नागपूर जिल्ह्यातील दळणवळण सोयी

ID: 30905

हजिरा-धुळे-कोलकता, राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ६ आणि हैद्राबाद-दिल्ली, राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक ७ हे दोन राष्ट्रीय महामार्ग नागपूर जिल्ह्यातून जातात. तसेच मुंबई-कोलकत्ता व चेन्नई-दिल्ली हे दोन महत्त्वाचे लोहमार्ग जिल्ह्यातून जातात. [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: 20-F-1-C C-## C-मराठीसृष्टी टिम

(PID -30905)

pd - June 26, 2015

md - February 21, 2026

Status - publish

नागपूर जिल्ह्यातील नामवंत व्यक्तीमत्वे

ID: 30907

डॉ.हेडगेवार यांनी नागपूर येथे राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाची स्थापना १९२५ मध्ये केली. यांचे बालपण नागपुरातच गेले व यांचे शालेय शिक्षणही येथेच झाले. त्यांना रा. स्व. संघाचे आद्य सरसंघचालक म्हटले जाते.त्यांनी अविवाहित राहून राष्ट्रकार्य करण्याचा संकल्प केला होता. तो त्यांनी रा. स्व. संघाच्या कार्याच्या माध्यमातून पूर्ण केला. त्यांच्या कार्याचे मुख्य केंद्र नागपूरच होते. [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: 20-F-1-C C-## C-मराठीसृष्टी टिम

(PID -30907)

pd - June 26, 2015

md - February 21, 2026

Status - publish

नागपूर जिल्ह्यातील पर्यटनस्थळे

ID: 30909

नागपूरपासून ४८ कि.मी. अंतरावर असलेल्या रामटेक येथे प्रभू श्रीरामचंद्राने काही काळ वास्तव्य केले होते अशी अख्यायिका आहे. महाकवी कालिदासाने आपले मेघदूत हे काव्य येथेच लिहिले असे मानले जाते. येथे महाकवी कालिदासाचे स्मारक उभारण्यात आले असून प्राचीन साहित्य, शास्त्र यांचा अभ्यास व संशोधन करण्यासाठी कवी कुलगुरु कालिदास विद्यापीठाची स्थापना करण्यात आली आहे. [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: 20-F-1-C C-## C-मराठीसृष्टी टिम

(PID -30909)

pd - June 26, 2015

md - February 21, 2026

Status - publish

नागपूर जिल्ह्यातील लोकजीवन

ID: 30911

नागपुरातील सर्वांत जास्त बोलली जाणारी भाषा आहे वर्‍हाडी. मराठीची वर्‍हाडी बोलीभाषा विदर्भातील इतर भागांप्रमाणे येथेदेखील बोलली जाते. हिंदी भाषा व इंग्रजी या शहरातील इतर भाषा आहेत. २००१ च्या जनगणनेनुसार नागरी लोकसंख्या २,१२९,५०० इतकी होती. [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: 20-F-1-C C-## C-मराठीसृष्टी टिम

(PID -30911)

pd - June 26, 2015

md - February 21, 2026

Status - publish

नागपूर जिल्ह्यातील शेतीव्यवसाय

ID: 30913

या जिल्ह्यातील प्रमुख पिके संत्री व कापूस ही नगदी पिके आहेत. खरीप हंगामात मुख्यतः तांदूळ, ज्वारी, भूईमुग, कापूस, मूग, तूर, सोयाबीन ,तर रब्बी हंगामात ज्वारी व ऊस, डाळी, ही पिके घेतली जातात. महाराष्ट्रात गव्हाच्या क्षेत्रात नागपूर जिल्हा पहिल्या ५ जिल्ह्यांमधे आहे. [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: 20-F-1-C C-## C-मराठीसृष्टी टिम

(PID -30913)

pd - June 26, 2015

md - February 21, 2026

Status - publish

नागपूर-ढाका-नागपूर – बांगलादेशची साहसी सायकल यात्रा : भाग १

ID: 63724

सर्वांच्या आग्रहामुळे मनाच्या खोल कप्प्यात दडलेल्या बांगलादेश सायकल स्वारीच्या आठवणी बाहेर काढल्या. जशा जमेल तशा त्या आपल्यासमोर ठेवल्या आहेत. माझ्यासाठी या आठवणी खूप महत्त्वाच्या, आनंदाच्या आहेत. सर्वांनाच त्या आठवणी एवढ्या रोचक वाटतील असं नाही, त्यामुळे कंटाळवाण्या वाटत असेल सोडून द्या. [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: 25-M-05 C-अनिल रा. सांबरे oldsite

(PID -63724)

pd - October 3, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

नागपूर-ढाका-नागपूर – बांगलादेशची साहसी सायकल यात्रा : भाग २

ID: 63728

कलकत्ता दिशेने प्रत्यक्ष प्रवास - मनात होता एक प्रचंड उत्साह, आणि एक अनामिक हुरहूर. पुढचा प्रवास कसा होईल? करू शकू की नाही? मनात आहे ते पाहू किंवा नाही? अज्ञात भविष्यात काय आहे? पण हे सगळे प्रश्न तारुण्यातील उत्साहामुळे मागे पडले, आणि आम्ही क्षितिजाकडे बघत पुढे निघालो. पाहता पाहता आम्ही दुपारी दोनपूर्वी भंडारा गाठले. [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: 25-M-05 C-अनिल रा. सांबरे oldsite

(PID -63728)

pd - October 4, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

नागपूर-ढाका-नागपूर – बांगलादेशची साहसी सायकल यात्रा : भाग ३

ID: 63726

जेवणाच्या वेळी त्यांनी सांगितले, “बांगलादेशमध्ये जाण्याची आम्हाला कोणाला परवानगी मिळत नाहीये? तुम्ही कसे जाणार?” आम्ही सांगून दिलं, “काही झालं तरी जाणारच. परमिशन नाही मिळाली तर बेकायदा घुसू पण आम्ही बांगलादेशला जाणारच! नागपूरचे स्वयंसेवक आहोत तसे वापस येणार नाही.” ज्येष्ठ कार्यकर्ते आमचे प्रेमाने चेष्टा करायचे. पाहुया किती दम आहे तुमच्यात, असं म्हणायचे! [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: 25-M-05 C-अनिल रा. सांबरे oldsite

(PID -63726)

pd - October 5, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

नागपूर-ढाका-नागपूर – बांगलादेशची साहसी सायकल यात्रा : भाग ६

ID: 63742

मुक्ती बाहिनी (वाहिनी) प्रसिद्ध नेता बागा सिद्दिकी किंवा टायगर सिद्दिकी अब्दुल कादीर सिद्दीकी म्हणून तो प्रसिद्ध होता. (श्रीलंकेचा तामिळ नेता प्रभाकरनप्रमाणे) तो फक्त २७ वर्षांचा तरुण होता. इतिहास शिकतानाच मुक्ती बाहिनीचा नेता बनला. त्यावेळच्या बांगलादेशामध्ये त्याची जबरदस्त क्रेझ व पावर होती. तेव्हा त्याच्या हाताखाली सतरा हजार तरूणांची सेना होती. शासनामध्ये कुठल्या पदावर नव्हता. पण प्रचंड दबदबा होता. सगळं शासन त्याच्यासाठी खुलं होतं. पंतप्रधान व राष्ट्रपती यांचे दरवाजे त्याच्यासाठी कायम खुले होते. [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: 25-M-05 C-अनिल रा. सांबरे oldsite

(PID -63742)

pd - October 18, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

नागपूर-ढाका-नागपूर – बांगलादेशची साहसी सायकल यात्रा : भाग ७

ID: 63744

भटकता-भटकता आम्ही बांगलादेशाच्या अशा बाजूला आलो की जिथे बाजूलाच त्रिपुरा आहे. त्रिपुरा राज्याच्या राजधानी चे शहर अगरताला हे अगदी सीमेवरच आहे. सात-आठ किलोमीटर अंतरावर. त्यावेळची गंमत अशी की बांगलादेश मधील अनेक लोकं रिक्षातून, शेतातून, बांधातून अगरतालाला यायचे आणि सिनेमा पाहून परत जायचे. आपल्याला बॉर्डर सिक्यूरिटी असेल असं वाटतं, पण त्या वेळची स्थिती मात्र ही अशी होती. [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: 25-M-05 C-अनिल रा. सांबरे oldsite

(PID -63744)

pd - October 20, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

नागपूर-ढाका-नागपूर – बांगलादेशची साहसी सायकल यात्रा : भाग ८

ID: 63746

बांगला देशात येऊन आम्हाला साधारणत दोन महिने झाले होते. सर्व पाहणे, सर्वांना भेटणं झाले होते. बांगला देशाचे राष्ट्रपती सोडले तर सर्वांच्या आमच्या भेटी झाल्या होत्या. सचिवालय, तिथल्या नद्या, तिथली माणसं, समाजकारण चळवळी, रेडिओ स्टेशन, बँका, स्वातंत्र्याचे युद्ध, त्यात सहभागी होणारे, घरचे वातावरण हे सगळे पाहून आता ठरवलं की, आता आपण परतीच्या प्रवासाला लागलो पाहिजे आणि म्हणून दिनाजपूरहून जवळच्या रस्त्याने भारतात प्रवेश करायचं ठरवलं. [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: 25-M-05 C-अनिल रा. सांबरे oldsite

(PID -63746)

pd - October 22, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

नागपूर-ढाका-नागपूर – बांगलादेशची साहसी सायकल यात्रा : भाग ९ (अंतिम)

ID: 63748

संपूर्ण प्रवास वर्णन करताना अनेक बाबी सांगायच्या राहिल्या. काही वैशिष्ट्यपूर्ण बाबींचा उल्लेख करतो. - सुमारे पन्नास वर्षांपूर्वीच्या या आठवणी आहेत. जशा व जितक्या आठवतील तशा लिहिल्या आहे. त्यात थोडे मागेपुढे व कमीजास्त पण होऊ शकते. - २५ एप्रिल १९७२ ला आम्ही नागपूर सोडले आणि ९ सप्टेंबर १९७२ ला परत नागपूरात आलो. [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: 25-M-05 C-अनिल रा. सांबरे oldsite

(PID -63748)

pd - October 24, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

नागपूर-ढाका-नागपूर – बांगलादेशची साहसी सायकल यात्रा : भाग ४

ID: 63738

आतापर्यंत आपल्या देशात असल्यामुळे कोणीतरी ओळखीचा मिळेल, अशी एक शक्यता होती. मात्र जिथे कोणीच ओळखीचा भेटणार नाही, अशा संपूर्ण अज्ञात, अनोळखी प्रदेशात आम्ही निघालो होतो. कलकत्त्याहून बांगलादेशला न जाताच परत नागपूरला जाण्याची नामुष्की येते की काय? अशा परिस्थितीतून वैध परवाना मिळवून, अर्धी लढाई आपण जिंकल्याचा आनंद आणि अभिमान आम्हाला वाटत होता. [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: 25-M-05 C-अनिल रा. सांबरे oldsite

(PID -63738)

pd - October 9, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

नागपूर-ढाका-नागपूर – बांगलादेशची साहसी सायकल यात्रा : भाग ५

ID: 63740

आम्हाला मुजीबुर रहमान यांचे पहिले दर्शन झालं ते एका कुठल्यातरी कार्यक्रमात! ते व्यस्त होते. त्यावेळी त्यांच्या बाजूला कोणी जवळ जाऊ नये म्हणून बॉडीगार्ड होते. संबंधिताशी आम्ही बोललो. दुसर्या दिवशी सकाळी त्यांनी आम्हाला त्यांच्या घरी भेटायला वेळ दिली. दुसऱ्या दिवशी सकाळी आम्ही त्यांच्या घरी ३२ धनमंडी या पत्त्यावर गेलो. तो दोन मजली बंगला होता. सकाळी त्यांच्यासोबत चहा घेतला. त्यांनी आमचं कौतुक केलं आणि आम्ही त्यांचा निरोप घेतला. अतिशय प्रसन्न सहृदय आणि प्रेमळ व्यक्तिमत्व होतं. इतका साधा प्रेमळ माणूस अशा लढ्याचे नेतृत्व करू शकतो? यावर विश्वास बसत नव्हता. पण ते सत्य होतं. [...]

Category: साहित्य - ललित

Tags: 25-M-05 C-अनिल रा. सांबरे oldsite

(PID -63740)

pd - October 14, 2020

md - March 25, 2026

Status - publish

नागपूरचा टेकडी गणपती

ID: 29714

नागपूर स्थानकाच्या बाहेर एका लहानसा टेकडीवर हे श्री गणेश मंदिर आहे. टेकडी गणेश म्हणून ते प्रसिद्ध आहे. हे एक नागपुरातील प्रेक्षणीय स्थळ आहे. हा गणपती नवसाला पावतो असा अनेकांचा अनुभव आहे. [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: 17-F-01 C-## c-image C-मराठीसृष्टी टिम गणपती विशेष

(PID -29714)

pd - October 14, 2018

md - May 6, 2026

Status - publish

नागपूरची दीक्षाभूमी – बौध्द धर्मियांचे श्रध्दास्थान

ID: 32523

बौध्द धर्मियांचे श्रध्दास्थान असलेली दीक्षाभूमी नागपूर येथे आहे. १४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी देशातील समाजबांधवांना बौध्द धम्माची दिक्षा दिली. [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: 21-F-1-B C-## c-image C-मराठीसृष्टी टिम

(PID -32523)

pd - June 14, 2016

md - May 6, 2026

Status - publish

नागपूरची वेधशाळा

ID: 32525

वेधशाळेची स्थापना प्रथम मेयो इस्तितळात करण्यात आली. भारत सरकारच्या हवामान विभागाच्या नियंत्रणाखाली १९ एप्रिल १९४३ ला सोनेगाव (विमानतळ )येथे वेधशाळा सुरु झाली. [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: 21-F-1-B C-## c-image C-मराठीसृष्टी टिम

(PID -32525)

pd - November 17, 2015

md - May 6, 2026

Status - publish

नागपूरची सीताबर्डी

ID: 32527

सीताबर्डी हा नागपूर शहराचा मध्यभाग. नागपूरमधील हा एक प्रमुख व्यापारी आणि निवासी भाग. सीताबर्डी शब्दाचा अर्थ सितेची टेकडी असा होतो. येथील सीताबर्डी किल्ला एका टेकडीवर आहे. या टेकडीचे रुपांतर इंग्रजांनी किल्ल्यात केले. या किल्ल्यावर तोफखाना व दारुगोळा असे. या किल्ल्यावर अरब सेनेने हल्ला चढविल्याचीही नोंद आहे. [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: 21-F-1-B C-## c-image C-मराठीसृष्टी टिम Nagpur नागपूर

(PID -32527)

pd - November 23, 2015

md - May 6, 2026

Status - publish

नागपूरचे ड्रॅगन पॅलेस मंदिर

ID: 32529

नागपूर येथील ड्रॅगन पॅलेस हे विशाल प्रतिष्ठित मंदिर आहे. १० एकरच्या विस्तीर्ण परिसरात बांधण्यात आलेले हे मंदिर शांतीपूर्ण बौध्द प्रार्थना केंद्र आहे. ओगावा सोसायटी द्वारे हे मंदिर बांधण्यात आलेले आहे. [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: 21-F-1-B C-## c-image C-मराठीसृष्टी टिम

(PID -32529)

pd - December 5, 2015

md - May 6, 2026

Status - publish

नागपूरचे मध्यवर्ती वस्तुसंग्रहालय

ID: 32531

कावळ्याचा रंग काळाच असतो मात्र पांढऱ्या रंगाचाही ‘कावळा’ असतो आणि तो आपल्याला नागपूरच्या मध्यवर्ती संग्रहालयाच्या पक्षी विभागात पाहायला मिळतो. पांढरा कावळा हा फक्त नागपूरातील मध्यवर्ती संग्रहालयातच आहे. [...]

Category: शहरे आणि गावे

Tags: 21-F-1-B C-## c-image C-मराठीसृष्टी टिम

(PID -32531)

pd - April 12, 2016

md - May 6, 2026

Status - publish