Login Here Join Now

Articles by मराठीसृष्टी Admin

Articles posted by Marathisrushti Admin

Sort By:

This articles are displayed in the order of publishing date
This articles are displayed in the order of modification date
The Articles are displayed in the order of publishing date. Oldest first.
The Articles are displayed in ascending order of title
The Articles are displayed in descending order of title
पोर्टलवरील नव्यांसोबत जुने लेखही वाचकांना दिसावेत यासाठी खालील यादी Random पद्धतीने आहे. विशिष्ट क्रमामध्ये यादी हवी असल्यास वरीलपैकी Radio Button क्लिक करा.
  • हार्ट अटॅक टाळण्यासाठी काय करावे ?

    हृदयविकारास कारणीभूत होणार्‍या रक्तवाहिन्या चरबीच्या अंतर्लेपाने जाड होण्याची प्रक्रिया कोणत्याही एकाच कारणाने होत नसते. संशोधनांती अशा अनेक गोष्टी आढळून आल्या आहेत की ज्यामुळे हा विकार वाढीस लागतो त्यांना रिस्क फॅक्टर्स म्हणतात. त्यापैकी बरीच कारणे टाळता येण्यासारखी असतात. ती दूर ठेवणे अत्यंत गरजेचे आहे.

      January 25, 2010


  • हृदयाचे वेगवेगळे आजार

    हृदयाचे वेगवेगळे आजार
    हृदयाच्या वेगवेगळ्या आजारांसंबंधी आपण थोडक्यात माहिती पाहू :
    जन्मजात दोष : काही दुर्दैवी व्यक्तींच्या बाबतीत हे लक्षात आले की त्यांच्या हृदयाच्या रचनेत जन्मतःच दोष असतो. त्यामुळे वेगवेगळ्या व्याधी त्यांना त्रस्त करीत असतात. रचनेसंबंधीच्या दोषातून उद्भवलेल्या या व्याधीवर शल्यक्रिया हा उपचार लाभदायक ठरतो. हृदयाच्या थैलीला अतिसूक्ष्म छिद्र असणे किंवा हृदयाच्या झडपांमध्ये काही दोष असणे हे मुख्य जन्मजात दोष आहेत. हे दोष औषध योजना, आहार नियंत्रण व तज्ज्ञांनी सुचविलेले व्यायाम याच्या साह्याने नियंत्रणात राहतात. हृदयाच्या मुख्य व्याधी कोणत्या आहे ते आपण पाहू :
    १) हृदयक्रिया बंद पडणे (कार्डियाक अरेस्ट)
    या व्याधीवर कोणताच इलाज उपयोगी पडत नाही. छातीजवळ हृदयपटलाच्या भागात अतिशक्तिशाली मर्दन करणे व त्याच वेळी मृतवत असलेल्या व्यक्तीच्या तोंडात दुसर्याने जोरजोराने श्वास सोडणे. हा उपचार क्वचित उपयोगी पडतो. अन्यथा या व्याधीचे मृत्यू हेच उत्तर आहे.
    २) हृदयाच्या काही रोहिणीमध्ये अवरोध (कोरोनरी थांब्रोसिस)
    हृदयातून निघणार्या किंवा हृदयाला रक्त पोहचविणार्या काही रोहिणींमध्ये आतून थर जमा झाल्यामुळे रक्त वाहून नेण्याच्या त्यांच्या कार्यात बाधा येते. त्यामुळे श्वास प्रश्वास घेणे अत्यंत जड होऊ लागते. चालणे, बोलणे, बसणे इत्यादी सर्वच क्रिया अति कठीण वाटू लागतात. अशा वेळी दुर्लक्ष झाले तर हृदयक्रिया बंद पडून मृत्यू येऊ शकतो. यावर उपाय म्हणजे जोड रक्तनळ्या लावणे अर्थात बायपास सर्जरी करणे.
    ३) रक्ताभिसरणाच्या क्रियेची लय मंद होणे (अंजायना पेक्टोरिस)
    या व्याधीत रक्ताभिसरणाची गती हृदयातूनच मंद होते. त्यामुळे प्रत्यक्ष हृदयाला रक्तपुरवठा कमी पडतो. त्यामुळे डाव्या छातीच्या आत तीव्र व जीवघेणी कळ येते. तसेचसंपूर्ण डाव्या हातात मुख्यतः खांद्यात आणि दंडात भयंकर दुखणे जाणवू लागते. ही कळ इतकी भयंकर असते की त्याचे वर्णन करणे कठीण वाटते. या व्याधीवर आधुनिक वैद्यकशास्त्रात औषधोपचाराद्वारे हमखास अशी उपाययोजना केली जाते.
    ४) हृदयविकाराचा झटका (हार्ट अटॅक)
    या विकारातसुद्धा हृदयक्रिया एकाएकी बंद पडते. तत्काळ औषधोपचार केले तर या व्याधीतून सुधारण्याची बरीच शक्यता असते. हृदयविकाराचा झटका हा आधीच अॅन्जायनाचा त्रास होत असलेल्या रुग्णाला होऊ शकतो. तसेच पूर्वी हृदयाला कोणताही त्रास नसलेल्यासही येऊ शकतो. अशा व्यक्तीला छातीत,तसेच डावा खांदा, हात या ठिकाणी जड वाटू लागते व दुखू लागते. या दुखण्याची तीव्रता अॅन्जायनापेक्षा जास्त असते. दुखण्याबरोबर चक्कर येणे, घाम फुटणे, मळमळणे, उलटी होणे हेही त्रास संभवतात. झटका आल्याचे दुखणे २० मिनिटाहून जास्त तसेच राहते. अशा रुग्णांच्या उपचारासाठी आवश्यक ती यंत्रणा असलेल्या अतिदक्षता विभागात त्याला ठेवले जाते. त्यात मॉनिटरच्या योगे रुग्णाचा आलेख सतत पडद्यावर दिसत राहतो. रुग्णाच्या यथायोग्य उपचारासाठी इतरही सुविधा अतिदक्षता विभागात उपलब्ध असणे आवश्यक आहे.
    ५) हृदयाच्या आत चाललेल्या कार्यात अवरोध (हार्ट ब्लॉक)
    ही व्याधी हळूहळू वाढीस लागते. त्यामुळे योग्य वेळी योग्य ते निदान झाल्यास या व्याधीवर नियंत्रण ठेवता येते व तिचे गंभीर परिणाम टाळता येतात.
    ६) हृदयाच्या सामान्य गतीपेक्षा कमी गती व अनियमित अशी हृदयाची धडधड होणे (ब्रॅडी कार्डिया)
    या व्याधीमध्ये हृदयाचे अखंड चालू असलेले प्रसरण-आकुंचन क्षण दोन क्षण बंद होते. मात्र दुसर्याच क्षणी हृदयाचे धडकणे चालू होते. या व्याधीत जीव कासावीस होतो. अशक्तता वाढत जाते. कोणत्या वेळी काय होईल हे सांगणे कठीण होते. औषध, गोळ्यांनी बरे वाटू शकते; पण शल्यक्रिया करून ‘पेसमेकर’ नावाचे उपकरण छातीत बसविल्याने हृदयाचे ठोके नियमित करणे हा उपचार हमखास उपयोगी ठरतो.
    ७) हृदयाची गती वाढणे (टॅकी कार्डिया)
    यात हृदयाच्या ठोक्याची गती खूप वाढते. त्यामुळे वारंवार जीव घाबरा होतो. छातीत फार मोठ्या प्रमाणात धडधड ऐकू येते व त्यामुळे काही सुचेनासे होते. औषधी गोळ्यांनी ही व्याधी नियंत्रणात राहते.
    ८) हृदयाचा आकार वाढणे (कार्डियाक हायपर ट्रॉफी)
    ९) हृदय ज्या जागेत बसले आहे त्या हृदय कपाटाचा आकार वाढणे (कार्डियाक डायलेटेशन)
    या व्याधीवर आधुनिक वैद्यकशास्त्रात महत्वपूर्ण संशोधन झाले आहे. त्यामुळे हृदयविकार तज्ज्ञ या व्याधीच्या रोग्याचे जीवन सुसह्य करू शकतात.
    १०) हृदयाच्या आसपास काही द्रव पदार्थ एकत्रित होणे (पेरी कार्डियल इन्फ्यूजन)
    या व्याधीत हृदय गतीमध्ये व कार्यामध्ये अवरोध निर्माण होतो. अशा स्थितीत आधुनिक यंत्रांनी सुसज्ज अशा चिकित्सालयात दाखल होणे हा एकमेव तरणोपाय असतो.

    --

      January 25, 2010


  • गिरिभ्रमण – एक सशक्त खेळ

    श्री. पाळंदे तीस वर्षे गिरिभ्रमण करताहेत. उदंड अनुभवाचा इतरेजनांना फायदा व्हावा, या सद्हेतूने त्यांनी `डोंगरमत्री’चं लेखन केलं. यातील तीसही लेख अभ्यासपूर्ण आणि मार्गदर्शक आहेत. गिरिकंदरामध्ये भटकण्याचा अनुभव घरबसल्या रसिकाला घेता येईल, या दृष्टीने पुस्तकाची जडणघडण डोळ्यात भरते.

      January 25, 2010


  • काव्यमय व्यक्तिचित्रण

    `घरीदारी' या इंद्रजित भालेरावांच्या व्यक्तिचित्रांच्या संग्रहाचे नुकतेच प्रकाशन झाले आहे. ही व्यक्तिचित्रे म्हणजे साहित्य क्षेत्रातल्या व्यक्तींचा वेगळा परिचय देणारी आहेत. त्यांच्या गुणांनी व स्वभाववैशिष्ट्यांनी नटलेली ही माणसे जात्याच प्रसिद्ध आहेत.

    `घरीदारी' :

    लेखक : इंद्रजित भालेराव

      January 25, 2010


  • रेषालेखकाचे `सहप्रवासी’

    `प्रतिभावान रेषालेखक’ असे ज्यांना विजय तेंडुलकरांनी म्हटले ते ज्येष्ठ चित्रकार वसंत सरवटे यांचे `सहप्रवासी’ हे नवे चौरसाकृती पुस्तक. मुखपृष्ठ आणि आतील एक-दोन चित्रे वगळता या पुस्तकात रेषा आहेत, त्या इतर व्यंगचित्रकारांच्या. सरवटे इथे `लेखक’ म्हणून येतात. साठ-एक वर्षांच्या त्यांच्या दीर्घ चित्रप्रवासातील सुहृदांविषयी सरवटे यांनी वेळोवेळी लिहिलेले हे लेख आहेत.

      January 25, 2010


  • वैद्यकीय क्षेत्रातील निर्मळ कथन

    डॉ. रवी बापट यांचे नाव सुरेश भट आणि पंढरीनाथ सावंत यांच्या तोंडून वारंवार ऐकले होते. डॉक्टरांची हे दोघेही कायम स्तुतीच करीत. माझा आणि मुंबईचा तसा संबंध नाही आणि मुंबईतल्या डॉक्टरांचा तर त्याहून नाही. त्यामुळे बापट हे कोणी तरी बडे डॉक्टर आणि अधूनमधून साहित्यिकांवर उपचार करतात, असा एक समज माझ्या मनात होता. या पूर्वग्रहासह मी डॉ. बापट यांचे हे आत्मकथन वाचायला घेतले आणि डॉ. बापट यांच्याबद्दल माझे दोन मित्र जे बोलत त्यातले अक्षरही खोटे नव्हते, हे लक्षात आले.

      January 25, 2010


  • चाकोरीबाहेरच्या स्त्रीकथा

    डॉ. अलका कुलकर्णी या मुंबईसारख्या शहरातून डॉक्टर झालेल्या आणि शहाद्यासारखे दूरचे गाव त्यांनी कार्यक्षेत्र म्हणून निवडले. या गोष्टीबरोबरच वैद्यकीय व्यवसाय करीत असतानाही त्या दमदार लेखन करतात, याचे कौतुक वाटते. `ओळख’ हा डॉ. अलका कुलकर्णी यांचा कथासंग्रह वाचला. त्यांचा काहीसा आगळावेगळा विषय अर्थवाही होऊन मनात खोलवर रुतू लागला. त्यातील बहुतेक सर्व कथा आधुनिक जगातल्या स्त्रियांच्या समस्येवर आधारित आहेत, तरीही काहीशा चाकोरीबाहेरच्या आहेत.

      January 25, 2010


  • व्यासंगाने घडविलेली प्रगल्भ काव्ययात्रा

    डॉ. स. रा. गाडगीळ हे एक व्यासंगवेडे व्यक्तिमत्त्व आहे. त्यांचे अवघे आयुष्य शालेय व महाविद्यालयीन स्तरावर अध्यापन करण्यात व्यतीत झाले. निर्वाहाची सक्ती म्हणून नव्हे; पण व्यासंग ही गाडगीळांची वृत्तीच आहे. अध्यापन विषय झालेले पुस्तक, ते लिहिणारा लेखक, तो वाङ्मयप्रकार यांचा सर्वांगीण अभ्यास करून त्या कोंदणात ते विशिष्ट पुस्तक बसवण्याची त्यांची सवय होती. आता `मराठी काव्याचे मानदंड’ अधोरेखित करणारे नवे विवेचन घेऊन मराठी अभ्यासकांसमोर ते आले आहेत.

      January 25, 2010


  • संतसाहित्य समीक्षेतील धाडस

    प्रा. डॉ. गुरुप्रसाद पाखमोडे यांनी `संत एकनाथांचे अभंग, स्वरूप समीक्षा हा ग्रंथ लिहून मराठी संतसाहित्याच्या समीक्षेतील एक रिकामी जागा भरून काढण्याचे श्रेय अभ्यासाने प्राप्त केले आहे. रिकामी जागा भरली असे म्हणण्याचे कारण असे आहे, की अनेक अभ्यासकांनी नाथांच्या विविध साहित्यांवर साक्षेपी लिखाण केले आहे.

      January 25, 2010


  • रणथंबोरच्या रानात – प्रवासवर्णन नव्हे

    दीपक दलाल हे नाव इंग्रजी भाषेतील साहसकथांसाठी प्रसिद्ध आहे. त्यांनी लक्षद्वीप, अंदमान, लडाख यासंबंधी साहसकथा लिहिल्या आहेत. राजस्थानातील रणथंबोर अभयारण्यासंबंधीच्या त्यांच्या साहसकथेचा अनुवाद श्री. पु. गोखले यांनी केला आहे. नावावरून हे प्रवासवर्णन वाटत असले, तरी प्रत्यक्षात ती साहसकथा आहे. गोखले यांनी इतक्या सहजतेने अनुवाद केला आहे, की हा अनुवाद आहे, हे सांगावे लागते.

      January 25, 2010