(User Level: User is not logged in.)

लेखसंग्रह

वेगवेगळ्या विषयांवरील लेख आपण या ठिकाणी वाचू शकाल

Sort By:

This articles are displayed in the order of publishing date
This articles are displayed in the order of modification date
The Articles are displayed in the order of publishing date. Oldest first.
The Articles are displayed in ascending order of title
The Articles are displayed in descending order of title
पोर्टलवरील नव्यांसोबत जुने लेखही वाचकांना दिसावेत यासाठी खालील यादी Random पद्धतीने आहे. विशिष्ट क्रमामध्ये यादी हवी असल्यास वरीलपैकी Radio Button क्लिक करा.
  • दिवाळी आठवणीतली!

    नवरात्र संपून दसरा उजाडायचा ,
    आणि वेध लागायचे दिवाळीचे.
    मधला काळ पंधरा दिवसांचा ,
    पटकन संपून जावा वाटायचे.
    चिवडा , लाडू , चकली ,शेव
    सारेच तेव्हा घरी बनायचे.
    विकतच्या घरगुती फराळाचे पेव ,
    तेव्हा बाकी होते फुटायचे.
    अप्रूप होतं नवीन कपड्यांचं ,
    नवीन शर्ट आणि नवीन पॅंटचं .
    आम्हाला मनासारखं सगळं मिळायचं ,
    तुमच्यासाठी काय घेतलं विचारायचं -
    आनंदात नेहमीच राहून जायचं.
    फटाक्यांची भावंडात विभागणी व्हायची ,
    मिळाले ना सारखे ? नजर असायची.
    हवेत मस्त थंडी फुलायची ,
    भल्या पहाटे जाग फटाक्यांनी यायची.
    गोधडीत गुडुप्प झोपावं वाटायचं ,
    कशाला इतक्या लवकर उठायचं ?
    अचानक यायचा उटण्याचा सुवास ,
    बंबात टाकलेल्या जळणाचा वास.
    डोळ्यावरून झोप अलवार उडायची ,
    झिरमिळ्या कांदिलाकडे सहज नजर जायची.
    सुंदर रांगोळी काढलेली पाटाभोवती ,
    पाटासमोर तेल उटण्याची वाटी.
    आईचा हात उटण्याचा घमघमाट ,
    मोरीत जाऊन उभं राहायचं ,
    कडकडीत पाणी अंगावर घ्यायचं .
    थंडी पळून कुठच्या कुठे जायची -
    नजर नव्या कपड्यांकडे असायची.
    गोविंदा गोविंदा !म्हणून कारीट फोडायचं ,
    कडूढाण बोट जिभेला लावायचं.
    धूम पळायचं फटाके वाजवायला ,
    अनार , लवंगी , भुईचक्र लावायला.
    भूक वाढलेली असायची पोटात ,
    फराळाची चित्र तरळायची डोळ्यात.
    पाटावर रांगेत सारी बसायची ,
    ओवाळणी अन्नपूर्णेच्या हातून व्हायची.
    पोहे ,फराळ हाणायचे मस्त ,
    तुडुंब तृप्तीने पोट व्हायचे सुस्त .
    सारेच एकत्र देवळात जायचे ,
    जिथे पहावं तिथे प्रसन्न वाटायचे.
    शेवटचा दिवस भाऊबीज यायची ,
    दिवाळी संपल्याची जाणीव व्हायची.
    आणि आठवायचा अभ्यास सुट्टीतला ,
    दिवाळीच्या आनंदात विस्मृतीत गेलेला.
    आता हे काहीच होत नाही ,
    पहाटेचं अभ्यंगस्नान दिसतच नाही.
    फराळ कंदील सारे विकतचे ,
    साच्यातून काढलेले एकाच चवीचे.
    व्हॉट्सॲप वर हॅपी दिवाळी म्हणतात ,
    मेसेज फॉरवर्ड करत रहातात.
    असो ! जीवनाच्या वाटेवर चालायलाच हवं ,
    बदलत्या वातावरणाबरोबर बदलायला हवं.
    तरी त्या दिवाळीची मित्रानो , आठवण होते अनावर ,
    का हो ! काहीच उपाय नाही का यावर ?????
    ही दिवाळी आठवते का ? नक्की कळवा !
    प्रासादिक म्हणे
    -- प्रसाद कुळकर्णी.

      December 17, 2021


  • बृहन्महाराष्ट्र व महाराष्ट्रीयत्व

    बृहन्महाराष्ट्र हा जो शब्द आजकाल सर्वत्र वापरात आहे, त्याबद्दल प्रथमच एक गोष्ट ध्यानात घ्यायला हवी, ती ही की, ‘महाराष्ट्र’ ही एक भौगोलिक, सांस्कृतिक, आणि आतां राजकीयही, संकल्पना आहे ; परंतु ‘बृहन्महाराष्ट्र’ ही केवळ सांस्कृतिक संज्ञा आहे. भूगोलाच्या दृष्टिकोनातून बघायचें झाल्यास, बृहन्महाराष्ट्रीय म्हणजे, ‘ज्यांनी किंवा ज्यांच्या पूर्वजांनी महाराष्ट्राबाहेरील प्रदेशात स्थलांतर केलेले आहे, असे महाराष्ट्रीय जन’, असें म्हणायला हरकत नाहीं. तेव्हां, बृहन्महाराष्ट्राबद्दल चर्चा करतांना, आधी आपण महाराष्ट्र, महाराष्ट्रीय व महाराष्ट्रीयत्व या शब्दांचा विचार करायला हवा.

      June 24, 2016


  • ‘चंद्रलेखा’चं ‘‘नटसम्राट’’ नाटक रंगमंचावर आलं

    या नाटकाचा पहिला प्रयोग दि गोवा हिंदूअसोशिएशन, कला विभाग या संस्थेने २३ डिसेंबर १९७० रोजी बिर्ला मातोश्री सभागृह, मुंबई येथे सादर केला होता.

      May 27, 2022


  • हिंदू धर्मातील प्राचीन व पौराणिक वृक्ष – भाग ७ – पारिजात

    पारिजातकाचे झाड हे शोभेचे झाड म्हणून बगीचा तसेच घराच्या आवारात लावले जाते. गावात बहुतांश लोकांच्या अंगणात पारिजातचे झाड असतेच. पारिजात झाडाच्या आसपासचे वातावरण अतिशय प्रसन्न असते. पारिजातकाचे फूल हे पश्चिम बंगाल या राज्याचे राज्यफूल आहे.

      February 5, 2022


  • डिसेंबर ११ : सुभाष गुप्ते

    मिहिर बोस यांनी ‘अ हिस्ट्री ऑफ इंडियन क्रिकेट’ या आपल्या पुस्तकात गुप्तेंबद्दल म्हटले आहे, “एका मुलीसोबत ड्रिंक घेण्याची इच्छा असलेल्या व्यक्तीसोबत एका खोलीत असल्यामुळे ज्याची कारकीर्द संपुष्टात आली असा भारताचा पहिला ग्रेट स्पिनर.”

      December 10, 2010


  • सॅन डिआगो

    हे लॉस एंजलीस पासून १२० मैलांवर तर आरवाईनपासून साधारण ३/४ तासाच्या अंतरावर आहे. त्याच्या दक्षिणेला मेक्सिकोची बॉर्डर लागते.

      December 14, 2023


  • डॉ. बाळ दत्तात्रय टिळक

    डॉ. बाळ दत्तात्रय टिळक (१९१८ -१९९९) हे मुळातले यवतमाळ जिल्ह्यातील कारंजा गावचे. मुंबईच्या इन्स्टिट्यूट ऑफ तंत्रज्ञानातील बीएस्सी करून मग सायन्समधून ऑफ इन्स्टिट्यूट टेक्नॉलॉजीमध्ये केमिकल त्यांनी प्रा. के. व्यंकटरामन यांच्या मार्गदर्शनाखाली पीएच. डी. केली. नंतर ते इंग्लंडला ऑक्सफर्ड विद्यापीठात गेले व नोबेल पुरस्कार विजेते प्रा. रॉबिन्सन यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्यांनी सेंद्रिय रसायनशास्त्रात संशोधन केले. त्यासाठी ऑक्सफर्ड विद्यापीठाने त्यांना डी.फिल. ही पदवी दिली.

      October 5, 2023


  • कायस्थ प्रभुंची कोकण परिसरातील देवी-स्थाने !

    चांद्रसेनीय कायस्थ प्रभु ज्ञातीचा इतिहास हा मुख्यतः स्थलांतराचा इतिहास आहे. इ.स. १३०५ मध्ये मांडवगडच्या पतनानंतर महाराष्ट्रात मुख्यतः कोकण आणि मावळ प्रांतात जी कायस्थ प्रभु कुटुंबे स्थलांतरित झाली त्यांनी ते रहात असलेल्या परिसरातच अध्यात्मिक आधार शोधायचा प्रयत्न केला.

      June 28, 2025


  • कुटुंबयात्रा !

    १९६५ साली आजीच्या आग्रहाखातर वडिलांनी आई,मी आणि धाकटा भाऊ यांच्या समवेत पहिली कुलदेवतेची यात्रा योजिली तेव्हा भुसावळ-तुळजापूर हा द्राविडी (का द्रविडी) प्राणायामी प्रवास होता.

      July 29, 2022


  • सावित्रीबाई फुले पुणे विद्यापीठाचा वर्धापन दिन

    पुण्यातील गणेशखिंड रस्त्यावर विद्यापीठाचे मुख्य शैक्षणिक संकुल आहे. ४११ एकरांच्या या संकुलामधून विविध पदव्युत्तर विभाग आणि प्रशासकीय कार्यालयांचे कामकाज चालते. विद्यापीठाच्या मुख्य शैक्षणिक संकुलामधील मुख्य इमारत ही समस्त पुणेकरांसाठी शैक्षणिक अस्मितेचे प्रतीक ठरते.

      February 10, 2022