ऑक्टोबर महिना येताच दिल्लीत प्रदूषणावर चर्चा सुरु होते. वायु गुणवत्ता निदेशांक २०० वर अर्थात खतरनाक स्तरावर पोहचतो. त्यात जर पाऊस पडला नाही तर प्रदूषण अत्यंत खतरनाक स्तरावर अर्थात ३००च्या वर पोहोचतो. आज हि दिल्लीत अधिकांश ठिकाणी वायु गुणवत्ता निदेशांक ३००च्या वर आहे. त्यात भर म्हणजे शेतकरी पराली (धानचे अवशेष) जाळणार आणि दिवाळीत फटाके हि फुटणार.

संत तुकाराम महाराज यांनी श्री भगवान श्रीकृष्ण यांचे बालपणाचे वर्णन करणारे जे अभंग आहेत, त्या अभंगाला बाळक्रीडा अभंग असे शिर्षनाम देण्यात आलेले असून त्या अभंगांना वारकरी सांप्रदायात फार मोठ्या प्रमाणात गायिल्या जात असतात. हे बाळक्रीडा अभंग ४२ असून त्या सर्व अभंगांना (माझी वाणी तुझे वर्णी गुण नाम | ऐसें देईं प्रेम काहीं कळा ||धृ||) हे गाताना एकाच धृपद लावले जाते.

हेडफोनने श्रवणाच्या क्षेत्रात मोठीच क्रांती केली आहे यात शंका नाही. आजकाल आपण मोबाइल फोन, एमपी ३ प्लेयर यातही हेडफोनचा वापर करतो त्यामुळे फोन कानाला लावायची गरज राहात नाही.

संस्कार म्हणजे सदाचरण. मानवी जीवनातील कर्म ज्याला नैतिकतेची जोड आहे. संस्कार हा कर्माचा एक असा भाग आहे जो संस्कृती मधून जन्माला येतो. संस्कृती टिकली तर संस्कार टिकतात आणि संस्कारी कर्मातूनच संस्कृती जन्माला येते. हिंदु धर्मात संस्कृती आणि संस्कार या दोन्ही गोष्टीना खूप महत्व आहे.

आकर्षक मथळा, चटपटीत मजकूर, खुलवून लिहिलेली बातमी हे प्रभातचे वैशिष्टय होते.

आराखड्याप्रमाणे व्यास, परिमाणांसह सलोह काँक्रीट होत आहे की नाही हे बघणे पर्यवेक्षकावर बंधनकारक असते. सलोह काँक्रीट हे नुसत्या काँक्रीटपेक्षा अनेकपटीने मजबूत असते. प्रचंड वादळे, भूकंप यांना तोंड देऊ शकते. त्याचा वापर +५० ते -४० अंश सेल्सियस या तापमानात करता येतो. मात्र खांब, तुळया, स्लॅब याला तडे जाऊन सळ्या उघड्या पडल्यावर त्या गंजतात. त्यामुळे अशा वेळी फटी मोठ्या करून त्यावर रसायनाचा लेप देऊन त्या परत काँक्रीटने बंद कराव्यात.

रोनॉल्ड रॉसच्या मलेरियासंबंधीत काव्यरचना

रोनॉल्ड रॉस कवी- मनाचा असल्याने काही प्रसंगी अतिशय हळवा होत असे. त्याने अनेक कविता लिहील्या. त्यातील मलेरियाच्या संशोधनासंबंधीत दोन कविता येथे देत आहे.

मलेरियाच्या संशोधनकार्यात ज्यावेळी अनेक अडथळे येत गेले, डासांचा, माणसांचा व मलेरिया परोजीवांचा परस्पर संबंध उलगडत नव्हता त्यावेळी रॉस चिंताग्रस्त झाला. त्याच सुमारास त्याला स्वत:ला मलेरियाचा रोग झाला. त्याच्या दु:खी, उदास मनात काहूर माजले. अशा मनस्थितीत त्याला सुचलेली ही कविता त्याच्या भावना व्यक्त करीत आहे.

Solitude
What ails the solitude
Is this the judgement day?
The sky is red as blood
The very rock decay
And crack and crumble and
there is a flame of wind
where with the burning sand
is ever mass'd and thin'd
The world is white with heat
The world is rent and riven
The world and heaven meet
the lost stars cry in heaven

स्वैर अनुवाद:

एकांतवास
एकान्तवासाचे दु:ख असह्य होत आहे आज निकालाचा दिवस तर नसेल? आकाशातील प्रभा रक्तवर्णी झाली आहे, खडक फुटून असंख्य भेगा पडत आहेत पहाडांचे कड्यांमागून कडे कोसळत आहेत झंझावाताचा डोंब उसळला आहे तप्त वाळू भाजून काढते आहे लाही लाही उन्हाने जमीन पांढरीशुभ्र होत आहे भगदाड पडून पृथ्वीचे तुकडे तुकडे होत आहेत जणू पृथ्वी आणि स्वर्गाचे मिलन घडत आहे आणि... हरवलेले तारे स्वर्गात आक्रोश करीत आहेत.

ज्या दिवशी डासाच्या विच्छेदनातून मलेरियाच्या परोपजीवांची अंडी दिसली तो सोनेरी क्षण रॉसने कवितेच्या माध्यमातून साकारला. जगभरात तो दिवस Mosquito Day - 20 Augest म्हणून साजरा केला जाऊ लागला. स्वत:च्या या विजयाचा आनंद प्रगट करणारी रॉसची ही कविता पुरेशी बोलकी आहे.

Exile
The day relenting God hath placed. within hand a wonderous thing And God Be praised at his command seeking his secret deeds with tears and toiling breath, I find thy cunning seeds O, million murdening death, I know this little thing Amyriad men will save O death where is thy sting, thy victory O Grave

स्वैर अनुवाद:
हद्दपार
पाझर फुटून देवाने हाती दिला हा सोन्याचा दिवस ईश्वरा, तुझी किती प्रशंसा करू
तुझ्या आज्ञेवरून शोधू शकलो मी तुझे गुप्त रहस्य, त्यासाठी अथक परिश्रम करून व डोळ्यात अश्रू आणून कौशल्याने शोधल्या मी त्या कपटी कावेबाज परोपजीवरूपी बिया, हे लक्षावधी प्राण घेणाऱ्या मृत्यूदेवा, मला गवसली ही छोटीशी गोष्ट वाचतील त्यामुळे असंख्य माणसांचे प्राण हे मृत्यो, कुठे गेला तुझा डंख, तुझा विजय कारण....मी आहे थडग्यावर फडकवली विजयाची माळा !

--डॉ. अविनाश वैद्य

भगवान शंकर यांच्या नावाचा उल्लेख निघाल्या बरोबर प्रत्येक भक्ताच्या मनात येणारी प्रथम गोष्ट म्हणजे द्वादश ज्योतिर्लिंग. भारतीय संस्कृतीमधील महान उपास्य स्थाने असणाऱ्या या बारा स्थानांचे महत्त्व सांगणारे स्तोत्र आहे द्वादशलिंगस्तोत्र.

त्यांनी पहिला कसोटी सामना खेळाला तो २९ मार्च १९४६ रोजी न्यूझीलंड विरुद्ध. त्यावेळी त्यांचा कप्तान होता क्वीन्सलँडचा बिली ब्राऊन . त्या कसोटीमध्ये मिलर यांनी ३० धावा केल्या होत्या. दुसऱ्या इनिंगला त्यांनी नवीन चेंडू टाकण्यासाठी घेतला . त्यांनी सहा षटके टाकली त्या सहा षटकांमध्ये त्यांनी ६ धावा देऊन २ विकेट्स घेतल्या.

नुकतीच एक बातमी वाचली की पुण्याच्या एका प्रसिध्द संस्थेत कायदा शिकणार्‍या मुलांनी एका मुलाचे रॅगिंग केले त्यामुळे त्या मुलाने आत्महत्या केली. त्या मुलाचे वडील पोलीस खात्यात नोकरी करत होते. त्या मुलाच्या पाठीवर ‘माझे वडील पोलीस आहेत आणि ते गैरमार्गाने पैसे मिळवतात’ अशी पाटी लिहुन त्याला सगळीकडे हिंडवण्यात आले त्यामुळे त्याने आत्महत्या केली. हे सर्व धक्कादायक होते. पण यातून बरेच प्रश्नही निर्माण होतात.