संस्कारा प्रमाणे

ID: 100727

समान बल ते असतां समोर, टक्कर त्याची होई सबळ दुर्बल याचा संघर्ष, टळत नेहमी जाई….१, मर्दूमकीचा विचार ठेवूनी, मैदानी उतरी त्याच स्थरावर सारे घडते, मुरले जे शरिरी….२, ज्ञानी लढतो ज्ञानी जनाशी, वाद-विवाद करूनी हात घाईची [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 27-M-Kavita C-डॉ. भगवान नागापूरकर oldsite

(PID -100727)

pd - April 18, 2017

md - March 27, 2026

Status - publish

संस्कारा प्रमाणे

ID: 104390

समान बल ते असतां समोर, टक्कर त्याची होई सबळ दुर्बल याचा संघर्ष, टळत नेहमी जाई….१, मर्दूमकीचा विचार ठेवूनी, मैदानी उतरी त्याच स्थरावर सारे घडते, मुरले जे शरिरी….२, ज्ञानी लढतो ज्ञानी जनाशी, वाद-विवाद करूनी हात घाईची [...]

Category: कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

Tags: 27-M-Kavita C-डॉ. भगवान नागापूरकर oldsite

(PID -104390)

pd - August 17, 2020

md - March 27, 2026

Status - publish

संस्कारांची जपणूक

ID: 52139

रमाबाईंना हुरहूर लागली होती.. असं काय घडलं आहे.. आज माझी दोन्ही लेकरं न सांगता, नमस्कार न करता गेले आहेत.. असंख्य विचार मनात येत होते. पण त्यांनी ठरवले होते की, आज डोळ्यातून पाण्याचा थेंब काढायचा नाही. त्या पुढील कामासाठी वळल्या इतक्यात संदीपचा फोन आला, ‘आई, आम्हां दोघांनाही कंपनीच्या कामानिमित्त बाहेर जावं लागत आहे, तेव्हा तू तुझी बॅग भरून ठेव. [...]

Category: कथा साहित्य - ललित

Tags: 02-M-01 C-व्यास क्रिएशन्स oldsite

(PID -52139)

pd - March 29, 2023

md - March 28, 2026

Status - publish

संस्कारांची टोपी…

ID: 25079

समाज नेहमीच संस्कारांची टोपी फक्त स्रीयांच्याच डोक्यावर ठेवत आला आणि पुरुषांना मोकाट सोडत आला आता ती टोपी पुरुषांच्याही डोक्यावर ठेवायला हवी ! तरच समाजातील बलात्कार आणि स्त्रियांवरील अत्याचार कमी होतील आपणही संस्काराची टोपी आपल्या डोक्यावर स्वत: ठेवून घेऊया ! [...]

Category: कथा साहित्य - ललित

Tags: C-निलेश बामणे L-Library oldsite

(PID -25079)

pd - August 19, 2017

md - April 9, 2026

Status - publish

संस्कारांच्या भिंती

ID: 122807

कथा म्हटलं की त्यात 'नायक' आला आणि 'नायक' नेहमी शुर,पराक्रमी वगैरे असायचाच. मग तो परंपरागत महाकाव्यांचा नायक असू दे किंवा आजच्या चित्रपटांचा ! मात्र या दोन्ही नायकांमध्ये बराच फरक असतो. आपल्या प्राचीन महाकाव्यांचे नायक हे अन्यायाविरुद्ध लढणारे असायचे. त्या त्या काळातल्या आसुरी शक्तींविरुद्ध त्यांनी हातात शस्त्रही घेतलं. पण लढणं आणि मारणं एवढाच त्यांच्या शौर्याचा निकष नाही. [...]

Category: अवर्गिकृत

Tags: C-02-A-CTBD c-oldsite C-सौ. राजलक्ष्मी नीतिन देशपांडे

(PID -122807)

pd - November 9, 2023

md - April 1, 2026

Status - publish

संस्कारित जीवन

ID: 122809

भारतीय संस्कृतीनं जीवनाच्या सर्व अंगांचा विचार केला आहे. हा विचार करताना या संस्कृतीचे पाय सदैव जमिनीवर राहिले आणि म्हणूनच 'ब्रह्म सत्यं जगन्मिथ्या' । असा संपूर्ण विरक्तीचा विचार या संस्कृतीनं दिला असला तरी त्या परब्रह्मापर्यंत पोहोचण्यासाठी जीवनाचा, जीवनातल्या सुख-सुविधांचा तिरस्कार तिनं शिकवला नाही. माणसाच्या ऐहिक गरजा, त्या पूर्ण करण्यासाठी लागणारं वैभव या साऱ्यांची तिला जाण आहे व म्हणूनच 'अभ्युदय' आणि 'निःश्रेयस ' असे जीवनाचे दोन्ही भाग तिनं गौरवले आहेत. [...]

Category: अवर्गिकृत

Tags: C-02-A-CTBD c-oldsite C-सौ. राजलक्ष्मी नीतिन देशपांडे

(PID -122809)

pd - October 16, 2023

md - April 1, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा जिवंत ठेवणं आता आपल्या हातात आहे

ID: 62315

मित्रांनो एका महत्वाच्या गोष्टीकडे तुमचे लक्ष वेधायचे आहे भारताची जनगणना आता अंतिम टप्प्यात आली आहे आणि या महिन्यात स्वयंसेवक पुन्हा एकदा तुमच्या कडे येतील तुमची आणि तुमच्या कुटुंबियांची माहिती परत घेतली आणि नोंदवली जाईल. माहिती भरतांना तुमची मातृभाषा जी काही असेल ती तुम्ही लिहाल पण "अवगत असलेल्या भाषा" मध्ये संस्कृत भाषा न विसरता लिहा [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: 25-M-05 C-स्नेहा जैन oldsite

(PID -62315)

pd - February 10, 2011

md - March 25, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा व संस्कृती : भाग – १०/११

ID: 115132

सारांश , आणि निष्कर्ष : आपण शेषराव मोरे यांच्या लेखातील मुद्यांवर, तसेच त्यावरील प्रतिक्रियांबद्दलही चर्चा केली, खंडनमंडन केलें, कांहीं माहिती दिली, कांहीं नवीन मुद्दे मांडले . त्या सर्वाचा सारांश, आणि कांहीं निष्कर्ष, आतां थोडक्यात पाहूं [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A c-oldsite C-सुभाष नाईक oldsite

(PID -115132)

pd - October 13, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा व संस्कृती : भाग – ७/११

ID: 115110

किशोर मांदळे यांच्या प्रतिक्रियेबद्दल : ‘संस्कृतच काय कुठल्याही भाषेचा निषेध करणें हितावह नाहींच’, हें मांदळे यांचें म्हणणें योग्य आहे. मात्र, चक्रधर स्वामी, ज्ञानेश्वर, एकनाथ, तुकोबा यांच्या काळीं मराठी ही जनभाषा बनलेली होती. त्यामुळे, संस्कृतच्या निषेधासाठी [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A c-oldsite C-सुभाष नाईक oldsite

(PID -115110)

pd - October 4, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा व संस्कृती : भाग – ८-ब/११

ID: 115120

‘आजच्या जगात भौतिक व्यवहारासाठी संस्कृतचा कांहींही उपयोग नाहीं’ ( इति शिरवळकर) – हा मुद्दा आपण आधीच हाताळला आहे. आंतरराष्ट्रीत कीर्तीचे ज्येष्ठ विद्वान (कै.) दिनेश माहुलकरांचा अनुभव व त्याचें कथन काय सांगतें, तें आपण पाहिलें आहे. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A c-oldsite C-सुभाष नाईक oldsite

(PID -115120)

pd - October 9, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा व संस्कृती : भाग – ९/११

ID: 115130

संस्कृतचें ऐक्यासाठी योगदान : शेषराव मोरे यांच्या लेखाचें हेंच शीर्षक आहे, त्याअर्थी, तसें योगदान वास्तवात आहे, असें त्यांचें मत असल्याचें स्पष्ट आहे. मी या बाबतीत मोरे यांच्याशी सहमत आहे. गेल्या कांहीं सहस्त्रकांचा भारताचा इतिहास पाहिला [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A c-oldsite C-सुभाष नाईक oldsite

(PID -115130)

pd - October 12, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा व संस्कृती : भाग – (१.ब/११)

ID: 93869

 ‘आर्य प्रचारकांनी लोकसमूहांतील निवडक व्यक्तींना संस्कृत शिकवलें असणार’ ही मांडणीच बरोबर नाहीं. • वैदिक काळापासून संथा देऊन , योग्य पद्धतीनें वेदपठण शिकवत असत, व त्यासाठी तिथें गुरु-शिष्य परंपरा होती. (तशी संथा घेतली नाहीं तर, [...]

Category: लेखसंग्रह वैचारिक लेखन

Tags: 27-M-Vaicharik-A C-सुभाष नाईक oldsite

(PID -93869)

pd - August 25, 2016

md - March 27, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा व संस्कृती : भाग – (२) – (अ) /११

ID: 115080

मोरे यांच्या लेखातील कांहीं statements च्या योग्यायोग्यतेची चर्चा केल्यानंतर, त्या लेखावरील प्रतिक्रियांचा विचार करणेंही आवश्यक आहे. (लोकसत्ता दि. १३ मे, लोकमानस ; १४ मे चा विशेष लेख ; व २० मे आणि २१ मे च्या [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A c-oldsite C-सुभाष नाईक oldsite

(PID -115080)

pd - September 16, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा व संस्कृती : भाग – (२) – (ब) /११

ID: 115082

भाग – (२) – (ब) ईशान्य भारत : निखिल जोशी यांनी ईशान्य भारताचा उल्लेख केलेला आहे. त्यांचा असा समज दिसतो की, या भूभागाशी संस्कृत व संबंधित-संस्कृती यांचा कांहीं संबंध नाहीं. पण प्रत्यक्षात तसें नाहीं. (कदाचित, [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A c-oldsite C-सुभाष नाईक oldsite

(PID -115082)

pd - September 16, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा व संस्कृती : भाग – (३) /११

ID: 115090

संस्कृत भाषेला ‘देववाणी’ कां म्हणत याच्या मागचा इतिहास आपण आधीच पाहिला आहे. तिचें वर्चस्व लादण्यासाठी तसें नांव ठेवलें गेलें नाहीं. ‘देव’ या टोळीची (clan) जी भाषा, तिला ‘देववाणी’ म्हणणें हें अगदी स्वाभाविक आहे. [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A c-oldsite C-सुभाष नाईक oldsite

(PID -115090)

pd - September 25, 2016

md - May 4, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा व संस्कृती : भाग – (४)/११

ID: 115092

सुशिम कांबळे यांच्या प्रतिक्रियेबद्दल : ‘कॉलोनियल-इरा’मधील इंग्रजांची बाजू घेण्याचें मला कांहींच कारण नाहीं. मात्र, इंग्रजांनी मुद्दाम मोजक्या लोकांना(च) इंग्रजी शिकवली, असें म्हणणें बरोबर नाहीं. जे लोक socio-economically एका विशिष्ट, upwardly mobile वर्गात होते (जात कुठलीही [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A c-oldsite C-सुभाष नाईक oldsite

(PID -115092)

pd - September 25, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा व संस्कृती : भाग – ११ – परिशिष्टे

ID: 115142

परिशिष्ट – (१) फुलपाखरू आणि संस्कृत (व इतर भाषा ) [ ‘संस्कृत भाषेचे ऐक्यासाठी योगदान’ या शीर्षकाच्या प्रा.शेषराव मोरे यांच्या लोकसत्तामधील लेखावरील, श्री. किशोर मांदळे यांच्या प्रतिक्रियेतील एक मुद्दा ] ‘संस्कृतमध्ये फुलपाखराला शब्द नाहीं’ असें [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A c-oldsite C-सुभाष नाईक oldsite

(PID -115142)

pd - October 20, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा व संस्कृती : भाग – ६/११

ID: 115096

हेमंत राजोपाध्ये यांच्या प्रतिसादाबद्दल : हा विचारप्रवर्तक लेख आहे. त्यांनी मुख्य मुद्दे समर्थपणें हाताळलेले आहेत, मी basically त्यांच्याशी सहमत आहे. केवळ कांहीं गोष्टींचा थोडासा ऊहापोह. ‘या विषयाची संगोपांग चर्चा होईल अशी अपेक्षा होती’ ( इति [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A c-oldsite C-सुभाष नाईक oldsite

(PID -115096)

pd - September 26, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा व संस्कृती : भाग ५ /११

ID: 115094

माधवी जोशी यांच्या प्रतिक्रियेबद्दल : माधवी जोशी यांच्या मुद्द्यांशी मी basically सहमत आहे. एकदोन गोष्टींचा थोडाफार खुलासा. मॅक्सम्युलरबद्दल आपण आधी पाहिलेंच आहे. मेकॉलेच्या भारतविषयक मतांबद्दल इथें मुद्दाम लिहायची आवश्यकता नाहीं. मेकॉले इंग्लंडला परत गेल्यावर, आपल्या [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A c-oldsite C-सुभाष नाईक oldsite

(PID -115094)

pd - September 26, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish

संस्कृत भाषा व संस्कृती : भाग ८-अ/११

ID: 115118

विवेक शिरवळकर यांच्या प्रतिसादाबद्दल : शिरवळकर यांनी राजोपाध्ये यांच्या कांहीं मुद्द्यांना स्पर्श केलेला आहे. आपण त्यांची चर्चा आधी केलेलीच आहे. पुनरावृत्तीची आवश्यकता नाहीं. ‘संस्कृतमधील बरेंच ज्ञान काळाच्या उदरात लुप्त झालें’ (इति शिरवळकर) – लुप्त झालें, [...]

Category: लेखसंग्रह

Tags: C-31-M-A c-oldsite C-सुभाष नाईक oldsite

(PID -115118)

pd - October 7, 2016

md - April 1, 2026

Status - publish