प्रकाशन दिनांक :- 04/04/2004

विज्ञान आणि शास्त्रज्ञांसाठी अद्यापही आव्हान असलेले अनेक भौगोलिक चमत्कार आजही अस्तित्वात आहेत. अटलांटिक महासागरातील बर्म्युडा ट्रँगल हे असेच एक रहस्य आहे. अटलांटिक महासागरात असलेल्या या त्रिकोणी प्रदेशात कोणतीही वस्तू गडप होते.

गिर्यारोहण हा साहसी क्रीडाप्रकार आहे की नाही याबद्दल जगभर जरी वाद सुरु आहे. मात्र निसर्गातील प्रतिकुलतेशी गिर्यारोहणात झुंजल्याशिवाय कोणत्याही शिखर किंवा सुळक्याचा माथा सर करताच येत नाही या वस्तुस्थितीबाबत मात्र कोणाचेही दुमत नक्कीच नाही.

१७ जानेवारी १९२६ रोजी सर क्लाईड वॉल्कॉट यांचा जन्म झाला. वेस्ट इंडीजकडून एकाच काळात खेळलेल्या आणि अखिल क्रिकेटविश्वात थ्री डब्ल्यूज म्हणून विख्यात झालेल्या तिडीमधील हे एक. फ्रँक वॉरेल आणि एवर्टन विक्स हे उरलेले दोघे.

पिकांमध्ये बदल करणे, पीक पद्धतीत बदल करणे, नगदीच्या इतर पिकांचा विचार करणे, उत्पादक आणि विक्रेता या दोन्ही भूमिका स्वत: करून पाहण्याचा प्रयत्न करणे, यावर कधी विचारच झाला नाही. शेवटी कष्ट म्हणजे केवळ ढोर मेहनत नसते. कष्टाच्या व्याख्येत मेहनतीच्या जोडीला बुद्धीची, कल्पकतेची जोड असतेच.

1.एक लिंबू घ्या अर्धे कापा. त्यातील बिया काढून टाका....लिंबू मिक्सर मधून ग्राइंड करून घ्या...
एक काकडी घ्या आणी कट करा...मिक्सर मधून ग्राइंड करा....लिंबू आणि काकडी ची पेस्ट मिक्स करा....केस थोडे ओले करा....केसांना ही पेस्ट लावा...सगळीकडे लावा मुळांना....केसांना वरून..10 मिनिटे ठेवा नंतर फक्त पाण्याने धुवा

केस ड्राय असतील तर काकडीचे प्रमाण थोडे जास्ती घ्या. जर केस तेलकट असतील तर लिंबाचे प्रमाण वाढवा...केस नॉर्मल असतील तर वरती सांगितलेले प्रमाण योग्य आहे

2. रिठा आवळा आणि शिकेकाई प्रत्येकी 100 ग्राम आणा....जिथे आयुर्वेदिक गोष्टी मिळतात अश्या दुकानातून मिळतील.....त्यात 2 लिटर पाणी मिक्स करा आणि रात्रभर भिजवा....सकाळी 11 किंवा 12 वाजे पर्यंत भिजू द्या.....नंतर पावभाजीचे स्मॅशर घ्या स्मॅश करा....रिठा मध्ये बिया असतील त्या टाकू नका त्या ही पाण्यात राहू देत

नंतर पातेले गॅस वर ठेवा....पाणी पूर्ण बॉईल होऊ द्या....बॉईल होताना वरती फेस येईल.....तो रिठ्या मुळे येतो....नीट बॉईल झाले की गॅस बंद करा....परत पावभाजीचे स्मॅशर घ्या आणि नीट स्मॅश करा....थोडे थंड होऊ द्या....प्लास्टिकचे मोठे गाळणे घ्या.....हे मिश्रण 2 वेळा गाळ.... कोणत्याही बाटलीत भरा....हे 2 महिने टिकते...हा उत्तम शाम्पू आहे आठवड्यातून 2 वेळा याने केस धुवा....केसांचे गळणेही कमी होईल आणि केस वाढू लागतील

3. एक कप पाणी घ्या त्यात दोन चमचे गहू, एक चमचा मेथी दाणे, 2 चमचे त्रिफळा चूर्ण( जर त्रिफळा चूर्ण नाही मिळाले तर त्रिफळा टॅबलेट मिळतात मार्केट मध्ये त्याची पावडर करून वापरू शकता. त्यात 20 ग्राम रिठा टाका जास्ती बनवायचे असेल तर हे प्रमाण वाढवू शकतात
हे सगळे पाण्यात नीट मिक्स करा....झाकून ठेवा रात्र भर भिजवा.....सकाळी गाळून घ्या....बाटलीत भरा..…शाम्पू तयार आहे....आठवड्यातून 2 वेळा वापरा..... हेअर फॉल थांबतो केसही वाढू लागतात

4. पाणी बेकिंग सोडा आणि व्हाइट व्हिनेगर चा शाम्पू
बेकिंग सोडा आणी पाणी 1:3 ratio मध्ये घ्या....काचेचे बाउल घ्या नीट मिक्स करा हे मिश्रण केस थोडे ओले करून apply करा....मुळांशी केसांना वरून सगळी कडे लावा मसाज करा 2 ते 3 मिनिटे आणि गरम पाण्याने धुवा. मसाज हलका करा.

नंतर व्हाइट व्हिनेगर आणि पाणी 1:4 प्रमाणात घ्या व मिक्स करा. धुतलेल्या केसांवरून पाणी नीट जाऊ द्या नंतर व्हाइट व्हिनेगर व पाणी याचे मिश्रण केसांना लावा 4-5 मिनिटे ठेवा व गरम पाण्याने वॉश करा
ह्या शाम्पू ने केस वाढू लागतील आणि शाईन ही करतील....

-- `आरोग्यदूत' WhatsApp ग्रुपवरुन

आपल्या देशात ६०-७० वर्षापूर्वी रेडिओ, फ्रीज, टीव्ही, मोटार, फोन या चैनीच्या वस्तू म्हणून पहिल्या व वापरल्या जात होत्या. तसेच ज्याच्या घरात या वस्तू आहेत हे ते स्टेटस्चा भाग समजायचे. त्याकाळी काही तातडीचे काम किंवा निरोप हा तारायंत्राद्वारे पाठविला जात असे परंतू विज्ञान व तंत्रज्ञातील नवनवीन शोधामुळे फोन सेवेत अमुलाग्र बदल होत जाऊन सारेजग माणूस मुठीत ठेवण्याची स्वप्ने बघू लागला. वैज्ञानिक व तांत्रिक बाळावर माणूस अंतराळात ट्रीपला जाण्याची स्वप्ने बघत आहे.

विहीर, ओहोळ, नदी, झरे ही पाण्याची महत्त्वाची उगमस्थाने होत. या प्रत्येक उगमस्थानातील पाण्याचे गुणधर्म वेगवेगळे असतात. कठीण, मृदू, खनिजयुक्त पाणी हे पाण्याचे काही रासायनिक गुणधर्म आहेत. पाण्यात साबणाला कमी फेस नाही तर ‘कठीण पाणी’ आणि भरपूर फेस आला तर ‘मृदू पाणी’ होय.

‘‘केवळ पैसा कमावण्यासाठी स्पर्धेत सहभागी होऊ नका. गाडी आणि बंगल्याच्या मागे धावण्यापेक्षा कलेच्या मागे धावलात तर सगळं ऐश्वर्य तुमच्या मागे आपोआपच धावत येईल’’ हा एका सुप्रसिध्द संगीतकाराने स्पर्धकांना दिलेला सल्ला अत्यंत गांभीर्याने घेण्याची वेळ आलेली आहे. थोडेही कष्ट न करता ‘एका रात्रीत हीरो’ बनण्यासाठी प्रयत्न करण्याऐवजी ’या जगात यशस्वी होण्यासाठी शॉर्टकट्‌स नसतात’ हा विचार रक्तात भिनवून व ’डिग्निटी ऑफ लेबर’ची खिल्ली न उडवता ऐन उमेदीच्या वयात रात्रंदिवस कष्ट करून अफाट यश प्राप्त करण्यासाठी जर आपल्या देशातील तरुणाईने प्रयत्नांची पराकाष्ठा केली तर भारताला अवघ्या विश्वावर राज्य गाजविण्यासाठी वेळ लागणार नाही!

निष्पाप निरागस कोणतेही व्यसन नसणारे बालक व किशोरवयीन मुलांना कर्करोग का व्हावा, त्यांना कोणते कर्करोग होतात असे प्रश्न मनात येतात. बहुधा लहान मुलांना रेटिनोब्लास्टोमा हा डोळ्याचा न्युरोब्लॉस्टोमा हा मेंदूचा विल्म ट्युमर हा किडनीचा, अस्थित होणारा ऑस्टिओब्लास्टोमा हा हाडाचा, लुकिमिया आमि लिंफोमा हा लिंफ उतीतील पेशींचा कर्करोग होतो.

भारतीय रेल्वेत संगणकीकरणाने विलक्षण क्रांती घडवून आणलेली आहे. ही प्रगती गेल्या २० ते २५ वर्षांतील असून, रोज ४००० पेक्षा जास्त जागांवरून १५ ते २० लाख तिकिटांचं भारत भरातील ५ ते ६ हजारांपेक्षा जास्त गाड्यांचं आरक्षण केलं जातं. आता 'इ' रिझर्व्हेशनमुळे तर हजारो तिकिटं खिडकीशी न जाता आरक्षित करण्याची सोय आहे.

रेल्वेच्या या विभागाला पॅसेंजर रिझर्व्हेशन सिस्टम (पी.आर.एस.) म्हणतात. याकरता लागणारं सॉफ्टवेअर 'क्रिस' (सी.आर.आय.एस.) पद्धतीचं असून, याकरता भारतभर पाच डाटा सेंटर्स (दिल्ली, कलकत्ता, मुंबई, चेन्नई, सिकंदराबाद) आहेत. त्यांचे सगळे सर्व्हर्स एकमेकांशी जोडलेले आहेत. त्यामुळे भारतभरातून कुठूनही कुठल्याही विभागातील गाडीच्या तिकिटाचं आरक्षण मिळतं. याकरता रेल्वेचे १० विभाग केलेले आहेत. ही भारतीय रेल्वेची सर्वांत अद्ययावत संगणकीकरणप्रणाली असून, त्यासाठी भारतीय रेल्वेला २००९ सालातील 'वेबरत्न प्लॅटिनम आयकॉन अॅवॉर्ड' मिळालेलं आहे; तसंच १९९९ सालात 'कॉम्प्युटर सोसायटी ऑफ इंडिया' यांचं 'बेस्ट आयटी यूजेस'बद्दल बक्षीस मिळालेलं आहे.

क्रिस प्रणाली अंतर्गत जवळजवळ ३५ विभागांकरता सॉफ्टवेअर्स वापरलेली आहेत. त्यामुळे तिकीटआरक्षण, तिकिटावर दिसणाऱ्या सर्व बाबी, गाड्यांचं टाईम टेबल, गाडी कुठे आहे, इंजिनं, मालगाडीचे डबे, यार्ड्स, प्रत्येक डब्यावरील प्रवाशांच्या नावांचे चार्ट्स, तिकिटांचं कॅन्सलेशन, वेट लिस्ट व रोज प्रत्येक टर्मिनलला जमणारे पैसे, अशा अनेक गोष्टींची माहिती संगणकावर मिळू शकते SATSANG Software रेल्वे टाईम टेबल व गाडीची येण्याची जाण्याची वेळ या करता वापरलं जातं. 'इंटिग्रेटेड मल्टिप्लाय ट्रेन पॅसेंजर रिझर्व्हेशन सिस्टम' (आय.एम.टी.पी.आर.एस.) द्वारे आता मोबाईल क्रमांकाचा उपयोग करून प्रवाशांना ते प्रतीक्षा यादीत आहेत किंवा त्यांचं तिकीट नक्की झालं आहे हे कळू शकणार आहे, याकरता आता इंटरनेट उघडण्याची गरज पडणार नाही. क्रिस, सी.एम.सी., आय.एम.टी.पी. आर. एस. (concert are based on 3- Tier server client architecture with Mesh Type Topology) या अद्ययावततेमुळे जास्तीत जास्त प्रमाणात पारदर्शकता आणली गेलेली आहे. सर्वसाधारण प्रवाशाला कळू शकेल अशा सुधारणा रोजच्या रोज केल्या जात आहेत. या यंत्रणेत अकस्मात बिघाड होऊ नये म्हणून 'स्ट्रक्चरल डिझास्टर मॅनेजमेंट पॉलिसी' अर्थात 'रचनात्मक आपत्कालीन व्यवस्थापन धोरण' अमलात आणलेलं असून, फिजिकल डिझास्टर अर्थात शारीरिक आपत्तीपासूनही संरक्षण देण्याची यंत्रणा आहे. १०० टक्के सुरक्षित यंत्रणेकरता ज्या काही त्रुटी आहेत त्यावर मात करण्याचे प्रयत्न चालूच आहेत. या क्रांतीमुळे रांगेत उभं राहून तिकिटं काढण्याचा जुना कंटाळवाणा प्रघात आता इतिहासजमा झाला आहे.

-डॉ. अविनाश वैद्य