राष्ट्रकुल क्रीडास्पर्धा तोंडावर आल्या असताना एकीकडे स्पर्धेची तयारी अपेक्षेप्रमाणे झालेली नाही. तर दुसरीकडे रोजरी भ्रष्टाचाराची नवी प्रकरणे बाहेर येत आहेत. अशा परिस्थितीत खेळ, खेळाडू आणि देशाची प्रतिष्ठा याचा विचार कोणीही करत नाही. प्रत्येकाला या स्पर्धेनिमित्त वाहत्या गंगेत हात धुवून घ्यायचे असून स्पर्धा झाल्या नाहीत तरी त्याचा त्यांच्यावर कोणताही परिणाम होणार नाही.

कळत नकळत या मालिकेचे शीर्षक गीत

प्रत्येक व्यक्ती ही कोणत्या न कोणत्या कारणासाठी इतरांवर अबलंबून असते काही वेळा मानसिक दृष्ट्या तर काही इतर कारणांनी.. परस्परावलंबनाची ही जाणीव प्रत्येकाला असणे आवश्यक आहे ..कृतज्ञता यालाच म्हणतात …ही कृतज्ञता ज्यांना समजते ती माणसे कधीच कोणाचा तिरस्कार करत नाहीत ..कधीच व्यसने करत नाहीत ..किवा समाजविघातक कृत्ये करत नाहीत ..उलट अशी माणसे सर्वांच्या विकासासाठी आपली आपला पैसा ..श्रम आणि बुद्धी यांचा वापर करून स्वतचे आणि इतरांचेही जीवन सुखी करण्यासाठी प्रयत्नशील राहतात .. सोप्या भाषेत कृतज्ञता म्हणजे काय हे समजावून सांगितले…

सायली राजाध्यक्ष यांचा WhatsApp वरुन आलेला हा लेख शेअर करत आहे...

कितीही वय वाढलं तरी आई आणि मुलगी हे नातं काही फारसं बदलत नाही. म्हणजे वयाच्या वेगवेगळ्या टप्प्यांवर त्यात वयानुसार बदल होत जातात पण नात्याचा मूळ गाभा तोच राहातो.

लहान असताना आई म्हणजे मुलीचं सर्वस्व असते. ती तिच्यासाठी जगातली सगळ्यात देखणी बाई असते. तिच्यासारखं दिसावं, तिच्यासारखे केस असावेत, तिच्यासारखे कपडे घालावेत असं वाटतं. मला आठवतं, सावनी ३-४ वर्षांची असेल. मी साडी नेसले होते तर ती मला म्हणाली, आई, तू स्नोव्हाईटसारखी दिसते आहेस!

वय वाढत जातं, मुली कॉलेजमध्ये जायला लागल्या की आई त्यांची मैत्रीण होते. अर्थात ही मैत्री हल्ली खूप घट्ट असते. म्हणजे आई-मुलगी एकत्र खरेदीला जातात, पार्लरला जातात. भरपूर गप्पा मारतात. आईलाही मन मोकळं करायला हक्काची मैत्रीण असते. मी तर गोंधळले की मुलींना सल्ला विचारते आणि त्यांनी दिलेला सल्ला डोळे झाकून ऐकते कारण तो खरंच मोकळ्या मनानं दिलेला असतो.

पुढे काही वर्षांनी अशीही वेळ येते की आईनं सांगितलेलं काहीच आवडत नाही. तिनं सांगितलेलं ऐकायचं नसतं. आईबरोबरच्या नात्यात काहीसा कडवटपणा येतो. पण तुम्ही जेव्हा लग्न करून किंवा न करताही स्वतंत्र राहायला लागता तेव्हा आईबद्दलचा जिव्हाळा परत नव्यानं जाणवायला लागतो कारण तुम्ही हलकेच तिच्या भूमिकेत शिरत असता.

नंतर जसजसं वय वाढतं तसतसं हे नातं अधिकाधिक हळूवार व्हायला लागतं. कारण आता मुलगी आईच्या भूमिकेत आणि आई मुलीच्या भूमिकेत जात असते. ती मुलीवर अधिकाधिक विसंबून राहायला लागते. कारण आता ती तिची पालक झालेली असते.

पण!!! हे सगळं असलं तरी आई वयाच्या प्रत्येक टप्प्यावर आपली मुलगी लहान आहे हे विसरलेली नसते!

सोनाली कुलकर्णी सचिन कुंडलकरच्या रेस्टॉरंट या सिनेमात काम करत होती तर तिच्याकडून तुमच्या मनासारखं काम करून घ्या असं तिच्या आईनं सचिनला सांगितलं होतं!

मेधा कुलकर्णी या माझ्या मैत्रिणीची आई ८५ वर्षांची आहे. पण अजूनही तिला मेधाला आपण सांभाळतो असं वाटतं!

आज आम्ही पुण्यात प्रभात रोडला एका अतिशय सुरेख बंगल्यात शुटिंग करत होतो. त्या मावशींच्या लग्नाला ४२ वर्षं झाली आहेत. तर त्या सांगत होत्या की परवा त्यांची आई राहायला आली होती. जेवण झाल्यावर त्या इतर काही आवरत होत्या तर टेबल पुसायचं राहिलंय, लक्षात आहे ना? असं त्यांच्या आईनं विचारलं! त्या म्हणाल्या की माझ्या पोळ्यांच्या कडा पातळ होत नाहीत असं आईला अजूनही वाटतं.

माझी आई माझ्याकडे जेव्हा येते तेव्हा मी स्वैपाक करते तेव्हा आई मला किती मसाला घालतेस किंवा अमुक कमी घाल अशा सूचना करते. आणि किती जास्त स्वैपाक करते असंही. कारण आता आईबाबा दोघेच राहतात आणि त्यांचं जेवणही कमी झालंय, त्यामुळे त्यांचा स्वैपाक अगदी थोडा असतो.
तर एकूण काय की मुलगी कितीही मोठी झाली तरी आई आईपणा गाजवणं सोडत नाही. अर्थात त्यात मीही आलेच!

- सायली राजाध्यक्ष

-- संकलन : शेखर आगासकर
सोशल मिडियातून येणारे चांगले लेख जास्तीत जास्त वाचकांपर्यंत पोहोचवण्यासाठी माझा उपक्रम.

गणेशोत्सव जवळ आलाय...
आजपासून फक्त ४० दिवसांवर

दास रामाचा वाट पाहे "सजणा"
असं कॉन्फिडंटली म्हणणाऱ्यांना आरतीची पुस्तकं द्या..!

"संकष्टी पावावे" म्हणणाऱ्यांना पण आरतीची पुस्तके द्या...
पण,
.
.
दिपकजोशी नमोस्तुते
वाल्यांना वर्षभर सवलतीच्या दरात शुभंकरोती पुस्तक द्या..!

आणि
.
"लव्ह लव्ह" ती विक्राला...

कायेन वाचा "मच्छिन्द्र देवा"...

"दर्शन म्हात्रे" मन 'श्रावण म्हात्रे' मन...

असं कॉन्फिडंटली म्हणणाऱ्यांना तर आरतीची पुस्तकं द्याच द्या..!

आणि...
.
.
.
"दास रामाचा वाट पाहे सजणा"
वरुन आठवलं...
"फळीवर वंदना" आहे तिलाही खाली उतरवली पाहिजे..!

अभिषेकची आणि माझी फारफारतर गेल्या दोन अडीच वर्षांतीलच ओळख असेल. तसं म्हंटले तर हा कालखंड काही फार मोठा मानता येणार नाही. अगदी नेमकं सांगायचे तर २०१८ सालच्या ठाणे हिरानंदानी मॅरेथॉनच्या आसपास आमची जुजबी ओळख झाली असावी. मी नुकतीच गोल्ड जिम जॉईन केली होती. एक शशी दळवी सोडला तर बाकी कोणालाच मी फारसा ओळखत नव्हतो. एकदा

खोबरं हा मालवणी जेवणातला महत्वाचा घटक ... अविभाज्यच... पण अगदि टिपीकल मालवणी तऱ्हा सांगतो... खोबऱ्याच्या. आणि नारळ बागायतदारांच्या...

तस बघायला गेलं तर .. नारळाच्या बागा दोन-तिन प्रकारच्या... एक नदिकाठची.. मळ्यातली...

दुसरी भरडी दगडगोट्याच्या जमिनीतली, तिसरी भरडी..पण डोंगरातल आपवणी पाण्यावरची.. झोळकातली....

यामध्ये साधारण.. बामण , भंडारी आणि वैश्य हे समाज साधारण चविने खाणारे.. म्हणजे बागायतदार...

आता या प्रत्तेक तऱ्हेच्या माडाच्या झाडाचे खोबरे वेगळ्या चविचे... वेगऴ्या टेक्सचर चे.. त्यात ताजे नारळ, कोटार, कुत्रेकोटार., वांझ... हे प्रकार आगळेच.

साधारण माश्याच सार, पिठी, पालेभाजी,गुळचून यासाठी मळ्यातला नारऴ वापरला जातो. तर मटण, भाजणीच्या आमटीसाठी भरडी नारळ... करंजीच्या साठ्यासाठी खास घुडघूडी...

त्यात कढीसाठी काही स्पेशल माडाचे नारळ ... आणि तो बदलला तर कढीची चव बदलते... मग जेवणावर एखादी मालवणी शिवी हमखास....
आता शहाळं कुठल्या माडाचं खायचं त्याचही खास तंत्र.. प्रत्तेक झाडाची चव वेगळी... त्यात तांबड्या माडाची स्पेशल...पण मालक समोर असेल तर तोच सांगणार..आता सिंगापुरी माड झालेत पण शाहाळ्यासाठी ते मस्तच. कुठल्यापेंडीची किती शाहाळी काढायची... नारळ सुद्धा झाडाखालून मालक सांगेल तेच काढायचे.... एक सुंदर तंत्र... शास्त्र. पिढीजात चालत आलेले... त्याच्यात म्हाल पेंड.... आणि धारेची पेंड... हे खासच....

आवयेल... खास मालवणी तेल तांबडया माडाच्या खोबऱ्याच्या रसापासुन तयार केलेले. घरगुती.... पण त्याची क्रूती पण विस्म्रूतीत गेलीय....
तेलासाठी घुडघुडी बारीक करून उन्हात वाळवत घातल्यावर अचुक पुर्ण सुकलेले पण मऊ गोड आणि खाण्यास योग्य अशी कातळी जो ऊचलतो .. तो मात्र खरा दर्दी....

आणि ज्याच्या घरात 2. 4 लिटर खराब खोबर्याचं तेल निघतो तो खरा बागायतदार...

यातही... फक्त नारऴाचा आकार त्यातलं पाणी, रंग.आणि किशी बघून आतल्या खोबर्याविषयी अचुक सांगणारे ज्योतिषी ही याच कुऴातले....

तर असं हे खोबरं पुराण विस्तारभयास्तव आटोपते घेतोय...

बापूर्झा
डॉ. बापू भोगटे....

भैरव राग, हा भारतीय संगीतातील अति प्राचीन रागांपैकी एक राग मानला जातो. पुढे, रागांचे वर्गीकरण करताना, “भैरव” नावाचा “थाट” निर्माण केला आणि त्याच्या आजूबाजूचे राग त्यात सामावून घेतले. खऱ्या अर्थाने “संपूर्ण-संपूर्ण” जातीचा राग आहे आणि यात, “निषाद”,”धैवत” हे दोन स्वर कोमल लागतात तर बाकीचे पाचही स्वर शुद्ध स्वरूपात, या रागात वावरत असतात. वादी स्वर “धैवत” तर संवादी स्वर “रिषभ” आहे.

दुष्काळ…