(User Level: User is not logged in.)

कथा

नामवंत लेखक, नवोदित लेखक, ऑनलाईन लेखक यांच्या कथा

Sort By:

This articles are displayed in the order of publishing date
This articles are displayed in the order of modification date
The Articles are displayed in the order of publishing date. Oldest first.
The Articles are displayed in ascending order of title
The Articles are displayed in descending order of title
पोर्टलवरील नव्यांसोबत जुने लेखही वाचकांना दिसावेत यासाठी खालील यादी Random पद्धतीने आहे. विशिष्ट क्रमामध्ये यादी हवी असल्यास वरीलपैकी Radio Button क्लिक करा.
  • भाऊबीज

    आटपाट नगर होतं, तिथं एक भाऊ रहात होता. त्याला एकुलती एक बहीण होती. दोघांचा एकमेकांवर भारी जीव असायचा. तर एकदा काय झालं की, ह्या भावाच्या घरी त्याची ही बहीण माहेरपणाला आली, भावाला मोठा आनंद झाला. फार दिवसांनी बहीण भेटली म्हणून तो हारखून गेला. बहिणीसाठी काय करू नि काय नको असं त्याला झालं. म्हणून तो आपल्या बायकोला म्हणाला कसा, “अग, आज चांगल्या पोळ्या कर पुरणाच्या. माझ्या पंक्तीला माझी बहीण बसू दे.” तशी ती त्याच्या तोंडावर “बराय’ म्हणाली. पण ती पडली मुलखाची द्वाड. तिनं नवऱ्याचं ऐकलं नाही. त्याच्या एकट्यापुरत्या व आपल्यापुरत्याच तेवढ्या पुरणाच्या पोळ्या केल्या. आणिक बहिणीसाठी कणकीच्या कोंड्याच्या रोट्या केल्या.

      November 25, 2025


  • बियोन्ड हॉरिझॉन (काल्पनिक विज्ञान कथा)

    नमस्कार, पहिल्यांदाच विज्ञान आणि अध्यात्म वर आधारित काल्पनिक कथा लिहिण्याचा प्रयत्न केला आहे. कथा पूर्णपणे काल्पनिक आहे आणि तीन भागात आहे.

    श्री.जयंत नारळीकर सर ह्यांच्या लहानपणी वाचलेल्या विज्ञान काल्पनिक कथा ही ह्या मागची प्रेरणा आहे. सर्वांना हा माझा प्रयत्न आवडेल अशी आशा..

    प्रकरण पहिले

    रोज सकाळी लवकर उठून सूर्याला नमस्कार करून गायत्री मंत्र म्हणणारा समीर आज नऊ वाजून गेले तरी उठला नव्हता. आईला काळजी वाटू लागली. शक्यतो आई समीरच्या बेडरुममध्ये जात नसे. समीरला त्याच्या प्रयोगांमध्ये किंवा अभ्यासात डिस्टर्ब झालेला चालत नसे. पण अजुन उठला का नाही हे बघायला समीरच्या आईने समीरच्या बेडरूमचे दार उघडले. समीर अजून बिछान्यात होता.

    ‘अरे! समीर, आज कॉलेज नाहीये का? किती वाजले बघ!’ असे म्हणत तिने समीरच्या कपाळावरून आणि डोक्यावरून हात फिरवला. हाताला डोकं गरम लागले.

    ‘बापरे! काय झाले ताप आला की काय?’ असे म्हणत तिने समीरला हलकेच उठवले आणि ड्रॉवर मध्ये असलेले थर्मामीटर काढून समीरच्या काखेत लावले.
    या हालचालींमुळे समीरला किंचित जाग आली आणि त्याने डोळे किलकिले करून आईकडे पाहिले. डोळ्यांना थोडे अंधुक दिसत होते. आईने ताप पाहिला तर 101 ताप होता. कदाचित पावसाळी हवा आणि शनिवार-रविवारची लोणावळा ट्रीप बाधली असावी असे आईला वाटले.

    समीरच्या आईने समीरला उठवून तोंड धुऊन घ्यायला सांगितले आणि ती किचन मध्ये त्याच्या साठी मऊसूत उपमा बनवायला गेली. समीरही उठून वॉश बेसिनकडे गेला. पण त्याला प्रचंड अशक्तपणा जाणवत होता.

    कसेबसे तोंड धुऊन तो बाहेर डायनिंग टेबलवर येऊन बसला. पण त्याला फार वेळ बसवत नव्हते. उठून आत मध्ये जाणार तेवढ्यात आई गरमा-गरम उपम्याची डीश आणि गरम पाणी घेऊन आली.

    ‘आई, मला काही खायला नकोय ग! मला जरा आराम करावासा वाटतोय.’

    ‘असू दे! दोन घास खाऊन ही गोळी घे आणि मग झोप!’ असे म्हणत आईने त्याला जबरदस्तीने थोडासा उपमा खायला लावला. खाऊन झाल्यावर एक क्रोसिन गोळी आणि पाणी दिले. ते घेऊन समीर सावकाशीने उठून आपल्या बेडवर जाऊन पडला. त्याला काहीतरी वेगळेच जाणवत होते.

    ‘असेल व्हायरल फीवर! दोन-तीन दिवसात बरा होईल!’ असे समीरचे डॉक्टर बाबा म्हणाले.

    दोन-तीन दिवस उलटून गेले तरी ताप उतरण्याची चिन्हे दिसत नव्हती. गोळी घेऊन तेवढ्यापुरता तो उतरत होता आणि परत चढत होता. समीरला त्याच्या डोळ्यांची दृष्टी जरा क्षीण झाल्यासारखी वाटत होती. कानाला ही खूप दडे बसले होते. आणि अशक्तपणा सुद्धा कमी झाला नव्हता.

    जय आणि रोहित हे समीरचे जिवाभावाचे मित्र, रोज येऊन त्याची चौकशी करत होते. समीरची अवस्था बघून त्यांना जरा टेन्शन यायला लागले. समीरच्या वडिलांच्या कानावर ही गोष्ट घालावी का नाही अशा संभ्रमात ते असताना, समीरच्या आईने त्यांना बोलावले.

    त्यांच्या चेहऱ्यावरचे टेन्शन बघून तिने विचारले, ‘नक्की काय झाले आहे? तुम्हाला इतके टेन्शन का आले आहे? समीरची अशी अवस्था घडायला काही गोष्टी झाल्या आहेत का? काही असेल तर आम्हाला स्पष्ट सांगा!’

    तितक्यात समीरचे बाबाही समोर आले आणि म्हणाले,’तुम्ही लोणावळ्याहून आल्यानंतर समीर असाच शांत शांत आहे आणि त्याला सारखी झोप येत आहे. आधी आम्हाला वाटले की ट्रीपमुळे दमला असेल. पण मंगळवार सकाळपासून हा ताप आलाय आणि बाकीही तब्येत खराब झाली आहे तुम्ही कुठली गोष्ट आमच्यापासून लपवत नाही आहेत ना?’

    आता लपवण्यात काही अर्थ नाही असा विचार करून रोहितने थोडे चाचरत बोलायला सुरुवात केली.

    ‘काका! मला माहिती नाही की, तुम्ही अशा गोष्टींवर किती विश्वास ठेवाल. पण मला असे वाटते की समीरची ही अवस्था लोणावळ्याच्या त्या प्रसंगानंतर झाली.’

    हे ऐकल्यावर आईच्या हातातून पाण्याचा ग्लास पडला. समीरच्या बाबांनी आईला शांत केले आणि सर्वजण हॉलमध्ये डायनिंग टेबलवर येऊन बसले. तत्पूर्वी समीरच्या बाबांनी समीरच्या बेडरूमचे दार लावून घेतले.

    ‘आता सांग, नक्की काय झाले आहे?’ बाबा म्हणाले.

    ‘काका आणि काकू आम्ही आत्तापर्यंत तुम्हाला काही सांगितले नव्हते, कारण तुम्हाला कदाचित टेन्शन येईल किंवा तुम्ही भूत वगैरे असं काही मानत नाहीत त्यामुळे आम्ही संभ्रमात पडलो होतो की तुम्हाला घडला प्रसंग सांगावा का नाही. पण आता समीरची तब्येत बघून आम्हाला लोणावळ्याला जे घडले ते सांगावेसे वाटते कदाचित त्याचा संबंध इथे असू शकतो.’

    रोहित आणि जयच्या चेहर्यावर आता कमालीचे टेन्शन दिसत होते. समीरचे बाबा म्हणाले,’ घाबरू नका!

    पाणी प्या आणि सविस्तरपणे आम्हाला सर्व सांगा. आपण त्याच्यावर काहीतरी उपाय करू शकतो किंवा त्या अनुषंगाने आपण ट्रीटमेंट करू शकतो.’
    ‘बरं!’ असे म्हणत रोहितने सुरुवात केली. ‘काका! तुम्हाला माहितीच आहे. आम्ही लोणावळ्याला गेलो होतो. आम्हाला ऍड्रोमिडा गॅलॅक्सीमध्ये होणारा उल्कावर्षाव बघायचा होता. वर्षातून एकदाच होणारा हा उल्कावर्षाव आम्हाला मिस करायचा नव्हता. त्यामुळे आम्ही शहरापासून दूर लोणावळ्याला वस्तीच्या बाहेर एका रिसॉर्ट मध्ये बुकिंग केले, जेणेकरून तिथे माणसांची वहिवाट नसेल आणि पूर्ण अंधार असेल म्हणजे मग उल्कावर्षाव आम्हाला नीट बघता येईल.’

    ‘हो, ते माहिती आहे. पुढे!’ समीरचे बाबा म्हणाले.

    ‘तर! आम्ही जे रेसोर्ट बुक केले होते, ते गावाच्या वस्तीच्या बाहेर थोडे लांबवर आणि एका छोट्याशा टेकडीवर होते. रिसॉर्ट म्हणजे एक छोटा बंगला होता. वस्तीपासून थोडे लांब असल्यामुळे तिथे बाकी कोणी नव्हते. फक्त आमचे आम्ही होतो. बंगल्याच्या मागे थोडे लांबवर जंगल होते आणि तिथे दुसरा छोटा बंगला होता. आम्ही जेव्हा पोहोचलो तेव्हा तो बंगला रिकामाच होता, त्यामुळे आम्ही मालकाला ‘आम्हाला त्या बंगल्यात राहायचे आहे तर तशी सोय करून दे’ असे सांगितले.

    रिसॉर्टचा मालक अम्हाला मागच्या बाजूच्या बंगल्यात जाऊ द्यायला तयार नव्हता. सुरुवातीला त्याने अनेक छोटी मोठी कारणे सांगून पाहिली. आम्ही ऐकत नाही असे म्हटल्यावर तो हलक्या आवाजात आम्हाला म्हणाला, तो बंगला चांगला नाही. तिथे वाईट शक्तींचा वास आहे. खूप लोकांना तिथे विचित्र अनुभव आले आहेत. असे म्हणतात की तिथे भूत-पिशाच्चांचा वावर आहे. त्यामुळे त्या बाजूला कोणी जात नाही. आणि मीही तुम्हाला तिथे जाण्याची परवानगी देऊ शकत नाही.

    ‘काका, तुम्हाला तर माहितीच आहे, आम्ही भुताखेतांवर विश्वास ठेवत नाही. त्यामुळे मालकाचे बोलणे आम्ही मनावर घेतले नाही आणि मालक झोपल्यावर, सर्वत्र सामसूम झाली की आपण त्या बंगल्यात कडे जाऊयात आणि खरे काय ते शोधून काढूयात, असे मनात ठरवले. आम्ही या गोष्टीने एक्साईट झालो की काहीतरी नवीन थ्रिलिंग करायला मिळणार या ट्रीप मध्ये! आम्ही मालकांना ‘ओके! आम्ही नाही जात’ असे सांगून कटवले. रात्री सर्वत्र निजानीज झाल्यावर आम्ही हळूच रिसॉर्टच्या मागच्या बाजूने बंगल्याकडे गेलो बंगला बाहेरून तर चांगला होता. बाहेरून फक्त कडी घातलेली होती. त्यामुळे आमचे काम अजून सोबत सोपे झाले. कडी उघडून आम्ही बंगल्यात प्रवेश केला. बंगला बर्यापैकी रिकामा होता. विशेष काही फर्निचर नव्हते. एखाद टेबल, एक दोन खुर्च्या असा ऐवज होता. बंगल्यात बटने शोधून आम्ही बटणे चालू केली. बंगल्यातल्या सगळे बल्ब गेले होते. फक्त एक पिवळा छोटा बल्ब चालू होता. तिथे आम्हाला काही वेगळे काही जाणवले नाही. आम्ही तिथे थोडा वेळ गप्पा मारत बसलो.

    ‘हे भूत वगैरे खरं काही नसतं रे! नुसत्या अफवा असतात. उगीच लोकांना घाबरवून ठेवायचे!’ जय म्हणाला.

    ‘हो! अरे, असे म्हणतात पूर्वीच्या काळी जिथे खजिना लपवलेला असतो, तिथे अशा अफवांचे तर पीक असायचे. जेणेकरून लोक तिकडे जाणार नाहीत आणि खजिना सुरक्षित राहील.’

    ‘हो! मी पण अस ऐकल आहे. ऐ, इथे पण असा काही खजिना तर नसेल?’ इति रोहीत.

    त्याच्या या वाक्यावर समीरने पुष्टी दिली. ‘चल! आपण या बंगल्यात सगळीकडे फिरून येऊया. बघू कुठे काही सापडते का?’

    ‘पण किती अंधार आहे इथे!लाईटच नाहीये!’ ‘असु, दे! आपल्या मोबाईलना टॉर्च आहेत ना! आपण टॉर्च ऑन करूया’ असे म्हणत आम्ही तिघांनी टॉर्च ऑन केले आणि पूर्ण बंगल्याला एक फेरी मारली. बंगल्याच्या आसपास तर काही वेगळे नव्हते. आम्ही फिरता-फिरता बंगल्याच्या मागच्या बाजूला गेलो. मागच्या बाजूला पूर्ण जंगल होते आणि भिन्न काळोख होता . समीर पहिल्यापासून धाडसी आहे, अशा वेळेला तो सगळ्यात पुढे होता. त्याच्या हातात त्याचा मोबाईल होता आणि मोबाईलचा टॉर्चच्या उजेडात तो पुढे पुढे जात होता. मी आणि जय थोडेसे घाबरलो होतो, तरीही त्याच्या मागून हळू हळू जात होतो. दाट झाडीमुळे, चंद्राचा प्रकाश सुद्धा तिथे जमीनीपर्यंत पोहोचत नव्हता. पायाखाली येणारा सुका पाचोळा, पावलांचा आवाज आणि सर्वत्र भयाण अंधार या सर्व वातावरणाचा माझ्यावर आणि जयवर थोडा परिणाम नक्कीच झाला. आम्ही अगदी सावधगिरीने हळूहळू इकडे तिकडे बघत जात होतो. आता आमच्यात आणि समीरमदध्ये जरा गॅप पडली होती. समीर पुढे जात राहिला. अचानक समीरचा पाय एका खडकाला अडखळला आणि समीर खाली पडला. त्याच्या हातातला मोबाइल सुद्धा खाली पडला. मोबाईलचा टॉर्च बंद झाला. धडपडत समीर उठला आणि मोबाईल शोधू लागला. त्याच्या एका हाताला मोबाईल लागला. घाईघाईने त्याने मोबाईलवरची दोन-तीन बटणं दाबली आणि टॉर्च सुरू झाला.

    आणि अचानक वातावरणात बदल झाला. भयाण शांतता पसरली. पूर्ण अंधार झाला आणि जय-रोहितसुद्धा दिसेनासे झाले. समीरने चौफेर नजर फिरवली. सगळीकडे फक्त आणि फक्त काळोख दिसत होता. मात्र एक भयानक तीव्र आवाज कानावर आदळत होता. कानाचे पडदे फाटून आता त्यातुन रक्त येईल की काय इतक्या जोरात तो कानावर आदळत होता.

    तो आवाज असह्य होऊन समीरने कानावरच हात दाबून धरले आणि डोळे बंद करून घेतले. त्या आवाजाने समीरचे डोकेही दुखायला लागले होते आणि समीरची अवस्था अक्षरशा एका आंधळ्या माणसासारखी झाली. त्याला काहीच दिसेना. शरीरात एक प्रकारची थरथर किंवा कंपने सुरू झाली. या कंपनांमुळे समीर थरथरायला लागला आणि त्याच्या हातातला मोबाईल खाली पडला. हातातून मोबाईल खाली पडल्यावर, मोबाईल स्विच ऑफ झाला आणि समीर मोबाईल उचलण्यासाठी वाकला आणि तसाच खाली जमिनीवर कोसळून निपचित पडला. तेवढ्यात हे त्याने आम्हाला नंतर सांगितले. कारण आम्ही जेंव्हा त्याच्याजवळ पोहचलो, तेंव्हा तो जमिनीवर निपचित पडला होता. ते बघून आम्ही दोघे घाबरलो. जवळच्या बाटलीतले पाणी समीरच्या चेहऱ्यावर मारले.
    ‘समीर! उठ! काय झाले तुला?’ असे त्याला गदागदा हलवत म्हणालो. पाच एक मिनिटांनी समीर शुद्धीवर आला. पण त्याला खूप अशक्त वाटत होते. अंगातील ताकद निघून गेल्यासारखे वाटत होते. आम्ही त्याला दोन्ही बाजूंनी आधार देत कसेबसे चालवत रीसॉर्ट पर्यंत आणले. नक्की काय घडले असावे, याचा कोणालाच अंदाज येईना.

    ‘उगीच विषाची परिक्षा नको! आता कुठे बाहेर जायला नको.’ असे म्हणून आम्ही रूम मध्ये झोपलो. सकाळी थोडी उशिरा जाग आली. समीरही जागा झाला. त्याला जरा फ्रेश वाटत होते. पण काल काहीतरी विचित्र घडले होते याची जाणीव सतत त्याच्या शरीरात होत होती. मग आम्ही फ्रेश होऊन नाश्ता घेऊन पुन्हा एकदा त्या जंगलाकडे निघालो. काय असेल तिथे? काय झाले असावे? या विचारात आम्ही जंगलापर्यंत पोहोचलो. पण कालच्या गोष्टींचा काहीही मागमूस नव्हता. थोडावेळ तिथेच थांबून आम्ही परत फिरलो. आमचे उल्कावर्षाव पहाण्याचे स्वप्न पण भंगले होते.

    ‘आता आपण जरा रिसॉर्टच्या स्विमिंग पूल मध्ये स्विमिंग करूया म्हणजे तेवढाच आपल्या मनाला विरंगुळा! कालच्या प्रसंगातून आपण बाहेर येऊ!’ म्हणून आम्ही मनसोक्त स्विमिंग केले. दुपारी जेवणाच्या वेळेला भरपूर मस्त जेवण करून परत पुन्हा आराम केला. समीरला तर आता अतिशय अशक्त वाटत होते. आणि कालच्या प्रसंगामुळे किंवा काल दिवसभर फिरल्यामुळे असेल. रेस्ट झाली की बरे वाटेल असे समजून आम्ही त्याकडे दुर्लक्ष केले. संध्याकाळी रिसॉर्ट वरचा चहा घेऊन आम्ही परतीचा प्रवास सुरू केला. वाटेत खूप ट्राफिक लागले. त्यामुळे पुण्याला पोचायला उशीर झाला. झाल्या प्रकाराची कुठेही वाच्यता करू नका असे एकमेकांना बजावले आणि आपापल्या घरी गेलो. सोमवारी सकाळी समीरला दमल्यासारखे वाटतच होते, तरीही तो उठून कॉलेजला गेला. सोमवारी त्याचे महत्त्वाचे असाईनमेंट सबमिट करायचे होते, त्यामुळे तो तसाच कॉलेजला गेला असाइन्मेंट सबमिट करून ‘मला जरा बरं वाटत नाही’ असे सांगून लवकर घरी परत आला त्याला अस्वस्थ वाटत होतं. तो सोफ्यावर पाय पसरून झोपी गेला.

    समीर, वीस-एक वर्षाचा हुशार, अभ्यासू मुलगा! लहानपणापासून खगोलशास्त्राची विशेष आवड! समीरची आई संस्कृत प्राध्यापिका , तर समीरचे वडील प्रख्यात डॉक्टर! अभ्यासात पहिल्यापासून हुशार असल्यामुळे समीरसुद्धा वडिलांसारखा डॉक्टर किंवा इंजिनियर होईल अशी सर्वांची अपेक्षा होती. पण त्याच्या मनात काहीतरी वेगळेच होते. त्याला खगोलशास्त्राची खूप आवड असल्यामुळे त्याच विषयात आपण संशोधन करावे असे लहानपणापासूनच वाटत होते. शाळेची एक एक पायरी उत्तम रित्या पार पाडून समीर आता बारावी सायन्सला होता. बारावीत नक्की चांगले मार्क मिळणार हे तर ठरलेलेच होते.
    ‘ पुढे काय करायचं ठरवलं आहेस?’ समीरचे बाबा. ‘तुला मेडिकलला जायला आवडेल का इंजीनियरिंगला? काय विचार केला आहेस?’ समीरच्या बाबांनी विचारले. ‘ बाबा! मी इंजिनियर होणार नाही आणि डॉक्टरही!’

    ‘काय?’ बाबांना मोठा धक्काच बसला. समीरच्या बाबांची समीरकडून खूप अपेक्षा होती. ‘अरे! मग काय ठरवलं काय आहेस तू?’

    ‘बाबा, तुम्हाला माहिती आहे मला लहानपणापासून खगोलशास्त्राची आवड आहे. मी माझं करिअर त्यातच करणार आहे.’

    ‘अरे! पण खगोलशास्त्राची आवड इंजिनिअर डॉक्टर होऊन सुद्धा जोपासू शकतो.’

    ‘नाही बाबा! आवड जोपासणे आणि आवडीच्या क्षेत्राचा अभ्यास करणे खूप फरक आहे.’

    ‘ बर! ठीक! मग त्यासाठी कुठला कोर्स वगैरे? काही कुठली चौकशी केली आहेस का?

    ‘हो बाबा! मी सगळी चौकशी केली आहे. इथे आयुका मध्ये बी. एस्.सी. - ऍस्ट्रो फिजिक्स आहे आणि मी तिथेच ऍडमिशन घेणार आहे.’ बी. एस्.सी. ऐकून बाबा थोडे निराश झाले पण समीरवर भरवसा होता.

    ‘जे करशील ते नेटाने कर आणि तुझा टॉप परफॉर्मन्स दे. आम्ही तुझ्या पाठीशी आहोत’ असे म्हणून बाबांनी आणि आईनेसुद्धा त्याच्या निर्णयाला पाठिंबा दर्शवला. अपेक्षेप्रमाणे उत्तम यश मिळवले. बारावीत 99 टक्के मार्क मिळवून त्याची हुशारी त्याने पुन्हा सिद्ध केली आणि त्याला आयुकामध्ये ऍडमिशन मिळाली. तो मन लाऊन अभ्यास करु लागला.

    मुळातच असलेली हुशारी आणि आणि खगोलशास्त्राची आवड या दोन्हीमुळे तो वर्गामध्ये कायम प्रथम राहिला. त्याची जिज्ञासू वृत्ती आणि सगळ्यांमध्ये मिळून मिसळून राहण्याची वृत्ती यामुळे लवकरच विद्यार्थी आणि शिक्षकांमध्ये प्रिय झाला. प्राचीन संस्कृत ग्रंथांमध्ये खगोलशास्त्र विषयक बरीच सूत्रे होती. कॉलेजच्या अभ्यासक्रमाव्यतिरिक्त तो आईकडून या सूत्रांत बद्दल जाणून घेत होता. त्यामुळेच खगोल शास्त्र विषयातील त्याच्या ज्ञानात अजून भर पडत होती. कॉलेजमध्ये प्राध्यापक वसिष्ठ हे तर त्याचे दैवतच होते. त्यांच्याशी तो अधून मधून संस्कृत मधील या सूत्रांवर सुद्धा चर्चा करत असे आणि सरांकडून त्याला त्या सूत्रांचे योग्य ते विश्लेषण मिळत असे.

    जय आणि रोहित हे दोघे असेच खगोल शास्त्राच्या आवडीने झपाटलेले आणि काहीतरी नवीन प्रयोग करून बघण्याची इच्छा असणारे होते. त्यामुळे या तिघांच्या वेव्हलेंग्थ जुळायला वेळ लागलाच नाही. लवकरच ते जीवश्चकंठश्च मित्र बनले आणि वेळ मिळेल तसा एकत्र येऊन आकाश दर्शनाचा आनंद लुटत राहिले.

    नुकतीच सेकंड इयर बीएससीची फायनल एक्झाम संपली होती. आणि म्हणून ते लोणावळ्याला गेले होते. दिवसभर आसपासचा परिसर बघून कुठून जास्त चांगले आणि मोकळे आकाश दर्शन होईल असे तीन-चार स्पॉट्स त्यांनी बघून ठेवले. रात्री जेवण झाल्यावर रिसॉर्टच्या मालकाची गप्पा मारताना भुताखेतांच्या विषय निघाला आणि त्यांच्या उत्सुकतेचा किडा त्यांना शांत बसू देईना. म्हणून मग सर्वत्र निजानीज झाल्यावर मालकाच्या नकळत त्या बंगल्याकडे गेले होते. तिथे घडलेला प्रसंग काका-काकूंना सांगून त्यांनी एक दीर्घ श्वास सोडला. डॉक्टर असल्यामुळे त्यांनी या गोष्टीवर फार विश्वास ठेवला नाही. पण समीर परत आल्यावर त्याच्या तब्येतीत झालेला बदल मात्र त्यांनी नक्कीच हेरला होता.

    समीरच्या बाबांनी त्याला त्याच्या एका इ.एन्.टी. स्पेशॅलिस्ट मित्राकडे नेले. ‘कानाला दडे का बसले याचे कोडे तर उलगडता आले नाही. पण ऑडीओग्राफी केल्यावर डॉक्टरांनी सांगितले, काळजीचे कारण नाही. कानाच्या आतील बाजूला असणाऱ्या फ्लुईड प्रेशर बदलांमुळे हे दडे बसले आहेत आणि त्याचा श्रवणशक्ती वर परिणाम झाला आहे. त्याला आपण गोळ्या आणि औषधे देऊन बरे करू शकतो, पण त्याला थोडा वेळ जाईल आठवड्याभरात त्याचे कानाचे काम पूर्ववत होईल. असे डॉक्टरांनी सांगताच समीरच्या आई-बाबांना दिलासा मिळाला. त्याच्या कानाची ट्रीटमेंट चालू झाली. हळूहळू ताप कमी होत होता. बाबांनी त्याला लगेच मल्टी-विटामिन गोळ्या सुद्धा सुरू केल्या होत्या आणि दोन दिवसांनी त्याचा ब्लड रिपोर्ट करून रिपोर्ट वर लक्ष ठेवून होते. बाबांचे दुसरे मित्र आय स्पेशालिस्ट होते. समीरला त्यांच्याकडेसुद्दा नेले. ब्लड रिपोर्टमध्ये शुगर सुद्धा नॉर्मल होती. मग असे अंधुक दिसायचे काय कारण असावे? समीरच्या बाबांच्या मित्रांनी त्याच्या डोळ्यांची कसून तपासणी केली. तपासणीत आढळले, अचानक खूप ताण वाढल्यामुळे रेटीनाच्या काही पेशी टेम्पररी डेड झाल्या आहेत. पण आय ड्रॉप आणि गोळ्यांनी त्या परत नॉर्मलला येऊ शकतील. त्यामुळे डोळ्यांचीही ट्रीटमेंट सुरू झाली. वेळेवर ट्रीटमेंट मिळाल्यामुळे समीरचे कान आणि डोळे आता हळूहळू नीट काम करायला लागले. त्याची ताकदही भरून निघत होती. या सगळ्यांमध्ये समीरचे कॉलेज पंधरा दिवस बुडले होते. अखेर शेवटी तीन आठवड्यांच्या पूर्ण विश्रांतीनंतर समीर पूर्ववत झाला आणि कॉलेजला गेला. समीर कॉलेजमध्ये आल्यावर प्रोफेसर वशिष्ठ यांनी त्याला आपल्या घरी बोलावले आणि त्याच्या तब्येतीची चौकशी केली. देवीप्रसादला त्याच्यासाठी कॉफी करायला त्याला आपल्या प्रयोगशाळेत नेले. समीर आता पूर्ण बरा आहे, याची खात्री पटल्यावर प्रोफेसर वसिष्ठांनी समीरला लोणावळ्याला नक्की काय घडले हे मला क्रमवार सांगू शकतोस का? असे विचारले.
    समीरने घडलेला प्रसंग पुन्हा एकदा प्रोफेसर यांना सांगितला. मोबाईल हातातून खाली पडल्यानंतर त्याने तो उचलताना गडबडीत कशी बटन दाबली गेली, त्यानंतर तो उच्च आवाज, डोळ्यासमोर मिट्ट काळोख हे सगळे सविस्तर समीरने प्रोफेसर यांना सांगितले. हे सगळं ऐकल्यावर प्रोफेसर वशिष्ठ गहन विचारात पडले आणि समीर बरोबर काय झाले असावे याचा त्यांना अंदाज आला. पण आत्ताच सगळे समीरला सांगायला नको. तो नुकताच आजारातून उठत आहे, असा विचार करून त्यांनी समीरला ‘काळजी घे आणि उरलेला अभ्यास कसा भरून काढता येईल हे बघ’ असे सांगून निरोप दिला.

    समीर सरांच्या घरून निघाला खरा! पण डोक्यात एक विचार घेऊन…सरांनी इतक्या डिटेल मध्ये लोणावळ्याला काय घडले हे का विचारले? आणि काय घडले हे कळताचं त्यांचा चेहरा इतका गंभीर का झाला?

    ह्याच्या काही महिन्यांपुर्वी सरांबरोबर केलेल्या चर्चेचा आणि त्यातून अर्धवट केलेल्या प्रयोगाचा काही संबंध तर नाही?..... असा विचार करीत समीर घरी पोहोचला.

    क्रमश:

    -- यशश्री पाटील.

    #beyondhorizon #ScienceFiction #BeyondHorizon

      July 6, 2022


  • ड्रग्जच्या विळख्यात होस्टेल १

    निवांतच्या दरवाजाची बेल वाजली आणि सदूने दार उघडले.
    दोन प्रौढ गृहस्थ बाहेर उभे होते.
    सदूने त्यांना विचारले, “अपोंटमेंट आहे कां तुमची ?”
    सोफ्यावर बसलेले यशवंत हंसले आणि म्हणाले, “सदू पाहुण्यांच स्वागत आपण असं करतो कां ? येऊ दे त्यांना आंत.”
    दोघेही आंत आले.
    दोघे लांबून प्रवास करून आलेले वाटत होते.
    थकलेले दिसत होते.
    यशवंत त्यांना म्हणाले, “बसा जरा आराम करा.”
    दोघे सोफ्यावर बसले.

      February 2, 2026


  • शेवटचं पान (संक्षिप्त रूपांतरीत कथा २९)

    शिमला आणि मनाली ह्यामधे कुलू येतं.
    पर्वतराजी आणि आजूबाजूच्या प्रदेशाची चित्रें रेखाटू इच्छिणारे अनेक चित्रकार तिथे कांही काळ स्थायिक होतात.
    हॉटेलात दीर्घ काळ रहाणं त्यांच्या किंमतीमुळे केवळ अशक्य असतं.
    तशातच ह्यांतल्या अनेक चित्रकारांच अजून नाव झालेलं नसतं.
    त्यांच्या चित्रांना हवा तसा मोबदलाही मिळत नाही.
    तेव्हां तिथे भाड्याने घर घेऊन रहाणं हा एकच मार्ग चित्रकारांसमोर असतो.
    एका भागांतली बरीच छोटी छोटी एकमजली, दुमजली घरं अशी भाड्याने दिली होती.
    त्याला पेंटर मोहल्ला असें म्हणत.
    पेंटर मोहोल्ल्यांत एक दोन मजली घरं होतं.
    सुनिता आणि ज्योती ह्यांनी त्या घराच्या दुसऱ्या मजल्यावर आपला मुक्काम केला होता.
    सुनिता आणि ज्योती ह्यांची ओळख दिल्लीत एक चित्रप्रदर्शन पहातांना झाली होती.
    सुनिता बंगाली होती तर ज्योती पंजाबी.
    पण चित्रकलेच्या समान धाग्याने त्यांना जणू बहिणीच बनवल्या होत्या.
    मग दोघींनी सिमला-कुलू-मनाली ह्या भागांत मनसोक्त चित्रं काढायचा बेत दोघींनी आंखला होता.
    शेवटी ह्या परवडणाऱ्या ठिकाणी येऊन त्या राहिल्या होत्या.
    तेव्हां मे महिना होता.
    एक वर्ष राहून सर्व ऋतुंत हिमालयाची चित्रे काढायचा त्यांचा विचार होता.
    १९८९च्या नोव्हेंबर महिन्यात एक नवाच फ्लू नावाचा आजार सर्व जगभर, विशेषतः जिथे जिथे ब्रिटीश वसाहती होत्या, त्यांतून पसरला.
    डॉक्टर त्याला न्युमोनिया म्हणत.
    आपल्या बर्फाळ थंड हातांनी इथे एकाला तर तिथे दुसऱ्याला स्पर्श करत तो जगभर फिरू लागला.
    विशेषतः पूर्वेकडल्या देशांत शेकडो लोकांचा त्याने बळी घेतला.
    तो हलकेच हिरव्या गार गवतांतून सिमला-कुलू भागांतही पोहोचला.
    न्युमोनिया हा कांही दयाळू आणि उदार अंतःकरण असलेला नव्हता.
    नाहीतर छोट्या चणीच्या नाजूक सुनिताला त्याने कसा स्पर्श केला असता ?
    पण त्या दुष्टाने सुनिताला पकडले.
    सुनिता आपल्या पलंगावर पडून बाजूच्याच खिडकीतून बाहेर समोरच्या विटांच्या घराकडे पहात झोपून राहू लागली.
    अगदी क्वचितच ती हालचाल करत असे.
    आपल्या कामांत खूप व्यग्र असणारे डॉक्टर खन्ना एका सकाळी सुनिताला तपासायला आले.
    परत जातांना ज्योतीला बाजूला नेऊन म्हणाले, “ही वांचण्याची फक्त दहा टक्के शक्यता मी देईन.”
    थर्मामीटर झटकत डॉक्टर पुढे म्हणाले, “हे असे रोगी आमच्या वैद्यकीय शास्त्राला निकामी ठरवतात.
    असे मरणाची वाट पहाणारे रोगी काय उपयोगाचे !
    तुझी मैत्रिण जगण्याची इच्छा हरवून बसली आहे.
    आपण ह्यांतून बरी होणारच नाही, असं ती मनाशी धरून बसली आहे.
    तिच्या मनावर कांही दडपण आहे कां ?”
    “नाही. ती म्हणत असे की तिला एकदा कैलास पर्वतावरील मानस सरोवराचे चित्र रंगवायचे आहे.”
    “चित्रण ! तें करू द्या तिला.
    कुणी पुरूष किंवा कांही प्रेम वगैरेमुळे कसले दडपण मनावर आहे कां ?”
    ज्योती म्हणाली, “पुरूष ? प्रेम करण्याच्या लायकीचे पुरूष कुठे भेटतात ? तें असो.
    पण सुनिताचं असं कांही नाही.”
    “मग फक्त अशक्तपणा आहे.
    हे बघ, ज्योती, मी माझे संपूर्ण वैद्यकीय ज्ञान आणि कौशल्य पणाला लावून तिला औषधांनी बरी करायचा प्रयत्न करीन.
    जेव्हा आजारी व्यक्तीच आपल्या शवयात्रेची कल्पना करू लागते, तेव्हा डाॅक्टर हतबल होतो.
    तू जर तिला हिवाळ्यानंतरच्या दिवसांबद्दल बोलायला लावशील तर मी तिच्या जगण्याची शक्यता दहा टक्क्यांवरून पन्नासावर नेईन.”
    डॉक्टर गेल्यानंतर ज्योती आपल्या खोलीत गेली व खूप रडली.
    मग तिने आपला चित्र काढण्याचा बोर्ड उचलला व उसने अवसान आणून एक गाणं गुणगुणत, ती सुनिताच्या खोलीत आली.
    सुनिता खिडकीकडे तोंड करून स्तब्ध पडलेली होती.
    ज्योतीला वाटले ती झोपली असावी.
    तिला जाग येऊ नये म्हणून तिने आपले गुणगुणणे आवरते घेतले.
    बोर्ड मांडून ती एक चित्र काढू लागली.
    ती एका कथेसाठी चित्र काढत होती.
    कथांबरोबर अशी चित्रे दिली की कथाकारांना अधिक प्रसिध्दी मिळते.
    ती एका घोड्यावर स्वार झालेल्या लढवय्या नायकाचं चित्र काढत असतांना तिला एक हलका आवाज दोन तीनदा ऐकू आला.
    ती सुनिताजवळ गेली.
    सुनिताचे डोळे सताड उघडे होते आणि खिडकीबाहेर पहात ती कांही तरी उलट मोजत होती.
    “बारा” ती म्हणाली.
    आणखी थोड्या वेळाने म्हणाली, “अकरा”.
    त्यानंतर दहा, नऊ, आठ, सात” जवळजवळ एकाच दमात म्हणाली.
    ज्योतीने खिडकीतून बाहेर पाहिलं.
    पहाण्यासारखं तिथे कांही नव्हतंच आणि मोजण्यासारखं तर नव्हतंच.
    तिथून सुमारे वीस फुटांवर समोरच्या घराच्या कुंपणाची भिंत दिसत होती.
    बाकी सगळं ओसाड होतं.
    त्या भिंतीच्या आधाराने तिच्यावर वाढत गेलेल्या एका वेलीच्या शुष्क फांद्या अगदी त्या भिंतीलगत चिकटलेल्या दिसत होत्या.
    वेलीचं मूळही जमिनीच्या आधाराने अजून तग धरून होतं.
    परंतु वेलीवरची बहुतेक पाने ह्या हिवाळ्यांतल्या जोरदार वाऱ्यांनी पाडली होती.
    ज्योतीने सुनिताला विचारले,
    “काय पहाते आहेस, सुनिता ?”
    सुनिता कुजबुजल्यागत उद्गारली,
    “सहा. आता ती भराभर पडताहेत.
    तीन दिवसांपूर्वी सुमारे शंभर तरी होती.
    मोजतां मोजता माझे डोके दुखू लागले होते.
    आता ती मोजणे सोपे आहे.
    ते बघ आणखी एक पडलं.
    आता फक्त पांच राहिली.”
    “काय पाच सुनिता ?”
    “अग, त्या समोरच्या वेलीची पाने. त्यातलं शेवटचं पडलं की मीही जाणार.
    गेले तीन दिवस मला हे लक्षांत आलंय.
    डाॅक्टरनी सांगितलं नाही तुला ?”
    ज्योती मोठ्या बहिणीचा आव आणून ओरडली, “छे: ! कांहीतरी बेवकूफी.
    मी कधी असं ऐकलं नाही.
    त्या पानांचा तुझ्या बरं होण्याशी काय संबंध ?
    तुला तर ती वेल खूप आवडायची !
    असे कांहीतरी विचार करू नकोस.
    डॉक्टर मला म्हणाले की तू वाचण्याची खूप शक्यता आहे.
    आपण मोठ्या शहरांत उलट सुलट जाणाऱ्या वाहतुकीच्या मधून रस्ता ओलांडताना आपण वाचण्याची जेवढी शक्यता असते, तेवढीच शक्यता तुला बरं व्हायची आहे.
    आता थोडी गरमगरम पेज देते, ती घे आणि मला माझं चित्र पुरे करायला जाऊ दे.
    हे चित्र पोंचलं की संपादक आपल्याला पैसे पाठवेल.
    मग तुझ्यासाठी थोडी वाईन आणि मला माझ्या आवडीचे मटन चाॅप खायला आणिन.”
    सुनिता म्हणाली, “माझ्यासाठी वाईन आणायची आता जरूरी नाही.
    तें बघ, आणखी एक पान पडलं.
    नको मला पेजही नको.
    आता फक्त चार राहिली.
    जाण्यापूर्वी मला तें शेवटचं पान पडतांना पहायचं आहे.
    ते पडलं की मीही कायमची अंधारात जाईन.”
    ज्योती तिच्यावर ओठंगून म्हणाली, “सुनिता, मला वचन दे बघू.
    आतां तू डोळे बंद ठेवशील आणि खिडकीबाहेर बघत रहाणार नाहीस.
    मला आता थोडं काम करायचं आहे.
    ती चित्र उद्यापर्यंत पाठवली पाहिजेत.
    नाहीतर मी खिडकीचा पडदा लावून टाकला असता.”
    सुनिता म्हणाली, “तू तुझ्या खोलीत जाऊन काम करशील कां ?”
    ज्योती म्हणाली, “नाही. मला तुझ्याजवळ थांबायचय आणि तुला ती फुटकळ पानंही पाहू द्यायची नाहीत.”
    “तुझं झालं की मला सांग.”
    सुनिता डोळे मिटत म्हणाली.
    ती एखाद्या तांबूस पुतळ्यासारखी पलंगावर पडली होती.
    “मला ते शेवटचं पान पडतांना पहायचं आहे.
    मी ते पडण्याची वाट पाहून थकले आहे,
    विचार करून थकले आहे.
    तें शेवटचे पान वाऱ्यावर कसें भिरभिरत खाली येईल.
    मीही तशीच त्या थकलेल्या पानासारखी भिरभिरत हळूवार खोल, खोल अंधारात जाईन.”
    ज्योती म्हणाली, “झोप आतां.
    मला आता खालच्या खोलीतल्या बेहरामला मॉडेल म्हणून बोलवायला हवं.
    मला एका म्हाताऱ्या खाणकामगाराचं चित्र मासिकाला पाठवायचय.
    मी दोन मिनिटात परत येते.
    तोपर्यंत उठायचा प्रयत्न करू नकोस.”
    म्हातारा बेहराम वाडिया सुध्दा चित्रकार होता.
    तो त्याच इमारतीत तळमजल्यावर रहात असे.
    त्याचं वय साठाहून जास्त होतं.
    त्याने वाढवलेली दाढी एखाद्या महर्षीसारखी छातीपर्यंत लोंबत होती.
    बेहराम चित्रकार म्हणून अयशस्वी ठरला होता.
    चाळीस वर्षे त्याच्या हातात ब्रश होता पण त्याची कमाई त्याला महिना काढायला सुध्दा अपुरी असे.
    त्याची इच्छा नेहमी एक सर्वोत्कृष्ट चित्र काढण्याची असे परंतु अजून त्याच्या हातून त्या सर्वोत्कृष्ट चित्राची सुरूवातच होत नव्हती.
    अनेक वर्ष अधूनमधून जाहिरातीसाठी एखाद दोन चित्रे काढण्यापलिकडे त्याची मजल जात नसे.
    ज्या चित्रकारांना व्यावसायिक मॉडेलचे मानधन परवडत नसे त्यांच्यासाठी मॉडेल म्हणून काम करून तो पैसे मिळवत असे.
    तो त्याचे आवडते मद्य रोज पीत असे.
    इतरवेळी मात्र तो भडक डोक्याचा होता आणि ज्याच्या त्याच्यावर खेंकसत असे.
    सुनिता व ज्योती ह्या दोघींच पालकत्व मात्र त्याने स्वतःच स्वतःकडे घेतलं होतं आणि त्यांचा संरक्षक असल्यासारखा तो वागे.
    अंगाला मद्याचा वास असलेला बेहराम हलकासा उजेड असलेल्या तळमजल्यावरच्या त्याच्या मठीतील स्टुडीओत भेटला.
    त्याच्या सर्वोत्कृष्ट चित्राची २५ वर्षे वाट पहात असलेला बोर्ड कोऱ्या कॅनव्हाससह खोलीच्या एका कोंपऱ्यांत उभा होता.
    अजून त्याच्यावर पहिली रेषा पण काढली नव्हती.
    सुनिताने मनाशी घेतलेलं वेड आणि तीची पानासारखी भिरभिरत खोल जाण्याची भीती ह्याबद्दल ज्योतीने त्याला सांगितलं.
    म्हाताऱ्या बेहरामचे डोळे लाल लाल झाले व तो अशा मूर्ख कल्पनेबद्दलच्या तिरस्काराने ओरडला, “काय ? जगात असेही पागल लोक आहेत की ज्यांना वाटतं त्या फालतु वेलीची पाने पडल्यामुळे मरण येणार आहे !
    मी कधी असली गोष्ट ऐकलेली नाही.
    तुझ्या चित्रासाठी मी मॉडेल म्हणून येऊन तुझ्या पागल मैत्रीणीला मदत करणार नाही.
    बिच्चाऱ्या न्हान्या छोकरीच्या मनांत असला भेदरटपणा तू येऊच कसा देतेस ?”
    ज्योती म्हणाली, “ती खूप आजारी आहे आणि अशक्त झाली आहे.
    तिच्या सततच्या तापाने तिचं मन सैरभैर झालंय आणि वाईट-साईट कल्पना तिच्या मनांत येतात.
    बरं, मिस्टर बेहराम, तुम्ही मॉडेल म्हणून येणार नसेल तर राहू दे.
    पण मी सांगू ?
    तुम्ही काळीज नसलेले फक्त एक नंबरचे चमत्कारीक बाताडे आहांत.”
    “तू पण पगली, येडी डिकरी आहेस,” बेहराम ओरडला, “कोण म्हणतं मी मॉडेलिंग करणार नाही तुझ्यासाठी ?
    गेला हाफ अवर मी तुला सांगायचा प्रयत्न करतोय की मी तुझ्यासाठी मॉडेल म्हणून काम करेल !
    ओ गॉड, सुनिता सारख्या एवढ्या चांगल्या डीकरीला बिमार पाडायची ही जागा आहे काय ?
    काळजी करू नकोस.
    एक दिवस मी माझं सर्वोत्कृष्ट चित्र काढीन मग आपल्याकडे खूप ‘मनी’ येईल.
    मग आपण सर्व इथून जाऊ.”
    ती दोघं वर गेली तेव्हां सुनिता गाढ झोपली होती.
    सुनिताने खिडकीचा पडदा बंद केला व हाताने बेहरामला दुसऱ्या खोलीत यायला खूण केली.
    बाजूच्या खोलीच्या खिडकीतून दोघांनी एक भयभीत नजर त्या वेलीवर टाकली.
    मग दोघांनी एकमेकांकडे न बोलतां क्षणभर पाहिलं.
    सतत पावसाच्या थंड धारा वर्षत होत्या आणि मधे मधे बर्फही पडत होता.
    म्हातारा बेहराम एका मोडवर, जणू एखाद्या दगडावर टेकून म्हातारा खाण कामगार बसला आहे, अशी पोज घेऊन बसला.
    एका तासाच्या झोपेनंतर ज्योती जेव्हा दुसऱ्या दिवशी जागी झाली तेव्हा तिला खिडकीच्या हिरव्या पडद्याकडे सुनिता आपली खोल गेलेली नजर लावून बसलेली दिसली.
    ज्योती उठलेली दिसताच ती हलक्या पण हुकमी आवाजात म्हणाली,
    “उघड तो पडदा. मला पहायचंय.”
    ज्योतीने नाराजी दाखवतच तो पडदा बाजूला केला.
    पण काय आश्चर्य !
    त्या काळरात्री झोडपणारा पाऊस आणि वादळी वारा ह्यांना तोंड देऊन सुध्दा त्या वेलीचे भितीलगतचं एक पान अजून टिकून होतं.
    ते वेलीवरचं शेवटचं पान होतं.
    त्याच्या देठाजवळ ते अजूनही गडद हिरवं होतं.
    त्या जून व विरलेल्या पानाच्या कडा पिवळसर दिसत होत्या पण ते फांदीला धीटपणे घट्ट चिकटून उभं होतं.
    सुनिता पुटपुटली, “हे शेवटचं पान आहे.
    मला वाटलं होतं की रात्रीच पडलं असेल.
    मी वाऱ्याचा आवाज ऐकला.
    आता ते आज पडेल.
    त्याच वेळी मी पण जग सोडून जाईन.”
    ज्योती सुनिताची उशी नीट करत म्हणाली,
    “अग, माझ्या प्रिय सखये, कांहीतरी माझा विचार कर.
    तू अशी गेलीस तर माझं काय होईल ? मी काय करू ?”
    सुनिताने उत्तर दिलं नाही.
    जेव्हा माणसाचा आत्मा दूरच्या अनोख्या सफरीवर निघायची तयारी करत असतो, तेव्हा तो अगदी एकाकी असतो.
    मनातल्या त्या विचारांनी तिची इतकी पकड घेतली होती की केवळ मैत्रीचेच नव्हे तर एक एक करून सगळेच बंध हळूहळू गळून पडत होते.
    दिवस ढळला, संध्याकाळ झाली तरी ते एकाकी पान फांदीला लगटलेल्या आपल्या देठानिशी भिंतीलगत दिसत होते.
    पुन्हा त्या रात्रीही उत्तरेकडून येणारा वारा घोंघावतांना ऐकू येत होता.
    पाऊस खिडकीवर थडथडत होता.
    वरच्या छोट्या पट्टीतूनही पाणी आत शिरत होतं.
    जेव्हां सकाळी पुरेसा उजेड आला तेव्हा कठोरपणे सुनिताने ज्योतीला पडदा दूर करायला सांगितले.
    त्या वेलीवरचे ते पान अजून तिथेच होते.
    सुनिता बराच वेळ त्या पानाकडे पहात राहिली.
    ज्योती आत स्टोवर चिकन सूप तयार करत होती.
    सुनिताने तिला हांक मारली.
    ती येताच सुनिता म्हणाली, “मी वाईट वागले.
    मी कशी दुष्टपणा करत होते हे दाखवण्यासाठीच कशाने तरी ते पान तिथेच राहिले आहे.
    मरावसं वाटणं, हे पाप आहे.
    हे आता मला उमगलं.
    मला सूप आणि पेज दे.
    मी घेईन थोडं, थोडं.”
    थोडं थांबून ती म्हणाली, “नंतर थोडं दूधही दे, त्यांत थोडा मध घालून आणि जरा उशा लावतेस इथे म्हणजे मी बसेन आणि तुला काम करतांना पाहू शकेन.”
    एका तासानंतर सुनिता म्हणाली, “ज्योती, मला आशा आहे की मी कधीतरी मानस सरोवराचे रम्य चित्रण करीन.”
    दुपारी डॉक्टर खन्ना आले आणि त्यांनी सुनिताला तपासले.
    डॉक्टरांना सोडायला ज्योती बरोबर गेली.
    डॉक्टर तिचा हात हलकेच थोपटत म्हणाले, “आता ती वांचण्याची पन्नास टक्के शक्यता आहे.
    तिची योग्य काळजी घे, तू ही लढाई जिंकशील.
    मला आता जायला पाहिजे.
    तळमजल्यावर दुसरा पेशंट बघायचाय.
    कोणी बेहराम वाडिया नांवाचा चित्रकार आहे म्हणे.
    बहुदा त्यालाही न्यूमोनिया झालाय.
    तो म्हातारा आणि अशक्त आहे आणि त्याला आलेला तापाचा झटका जबर आहे.
    तो वाचण्याची कांही आशा नाही पण आज त्याला हाॅस्पिटलमधे हलवतो आहोत.
    तिथे त्याला थोडा आराम तरी मिळेल.”
    दुसऱ्या दिवशी सुनिताला तपासतांना डॉक्टर ज्योतीला म्हणाले, “आता हिला धोका नाही. तू जिंकलीस.
    आता फक्त चांगला आहार व थोडं लक्ष ठेव. तेवढं पुरे आहे.”
    दुपारी सुनिता पलंगावर पडली होती तिथे ज्योती आली.
    सुनिता एक निळा स्कार्फ उगाचच विणत होती.
    सुनिताभोवती हात लपेटत ज्योती म्हणाली, “सुनिता, ससुली, मला तुला कांही सांगायचंय !
    मिस्टर बेहराम आज हॉस्पिटलांत मरण पावला.
    तो फक्त दोनच दिवस आजारी होता.
    गुरख्याने पहिल्या दिवशी तळमजल्यावरच्या खोलीत त्याला तापाने फणफणलेला आणि वेदनांनी तळमळत असलेला पाहिला.
    त्याचे बूट भिजलेले होते.
    त्याचे कपडे ओले होते.
    त्यातून पाणी निथळतं होतं.
    सगळं अगदी बर्फासारखं थंडगार होतं.
    त्यांना कल्पना येईना की एवढ्या वादळी पावसांत तो कुठे गेला होता ?
    मग त्यांना एक शिडी वाटेत पडलेली दिसली.
    जवळच एक कंदील अजूनही पेटलेलाच होता.
    तिथेच ब्रश पडले होते.
    रंगाची ताटली होती.
    तिच्यात पिवळा आणि हिरवा रंग तयार केलेले दिसत होते.
    सुनिता, जरा खिडकीतून बाहेर त्या भिंतीवरलं वेलीचं शेवटचं पान पहा.
    आपल्या लक्षांत कसं नाही आलं की एवढा वारा वहात असतांना ते पान जरा देखील कसं हललं नाही ?
    माझ्या प्रिय मैत्रिणी, ती बेहरामची सर्वोत्कृष्ट कलाकृती होती.
    ज्या रात्री ते शेवटचं पान पडलं, त्याच रात्री तिथे जाऊन भिंतीवर त्याने ते पान रंगवलं.”
    -- अरविंद खानोलकर.
    मूळ कथा - द लास्ट लीफ्
    मूळ लेखक - ओ हेन्री

      June 29, 2022


  • एक परीस स्पर्श ( भाग – ६ )

    विजयच्या अनेक स्वप्नांपैकी गोव्याला जाणे हे ही एक स्वप्नच होते. पण त्याहून मोठे म्हणता येईल असे आणखी एक स्वप्न होते ते म्हणजे विमानप्रवास ! यावेळी विजय गोव्याला जाताना विमानाने गेला होता. कारण गोव्याचा संपूर्ण कार्यक्रम फक्त तीन दिवसांचा होता.

      January 26, 2022


  • अजब न्याय नियतीचा – भाग २५

    पण मी त्याचं काही एक ऐकून घ्यायच्या मनस्थितीत नव्हते. मी ते ग्रीटींग रागाने फाडायला सुरूवात केली. मला ते ग्रीटींग फाडून त्याचे तुकडे तुकडे करून टाकायचे होते. राजचा सगळा राग मी त्या ग्रीटींगवर काढत होते. संतापाच्या भरात मी काय करतेय याकडेही माझं लक्ष नव्हतं. तसा राज जोरात माझ्याकडे धावत आला. त्यानं ते ग्रीटींग माझ्या हातातून हिसकावून घेण्याचा प्रयत्न केला. आणि…….. आणि मी रागाच्या भारात त्याला मागे ढकलून दिलं…..”

      October 13, 2019


  • हॅास्पिटलमधून बाळ गायब

    गेले चार दिवस मुंबईतील कमलाबेन हॅास्पिटल चुकीच्या कारणासाठी पेपरांत गाजत होतं. हॅास्पिटलच्या प्रसूती विभागातून तीन दिवसांच बाळ गायब झालं होतं. तिथल्या नर्स, मेट्रन, डॅाक्टर, ह्या त्याबद्दल कांहीच सांगू शकत नव्हत्या. हॅास्पिटल मोठ्या उद्योगपतीचे असल्यामुळे प्रथम त्यांनी ही बातमी दाबून टाकण्याचा प्रयत्न केला गेल्याचा आरोपही हॅास्पिटल मॅनेजमेंटवर होत होता.

      December 31, 2023


  • प्रामाणिकपणाचे फळ

    तुरुंगातील कैद्यांची पाहणी करण्यासाठी शासनाने एक समिती नियुक्त केली होती. एक निवृत्त न्यायाधीश त्या समितीचे प्रमुख होते. या समितीने तुरुंगात जाऊन तेथील कैद्यांची पाहणी सुरू केली. सहज कुतूहल म्हणून समितीच्या प्रमुखांनी काही कैद्यांना त्यांनी कोणता गुन्हा केला व त्याला का शिक्षा झाली याची चौकशी करायला सुरुवात केली. एक कैदी म्हणाला, मी खरे तर कोणताच गुन्हा केला नव्हता, परंतु साक्षीदारानेच माझ्याविरुद्ध खोटी साक्ष दिली. त्यामुळे मला तुरुंगात यावे लागले. दुसरा कैदी म्हणाला, माझ्याविरुद्ध काही लोकांनी हेतुपुरस्सर खटला भरला. मला तुरुंगात डांबणे हाच त्यांचा उद्देश होताच तो सफल झाल्यामुळेच मी आज तुरुंगात आहे. तिसरा कैदी म्हणाला, खरे तर मी निर्दोष होतो परंतु माझ्याबद्दल न्यायाधीशांचे पूर्वग्रह दूषित होते त्यामुळेच त्यांनी मला शिक्षा ठोठावली. थोडक्यात एकही कैदी आपल्या गुन्ह्याची कबुली देत नव्हता. एका कोपऱ्यात एक कैदी मात्र खाली मान घालून बसला होता. त्याला हाच प्रश्न विचारण्यात आला. त्या वेळी त्याने खाली मान घालूनच उत्तर दिले. होय साहेब! मी चोर केली. कारण माझ्याजवळ एकही पैसा नव्हता. घरात दोन-तीन लहान मुले होती त्यांची उपासमार मला बघवत नव्हती. त्यांचे पोट भरता यावे म्हणून मी चोरी केली. व त्या गुन्ह्याबद्दल मी आज तुरुंगात येऊनशिक्षा भोगत आहेत. समितीच्या सर्व सदस्यांना त्या कैद्याची हकिकत खरी वाटली. व त्यांनी त्या कैद्याची सुटका करण्याची एकमताने शिफारस केली. त्या कैद्याला त्याच्या प्रामाणिकपणाचे फळ मिळाले होते.

      February 12, 2017


  • वेडा मगर आणि हुशार कोल्हा

    समुद्राच्या काठी एक गाव होतं. तिथं एक मगर आणि एक कोल्हा राहायचे. त्यांनी दोघांनी मिळून शेती करायचं ठरवलं. सुरवातीला बटाट्याची शेती केली. मगर म्हणाले, “आपण उत्पन्नाची वाटणी कशी करायची ते आधी ठरवून टाकू.” कोल्ह्याने त्याला मान्यता दिली. मगर म्हणाले, “मी झाडांचा वरचा भाग घेईन, खालचा तू घे.” कोल्हा म्हणाला, “चालेल, तू म्हणशील ते मला मान्य आहे.” पुढे बटाट्याचं पीक तयार झालं.

      October 22, 2025


  • हत्ती शिष्यचार शिकतो

    एके दिवशी नदीकडे जाणाऱ्या वाटेवर हत्तीला खार आडवी आली. सम्राटासारख्या तोऱ्यात चालणाऱ्या मातब्बर हत्तीनं तिला सोंडेनं वाटेतून बाजूला सारून म्हटलं, “बाजूला हो ग भिक्कार. चिमुरडे.” खारीला हा मोठा अपमान वाटला. तीही कोणी होतीच की. ह्या हत्तीला नीट वागायचं शिकवायला पाहिजे असं तिला वाटलं.

      October 22, 2025