खाद्ययात्रा

साहित्य: १ किलो ताज्या अननसाचे लहान तुकडे,२५० ग्रॅम खवा,एक-दीड वाटी ताजी घोटलेली साय किंवा क्रीम,५०० ग्रॅम साखर,४ मोठे चमचे तूप,पाव चमचा केशर (ऐच्छिक),१ वाटी पाणी,२-३ चमचे काजू बदामाचे पातळ काप.

कृती:
साखरेत पाणी घालून दोनतारी जाड पाक मंद आंचेवर करावा. पाक तयार झाला की त्यात अननसाचे तुकडे घालावेत. त्यांना सुटलेले पाणीही त्यात घालावे.

मंद आंचेवर अननस शिजवावा. अधूनमधून ढवळावे.

गरम पाण्यात केशर भिजत ठेवावे. उन्हाळ्यात केशर वापरू नये. उष्ण पडते.

अननस शिजत आला की पाकही आळतो व मिश्रण घट्ट होऊ लागते. केशर घालायचे असल्यास त्यात घालावे.

दुसऱ्या जाड बुडाच्या पातेल्यात तूप तापले की अननसाचे मिश्रण घालून परतावे. खवा त्यातच कुस्करून घालावा व मिसळेपर्यंत सतत ढवळावे. ३-४ मिनिटे ढवळून खाली उतरवावे व कोमट होऊ द्यावे.

पुडिंग बोलमधे घालून त्यावर साय व काजू-बदामाचे काप घालावे.

पार्टीसाठी करायचा असल्यास साय किंवा क्रीम‍ऐवजी बरोबर व्हॅनिला किंवा दुसरे रंगसंगती व स्वादसंगती साधणारे आईस्क्रीम द्यावे.

हा हलवा दोनतीन दिवस अगोदर करून ठेवला तरी चालतो. मात्र अननस ताजा, पूर्ण पिकलेला व रसाळ हवा. डब्यातला घेऊ नये.

हे पुडिंग मोठ्या पार्ट्यात करायलाही हरकत नाही.

फळे आणि भाजीपाल्यापासून तयार केलेले प्रक्रियायुक्त पदार्थ जास्त काळ साठवून ठेवण्यासाठी वापरण्यात येणार्‍या रासायनिक पदार्थाना “परिरक्षक” (प्रिझर्व्हेटिव्ह) म्हणतात.याचे दोन प्रकार असतात.

साहित्य: चीज १ वाटी, हिरवी चटणी २ टे. स्पून, काळीमिरी पूड १ टे. स्पून, साबुदाण्याचे पीठ १ वाटी, स्मॅश केलेला बटाटा १ वाटी, कॉर्न १ वाटी, मीठ चवीनुसार, तेल आवश्यकतेनुसार.

कृती: प्रथम एका बाऊलमध्ये कॉर्न, चीज, हिरवी चटणी, काळीमिरी पूड, चवीनुसार मीठ घालून मिश्रण एकजीव करुन घ्या. उकडलेला बटाटा, साबुदाण्याचे पीठ आणि चवीपुरते मीठ घालुन मिश्रण मळुन घ्या. बटाट्याचे रोल करुन त्यात कॉर्नचे मिश्रण स्टफ करा आणि नंतर रोल पीठात घोळवून तळुन घ्या. अश्याप्रकारे चीज कॉर्न रोल तयार.

एक वाटी सोया चंक्स किंवा मीन्स कोमट पाण्यात अर्धा तास कोमट पाण्यात भिजत घालावेत,मग ते पिळून घ्यावेत. त्याला १ टिस्पून आले लसूण पेस्ट लावावी. थोड्या तेलावर एक कांदा बारीक चिरून परतून घ्यावा.

दही मलमलच्या कापडातून गाळून, एकजीव करून घेणे. त्यात चवीनुसार मीठ, साखर, हिरवी मिरची घालून एकत्र करून त्यात पेरूचे तुकडे घालणे. वरून कोिथबीर, भाजलेले जिरे व चाटमसाला घालून, थंड करून सव्‍‌र्ह करा.

पोंक वड्याप्रमाणे हुरडा वाटून त्यात रगडलेला बटाटा जरुरीप्रमाणे थोडंसं बेसन (ऐच्छिक) घालून भरपूर मनुका, काजू, आलं, मिरची (लसूण, खोबरं ऐच्छिक) याचं वाटण घालून त्यात चवीनुसार मीठ, साखर घालून आपल्याकडच्या उपवासाच्या कचोरीप्रमाणे गोल वळून तळतात. कित्येकदा बटाटा, मैदा यांचं आवरण करून आत वाटलेला हुरडा, मसाला, मनुका, चवीनुसार मीठ, साखर, लिंबू एकत्र करून त्यांचं सारण बनवूनही पॅटिस करतात. अर्थात घरगुती बनवताना घरोघरी गृहिणी आपल्या सवडी-आवडीनुसार व कल्पकतेप्रमाणे त्यात थोडाफार बदल करतात. महाराष्ट्रात हुरड्याबरोबर गूळ, लसणाची चटणी वगैरे खातात. तशी ही मंडळी हुरड्याबरोबर नाना प्रकारची शेव व साखरफुटाणेही खातात.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य :- पनीर पाव किलो, उकडलेले बटाटे दोन, काजू-बेदाणे अर्धी वाटी, गरम मसाला पूड अर्धा चमचा, मिरची पूड, थोडं कोर्नफ्लॉवर, तळणासाठी तेल, चवीनुसार मीठ .

ग्रेव्हीसाठी :- तेल पाव वाटी, शहाजिरं अर्धा चमचा, आलं-लसूण पेस्ट एक चमचा, कांदे दोन मोठे , काजू पाव वाटी, लाल तिखट एक चमचा, गरम मसाला अर्धा चमचा, टोमाटो प्युरी पाव वाटी, सायीचं दही अर्धी वाटी, चवीनुसार मीठ-साखर, थोडं क्रीम व कोथिंबीर .

कृती :-

१) बटाटे किसून मऊ मळावेत . त्यात इतर पदार्थ घालून सर्व एकजीव करावं .

२) त्याचे मोठया गुलाबजामप्रमाणे गोळे करून त्यात थोडे काजू-बेदाणे भरावे .

३) पुन्हा गोल आकार देऊन कोफ्ते मंद आचेवर लालसर तळून घ्यावेत .

४) कांदा व काजूची पेस्ट करावी . ग्रेव्हीसाठी तेलात शहाजिरं फोडणीला घालावं .

५) त्यावर आलं-लसूण पेस्ट , कांदा-काजूची पेस्ट , लाल तिखट , गरम मसाला इ. परतून मग दही , टोमाटो प्युरी , मीठ व साखर घालावी .

६) गरजेनुसार गरम पाणी घालून दाटसर ग्रेव्ही करावी . शेवटी त्यात कोफ्ते सोडून क्रीम व कोथिंबीर घालून दयावं .

चक्का काटय़ानं थोडा फेटून घ्यावा. त्यात चिज, मिरची, लसूण, इटालिअन हर्बज, पिझा मसाला आणि मीठ घालून हे सर्व साहित्य व्यवस्थित एकत्र करून घ्यावं.

सर्वप्रथम केळी सोलून बारिक चिरणे. त्यात हिरवी मिरची बारिक करुन घालणे. नारळाचा चव, साखर, मीठ, दही व थोडी कोथिंबीर घालून ढवळून घेणे. ही कोशिंबीर उपासाला चालते.

‘ट्रायगॉनेला फेनम ग्रेसम’ असं शास्त्रीय नाव असलेली मेथी संस्कृतमध्ये मेथिक, बहुपत्रिका वगैरे नावांनी ओळखली जाते. तिच्या संस्कृतमधील नावावरूनच मेथी हे मराठीतलं नाव रूढ झालं असावं.