देवदास (१९५५) – हिंदी संपूर्ण चित्रपट – दिलीप कुमार – वैजयंतीमाला – सुचित्रा सेन
शरतचंद्र चट्टोपाध्याय यांच्या ‘देवदास’ नावाच्या कादंबरीवर आधारित, हा चित्रपट सरंजामशाही काळातील ग्रामीण बंगालच्या पार्श्वभूमीवर, देवदास (दिलीप कुमार) आणि पारो (सुचित्रा सेन) या बालपणीच्या प्रियकरांची कथा आहे. जेव्हा ते लग्न करायचे ठरवतात, तेव्हा देवदासचे वडील या नात्याला विरोध करतात, कारण ते खूप श्रीमंत कुटुंबातील असतात. ते आपल्या मुलाला उच्च शिक्षणासाठी कलकत्त्याला पाठवून देतात. पार्वतीचे लग्न एका श्रीमंत जमीनदाराशी ठरते, जो विधुर असून त्याच्या तरुण दुसऱ्या पत्नीपेक्षा मोठी मुले आहेत. कलकत्त्यात, देवदास दारू पिऊन आपले दुःख विसरतो आणि मरण्यापूर्वी पारोला शेवटचे एकदा भेटण्याची इच्छा बाळगतो. तो चुनीलाल (मोतीलाल) याला भेटतो, जो त्याची ओळख चंद्रमुखी (वैजयंतीमाला) नावाच्या एका आकर्षक आणि कणखर स्वभावाच्या गणिकेशी करून देतो. चंद्रमुखी देवदासची शुश्रूषा करायचे ठरवते. या दुःखद प्रेमकथेचा शेवट काय होईल?