प्रथम बेसन चाळून घ्या आणि गाठी काढून घ्या. एका जाड बुडाच्या पातेल्यात तेल गरम करावे. त्यामध्ये जिरे ,मोहरी ,हळद ,खसखस आणि कढीपत्ता घालुन १-२ मिनिटे परतून घ्या. नंतर आहे त्यातील अर्धे खोबरे वरील मसाल्यात घालून थोडेसे परतून घ्यावे. खोबरे जळणार नाही इकडे लक्ष असू द्या.
आता वरील मिश्रणात पाणी टाकून ते उकळी आणावी. त्यात मीठ, लाल तिखट आणि कोथिंबीर घालावी.

सध्या उन्हाळ्याचे दिवस चालू झाले आहेत. उन्हाळ्यात जेव्हा बाह्य वातावरणातील तापमान वाढते, त्यावेळी शरीराचे तापमान टिकवून ठेवण्यासाठी शरीरात अनेक क्रिया घडत असतात.

गाजर हे कंदमूळ निसर्गाकडून मनुष्याला मिळालेली एक अमूल्य देणगी आहे. ते जमिनीखाली येते म्हणूनच ते कंदमूळ या प्रकारात मोडते. फळ व भाजी अशा दोन्ही स्वरूपात गाजराचा उपयोग केला जातो. तसेच औषधी वनस्पती म्हणूनही त्याचा वापर केला जातो. संपूर्ण जगात गाजराचे उत्पादन घेतले जाते. भारतातही ते सर्वत्र मिळते. गाजराच्या हिरव्या पानातही औषधी गुणधर्म असल्यामुळे त्याचाही आरोग्य चांगले राखण्यासाठी लाभ होतो. सहसा गाजर हे थंड हवेच्या डोंगराळ प्रदेशात जास्त प्रमाणात उगवते. संस्कृतमध्ये शिखाकंद इंग्रजीमध्ये कॅरट लॅटिनमध्ये डॉक्स कॅरोटा या नावाने परिचित असलेले गाजर अंबेलिमेरी या कुळातील आहे. गाजराचे अनेक प्रकार आहेत. त्यात देशी गाजराचा रंग गडद गुलाबी असतो; तर विलायती गाजराचा रंग हा फिकट गुलाबी असतो.

दूध उकळून निम्मं झाल्यावर कॉर्नफ्लोअर, साखर व वेलची पूड टाकून उकळा. उकळी आल्यावर ढवळत चार-पाच मिनिटं शिजवा. याचे तीन भाग करा. एकाच पाण्यात विरघळलेलं केशर, एकात पिस्त्यांची पेस्ट व चिरलेले पिस्ते टाका व एक भाग सफेदच राहू द्या.

सर्व साहित्य व्यवस्थित एकत्र करावं. मिश्रणाचे छोटे-छोटे गोळे तयार करून घ्यावेत. तयार केलेले गोळे गरम तेलात सोनेरी होईर्पयत तळून घ्यावेत. हे गोळे टोमॅटो सॉस किंवा हिरवी चटणीसोबत गरम गरम खाता येतात.

साहित्य:- दोन वाट्या ताजे मटार, तीन ते चार ओल्या मिरच्या (आवडीप्रमाणे कमी - जास्त घ्या) कोथिंबीर, 1 चमचा आले पेस्ट, साखर, लिंबू, मीठ, तेल, 1 वाटी कणीक व 1 वाटी मैदा, मीठ व तेल घालून भिजवून घेणे. तेल व तांदूळाची पिठी.

कृती : प्रथम तेलावर जिरे - हिंग - आले पेस्ट घालून परतून घ्या. त्यात कोथिंबीर व शिजवून मऊ केलेले मटार घाला व परता. मीठ -लिंबू -साखर घाला. नंतर गार झाल्यावर वरील मिश्रण मिक्स रमधून बारीक करून नीट सारखे करून घ्या. भिजलेल्या कणकेच्या गोळ्यात वरील सारण घालून छोट्या फुलक्या प्रमाणे लाटून घ्यावी. तव्यावर तेल सोडून मटार - पराठे करून घ्यावेत. हे छोटे - छोटे पराठे दही व लोणच्याबरोबर सर्व्ह करावेत. मध्य प्रदेशात या पराठ्यांना मटार कचोरी म्हणतात.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

कढईत तेल गरम करून त्यात मटार परतून घ्या. खोबऱ्याचा चव, मीठ, साखर, हिरवी मिरचीची पेस्ट, लिंबूरस घालून पुन्हा परता; मात्र मटार जास्त कडक होता कामा नयेत.

प्रथम एक चमचा तेलावर आले लसूण पेस्ट, मिरचीची पेस्ट घालून परतून घ्या. थोडी हळद हिंग घालून परता. धने जिरे पूड, बारीक चिरलेला कांदा, घालून ५ ते ७ मिनिटे छान परतून घ्या. उकडलेले मटारचे दाणे रवीने बारीक करून घ्या व त्यात घाला. मीठ घालून नीट परतून घ्या.

साहित्य : एक वाटी तुरीची डाळ, पाव वाटी मोड आलेली मेथी, 2-3 चमचे गोडा मसाला, हळद, तिखट, मीठ, 8-10 पाकळ्या लसूण, खवलेले ओले खोबरे, कोथिंबीर.

कृती : तुरीची डाळ शिजवताना त्यात हळद, हिंग व मोड आलेली मेथी घाला. डाळ शिजली की ती घोटा. त्यात चवीनुसार तिखट, मीठ, गूळ, चिंच कोळ आणि गोडा मसाला घाला. नंतर हिंग, मोहरी व लसणाची फोडणी देऊन उकळा. वाढून घेताना ओले खोबरे व कोथिंबीर घाला.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

चार टोमॅटो बारीक चिरून घ्या. त्यात मटकीची डाळ घाला. त्यात मीठ व साखर घाला. वरून तेलाची जिरे, हिरव्या मिरचीचे तुकडे, कढीपत्ता घालून फोडणी करून त्यावर ओता. टोमॅटोच्या रसात मटकीची डाळ छान भिजेल. ही कोशिंबीरसुद्धा चवीला छान लागते.