आत्म्याला ओढ असते ईश्वराच्या मिलनाची जाण सदेव राहते प्रभुमय स्वरुपाची ।।१।। अंशात्मक भाग असे आत्मा हा परमात्म्याचा उत्कंठ ते आकर्षण गुणस्वभाव तो त्याचा ।।२।। आत्म्यास पडले असे बंधन ते शरीराचे जीवन कार्ये करुनी प्रयत्न करी [...]

आत्मा-ईश्वर, या शब्दांचा, अर्थ होई आई | त्या मायेचा, थांग न लागे, इतुकी गहराई ||१|| आईवाचुनी, नसे वेगळा, जगात परमेश्वर | स्वर्ग आणि सूर्य-चंद्रही, त्यापुढती नश्वर ||२|| सोशी वेदना, झेली यातना, नसे तया गणती | [...]

जगुनीया झाले सारे काही आता मागणे काहीच नाही… कसले सुख, कसले दुःख संवेदना काहीच उरली नाही… प्रारब्ध संचिती जन्म लाभला भोगायचे काही राहिले नाही… उरलेले क्षण आनंदात जगावे आता कुणाला दुःखवू नाही… लौकिक , भौतिक [...]

नयन मनोहर, संध्येसम गं [...]

उघडताच लोचने रूप तुझेच सामोरी [...]

जीवनात अचानक कधी असा क्षण येतो । सारे स्तब्ध नीरव शांत होते । ब्रम्हांड गोठल्याचा भास होतो । साऱ्याच संवेदना संपुष्टात येतात । उरतात फक्त निर्विकार स्पंदने । हा जन्म अन मृत्यु मधील अंतीम थांबा [...]

आत्माराम, पांडुरंग माझा अंतरीचाच विश्राम माझा…।।धृ।। चालतो सदासदा सांगाती सदासर्वदा देई सन्मति जागवितो तो राम अंतरी कृपाळू आत्माराम माझा…१ जग, व्यवहारी तो रमतो सत्कर्मी, चाल चालतो निष्कलंक सत्य दावितो निर्विकार परमात्मा माझा…२ जन्मुनीही मरण जीवाला [...]

श्वासातुनी चिरंजीवी गंध तुझा मखमली मयुरपिसी स्पर्श तुझा तुच वेल सुकुमार या जीवनाची कोवळ्या फुलांतुनी भास तुझा पाकळी, परागकणी मकरंद तूं निर्मळ सौंदर्यी साक्षात्कार तुझा अंतरी तुच गंगौघ प्रीतभावनांचा स्पंदनांनाही अविरत ध्यास तुझा तुझे रूप [...]

आत्माराम रावजी देशपांडे हे मराठी कवी होते. ते कवी अनिल या टोपण नावाने प्रसिद्ध होते. कवि अनिलांना मुक्तछंद ह्या काव्यप्रकाराचे प्रवर्तक समजले जाते. तसेच दशपदी - १० चरणांची कविता - हा काव्यप्रकार अनिलांनी सुरू केला. [...]

आज ११ सप्टेंबर.. सुप्रसिद्ध मराठी कवी आत्माराम रावजी देशपांडे उर्फ कवी अनिल यांची जयंती कवी अनिल यांचा जन्म ११ सप्टेंबर १९०१ रोजी झाला. कवि अनिलांना मुक्तछंद ह्या काव्यप्रकाराचे प्रवर्तक समजले जाते. तसेच दशपदी १० चरणांची [...]

मुर्तिजापूर येथे शालेय शिक्षण पूर्ण केल्यावर ते १९१९ मध्ये पुणे शहरास आले. त्यांचा जन्म ११ सप्टेंबर १९०१ रोजी मुर्तिजापूर येथे झाला.फर्ग्युसन महाविद्यालय येथे कलाशाखेचा पदवी अभ्यासक्रम पूर्ण केला. पदवी मिळवल्यावर भारतीय कलांचा अभ्यास करण्यासाठी कोलकाता [...]

आत्माराम सदाशिव जयकर यांनी प्राणीशास्त्राच्या विशाल व समृध्द जगतात जे काही नवे व वैज्ञानिकदृष्ट्या महत्वाचे शोध लावले, त्यांद्वारे त्यांनी सातासमुद्रापार मराठीचा झेंडा रोवण्यात, व सर्वसामान्य मुंबईकरांची व पर्यायाने सर्व भारतीयांची मान गर्वाने उंचावण्यात लक्षवेधक कामगिरी बजावली आहे. लहानपणापासून प्राणीप्रेम हा त्यांच्या स्वभावातील विलोभनीय पैलु होता. जयकरांच्या प्राणीप्रेमाला त्यांच्यामधील कुशाग्र बुध्दीच्या व कमालीच्या चिकीत्सक अशा संशोधकाची उत्तम जोड मिळाल्यामुळेच ते प्राणीशास्त्रासारख्या गुंतागुंतीच्या व आकलनक्षमतेचा कस लावणार्‍या क्षेत्रात त्यांच्या नावाची अजरामर मोहोर उमटवू शकले. मस्कत मध्ये त्यांनी 30 वर्षे वास्तव्य केले व तिथल्या रमणीय व नेत्रसुखद प्राणीखजिन्याचा मनमुराद आनंद लुटत त्यांनी अनेक नव्या जातींच्या रंगीबेरंगी मास्यांवर, व समुद्राच्या आतमधील असंख्य प्राण्यांवर संशोधन केले व ते प्राणी व्यवस्थितपणे त्यांच्या संग्रही जतन करून ठेविले. अरबी समुद्राच्या किनारी येणार्‍या तर्‍हेतर्‍हेच्या माशांचा पुरेसा साठा जमल्यावर ते सारे मासे त्यांनी ब्रिटनमधील नॅचरल हिस्टरी म्युझियमकडे सुपुर्द केले. प्राणी संशोधन क्षेत्रात अनोखी क्रांती घडवल्याबद्दल जयकरांनी शोधुन काढलेल्यांपैकी बावीस नव्या समुद्री मास्यांना त्यांचे नाव देवून त्यांच्या कार्याचा उचित सन्मान केला गेला.
[...]

माझी तत्वसरणी कदाचित कुणालाही सहजासहजी पटणार नाही, याची मला पूर्ण जाणीव आहे. तरीपण ती सर्वाना सांगण्याचा मोह टाळता येत नाही. विचारांची दिशा म्हणजे विचारसरणी….तसेच तत्वांची दिशा म्हणजे तत्वसरणी असा अर्थ समोर ठेअून मी हे लेख [...]

माझी तत्वसरणी कदाचित कुणालाही सहजासहजी पटणार नाही, याची मला पूर्ण जाणीव आहे. तरीपण ती सर्वाना सांगण्याचा मोह टाळता येत नाही. विचारांची दिशा म्हणजे विचारसरणी….तसेच तत्वांची दिशा म्हणजे तत्वसरणी असा अर्थ समोर ठेअून मी हे लेख [...]

उचंबळूनी येतील शब्द, हृदयामध्ये दडले जे । संदेश असता सर्वांसाठी, कुणी न म्हणतील ते माझे ।।१ जे जे काही स्फूरूनी येते, जेव्हा अवचित समयी । हृदयामधली हाक असे, ठरते आनंद दायी ।।२ ‘आनंद’ आहे कोणता [...]

उचंबळूनी येतील शब्द, हृदयामध्ये दडले जे । संदेश असता सर्वांसाठी, कुणी न म्हणतील ते माझे ।। जे जे काही स्फूरूनी येते, जेव्हा अवचित समयी । हृदयामधली हाक असे, ठरते आनंद दायी ।। ‘आनंद’ आहे कोणता [...]

उचंबळूनी येतील शब्द, हृदयामध्ये दडले जे । संदेश असता सर्वांसाठी, कुणी न म्हणतील ते माझे ।। जे जे काही स्फूरूनी येते, जेव्हा अवचित समयी । हृदयामधली हाक असे, ठरते आनंद दायी ।। ‘आनंद’ आहे कोणता [...]

काय आणि कसे बोलतो, त्यांना माहीत नव्हते, सहजपणे सुचणारे, संभाषण ते असते ।।१।। शिक्षण नव्हते कांहीं, अभ्यासाचा तो अभाव, परि मौलिक शब्दांनी, दुजावरी पडे प्रभाव ।।२।। जे कांहीं वदती थोडे, अनुभवी सारे वाटे, या आत्म्याच्या [...]

काय आणि कसे बोलतो, त्यांना माहीत नव्हते सहजपणे सुचणारे, संभाषण ते असते….१, शिक्षण नव्हते कांहीं, अभ्यासाचा तो अभाव परि मौलिक शब्दांनी, दुजावरी पडे प्रभाव…२, जे कांहीं वदती थोडे, अनुभवी सारे वाटे या आत्म्याच्या बोलामध्ये, ईश्वरी [...]

आत्म्याचे मिलन परमात्म्याशी, हेच जीवनाचे ध्येय असे, आत्मा ईश्वरी अंश असूनी, त्यालाच मिळण्या उत्सुक असे ।।१।। देह पिंजऱ्यांत अडकता, बाहेर येण्या झेप घेई तो, अवचित साधूनी वेळ ती, कुडी तोडूनी निघून जातो ।।२।। कार्य आत्म्याचे [...]