Login Here Join Now

विज्ञान / तंत्रज्ञान

Sort By:

This articles are displayed in the order of publishing date
This articles are displayed in the order of modification date
The Articles are displayed in the order of publishing date. Oldest first.
The Articles are displayed in ascending order of title
The Articles are displayed in descending order of title
पोर्टलवरील नव्यांसोबत जुने लेखही वाचकांना दिसावेत यासाठी खालील यादी Random पद्धतीने आहे. विशिष्ट क्रमामध्ये यादी हवी असल्यास वरीलपैकी Radio Button क्लिक करा.
  • स्ट्रिंग सिद्धांत

    इथे particles ला string म्हणावे लागेल याच string पासून हे सर्व विश्व निर्माण झालेले आहे . म्हणून ‘string theory’ ला ‘theory of Everything’  सुद्धा म्हणतात.

      June 6, 2024


  • हिरवं थर?

    भारतातील विविध ठिकाणच्या नैसर्गिक परिस्थितीत जमीन-अस्मानाचा फरक आहे. भारतात एका बाजूला थरच्या वाळवंटासारखे रुक्ष प्रदेश आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला मेघालयासारखी आत्यंतिक पावसाची राज्यं आहेत.

      September 2, 2023


  • पहिले घोडेस्वार?

    पहिले घोडेस्वार?

    घोडा हा आपलं जंगली स्वरूप सोडून माणसाच्या घनिष्ट संपर्कात सर्वात प्रथम सुमारे सहा हजार वर्षांपूर्वी आला असावा. हे घडून आलं ते बहुधा काळ्या समुद्राच्या उत्तरेला असणाऱ्या युरेशिआ स्टेप या गवताळ पठारी प्रदेशाच्या पश्चिम भागात. घोडा माणसाळला गेल्यावर त्याचा उपयोग प्रथम दुधासाठी आणि मांसासाठी केला गेला असावा.

      May 11, 2023


  • हार्ड डिस्क

    पूर्वीच्या काळी जे शब्द फक्त विज्ञान किंवा तंत्रज्ञान शिकलेल्या माणसांच्या तोंडी असायचे ते आता सर्वांनाच परिचयाचे झाले आहेत. संगणक क्षेत्राशी संबंधित असलेला असाच एक शब्द म्हणजे हार्ड डिस्क. हार्ड डिस्क म्हणजे आपल्या टेबलवर असलेल्या संगणकाचे हृदय असते, ते बंद पडले तर संगणक कामच करू शकत नाही.

      September 5, 2023


  • शिलारसाचा अग्निरोध!

    ज्वालामुखीच्या उद्रेकात बाहेर पडणारा शिलारस अत्यंत तप्त असतो. वितळलेल्या खडकांपासून तयार झालेल्या या शिलारसाचं तापमान बाराशे अंश सेल्सिअसच्या आसपास असतं. हा अतितप्त शिलारस जळाऊ पदार्थांना सहजपणे आगी लावू शकतो. पण आश्चर्य म्हणजे, आता याच शिलारसाचा अग्निरोधक लेप म्हणून उपयोग करता येणं शक्य असल्याचं दिसून आलं आहे. कारण इतर पदार्थांना आगी लावणारा शिलारस स्वतः मात्र जळत नाही. ऑस्ट्रेलिआतील ‘सेंटर फॉर फ्युचर मटेरिअल्स’ या संस्थेतील पिंगान साँग आणि त्यांच्या इतर सहकाऱ्यांचं, या अभिनव अग्निरोधकावरचं हे संशोधन ‘मॅटर’ या शोधपत्रिकेत अलीकडेच प्रसिद्ध झालं आहे.

      June 7, 2022


  • जागृत मंगळ

    मंगळावर अनेक ज्वालामुखी आढळतात. एके काळी जागृत असलेले हे ज्वालामुखी आज मृतावस्थेत आहेत. त्यामुळे मंगळ ग्रह हा भूगर्भीयदृष्ट्या निष्क्रिय ग्रह मानला गेला आहे. मात्र नुकत्याच प्रकाशित झालेल्या संशोधनातून, मंगळ वाटतो तसा निष्क्रिय नसल्याचं दिसून आलं आहे. किंबहुना मंगळावर सतत भूकंप होत आहेत, इतकंच नव्हे तर मंगळाच्या पृष्ठभागाखाली शिलारस अस्तित्वात असल्याचंही दिसून आलं आहे.

      February 4, 2023


  • विश्वाची उत्पत्ति सांगणारा सिद्धांत

    1] Big-bang Theory_ (विश्वाची उत्पत्ति सांगणारा सिद्धांत):

    हे विश्व एका महा स्फोटातून निर्माण झाले .हे सांगणारा हा सिद्धांत आहे. हजार /लाखो वर्षांपूर्वी एक भयंकर स्फोट झाला त्यातून जी काही energy व particles बाहेर पडले त्यातून हे विश्व निर्माण झाले . ते कसे हे सिद्ध करण्यासाठी Dark matter, String theory आणि काही Dimensional concept पूर्ण व्हायला हव्या. पण जर प्रश्न विचारला Big-bang पूर्वी काय होते ? काहीच नसेल तर शून्य म्हणावे वे लागेल पण science Big-bang’ पर्यंत थांबते पुढे जाण्यासाठी सद्या काही समीकरण उपलब्ध नाही research चालू आहेत. असे scientist सांगतात.

    पण अध्यात्म याचे उत्तर देते जसे “ पाहिजे कवण हे अवघे विए | तव मूळ ते शून्य || ” (ज्ञाने 8.24) वरील वाक्य ज्ञानेश्वरी मधले आहे त्याचा अर्थ – हे सर्व कोणी निर्माण केले पहाता मुळातून शून्यातून निर्माण झाले असे दिसते .(It means the world is created

    by out of nothing), असेच गीतेतील एक श्लोक आहे” अव्यक्तात व्यक्त: सर्वा: प्रभवत्न्हयहरागमे “| (भ.गी:8.18) अर्थ – हे विश्व अध्यात्मिक द्रष्ट्या अव्यक्तातून दिसते. अर्थात हे विश्व शून्यातून निर्माण झाले परंतु हे अध्यात्माचे बोल आहेत आणि विज्ञान अध्यात्माला मानत नाही. कारण स्वाभाविकच आहे या Theory चाच विचार करूया ; विज्ञान हे अस्तित्वाची सुरवात शोधत आहे पण का ? कारण त्याला असे वाटते म्हणजे विज्ञाना अनुसार सर्वच गोष्टींची सुरवात आणि शेवट असते वाक्य तार्किक असल्याने बुद्धीला पटते पण कारण प्रत्येक गोष्टीची सुरवात पाहायला मिळते , माणूस जन्मतो-मरतो , वस्तु तयार होतात/बनतात पुन्हा नष्ट होतात . पण बनणे किंवा मिटणे म्हणजे सुरवात वा शेवट नव्हे . जे नष्ट होते किंवा बनते ते त्या पूर्वी दुसर्‍या form/state मध्ये असतेच जसे बर्फ नष्ट झाल्यावर त्याचे अस्तित्व नष्ट होत नाही फक्त स्वरूप बदलते, त्याहून पुढे पाण्याला नष्ट केले तरी ते वाफ होईल पण अस्तित्व राहते अवस्था मात्र बदलेल. तसेच इतर सर्व गोष्टी बाबत आहे आपल्याला सुरवात आणि अंत दिसतच नाही त्यामुळे प्रत्येक गोष्टी बनू शकतात मिटू शकतात पण सुरवात ठरवता येणार नाही कारण ते अस्तित्व असतं ते हमेशा असतचं काही नसणं हे सुधा काहीतरी अस्तच. आपण भारतीय जे नाही त्याला शून्य म्हणतो म्हणून अस्तित्वाची निर्मिती शून्यातून झाली असे अध्यात्म सांगते आणि यालाच Quantum theory सुधा आधार देते .

    पूर्वी ठीक होतं पण आज मात्र विज्ञानाला हे पटत आहे. कारण ज्या पदार्थाचा सर्वात लहान Particle- Atom हा दृश्य स्वरुपाचा होता त्यामुळे हे जग दृश्य स्वरुपाचे होते . आज Atom च्या पुढे नवीन Particle-Quark व Sub-quark ,String. इत्यादि हे अदृश्य स्वरुपाचे आहेत . मग हे जग दृश्य कसे होईल . आणि यामुळेच Dimensional concept आली आणि अदृश्य जगाची / विज्ञानाची सुरवात झाली And therefor this is a beginning of invisible world and Science.

    खाली next theory दिली आहे.

    To be continued … In next Article /PART:3 Starting from MULTIVERSE & DIMENTIONS…

    "Copyright Reserved (©)" AUTHOR – KARAN KAMBLE

      April 12, 2024


  • मोबाईल (सेलफोन)

    मोबाईल फोन म्हणजे सेलफोन. यात मोबाईल हे नाव अशासाठी की, आपण कुठेही असलो तरी मोबाईलवर बोलू शकतो म्हणून आणि सेलफोन अशासाठी की, मोबाईल फोनच्या कार्यासाठी कुठल्याही महानगराचे काही विभाग पाडतात त्यांना सेल म्हणतात.

      September 12, 2023


  • मिलार्ड अभिक्रिया

    मांस-मटण भाजताना त्याचा रंग का बदलतो? बरं त्याचा जो रंग बदललेला असेल, तोच रंग कायम राहत नाही. जसजसं ते भाजत जावं, त्याप्रमाणे त्याच्या छटाही बदलत जातात. असं का बरं व्हावं?

      November 12, 2023


  • भारतीय स्त्री वैज्ञानिक डॉ कमला सोहोनी

    विज्ञानात पीएचडी मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय महिला होत्या. कमला सोहोनी (उर्फ भागवत) यांचा जन्म १९१२ मध्ये मध्य प्रदेशातील इंदूर येथे झाला.त्या प्रसिद्ध मराठी संहित्यिका दुर्गा भागवत यांच्या भगिनी होत्या.  त्यांचे वडील नारायणराव भागवत हे रसायनशास्त्रज्ञ होते. कमला यांनी १९३३ मध्ये मुंबई विद्यापीठातून भौतिकशास्त्र (सहाय्यक) विषयात बॅचलर (प्राचार्य) आणि बी.एससी. पदव्या मिळवल्या.

      August 29, 2025