साहित्य - ललित

बुद्धचरितम्

Category:

 

बुद्धचरितम् हे संस्कृत महाकाव्य आहे. याचे रचनाकार अश्वघोष आहेत. या मध्ये गौतम बुद्धांचे जीवन चरित्र वर्णित आहे. याची रचना दुसऱ्या शतकात झाली काव्याचे प्रथम १४ सर्ग संस्कृत मध्ये अस्तित्वात आहे.(पंधरा ते अठ्ठावीस अपूर्ण आहेत.) इ. स. ४२० मध्ये धर्मरक्षक यांनी याचे चिनी भाषांतर केले आणि सातव्या किंवा आठव्या शतकात एक शुद्ध स्वरूपाची तिबेटी आवृत्ती तयार करण्यात आली

  June 11, 2026


साहित्य - ललित

महावीरचरितम्

Category:

 

आठव्या शतकातील महान संस्कृत नाटककार भवभूति यांचे एक नाटक आहे. जे समाजातील नायक आणि हिंदू देवता म्हणून पूजनीय असलेल्या रामा च्या जीवनावर आधारित आहे.

  June 11, 2026


साहित्य - ललित

उत्तरराम चरितम्

Category:

 

सात अंकाचे उत्तररामचरितम् हे भवभूतीचे सर्वोत्कृष्ट नाटक आहे. यामध्ये रामराज्यमिषेक नंतरच्या जीवनातील लोकोत्तर चरित्राचे वर्णन केले आहे, जो महावीरचरिताचा उत्तर भाग मानला जातो.

  June 11, 2026


साहित्य - ललित

मालतीमाधवम्

Category:

 

मालतीमाधवम् हे महाकवी भवभूती यांचे नाटक .भवभूती आठव्या शतकात होऊन गेलेले महाकवी. मालतीमाधव हे दहा अंकाचे प्रकरण आहे. यात मालती आणि माधव यांचे प्रेम प्रकरण वर्णन करण्यात आले आहे.

  June 11, 2026


साहित्य - ललित

अभिज्ञान शाकुन्तलम्

Category:

 

कविकुलगुरू कालिदास यांचे हे तिसरे,वेगळ्या अर्थाने शेवटचे आणि विश्वातील सर्वात श्रेष्ठ नाटक. या नाटकाचे संविधानक थोडक्यात असे आहे. शिकारीच्या निमित्ताने अरण्यात आलेला राजा दुष्यंत कण्वाश्रमात येतो. इथे त्याला शकुंतला ही कण्व ऋषींची मानलेली कन्या भेटते. परस्परांवर अनुरक्त झालेले ते दोघे गंधर्व पद्धतीने विवाह करतात.

  June 11, 2026


साहित्य - ललित

विक्रमोऽर्वशीयम्

Category:

 

महाकवी कालिदास यांचे हे पाच अंकी नाटक विक्रम अर्थात राजा पुरूरवा आणि अप्सरा उर्वशी यांच्या प्रेम प्रकरणावर आधारलेले आहे.

  June 11, 2026


साहित्य - ललित

मालविकाग्निमित्रम्

Category:

 

कविकुलगुरू कालिदासकृत सुखांत नाटक. याचे पाच अंक आहेत. या नाटकाचा काळ निश्चित सांगता येत नसला तरी कालिदासाचे हे पहिले, त्यांनी आपल्या तरुण वयात लिहिलेले नाटक असावे असे सामान्यतः मानले जाते.

  June 11, 2026


साहित्य - ललित

स्वप्नवासवदत्तम्

Category:

 

महाकवी भास यांचे विश्वविख्यात नाटक म्हणजे स्वप्नवासवदत्तम् ! राजा उदयन याच्या प्रेमकथेवर आधारित या नाटकात त्याला स्वप्नात वासवदत्ता दिसते या महत्त्वपूर्ण घटनेवर हे शीर्षक आधारलेले आहे.

  June 11, 2026


युवा-विश्व

अंध कफी दहावीमध्ये अव्वल

Category:

 

पुस्तकांच्या धड्यामधूनच आपल्याला धडा मिळतो असं नाही, तर प्रत्यक्ष जीवनात असे अनेक प्रसंग आहेत जे आपल्याला धडा शिकवतात. पुस्तकाबाहेर अवतीभवती आपल्याला अशा काही घटना दृष्टिक्षेपात येतात ज्या आपल्याला प्रेरणा देऊन जातात, आपल्यात नवचैतन्य जागवून जातात, नैराश्याचे मळभ झटकून टाकतात. नुसते डोळे उघडे ठेवून चालत नाही, तर निरीक्षण शक्ती आपल्याला जी दिली आहे तिचा वापर करून वैचारिक क्षेत्रात प्रवेश करता यायला हवा. विचार करता यायला हवा. आपल्यामधील वैचारिक दारिद्र्यच आपल्याला स्वतःतून उमलू देत नाही, स्वतःची उन्नती करू देत नाही. एखादी यशोगाथा झाली की ती इतिहासाचा भाग बनते; पण असं होता कामा नये. एका यशोगाथेतून दुसरी यशोगाथा जन्म घ्यायला हवी, तरच यशोगाथेची परंपरा चालू राहाते. प्रत्येकाच्या आयुष्यात नैराश्याचे मळभ येतातच; पण या नैराश्येच्या गर्तेत आपण संपलो असं माणसं समजू लागले तर ती पुन्हा उभारी घेत नाहीत. मग अवतीभवती अशा काही घटना मनातले मळभ झटकून टाकतात आणि आपणही का नाही उभारी घेऊ शकत? या विचाराने भारावून जातात.

  June 11, 2026