मतांची पोतडी सत्तेची गोधडी : प्रथम अंक

ढ्यांग ढ्यांग इलेक्शन-मृदंग गुंजला

मीबी मंग तिकिटाचा चंग बांधला

वाटप-रांगेत धरी जोर चांगला

लांगुलचालन करून जोड सांधला

संप्रदाय ‘थोरां’चा नमुन वंदला

पवित्र ‘मंदिरीं’ कृपाप्रसाद लाभला

अखेरीस कँडिडेट-टिळा लागला

धुंदीला नच पारावार राहिला

प्रचंड फंड ज्यासाठी आजवर दिला

पक्षानें आज खरा पांग फेडला. १

‘सीट’ नको-तीच, तरी ती सुमंगला

‘यंदा यशवंत तूं’, संदेश पोंचला

खांद्यावर झेंडा पक्षीय बांधला

उच्चनाद करत युद्ध-शंख फुंकला

दक्ष पूर्ण, लक्ष ‘मंद’ आजुबाजुला

‘भांग’ चढे , ‘खचित जय असेल आपला’

वृद्धिंगत करिन पक्ष-यशद-शृंखला.

पण फडात ‘दंगली’त नविन मामला

षंढ विरोधकगण, नव-डाव मांडला

माझ्याविरुद्ध ‘फ्रंट्’ एकत्र बांधला

उमेदवार फक्त-एक उभा ठाकला

दंड थोपटुन लढावयास पातला.

कुत्र्यांचा घोळका कितीक भुंकला

माशी-थवा जरी कितीक शिंकला

कितिक जरी अरिनें धरबंध सोडला

द्वंद्वाचा निश्चय मी ठाम ठेवला

प्रतिद्वंद्व्या, बघच रंगढंग आगळा

जंगजंग पछाडले , मी नसे बुळा

रंक न मी, खूप money, गाडी-बंगला

चीत कराया पुंडां , सज्ज मम व्हिला. २

लढतीचा मी गुलाल उंच उधळला

संत न मी, पंथ स्वीकरी बुराभला

गुंडझुंड-संगतीत खेळ मांडला

संच-मंच-वृंद एकसंध जुंपला

तंत्रबद्ध जंत्री-आधार घेतला

मंत्रघोष यंत्रवत् ‘जय-जय’ निनादला

शिणती गात्रें, तरि विश्राम लांबला

गुंग रात्रिही , नसे प्रचार थांबला

धनसंचय उधळाया संगं आणला

बांध फोडला, न हात तंग ठेवला

साम-दाम-दंड-भेद योग्य मानला

डाव बघुन, जन-तांडा दंग जाहला. ३

क्लांत जरि, न शांतता, संघर्ष वाढला

मोजणीत जय नि पराजय हिंदोळला

आस-निराशेचा थांबे न जरि झुला

मुगुट मनीं धरलेला, मी न सोडला.

रिझल्ट अखेरिस, तो भूकंप थोरला !

हाय हाय ! जय खूपच लांब राहिला !

दंतओष्ठ खात गड बुलंद लढवला

झुंज शर्थिची, परि बलदंड जिंकला

मंथर मतदार, दिली वंचना मला

संपलेंच स्वप्न , पंथ बंद , खुंटला

गंतव्याचा प्रवास विफल, थांबला

भरण्यांआधीच सुयश-कुंभ सांडला. ४

‘कमिशन’नें उंच जधिं निकाल टांगला,

ब्रह्मांडच आठवलें तत्क्षणीं मला !

तोंच, चंगळींत जो आकंठ डुंबला

चाटुकार-संघ, सांगतां न, पांगला

गजबज-संबंध नुरे, ओस चौफुला

‘हॉल’ हा सबंध खायला-उठे ‘दिला’

एकांतच फक्त हा सन्मित्र राहिला

शब्दहीन होतसे आक्रंद मोकळा

रुदन जरि न, नेत्रानें थेंब सिंचला

हुंदका फुटे न, मी तुरन्त दाबला. ५

सुन्न करी ऐसा रिझल्ट जन्मला

अनंत-उदासी-कुठार-घाव घातला

‘सोंग’ कोणतें पुढें , महत्व ना मला

सिंह कसा कोल्ह्यांशी ‘जंग’ हारला ?

टांग मारतां नशीब, जीव आंबला

मात्र अंक प्रथम, नाट्यपूर्ण संपला.

खंक जाहलो पुरा, न खंत ही मला

मानभंग होइ म्हणुन प्राण खंगला

यत्न व्यर्थ सर्वसर्व , गर्व भंगला

हन्त हन्त ! अंत मी असा न कल्पला. ६

*

द्यूत-आरंभाआधीच काढ अर्गला

ऐक, श्रेष्ठ-गुरु अनुभव सांगतो सला

पंडित प्रकांड नको हें कथायला -

राजकारणाचा कर बंद चोचला.

दु:खांमधिं जीव जे सांडत सुखातला

‘पढतमूर्ख’, बोंबलुन ‘किताब’ त्यांजला

मतमतांत संचरि तव गल्बला-खुळा

जाण परी, पॉलिटिक्स ही बुरी बला

अंग बद्ध, पंख बंद, पंक-नद खुला

लांघण्यास लागतो ‘महंत’ ‘पोचला’

सज्जन तूं, उंचसखल-वक्र कां वळा ?

परवडेल कधि नच धंदा असा तुला

फुकट आत्महत्या ही, धुंड नच हिला

बंधु, शांत संथ पथ नि:शंक तुज भला. ७

चुकलो मी, चुनावीय घाट घातला

तूंतरि हरव न आनंद अंतरातला . ८

- - -

मंग : मग

फड : कुस्त्यांच फड

दंगल : कुस्यांची ‘दंगल’ (स्पर्धा)

जधिं : जेंव्हां

जंग : लढाई

दिला : दिलाला, मनाला, हृदयाला

सला : सलाह्, सल्ला

पंक : चिखल

किताब : ख़िताब, पदवी

चुनाव : इलेक्शन, निवडणूक

संगं : संगें, साथीनें, सोबतीनें

आस : आशा

कमिशन : इलेक्शन कमिशन

बुरी बला : वाईट, त्रासदायक अशी गोष्ट / बाब.

अर्गला : कडी

-- सुभाष स. नाईक



ढ्यांग ढ्यांग इलेक्शन-मृदंग गुंजला

मीबी मंग तिकिटाचा चंग बांधला

वाटप-रांगेत धरी जोर चांगला

लांगुलचालन करून जोड सांधला

संप्रदाय ‘थोरां’चा नमुन वंदला

पवित्र ‘मंदिरीं’ कृपाप्रसाद लाभला

अखेरीस कँडिडेट-टिळा लागला

धुंदीला नच पारावार राहिला

प्रचंड फंड ज्यासाठी आजवर दिला

पक्षानें आज खरा पांग फेडला. १

‘सीट’ नको-तीच, तरी ती सुमंगला

‘यंदा यशवंत तूं’, संदेश पोंचला

खांद्यावर झेंडा पक्षीय बांधला

उच्चनाद करत युद्ध-शंख फुंकला

दक्ष पूर्ण, लक्ष ‘मंद’ आजुबाजुला

‘भांग’ चढे , ‘खचित जय असेल आपला’

वृद्धिंगत करिन पक्ष-यशद-शृंखला.

पण फडात ‘दंगली’त नविन मामला

षंढ विरोधकगण, नव-डाव मांडला

माझ्याविरुद्ध ‘फ्रंट्’ एकत्र बांधला

उमेदवार फक्त-एक उभा ठाकला

दंड थोपटुन लढावयास पातला.

कुत्र्यांचा घोळका कितीक भुंकला

माशी-थवा जरी कितीक शिंकला

कितिक जरी अरिनें धरबंध सोडला

द्वंद्वाचा निश्चय मी ठाम ठेवला

प्रतिद्वंद्व्या, बघच रंगढंग आगळा

जंगजंग पछाडले , मी नसे बुळा

रंक न मी, खूप money, गाडी-बंगला

चीत कराया पुंडां , सज्ज मम व्हिला. २

लढतीचा मी गुलाल उंच उधळला

संत न मी, पंथ स्वीकरी बुराभला

गुंडझुंड-संगतीत खेळ मांडला

संच-मंच-वृंद एकसंध जुंपला

तंत्रबद्ध जंत्री-आधार घेतला

मंत्रघोष यंत्रवत् ‘जय-जय’ निनादला

शिणती गात्रें, तरि विश्राम लांबला

गुंग रात्रिही , नसे प्रचार थांबला

धनसंचय उधळाया संगं आणला

बांध फोडला, न हात तंग ठेवला

साम-दाम-दंड-भेद योग्य मानला

डाव बघुन, जन-तांडा दंग जाहला. ३

क्लांत जरि, न शांतता, संघर्ष वाढला

मोजणीत जय नि पराजय हिंदोळला

आस-निराशेचा थांबे न जरि झुला

मुगुट मनीं धरलेला, मी न सोडला.

रिझल्ट अखेरिस, तो भूकंप थोरला !

हाय हाय ! जय खूपच लांब राहिला !

दंतओष्ठ खात गड बुलंद लढवला

झुंज शर्थिची, परि बलदंड जिंकला

मंथर मतदार, दिली वंचना मला

संपलेंच स्वप्न , पंथ बंद , खुंटला

गंतव्याचा प्रवास विफल, थांबला

भरण्यांआधीच सुयश-कुंभ सांडला. ४

‘कमिशन’नें उंच जधिं निकाल टांगला,

ब्रह्मांडच आठवलें तत्क्षणीं मला !

तोंच, चंगळींत जो आकंठ डुंबला

चाटुकार-संघ, सांगतां न, पांगला

गजबज-संबंध नुरे, ओस चौफुला

‘हॉल’ हा सबंध खायला-उठे ‘दिला’

एकांतच फक्त हा सन्मित्र राहिला

शब्दहीन होतसे आक्रंद मोकळा

रुदन जरि न, नेत्रानें थेंब सिंचला

हुंदका फुटे न, मी तुरन्त दाबला. ५

सुन्न करी ऐसा रिझल्ट जन्मला

अनंत-उदासी-कुठार-घाव घातला

‘सोंग’ कोणतें पुढें , महत्व ना मला

सिंह कसा कोल्ह्यांशी ‘जंग’ हारला ?

टांग मारतां नशीब, जीव आंबला

मात्र अंक प्रथम, नाट्यपूर्ण संपला.

खंक जाहलो पुरा, न खंत ही मला

मानभंग होइ म्हणुन प्राण खंगला

यत्न व्यर्थ सर्वसर्व , गर्व भंगला

हन्त हन्त ! अंत मी असा न कल्पला. ६

*

द्यूत-आरंभाआधीच काढ अर्गला

ऐक, श्रेष्ठ-गुरु अनुभव सांगतो सला

पंडित प्रकांड नको हें कथायला –

राजकारणाचा कर बंद चोचला.

दु:खांमधिं जीव जे सांडत सुखातला

‘पढतमूर्ख’, बोंबलुन ‘किताब’ त्यांजला

मतमतांत संचरि तव गल्बला-खुळा

जाण परी, पॉलिटिक्स ही बुरी बला

अंग बद्ध, पंख बंद, पंक-नद खुला

लांघण्यास लागतो ‘महंत’ ‘पोचला’

सज्जन तूं, उंचसखल-वक्र कां वळा ?

परवडेल कधि नच धंदा असा तुला

फुकट आत्महत्या ही, धुंड नच हिला

बंधु, शांत संथ पथ नि:शंक तुज भला. ७

चुकलो मी, चुनावीय घाट घातला

तूंतरि हरव न आनंद अंतरातला . ८

– – –

मंग : मग

फड : कुस्त्यांच फड

दंगल : कुस्यांची ‘दंगल’ (स्पर्धा)

जधिं : जेंव्हां

जंग : लढाई

दिला : दिलाला, मनाला, हृदयाला

सला : सलाह्, सल्ला

पंक : चिखल

किताब : ख़िताब, पदवी

चुनाव : इलेक्शन, निवडणूक

संगं : संगें, साथीनें, सोबतीनें

आस : आशा

कमिशन : इलेक्शन कमिशन

बुरी बला : वाईट, त्रासदायक अशी गोष्ट / बाब.

अर्गला : कडी

— सुभाष स. नाईक

Author