आमची आजची शिक्षण व्यवस्था दिव्यांगा बद्दल फक्त सहानुभूती निर्माण करते. एक एक अवयव नसलेल्या माणसांचे वेगळे वेगळे प्रश्न आहेत व ते वेगवेगळ्या दृष्टिकोनातून सोडवावे लागतात.प्रतिभा अनेकाकडे असते मग तिला घडविणारे हात मिळाले तर तिची एक आगळी वेगळी प्रतिमा तयार होते. दिव्यांग लोकांमध्येही प्रतिभा असते ती ओळखून त्यांच्यासाठी लागणारी पायाभूत सुविधा आपल्याकडे नाही. या पायाभूत सवलती निर्माण करून अनेक अपंगांना अधिकारी पदावर पोहोचविणारा अवलिया म्हणजे यजुवेंद्र महाजन होय. स्वतःचे घरदार विकून शेती विकून साडेतीनशे अधिकाऱ्यांची फौज निर्माण करणे सोपी गोष्ट नाही. त्यांच्या यशोगाथा मधील मुले आज दिल्लीला दोन्ही डोळे नसलेली अंध जिल्हाधिकारी, कोणी सेल्स टॅक्स ऑफिसर, कोणी जे जे स्कूल ऑफ आर्ट्स मध्ये आहे.दीपस्तंभ फाउंडेशनचे संस्थापक यजुर्वेंद्र महाजन यांचा सामाजिक चांगुलपणा हा नेहमीच एक भाग राहिला आहे. आणि त्यांना जेव्हां हे कळले की श्रीमंत आणि गरीब यांच्यातील शिक्षणाच्या गुणवत्तेमध्ये मोठी तफावत आहे आणि ती बदलायला हवी. भारतात खूप प्रतिभावान लोक आहेत, परंतु त्यापैकी बरेच लोक त्यांच्या क्षमतेपर्यंत पोहोचू शकत नाहीत कारण त्यांच्याकडे चांगल्या शिक्षणासाठी पैसे नाहीत किंवा त्यांना मदत करण्यासाठी समर्थन प्रणाली नाही. ग्रामीण, आदिवासी आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल विद्यार्थ्यांना चांगल्या दर्जाचे शिक्षण देण्याचे स्वप्न घेऊन त्यांनी दीपस्तंभ फाउंडेशन सुरू केले दिव्यांगांसोबत काम करण्याचा त्यांचा विचार नव्हता. सुरुवातीला त्यांना आदिवासी आणि आर्थिक दुर्बलांसोबत काम करायचे होते.

दिव्यांगांसोबत काम करण्याची प्रेरणा एका मुलीकडून मिळाली जिने त्यांना सांगितले की तिला तिच्या कुटुंबावर ओझे वाटते. जेव्हा तिने सांगितले की तिला स्वावलंबी व्हायचे आहे, तेव्हा तिच्या ड्राइव्हने त्यांना प्रेरित केले. अशी जिद्द वाया जाऊ देऊ शकत नाही, त्यांना माहित होते की तिचे आत्मनिर्भर होण्याचे स्वप्न साकार करण्यासाठी तिला मदत करणे आवश्यक आहे. ‘मनोबल’ हे तिच्यासारख्या लोकांसाठी एक ठिकाण आहे, जिथे दिव्यांग विद्यार्थ्यांना त्यांची स्वप्ने पूर्ण करण्यास मदत करतात ते यजूवेंद्र. ‘मनोबल’ हे शाळेपेक्षा अधिक आहे, ते एक कुटुंब आहे. आमच्या अनेक विद्यार्थ्यांनी आशा गमावली आहे आणि स्वप्न पाहणे बंद केले आहे. मनोबल येथे, आम्ही आमच्या विद्यार्थ्यांना आशा ठेवण्यास, स्वतःवर विश्वास ठेवण्यास आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे मोठी स्वप्ने पाहण्यास शिकवलें जाते.

यजुवेंद्र यांच्याच शब्दात”या विद्यार्थ्यांसोबत काम करणे खूप आनंददायी आहे. दररोज, जेव्हा मी विद्यार्थ्यांमध्ये शिकण्याचा आणि यशस्वी होण्याचा दृढनिश्चय पाहतो, तेव्हा मला अधिक मेहनत करण्याची प्रेरणा मिळते. माझे काही विद्यार्थी जेव्हा फाऊंडेशनमध्ये परत येतात, तेव्हा त्यांचे यश पाहून मला आणखी मेहनत करण्याची प्रेरणा मिळते. उत्तीर्ण होणाऱ्या प्रत्येक विद्यार्थ्यासोबत, अधिक मदत करण्याचा माझा निश्चय वाढतो. अशा सामर्थ्यवान लोकांभोवती असण्यात मला धन्यता वाटते.
शिक्षणाच्या महत्त्वाविषयी जागरूकता पसरवण्यासाठी मी भारतभर 2500 हून अधिक व्याख्याने आणि कार्यक्रम आयोजित केले आहेत. माझा विश्वास आहे की आपण तळागाळात जाऊन लोकांना शिक्षणाचे महत्त्व दाखविण्यासाठी त्यांच्याशी जोडले पाहिजे. मी जेव्हा एखाद्या गावात व्याख्यानासाठी जातो तेव्हा मला तेथील लोकांचे वातावरण पाहायला मिळते आणि त्यांच्या समस्या प्रत्यक्ष बघायला मिळतात. या ठिकाणांना भेट दिल्याने मी त्यांच्यासाठी काम करत आहे आणि ते एकटे नाहीत हे मला कळून येते.
येत्या काही वर्षांत, आम्ही संपूर्ण भारतभर फाउंडेशनच्या शाखा उघडण्याचे ध्येय ठेवले आहे. आमच्याकडे विविध राज्यांतील विद्यार्थी आहेत आणि आता, त्यांच्या घराजवळ चांगल्या दर्जाचे शिक्षण देण्यासाठी आमचे नेटवर्क वाढवण्याचे आमचे ध्येय आहे. आमचे स्वप्न प्रत्येक दिव्यांग किंवा सामाजिकदृष्ट्या मागासलेल्या विद्यार्थ्यापर्यंत पोहोचणे आणि त्यांना मदत करण्यासाठी आम्ही येथे आहोत आणि त्यांच्यात काही करण्याची इच्छा असेल तर आम्ही त्यांना मनापासून पाठिंबा देऊ.आपण फरक करू शकता हे आपल्याला माहित असणे खूप महत्वाचे आहे. समाजाचा एक भाग म्हणून, तुम्ही काय करता हे महत्त्वाचे आहे. लोकांना अपंग समजणे बंद करा आणि त्यांचा वेगळा-अपंग म्हणून विचार करा. आर्थिक समस्यांमुळे किंवा ते वेगळ्या क्षमतेमुळे चांगले शिक्षण घेऊ शकत नसलेल्या विद्यार्थ्याला तुम्ही ओळखत असल्यास त्यांना आमच्याशी कनेक्ट करा. शपथ घ्या की तुम्ही लोकांमध्ये त्यांच्या जाती आणि आर्थिक स्थितीच्या आधारावर कधीही फूट पाडणार नाही. आपल्या कुटुंबाशी बोला आणि संदेश पसरवा. समाजाने अपंग व्यक्तींना दुसऱ्या दर्जाचे नागरिक म्हणून वागणूक देणे बंद केले तर त्यांच्यापैकी अनेकांना त्यांच्या स्वप्नांचा पाठलाग करण्याचा निर्धार असेल.” प्रेरणेच्या पायवाटा या गुगलवर शोधायच्या नसतात तर आपल्या अवतीभवती शोधून त्या दिशेने विचार व आचरणात स्वतःमध्ये बदल घडवायचा असतो. कोणत्याही बदल घडविण्यासाठी आधी वैचारिक मशागत आवश्यक असते. आपल्या सभोवताली असणाऱ्या यशोगाथाच वैचारिक बदत घडवून आणतात.विचार, संस्कार हेच आवश्यक आचार आपल्या मध्ये रुजवतात.