आहारात त्यांचा उपयोग आवर्जून केला जातो. कोकम सगळ्यांकडे स्वयंपाकात हमखास वापरले जाते.
उन्हाळ्यात न चुकता ज्या अस्सल देशी पेयाची आठवण होते ते म्हणजे कोकम सरबत! जेव्हा रसना, ट्यांग, पेप्सी, कोक यासारख्या कृत्रीम शितपेयांनी घरातली जागा बळकावली नव्हती तेव्हा घरी येणाऱ्या पाहुण्यांच स्वागत माठातल्या थंड पाण्यात बनवलेल्या कोकम सरबताने व्हायचं. हल्ली माठ तर गायबच झालेत... पण घरगुती कोकम सरबतपण बर्याचजणांकडे मिळत नाही.
रातांब्याची झाडे जास्त पावसाच्या प्रदेशात मोठ्या प्रमाणात वाढतात. रत्नागिरी व रायगड जिल्ह्यात रातांब्याची झाडे मोठ्या प्रमाणात आहेत.
रातांब्याच्या फळामध्ये बिया असतात. या बियांपासून तेल काढलं जातं. ते मेणासारखं घट्ट आणि पांढरं असतं. त्याला भिरंडेल, मुठेल तेल किंवा कोकमतेल म्हणतात. त्याचा खाण्यात उपयोग केला जातो. तसंच हे तेल औषधी म्हणूनही ओळखलं जातं. मेणबत्त्या करण्यासाठी तसेच मेणापासून निरनिराळ्या वस्तू बनवण्यासाठी या तेलाचा उपयोग पूर्वी कोकण आणि गोव्यात केला जायचा. निरनिराळ्या प्रकारचे मलम बनवण्यासाठीही याचा उपयोग होतो.
रातांब्याची साल वाळवून त्यापासून कोकम तयार केली जातात. कोकम आमसूल, आमसोल किंवा सोलं म्हणूनही ओळखली जातात. कोकण गोव्यात कोकमचा जेवणात चिंचेऐवजी सर्रास उपयोग केला जातो. कारण कोकम चिंचेपेक्षा पथ्यकर आणि पित्तनाशक असतात. ठाणे जिल्ह्यातले आदिवासी सार (सूप) बनवताना चिंचेचा आणि उत्तरेत आंबेलीयाचा जसा उपयोग करतात, अगदी तसाच कोकणी, मालवणी, गोवन लोक कालवण बनवण्यासाठी खासकरुन माशांचे पदार्थ बनवताना कोकमचा वापर करतात. त्यामुळे कोकणी माणसाचं जेवण कोकमशिवाय पूर्ण होत नाही, असंही म्हटलं जातं.
कोकम ह्या फ़ळाचं करावं तेवढं कौतुक कमी आहे. यात सायट्रीक, असेटिक, मॆलिक, एस्कोर्बिक, हायड्रो सायट्रीक इतक्या प्रकारची आम्ल असतात जी शरीराला वेगवेगळ्या प्रकारे मदत करतात. या फ़ळात बी कॊम्प्लेक्स, क जिवनसत्व तर असतातच पण त्याच जोडीला पोट्याशिअम, म्यान्गेनीज आणि म्याग्नेशिअम सारखी खनिजं असतात. हे सगळे घटक शरीराला वर्धकच असतात.
या फ़ळात अजिबात कोलोस्टेरॊल नसतं जे हृदयाला उत्तमच. यात अतिशय कमी क्यालरीज असल्याने याचा नियमित वापरपण चांगलाच. आयुर्वेदात व्रिक्षमाला नावाने याचा वापर अनेक औषधांमधे केला जातो.
कोकम सरबताने पित्त, अपचन, उष्माघाताचा त्रास कमी होतोच पण त्याच जोडीला रक्तदाबही ताब्यात राहून हृदयविकाराचा धोका टाळता येतो. आणि हो, वजन कमी करण्यासाठी सुद्धा ह्या सरबताचा उपयोग केला जातोच. नियमीत कोकम सरबताच्या वापराने पोटाची पचनाची सगळी दुखणी दूर रहातात असा अनुभव येतो.
कोकमचा उपयोग अत्यंत प्राचीन काळापासून होत आहे. चरकाच्या मते, चिंचेपेक्षा कोकम अधिक गुणकारी आहेत. साधारण १० ते २० मीटरपर्यंत वाढणारी कोकमाची झाडे कोकण, कर्नाटक, मलबार या भागात आढळतात.
कोकममुळे कोकणी बेरोजगार तरुणांना रोजगारही उपलब्ध झाला आहे. कोकमच्या फळांचा जो रस असतो, त्याला आगोळ म्हणतात. या रसापासूनही सरबत बनवता येते.
June 4, 2017
चेन्नई हे सांस्कृतिकदृष्ट्या संपन्न शहर असून, येथील संगीत महोत्सवात शेकडो कलाकार आपली कला सादर करतात. भरतनाट्यम या प्रसिध्द नृत्यप्रकाराचे हे एकमहत्त्वाचे केंद्र आहे.
February 10, 2017
वाशिम हे जिल्हा मुख्यालय असलेले एक महाराष्ट्रातील प्रमुख शहर आहे. अरेबिक शब्द ‘बासीम’वरून वाशिम नाव पडले असावे असा एक मतप्रवाह आहे. अरेबिक बासीमचा अर्थ हास्य असा होतो.
November 28, 2024
थिबा पॅलेस – हे रत्नागिरी शहरातील प्रमुख आकर्षण आहे. या ९७ वर्षांच्या जुन्या राजवाड्याचे ब्रह्मदेशाच्या इतिहासाशी नाते आहे. ब्रह्मदेशात ७ वर्षे सत्ता गाजविलेल्या राजा थिबा याची राजवट इ.स. १८५५ मध्ये ब्रिटिशांनी उलथवली.
June 23, 2015
जिबूती हा पूर्व आफ्रिकेतील आफ्रिकेच्या शिंगामधील एक छोटा देश आहे. जिबूतीच्या उत्तरेला इरिट्रिया, पश्चिम व दक्षिणेला इथियोपिया व आग्नेय दिशेला सोमालिया देश आहेत.
October 16, 2018
मॉरिटानिया हा पश्चिम आफ्रिकेतील एक देश आहे.
March 11, 2019
सेलम हे तमिळनाडू राज्यातील जिल्हा मुख्यालय असलेले शहर आहे. कोईम्बतूरपासून अवघ्या १६० किलोमीटरवर ते वसलेले असून, तमिळनाडू राज्यातील पाचवे मोठे शहर आहे.
October 13, 2023
ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने चेन्नई शहरात इ.स.१६३९-४०मध्ये फोर्ट सेंट जॉर्ज या किल्ल्याचे बांधकाम केले. हातमागावर सुती कापड विणणाऱ्या वीणकऱ्यांना ब्रिटिशांनी किल्ल्याच्या परिसरात ठेवले होते. नंतर फोर्ट सेंट जॉर्ज येथील कारखाना पुनर्रचित करून प्रेसिडेन्सी म्हणजे अध्यक्षांच्या हुकुमतीखाली चालणारी संस्था निर्माण करण्यात आली.
November 28, 2024
नांदेड येथे कापूस संशोधन केंद्र आहे. जिल्ह्यात नांदेड, देगलूर, कंधार, हदगाव, भोकर व मुखेड येथे औद्योगिक वसाहती आहेत.शिवाय जिल्ह्यात ६ साखर कारखाने आहेत.
June 26, 2015
Copyright © 2025 | Marathisrushti