वैद्य (सौ) स्वाती हेमंत अणवेकरसतत हिरव्या पानांनी बहरलेला मोठा वृक्ष असतो.ह्याची पाने ७.५-१५ सेंमी लांब व ५-८ सेंमी रूंद भालाकार असतात.फुले हिरवट पांढरी व मंजिरी स्वरूपात असतात.फळ १-३ सेंमी लांब व पिकल्यावर तांबुस काळे व गरदार असते.फळा मध्ये एक मोठी आठळी असते.
ह्याचे उपयुक्तांग आहे फळ,त्वचा,पाने व बी.जांभुळ चवीला तुरट,गोड,आंबट असते.गुणाने थंड व जड व रूक्ष असते.जांभुळ कफ पित्तनाशक व वातकर असते.
चला आता आपण ह्याचे औषधी उपयोग जाणून घेऊयात:
१)रक्त स्त्राव थांबवायवला जांभुळाच्या सालीचे चुर्ण उपयोगी आहे.
२)ताप आल्यावर अंगाचा दाह होत असल्यास जांभळाच्या फळाचा गर तिळ तेलात एकत्र करून कापडी पट्टीवर लावावा व हि पट्टी डोक्यावर बांधतात.
३)उल्टी व मळमळ होत असल्यास जांभुळाच्या पानांचा रस मधासोबत देतात.
४)मधुमेहामध्ये जांभळाच्या सालीचे चुर्ण उपयोगी आहे.
५)जांभळाच्या फळातील गराचे चुर्ण तारूण्यपिटिकांवर लेप करायला उपयोगी आहे.
(सुचना: ह्या लेखातील वनस्पती वैद्यांचा सल्ला घेऊनच वापरावे )
(कृपया फोटो चुकला असल्यास सांगावे हि विनंती)
वैद्य(सौ)स्वाती हेमंत अणवेकर
आरोग्य आयुर्वेदीक क्लिनीक,
म्हापसा गोवा.
संपर्क:९९६०६९९७०४
