नॉस्टॅल्जिया

१९५० चे दशक: ‘व्हॅम्प’ संकल्पना आणि पाश्चात्त्य नृत्याची पायाभरणी

Category:

 

१९५० च्या दशकातील भारतीय सिनेमा हा सामाजिक जाणिवा, स्वातंत्र्यसोहळ्यानंतरचा नवा भारत आणि कौटुंबिक मूल्यांवर आधारित होता. या काळात चित्रपटातील मुख्य अभिनेत्री (Heroine) ही अतिशय सुसंस्कृत, सोशिक, पारंपरिक साडी किंवा सलवार-कमीज नेसणारी आणि भारतीय सती-सावित्रीच्या प्रतिमेत बसणारी असायची. साहजिकच, अशा नायिकेला पडद्यावर मादक हालचाली करणे, पाश्चात्त्य शैलीत नाचणे किंवा क्लबमध्ये जाऊन मद्यधुंद गाणी गाणे पूर्णपणे वर्ज्य होते. या सामाजिक चौकटीतूनच बॉलिवूडमध्ये एका नव्या पात्राचा जन्म झाला, ज्याला ‘व्हॅम्प’ (Vamp) किंवा ‘खलनायिका/नर्तिका’ म्हटले गेले.

  August 6, 2026


नॉस्टॅल्जिया

हिंदी चित्रपटसृष्टीतील ‘आयटम साँग्स’

Category:

 

हिंदी चित्रपटसृष्टीत (बॉलिवूड) ‘आयटम साँग’ हा केवळ गाण्याचा एक प्रकार नसून तो संपूर्ण भारतीय सिनेमाचा एक अत्यंत महत्त्वाचा, मनोरंजक, ग्लॅमरस आणि व्यावसायिकदृष्ट्या सर्वाधिक यशस्वी मानला गेलेला भाग आहे. तांत्रिक किंवा ढोबळ भाषेत सांगायचे तर, ‘आयटम साँग’ म्हणजे चित्रपटाच्या मुख्य कथानकाशी थेट किंवा कोणताही संबंध नसलेले, एक अतिशय वेगवान, तालबद्ध, आकर्षक आणि नृत्याभिमुख गाणे असते. हे गाणे प्रामुख्याने प्रेक्षकांना चित्रपटगृहाकडे आकर्षित करण्यासाठी, बॉक्स ऑफिसवर तिकिटांची विक्री वाढवण्यासाठी आणि चित्रपटाच्या जोरदार प्रसिद्धीसाठी (Promotion) एक हुकमी एक्का म्हणून वापरले जाते.

  August 5, 2026


वाहतो ही दुर्वांची जुडी वैचारिक मराठी नाटक
मराठी नाटक

वाहतो ही दुर्वांची जुडी वैचारिक मराठी नाटक

Category:

 

बाळ कोल्हटकर यांचे लिखाण आणि निवेदिता सराफ, जयंत सावरकर, संतोष मयेकर आणि सुबोध भावे यांचा अभिनय असलेले उत्तम नाटक

  August 4, 2026


बाबला : भारतीय ‘डिस्को दांडिया’चे जनक
नॉस्टॅल्जिया

बाबला : भारतीय ‘डिस्को दांडिया’चे जनक

Category:

 

‘बाबला ऑर्केस्ट्रा’ने लाईव्ह परफॉर्मन्स, फ्युजन म्युझिक, पारंपरिक संगीताला आधुनिक रूप देण्याच्या आणि स्वतंत्र संगीताच्या (Non-film music) क्षेत्रात निर्माण केलेले स्थान आजही अढळ आणि मार्गदर्शक मानले जाते. आजचे अनेक गरबा किंग, रिदम अरेंजर्स आणि लाईव्ह बँड्स हे बाबला यांनाच आपले आदर्श मानतात. भारतीय चित्रपट संगीताच्या पलीकडे जाऊन जगाला आपल्या तालावर नाचवणारा एक ‘रिदम किंग’ म्हणून बाबला यांचे नाव संगीताच्या इतिहासात नेहमीच सुवर्ण अक्षरांनी लिहिले जाईल.

  August 4, 2026


गीतरामायणाची ७० वर्षे आणि अनमोल आठवणी
पॉडकास्ट

गीतरामायणाची ७० वर्षे आणि अनमोल आठवणी

Category:

 

आकाशवाणीच्या इतिहासातील सर्वात लोकप्रिय कार्यक्रम म्हणजे गीतरामायण. गेल्या पाच पिढ्यांपासून मराठी माणसांच्या मनावर अधिराज्य करणारे महाकाव्य म्हणजे गीतरामायण.. गीतरामायणाला यावर्षी ७० वर्षे पूर्ण झाली.

  July 31, 2026


पाकिस्तानच्या निर्मात्यांचे नंतर काय झाले?
पॉडकास्ट

पाकिस्तानच्या निर्मात्यांचे नंतर काय झाले?

Category:

 

फाळणीनंतर भारत आणि पाकिस्तानचा इतिहास आपण अनेकदा ऐकतो. पण पाकिस्तानची निर्मिती घडवून आणणाऱ्या व्यक्ती, नेते आणि संघटनांचे पुढे काय झाले? ज्यांनी पाकिस्तानच्या निर्मितीसाठी निर्णायक भूमिका बजावली, त्यांना नव्या राष्ट्राने नेमके कसे वागवले?

Time – 52:33

  July 24, 2026


शिक्षण की कौशल्य? महत्वाचं काय?
पॉडकास्ट

शिक्षण की कौशल्य? महत्वाचं काय?

Category:

 

शिक्षण म्हणजे केवळ पाठ्यपुस्तकांतील धडे नव्हे; शिक्षण म्हणजे आयुष्य घडवण्याची, विचारांना दिशा देण्याची आणि माणूस घडवण्याची अखंड प्रक्रिया. अशा या शिक्षणविश्वात आपल्या कार्याचा वेगळा ठसा उमटवणारे, नावीन्यपूर्ण उपक्रमांच्या माध्यमातून हजारो विद्यार्थ्यांच्या आयुष्याला नवी दिशा देणारे आणि आपल्या असामान्य योगदानासाठी राष्ट्रीय पुरस्काराने सन्मानित झालेले आदरणीय श्री. सुरेंद्र दिघे सर आज आपल्या पॉडकास्टमध्ये उपस्थित आहेत. शालेय अभ्यासक्रमाच्या चौकटीपलीकडे जाऊन विद्यार्थ्यांमध्ये संस्कार, सर्जनशीलता, नेतृत्व, सामाजिक जाणीव आणि जीवनमूल्ये रुजवण्यासाठी त्यांनी अनेक प्रेरणादायी उपक्रम राबवले. त्यांच्या शिक्षणाकडे पाहण्याच्या व्यापक दृष्टीकोनामुळे असंख्य विद्यार्थ्यांचे जीवन समृद्ध झाले आहे.

  July 21, 2026


मनोरंजन

मराठी चित्रपटसृष्टीचे ‘महाखलनायक’ निळू फुले : गाजलेले चित्रपट, अजरामर संवाद

Category:

 

मराठी रंगभूमी आणि चित्रपटसृष्टीच्या इतिहासात काही अशी नावे आहेत, ज्यांच्याशिवाय हा इतिहास पूर्णच होऊ शकत नाही. या यादीत सर्वात अग्रस्थानी असणारे एक नाव म्हणजे ‘निळू फुले’. भारदस्त आवाज, डोळ्यांतील तीक्ष्ण भाव, चेहऱ्यावरील हुशार आणि धूर्त हावभाव आणि संवादफेकीची अफाट शैली यांच्या जोरावर निळू भाऊंनी तब्बल चार दशके मराठी प्रेक्षकांच्या मनावर राज्य केले. त्यांनी पडद्यावर साकारलेल्या खलनायकी भूमिका इतक्या जिवंत असायच्या की, चित्रपटगृहात बसलेला प्रेक्षक त्यांचा तिरस्कार करू लागायचा. हाच त्यांच्या अभिनयाचा सर्वात मोठा विजय होता.

  July 19, 2026