(User Level: User is not logged in.)

लेखसंग्रह

वेगवेगळ्या विषयांवरील लेख आपण या ठिकाणी वाचू शकाल

Sort By:

This articles are displayed in the order of publishing date
This articles are displayed in the order of modification date
The Articles are displayed in the order of publishing date. Oldest first.
The Articles are displayed in ascending order of title
The Articles are displayed in descending order of title
पोर्टलवरील नव्यांसोबत जुने लेखही वाचकांना दिसावेत यासाठी खालील यादी Random पद्धतीने आहे. विशिष्ट क्रमामध्ये यादी हवी असल्यास वरीलपैकी Radio Button क्लिक करा.
  • एका बेटावरचे बलाढ्य कासव

    कासवांचे पृथ्वीतलावर २२ कोटी वर्षांपासून वास्तव्य आहे. म्हणजे कासव हे सरडे, साप किंवा मगरी या प्राण्यांपेक्षा पुरातन प्राणी आहे.

      January 16, 2025


  • भारताची इंधन सुरक्षा : नवीन सरकार पुढचे एक मोठे आव्हान

    नवीन सरकार निवडून आले तरी ते काम 30 मे च्या आधी सुरुवात करण्याची शक्यता नाही. अश्या 80 दिवसा हून जास्त लांबलचक निवडणूक प्रक्रियेमुळे एक महत्त्वाचा निर्णय जो अडकुन राहिला आहे तेल आयातीचा. डोनाल्ड ट्रम्प यांनी १ मे पासुन इराणकडुन कोणीही तेल विकत घेउ नये असे निर्बंध लादले आहेत. इराणकडून कच्च्या तेलाची सर्वाधिक आयात चीन आणि भारत करतो. अमेरिकेच्या घोषणेनंतर आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाचे भाव 74.38 डॉलर प्रतिबॅरल एवढे वधारले . नोव्हेंबरनंतरचा हा सर्वोच्च भाव आहे. ही दरवाढ 85 डॉलर प्रतिबॅरलपर्यंत पोहोचू शकते.

      May 25, 2019


  • हृदयविकाराचा त्रास जडलेल्या लोकांनी काय खावं ?

    हृदय स्नायूंचं बनलेलं आहे. त्या स्नायूंचं वैद्यकीय नाव आहे ‘मायोकारबीयम’. हे स्नायू सतत आकुंचन पावत असतात. ‘कॉरोनरी आर्टरीज’ नावाच्या दोन शुद्ध रक्तवाहिन्या आणि त्यांच्या असंख्य शाखा तसंच उपशाखा यांच्यामधून हृदयाच्या स्नायूंना भरपूर रक्तपुरवठा सतत होत असतो. हृदयाला चांगला रक्तपुरवठा होण्यासाठी पौष्टिक पण संतुलित आहार रोजच्या खाण्यात आला पाहिजे.

    कोलेस्टेरॉल कोलेस्टेरॉल मेणासारखा मऊ पण रक्तात न मिसळणारा पदार्थ असतो. ७० टक्के कोलेस्टेरॉलची निर्मिती यकृतात होते. तर २५ ते ३० टक्के कोलेस्टेरॉल आहारातून मिळतं. कोलेस्टेरॉल हे दोन प्रकारच असतं.

    एचडीएल : हाय डेन्सिटी लायपोप्रोटीन. या कोलेस्टेरॉलचा दर्जा शरीरासाठी चांगला असतो.

    एलडीएल : लो डेन्सिटी लायपोप्रोटीन. वाईट प्रकारचं कोलेस्टेरॉल म्हणून ‘एलडीएल’ओळखलं जातं. यामुळे धमनी काठिण्य नावाचा हृदयरोग जडतो. आहारात फायबरचं प्रमाण (तंतुमय भाज्या, फळं तसंच नाचणी, ज्वारी, बाजरी यांसारखी तृणधान्यं) जास्त असल्यास एचडीएल या चांगल्या कोलेस्टेरॉलचं प्रमाण वाढतं आणि एलडीएल या वाईट कोलेस्टेरॉलचं प्रमाण आपसूकच घटतं.

    तेल आहारात वापरात असलेलं तेल हे दोन प्रकारचं असतं. सॅच्युरेटेड सॅच्युरेटेड फॅटच्या अतिसेवनाने (लोणी, डालडा, साय इ.) रक्तातील कोलेस्टेरॉलचं प्रमाण वाढतं. हे प्रमाण हृदयविकाराला आमंत्रण देतं.

    अनसॅच्युरेटेड पुन्हा अनसॅच्युरेटेड तेलात दोन प्रकार असतात. *पीयूएफए *पॉलिअनसॅच्युरेटेड फॅटी अॅेसिड. म्हणजे पुफ्फा. *एमयूएफए * मोनो अनसॅच्युरेटेड फॅटी अॅमसिड. अर्थात मुफ्फा.

    पुफ्फा हे रक्तातील चांगल्या आणि वाईट या दोन्ही कोलेस्टेरॉलचं प्रमाण कमी करतं. ‘पुफ्फा’ असलेल्या ओमगा ३ आणि ओमेगा ६ या फॅटी अॅयसिडच्या सेवनाने हृदयाभिसरण उत्तम होतं. पण शरीरात त्याची निर्मिती होत नसल्यामुळे आहाराद्वारे ते घेणं उत्तम. उदा. भोपळयाच्या बिया, अळशी, मका, सनफ्लॉवर तेल, करडई तेल.

    पीयूएफए या प्रकारातील ते जास्त तापलं तर त्यातील पोषक घटक नष्ट होतात. नवीन संशोधनानुसार असं आढळून आलं आहे की, फक्त आणि बराच काळ पुफ्फा असलेलं तेल वापरल्यास वाईट कोलेस्टेरॉलसोबत चांगलं कोलेस्टेरॉलही कमी होतं. म्हणून आहारात फक्त पुफ्फा तेल न वापरता त्यात मुफ्फा असलेलं तेल मिक्स करून वापरावं. मुफ्फा या प्रकारचं तेल हे रक्तातील वाईट आणि हानिकारक असं एलडीएल कोलेस्टेरॉलचं प्रमाण कमी करतं. इतकंच नव्हे तर ते रक्तातील चांगल्या कोलेस्टेरॉलचं प्रमाण वाढवण्यास मदत करतं.

    उदा. बदाम-आक्रोड, शेंगदाणा तेल, ऑलिव्ह तेल, मोहरीचं तेल, राईसब्रॅन तेल, कनोला तेल (मक्याचं तेल)
    ऑलिव्ह ऑईल हे चांगलं असलं तरी त्याचा स्मोकिंग पॉइंट कमी असतो. म्हणजे ते जास्त तापलं तर त्यातील पोषण मूल्य कमी होतातं. त्यामुळे या तेलाचा वापर आहारात कच्चाच करावा. म्हणजे पदार्थ तयार झाल्यावर वरून दोन ते तीन थेंब ऑलिव्ह ऑईल वापल्यास हरकत नाही.

    संजीव वेलणकर पुणे.
    ९४२२३०१७३३
    संदर्भ:- इंटरनेट/ प्रहार

      January 18, 2017


  • एक नाटकवेडी मुलगी – (संपदा जोगळेकर – कुलकर्णी)

    मी ठाण्यात जन्मले हे माझं अहोभाग्य. कारण मला कलाकार न होण्याला एकही कारण ठाण्याकडे नव्हतं, उलट ही कलावंत कशी होत नाही हे पाहणारेच अवतीभवती होते. कथ्थक नृत्यगुरू डॉ. राजकुमार केतकर. अगदी हाकेच्या अंतरावर यांचे नृत्यवर्ग. गडकरी रंगायतनसारखी वास्तू दोन मिनिटांच्या अंतरावर आणि कलासरगम, मित्रसहयोग यांसारख्या नाट्यसंस्था संधी द्यायला उत्सुक.

      September 30, 2022


  • आजीबाईंची शाळा

    आजीबाईंची शाळा

    या शाळेत नाव दाखल करायचं असेल तर तुमचं वय किमान ६० वर्षं असायला हवं बरं का.. ही भारतातली पहिलीच आजीबाईंसाठीची शाळा आहे. ही शाळा पुण्यासारख्या मोठ्या शहरात नाही, तर आहे एका लहानशा खेडेगावात. या नावाचं गावही तुम्ही कधी ऐकलं नसेल.

      August 16, 2017


  • भुतान : भारताचा सच्चा मित्र

    भौगोलिकदृष्ट्या भूतान हा चारही बाजूंनी भूप्रदेशांनी वेढलेला देश आहे. भारत आणि चीनमधील “बफर झोन’  हा देश आहे. हा देश भारताचा सच्चा मित्र आहे. ही मैत्री टिकविणे आणि अधिक मजबूत करणे आपल्यासाठी हितकारक आहे. प्रादेशिक आणि जागतिक स्तरावर भूतानने भारताला नेहमीच पाठिंबा दिला आहे. भूतानला आपल्याकडे ओढण्याचा चीनचा डाव लक्षात घेऊन भारताने या देशाबरोबरील संबंध मैत्रीपूर्ण राहतील असे धोरण ठेवले पाहिजे.

      August 21, 2019


  • श्री शिवभुजंग स्तोत्रम् – २

    अनाद्यंतमाद्यं परं तत्त्वमर्थं
    चिदाकारमेकं तुरीयं त्वमेयम् |
    हरिब्रह्ममृग्यं परब्रह्मरूपं
    मनोवागतीतं महःशैवमीडे ‖ २ ‖

    कैलासनाथ भगवान शंकरांच्या या नितांत रमणीय स्तोत्रात त्यांच्या दिव्य स्वरूपाचे वर्णन करताना भगवान शंकराचार्य स्वामी महाराज म्हणतात,
    अनाद्यंतम्- जे अनादि तत्त्व आहे. जे अनंत आहे. अर्थात ना ज्यांना आदी आहे ना अंत आहे. जे आहेतच आहेत. परम सनातन शाश्वत आहेत.
    आद्यं - जे अनंत कोटी ब्रह्मांडाचे प्रथम तत्व आहेत. आदि तत्व आहेत.
    परं तत्त्वम् - जे सर्वश्रेष्ठ तत्त्व आहे. अंतिम सत्ता आहेत.
    अर्थं- जे खऱ्या अर्थाने प्राप्त करावी अशा प्रकारचे तत्व आहे. मिळवण्याचे अंतिम स्थान आहे. जीवाने शरण जाण्याचे परमश्रेष्ठ स्थान आहेत.
    चिदाकारम्- ज्यांचे स्वरूप म्हणजेच काही चैतन्याचे प्रगटीकरण आहे. निर्गुण निराकार चैतन्याचा सगुण साकार अविष्कार आहेत.
    एकं - ज्यांच्या समान अन्य कोणीही नाही. एकमेवाद्वितीय. अतुलनीय.
    तुरीयं - तीन गुणांच्या अतीत असणारी चौथी समाधी अवस्था असणारे. सदैव त्याच अवस्थेत स्थिर असणारे.
    त्वमेयम् -मेय म्हणजे मोजमाप. अमेय म्हणजे याचे मोजमाप करताच येत नाही असे. अपरंपार. अमर्याद.
    हरिब्रह्ममृग्यं- हरी म्हणजे भगवान विष्णू आणि ब्रह्म म्हणजे ब्रह्मदेव यांच्याद्वारे मृग्य म्हणजे त्यांच्या स्वरूपाचा शोध घेतला जातो असे.
    पुराणकथेनुसार ज्यावेळी भगवान शंकर ज्योतिर्लिंग स्वरूपात प्रगट होतात त्यावेळी भगवान विष्णू कासवरूपात खाली तर भगवान ब्रह्मदेव हंसरूपात वर त्यांचा शोध घेतात. पण त्या दोघांनाही यांच्या स्वरूपाचा अंतपार लागत नाही.
    परब्रह्मरूपं- परब्रह्मस्वरूप असणारे.
    मनोवागतीतं- मन आणि वाइनच्या आतीत असणाऱ्या, महःशैवमीडे - भगवान शंकराची मी स्तुती करतो.

    -- प्रा. स्वानंद गजानन पुंड

      June 11, 2020


  • प्रतिकूलतेला प्रतिसाद

    एक तरुण लहानपणापासून मातीशी खेळण्यात मश्गुल असायचा. तो संवेदनशील, रागीट पण हुशार होता. काम करताना उपमर्द झाला तर तो तात्काळ प्रतिक्रिया द्यायचा आणि इतरांना अशावेळी हातभर दूर ठेवायचा. एके दिवशी संतप्त होऊन आणि चेहेऱ्यावर स्पष्ट दिसेल असा ताण घेऊन तो त्याच्या मित्राकडे गेला- कारण होतं वरिष्ठांचे त्याच्याशी असंवेदनशील वागणे ! हा मित्र त्याचा प्रशिक्षक होता.

      November 14, 2022


  • शिवाष्टकम् स्तोत्र

    भगवान शंकराच्या स्तुतीसाठी अनेक अष्टकांची रचना झाली आहे. शिवाष्टक, लिंगाष्टक, रुद्राष्टक, बिल्वाष्टक अशा नावांनी ती प्रसिद्ध आहेत, ज्यामध्ये शिवाष्टकाला विशेष महत्त्व आहे. शिवाष्टकांची संख्याही कमी नाही. श्रीमद् शंकराचार्यांनी शंकराच्या स्तुतीपर हे भावपूर्ण रसाळ स्तोत्र भुजंगप्रयात (गण- यययय) वृत्तात रचले आहे. शिवाच्या प्रिय शिवाष्टकम् स्तोत्राचे पठण आणि श्रवण केल्याने माणसाची प्रत्येक वाईट परिस्थितीतून लवकर सुटका होते. शिवाची ही स्तुती श्रावण महिन्यात केल्याने दुर्भागी व्यक्तीलाही भाग्यवान बनवते, अशी भाविकांची श्रद्धा आहे.

      February 15, 2024


  • नाट्य-चित्र कानोसा – कोकणस्थ

    अलिकडे चांगल्या मराठी विषयांच्या चित्रपटांची निर्मिती होय, सर्वार्थाने आधुनिक तंत्राचा वापर जरुन प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवण्याचा प्रयत्न अनेकनिर्माते आणि प्रॉडक्शन हाऊसेस करत असताना, दुसरीकडे प्रेक्षक ही मराठी चित्रपट पहाण्यासाठी थिएटर्सकडे आकृष्ट होताना दिसत आहेत तात्पर्य, चांगल्या मार्केटिंगचा परिणाम आता मराठी बॉक्स ऑफिस वर पहायला मिळतो आहे.

      May 20, 2013