१)मसाला कॉर्न आप्पे

साहित्य- स्वीटकॉर्न पेस्ट १ वाटी (स्वीटकॉर्न दाणे मिक्सर मधून काढून पेस्ट करणे किंवा अर्धवट बारीक केले तरी चालतील), १ वाटी बारीक रवा, १ वाटी ताक (दह्यात पाणी घालून घेतलं तरी चालेल), मीठ, आलं, जिरे, मिरची पेस्ट, बारीक चिरलेला कांदा (आवडतीच्या भाज्या), सोडा किंवा इनो.

कृती- एका भांड्यात ताक घेऊन त्यात रवा घाला व नीट मिक्स करून घ्या. त्यात कॉर्न पेस्ट, आलं-जुरे-मिरची पेस्ट, मीठ, कांदा घालून एकसारखं हालवून घ्या. मिश्रण १० मी झाकून ठेवा. मिश्रणात सोडा किंवा इनो घालून हलवा आणि आप्पे पात्रात मिश्रण घालून झाकण ठेवून आप्पे दोन्ही बाजूनी भाजून घ्या. चटणी बरोबर सर्व्ह करा.

२)क्रिस्पी मसाला कॉर्न

साहित्य: कॉर्न १ कप, ७ ते ८ चमचे कॉर्नफ्लॉवर, ३ ते ४ चमचे मैदा, हळद, मीठ, पाणी, तळायला तेल.

मसाल्या साठी: कांदा बारीक चिरून, कोथिंबीर, लसूण बारीक चिरून, बारीक चिरलेली मिरची, तिखट थोडं.

कृती: एका पातेलीत पाणी उखलायला ठेऊन त्यात कॉर्न घालून ५ मी चांगले शिजवून घ्या. शिजलेले कॉर्न पाण्यातून काढून टॉवेल वर टाकून कोरडे करून घ्या. पातेलीत कोरडे कॉर्न घेऊन त्यावर ४ चमचे कॉर्नफ्लोवर व २ चमचे मैदा, मीठ व हळद घालून मळून घ्या. मळताना जोर लावून मळलं गेलं पाहिजे. जर दाणे एक मेकाला चिकटले असतील तर आजून थोडा मैदा आणि कॉर्नफ्लोवर घालून मळुन घ्या. आता दाणे वेगळे झाले असतील जर पीठ जास्त मोकळे झाले असेल तर तळताना पीठ तेलात जाईल म्हणून अगदी किंचित पाण्याचा शिपका मारून परत मळून घ्या. कढईत तेल गरम करून घ्या. तेल गरम झाले की त्यात दाणे टाकून मिडीयम फ्लेम वर ४ ते ५ मी तळून घ्या व टिशू पेपर वर दाणे काढून ठेवा. दाणे काढलेली २ मी चाळणीत ठेवा नाहीतर मऊ पडण्याची शक्यता असते. एका कढईत तेल हाय फ्लेम गरम करा त्यात कांदा, मिरची, लसूण , कोथिंबीर घालून चांगले परतून घ्या व शेवटी लिंबू किंवा विन्हेगर घालून हलवा. ग्यास बंद करून त्यात तळलेले दाणे घालून हलवा आणि डिश मध्ये काढून कोथिंबीर आणि शेव घालून सर्व्ह करा.

३)कॉर्न डोसा
साहित्य:- स्वीटकॉर्न १ कप, रवा २ कप, १ कांदा बारीक चिरलेला, आलं आणि मिरची बारीक चिरलेली, हळद, जिरे पूड, किथिंबीर, कडीपत्ता,
मीठ, २ टेबल स्पून तांदळाचं पीठ आणि तेवढीच कणिक, थोडं तेल, बडीशेप आवडत असेल तर

कृती:- स्वीटकॉर्न आणि रवा वेगवेगळा रात्रभर भिजत ठेवा. स्वीटकॉर्न मिक्सर मधून जाडसर भरडून घ्या. रव्यात कॉर्न मिश्रण मिक्स करा व वरीलसर्व साहित्य एकत्र करून नीट हलवून घ्या. अर्धा तास मिश्रण तसच ठेवा. त्यात थोडे पाणी घालून तव्यावर दोन्ही बाजूनी भाजून घ्या व चटणी किंवा सॉस सोबत सर्व्ह करा.

४)कॉर्न प्याटीस
साहित्य: २ कप स्वीट कॉर्न, उकडलेले ३ मध्यम बटाटे, उकडलेले २ ब्रेडचे स्लाईस, १ टीस्पून आले, किसलेले ३ हिरव्या मिरच्या, पेस्ट करून
२ लहान कांदे, १/२ टीस्पून जिरे, १/४ कप कोथिंबीर, बारीक चिरून, कॉर्न फ्लेक्स, क्रश केलेले १ टेस्पून मैदा + १/२ कप पाणी, चवीपुरते मीठ, तळण्यासाठी तेल.

कृती: बटाटे सोलून कुस्करून घ्यावे. ब्रेडचे तुकडे मिक्सरमध्ये बारीक करावे आणि ते बटाट्यात घालावे. दीड कप कॉर्न मिक्सरमध्ये अगदी भरड वाटावेत. उरलेले १/२ कप कॉर्न अख्खेच मिक्स करावेत. कांदा बारीक चिरून घ्यावा. कॉर्नच्या मिश्रणात कुस्करलेले बटाटे, ब्रेडचा चुरा, मिरची पेस्ट, आले, जिरे, कोथिंबीर, चिरलेला कांदा, आणि मीठ घालावे. मिक्स करून घ्यावे. तयार मिश्रणाचे १८ ते २० मध्यम आकाराचे पॅटीस बनवावे. पॅटीस गोल आणि चपटे बनवावेत. क्रश केलेले कॉर्न फ्लेक्स एका ताटलीत पसरवून ठेवावे. मैदा आणि पाणी यांचे मिश्रण एकदा ढवळून घ्यावे. यात ३-४ पॅटीस बुडवून लगेच बाहेर काढावेत. आणि कॉर्न फ्लेक्सवर ठेवावेत. दोन्ही बाजूंनी कॉर्न फ्लेक्स चिकटतील याची काळजी घ्यावी. अशाप्रकारे सर्व पॅटीस बनवावेत. पॅटीस एकावर-एक रचू नयेत. सेपरेट ठेवावीत. अर्धा-पाऊण तास फ्रीजमध्ये ठेवावे.
अर्ध्या तासाने पॅटीस फ्रीजमधून बाहेर काढून १० मिनिटे बाहेर ठेवावे. कढईत तेल गरम करून मिडीयम आचेवर पॅटीस तळून घ्यावी. जेव्हा पॅटीस तळणीत सोडाल तेव्हा २०-२५ सेकंद त्याला डिस्टर्ब करू नकात. एक बाजू थोडी तळली गेली की मगच झाऱ्याने बाजू बदलावी. दोन्ही बाजू सोनेरी रंगावर तळाव्यात. तळलेले पॅटीस टिश्यू पेपरवर काढावेत. पुदिना चटणी किंवा टॉमेटो केचपबरोबर सर्व्ह करावेत.

५)कॉर्न पकोडा

साहित्य: दीड कप मक्याचे दाणे, १/२ कप ज्वारीचे पीठ, ३ टेस्पून बेसन, २ टीस्पून हिरव्या मिरच्यांची पेस्ट, १ टीस्पून जिरे, १/४ कप कोथिंबीर, बारीक चिरून, चवीपुरते मीठ, तळण्यासाठी तेल.

कृती: मक्याचे दाणे भरडसर वाटून घ्यावेत. (पेस्ट करू नये, फक्त अर्धवट मोडले जातील असे वाटावे.) भरडलेल्या दाण्यात ज्वारीचे पीठ, मिरच्यांची पेस्ट, जिरे, बेसन, कोथिंबीर आणि मीठ घालून मिक्स करावे. लागल्यास थोडे पाणी घालून दाटसर पीठ भिजवावे. पीठ पातळ भिजवू नये, चिकटसर असे भिजवावे. तेल गरम करून आच मध्यम ठेवावी. चमच्याने लहान लहान गोळे तेलात घालून भजी तळून घ्यावी.
चटणीबरोबर गरमच सर्व्ह करावी.

टीपा: जर मक्याचे दाणे जून असतील तर आधी थोडे वाफवून घ्यावेत. इतर पीठेसुद्धा वापरू शकतो. जसे तांदुळाचे, सोयाबीनचे पीठ. पीठाचे प्रमाण आवडीनुसार कमी-जास्त करू शकतो. भजी तेलात सुटत असतील तर थोडे पीठ वाढवावे.

६)स्वीटकॉर्न सुप

साहित्य: २ कप स्वीट कॉर्नचे दाणे (कच्चे), १ टीस्पून बटर, २ ते ३ टेस्पून भोपळी मिरची मध्यम चिरून, २ ते ३ टेस्पून गाजर मध्यम चिरून, २ टेस्पून कोबी चिरून, १ टेस्पून कॉर्न फ्लोअर, १/४ टीस्पून पांढरी मिरपूड, चवीपुरते मीठ, २ टीस्पून साखर, पाती कांदा फक्त हिरवा भाग(सजावटीसाठी).

कृती:
१) स्वीट कॉर्न प्रेशर कुकरमध्ये ४ शिट्ट्या करून शिजवून घ्या.
२) २ पैकी दीड वाट्या स्वीट कॉर्न मिक्सरमध्ये बारीक वाटून घ्या. बारीक भोकाच्या चाळणीवर गाळून घ्या.
३) कढई गरम करून त्यात बटर घालावे. भोपळी मिरची, गाजर, कोबी घालून मिनिटभर परतावे. आता गळलेली प्युरी आणि उरलेले १/२ कप अख्खे दाणे घालावे. तसेच साधारण अडीच पाणी घाला.
४) लहान वाटीत कॉर्न फ्लोअर आणि १/२ कप पाणी घालून मिश्रण तयार करावे. सूपला उकळी आली की त्यात दाटसरपणासाठी कॉर्न फ्लोअरचे मिश्रण घालावे.
५) मीठ, साखर आणि मिरपूड घालावी. मध्यम आचेवर मिनिटभर उकळी काढावी.
सूप सर्व्हिंग बोलमध्ये वाढावे. कांद्याची पात बारीक चिरून सजवावे. गरमच सर्व्ह करावे.

७)कॉर्न भेळ

साहित्य : २ कप मधु मका दाणे, १/४ कप कोथंबीर (चिरून), १ छोटा कांदा (बारीक चिरून), २ हिरव्या मिरच्या (बारीक चिरून), १ छोटा टोमाटो (बारीक चिरून), १/४ टी स्पून मिरे पावडर, १/४ टी स्पून चाट मसाला, १ छोटे लिंबू रस, १ टे स्पून बटर, मीठ चवीने.

कृती : मक्याचे दाणे थोडे उकडून घ्यावे. (म्हणजे कुकर मध्ये एक शिट्टी काढावी). कांदा, टोमाटो, कोथंबीर बारीक चिरून घ्यावी. एका कढई मध्ये बटर गरम करून कांदा व हिरवी मिरची घालून थोडे गुलाबी रंगावर भाजून घ्यावे. मग त्यामध्ये शिजवलेले मक्याचे दाणे, कोथंबीर, मीठ, लिंबू रस, मिरे पावडर, चाट मसाला, टोमाटो घालून मिक्स करून घ्यावे. गरम गरम सर्व्ह केले तर छान लागते. सर्व्ह करतांना मक्याच्या दाण्यावर कांदा, टोमाटोने सजवावे. वरतून मिरे पावडर, चाट मसाला भूर भुरावा.

८)बटर कॉर्न

साहित्य : मका, बटर, मीठ, साखर.
कृती:- मकेचे दाणे 5 मिन उकळुरन घ्याएक भांडयात काढून त्याला मीठ व साखर घालाव त्यावर थोडा बटर घाला

९)कॉर्न चाट

साहित्य:- १ स्वीट कॉर्न, २ चमचे बटर, १ चीझ क्युब, १ चमचा लाल तिखट, १ चमचा जिरं पूड, १ चमचा चाट मसाला, १ चिमूट हिंग, चवीनुसार मीठ.

कृती:- एका स्वीट कणिस चे दाणे काढून मिठ घालुन 5 मिनिटे उकळून घ्यावेसर्व पाणी निथळून एका बाउल मध्ये कॉर्न चे दाणे काढून गरम असतानाच त्यात बटर, किसलेले चीज, लाल तिखट, जिरे पूड, चाट मसाला, हिंग व मिठ घालून चांगले मिक्स कराझटपट कॉर्न चाट तयार.

१०)चीझ कॉर्न रोल

साहित्य: चीज १ वाटी, हिरवी चटणी २ टे. स्पून, काळीमिरी पूड १ टे. स्पून, साबुदाण्याचे पीठ १ वाटी, स्मॅश केलेला बटाटा १ वाटी, कॉर्न १ वाटी, मीठ चवीनुसार, तेल आवश्यकतेनुसार.

कृती: प्रथम एका बाऊलमध्ये कॉर्न, चीज, हिरवी चटणी, काळीमिरी पूड, चवीनुसार मीठ घालून मिश्रण एकजीव करुन घ्या. उकडलेला बटाटा, साबुदाण्याचे पीठ आणि चवीपुरते मीठ घालुन मिश्रण मळुन घ्या. बटाट्याचे रोल करुन त्यात कॉर्नचे मिश्रण स्टफ करा आणि नंतर रोल पीठात घोळवून तळुन घ्या. अश्याप्रकारे चीज कॉर्न रोल तयार.

११)कॉर्न ऑन टोस्ट

साहित्य:- टोस्टसाठी दहा ब्रेड स्लाईस, थोडं बटर .

कॉर्न स्ट्यूसाठी :- तीन गावरान मक्याची कणसं, दोन-तीन हिरव्या मिरच्या, एक मोठा कांदा, दोन कप दुध, एक मोठा चमचा मिरपूड, अर्धा चमचा लोणी, चिरलेली कोथिंबीर, चवीनुसार मीठ .

कृती :- कणसं सोलून किसणीवर किसून घ्यावीत. मिरच्या एकदम बारीक चिराव्या. कणसाच्या किसात दुध मिसळून कुकरमध्ये दोन शिट्टया कराव्यात. नॉनस्टीकच्या भांडयात लोणी तापवावं आणि त्यात चिरलेल्या मिरच्या घालाव्या. बारीक चिरलेला कांदा घालून गुलाबी रंग येईपर्यंत परतावा. मग शिजलेलं दुध आणि कॉर्न घालून मीठ आणि मिरपूड घालावी. खाली उतरवल्यावर कोथिंबीर मिसळावी. वाढायच्या वेळी कॉर्न स्ट्यू परत गरम करावं. ब्रेडचे स्लाईस टोस्टरमधून भाजावेत. त्रिकोणी दोन तुकडे कापावेत. त्याला बटर लावून त्यावर गरम कॉर्न स्ट्यू पसरावं. टोमाटो सॉसबरोबर खायला दयावं.

१२)कॉर्न भाजी

साहित्य: १ कप व्हाईट कॉर्नचे दाणे, २ टेस्पून ताजा खोवलेला नारळ, २ लहान कोकमाचे तुकडे, १ टेस्पून गूळ किंवा साखर, २ टेस्पून कोथिंबीर, चवीपुरते मीठ.
फोडणीसाठी: २ टीस्पून तेल, २ चिमटी मोहोरी, १ चिमटी हिंग, १/४ टीस्पून हळद, १/२ टीस्पून लाल तिखट.

कृती:
१) कॉर्न प्रेशर कुकरमध्ये २ ते ३ शिट्ट्या करून शिजवून घ्यावे. शिजवताना १/४ टीस्पून मीठ घालावे.
२) कढईत २ टीस्पून तेल गरम करावे. त्यात मोहोरी, हिंग, हळद, लाल तिखट आणि नारळ घालावा. काही सेकंद परतावे.
३) शिजलेले कॉर्न घालावे. थोडे पाणी आणि कोकम घालावे. चव पाहून लागल्यास मीठ घालावे. झाकण ठेवून ५ मिनिटे मंद आचेवर शिजू द्यावे.
४) गूळ घालून २ मिनिटे उकळी काढावी.
हि उसळ पोळीबरोबर छान लागते.
टिप:
१) व्हाईट कॉर्न चवीला गोड नसतात. त्यामुळे साखर किंवा गूळ घालावा. तसेच कॉर्न कोवळे असतील तर कुकरची एकच शिट्टी करून कॉर्न शिजवावे.

१३)कॉर्न उसळ

साहित्य: चार कणसे, चार हिरव्या मिरच्यांचे तुकडे, दोन चिरलेले कांदे, अर्धी वाटी ओले खोबरे, साखर, एक चमचा मीठ, हळद, मोहरी, हिंग, कढीपत्ता, तेल, चिरलेली कोथिंबीर.

कृती: कणसे कुकरमध्ये शिजवून नंतर किसणीवर किसून घ्यावीत.किसताना दाणे व दांड्यांचा कीस बाजूला ठेवावा.खोबरे व दाणे मिक्सरमधून वाटून घ्यावेत.तेलावर हिंग, मोहरीची फोडणी करावी. त्यात हळद, मिरच्या, कढीपत्ता व कांदा घालावा.कांदा गुलाबी झाल्यानंतर त्यात मक्याचा कीस घालावा.मीठ व साखर चवीनुसार घालून वरून कोथिंबीर घालावी.

१४)कॉर्न पनीर मटार कटलेट

साहित्य:- १कप कॉर्न, १कप मटार, १ कप किसलेले पनीर, ६/७ ब्रेड स्लाईज, एक मोठा बटाटा उकडुन घेतलेला, कोथिंबीर एक मोठा चमचा, चाट मसाला, गरम मसाला, मीर पुड, प्रत्येकी एक चमचा, आल लसुण हिरवी मिरची पेस्ट २चमचे ,कॉर्न फ्लॉवर एक ते दोन चमचे, थोडं तेल.

कृती :- मटार उकडुन घ्या , कॉर्न उकडुन घ्या. बटाटा उकडुन कीसुन घ्या.मटार आणि कॉर्न मिक्सर मधे फिरवून घ्या.हे सगळं एकत्र करून घ्या. ब्रेडला थोडं पाणी मरून कुस्करुन हे वरील मिश्रणात मिक्स करा.त्यात कोथिंबीर , आल लसुण पेस्ट, चाट मसाला, गरम मसाला, मीर पुड, मीठ किसलेले पनीर सगळं मिक्स करून मळून घ्या.मग हाताला थोडं पाणी लावुन त्या मिश्रणातला एक छोटा गोळा घेऊन हवा तो आकार दया.मग याला गरम तव्यावर थोडं तेल सोडुन दोन्ही बाजूंनी छान गुलाबी रंगावर भाजुन घ्या.सॉस किंवा हिरव्या चटणी बरोबर सर्व्ह करा.

१५)बेबीकॉर्न पकोडा

साहित्य: १५ बेबी कॉर्न, ३ टेस्पून कॉर्न फ्लोअर, १/४ टिस्पून हळद, १ टिस्पून लाल तिखट, १/२ टिस्पून जिरेपूड, १/२ टिस्पून धणेपूड, १/४ टिस्पून आमचूर, चवीपुरते मिठ, तळणीसाठी तेल.

कृती:
१) बेबी कॉर्न धुवून साफ कपड्याने पुसून घ्यावी.
२) कॉर्न फ्लोअर एका लहान वाडग्यात घ्यावे. त्यात सर्व मसाले आणि मिठ घालून मिक्स करावे. या मिश्रणात २ ते ३ टेस्पून पाणी घालून मध्यमसर भिजवावे.
३) कढईत तेल तापवावे. तेल व्यवस्थित तापले कि आच मध्यम करावी.
४) कॉर्न फ्लोअरच्या मिश्रणात ३ ते ४ बेबी कॉर्न घोळवून घ्यावी. गरम तेलात तळावीत. सोनेरी रंग येईस्तोवर तळावी. अशा प्रकारे सर्व बेबी कॉर्न तळून घ्यावीत.
टोमॅटो केचप बरोबर सर्व्ह करावीत.

१६)बेबीकॉर्न मनच्युरियन

साहित्य: २० बेबी कॉर्न, १/४ कप भोपळी मिरची उभे पातळ काप, १/४ कप कांदा उभे पातळ काप, ३ टेस्पून कॉर्न फ्लोअर, १ हिरवी मिरची बारीक चिरून, २ टीस्पून लसूण पेस्ट, १ टीस्पून आले पेस्ट, १ टीस्पून सॉय सॉस, १ टीस्पून व्हिनेगर, २ टीस्पून तेल + तळण्यासाठी तेल, चवीपुरते मीठ, २ टेस्पून पाती कांद्याची पात बारीक चिरून.

कृती:
१) एक लहान वाडगे घ्यावे. त्यात २ टेस्पून कॉर्न फ्लोअर आणि थोडेसे पाणी घालावे. पातळसर पेस्ट करावी. थोडेसे मीठ घालून मिक्स करावे.
२) बेबी कॉर्नचे १ इंचाचे तुकडे करावे. कॉर्न फ्लोअर पेस्टमध्ये हे तुकडे घालावे. तळणीसाठी तेल गरम करावे. त्यात बेबी कॉर्नचे तुकडे तळून घ्यावे.
३) मध्यम पॅन घेउन त्यात २ टीस्पून तेल गरम करावे. त्यात आलेलसूण पेस्ट आणि हिरवी मिरची घालावी. कांदा आणि भोपळी मिरची घालून दोनेक मिनिटे परतावे. १/४ कप पाणी, सॉय सॉस आणि थोडे मीठ घालावे
४) एका लहान वाटीत २ टेस्पून पाणी आणि १ टेस्पून कॉर्न फ्लोअर घालुन पेस्ट बनवावी. हि पेस्ट हळूहळू पॅनमध्ये घालावी आणि मिक्स करावे, गुठळ्या होवू देउ नयेत. यामुळे सॉस थोडा घट्ट होईल. आता तळलेले बेबी कॉर्न घालून मिक्स करावे. व्हिनेगर घालावे. बेबी कॉर्न सॉसने व्यवस्थित कोट झाले पाहिजेत.
बेबी कॉर्न मंचुरियन सर्व्हिंग प्लेटमध्ये काढून पाती कांद्याने सजवावे आणि गरमच सर्व्ह करावे.

साहित्य :- १५० ते २०० ग्राम टोफू, १ गाजर किसलेले, दोन वाटय़ा कणीक (गरजेनुसार कमी-जास्त लागू शकते.), दही, १/२ वाटी बारीक चिरलेली कोथिंबीर, ३ ते ४ हिरव्या मिरच्या, एकदम बारीक चिरून, १/२ चमचा धणेजिरे पूड, १/४ चमचा हळद, चवीपुरते मीठ, पराठे भाजण्यासाठी तेल किंवा बटर
कृती :-टोफू हलक्या हाताने दाबून त्यातील पाणी काढून टाकावे. परातीत किंवा खोलगट भांडय़ात घेऊन टोफू कुस्करून घ्यावा. त्यात कणीक घालून हलकेच मिक्स करावे. नंतर किसलेले गाजर, मिरच्या, धणे जिरेपूड, हळद, मीठ आणि कोथिंबीर घालून चांगले मळावे आणि गरजेप्रमाणे दही घालून पराठय़ासाठी कणीक मळून घ्यावी. खूप घट्ट मळू नये त्यामुळे पराठे कोरडे होऊ शकतात. मळलेले पीठ १० मिनिटे झाकून ठेवावे. नंतर तेलाचा हात घेऊन २ ते अडीच इंचाचे समान गोळे बनवावे. कोरडी पीठ लावून पराठे लाटावेत आणि मध्यम आचेवर पराठे भाजून घ्यावेत. पराठे भाजताना कडेने थोडे तेल किंवा बटर घालावे त्यामुळे खमंग स्वाद येतो आणि पराठे मऊ राहतात.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

अर्धा कप भिजवलेल्या उडीद डाळीचे पीठ, अर्धा कप भिजवलेल्या चणाडाळीचे पीठ, प्रत्येकी एक लहान चमचा कॉर्नफ्लोअर, आल्याचे काप, हिरवी मिरची, जलजिरा पावडर, लाल तिखट व जिरे, मीठ चवीपुरते, दोन कप बेबी कॉर्न उकडून, तळण्यासाठी तेल.

केळ्यामध्ये सोडयम, पोटॅशियम, मॅग्नेशियम हे क्षार अगदी योग्य प्रमाणात असतात. त्याचबरोबर कोलेस्टेरॉल शून्य व फॅटस फक्ता ०.३% यामुळे हे फळ उच्च रक्तलदाब, हायकॉलेस्टेरॉल, धमनीविकार, हायहोयोसिस्टीन, गाऊट या सर्व विकारांमध्ये पथ्यकारक ठरते.
केळ्याचा ग्लायसेपिक लोड जास्त आहे. यामुळे मधुमेहींनी केळे आहारात समाविष्ट करण्याआधी डॉक्टटरांचा सल्ला घ्यावा. १०० ग्रॅम केळ्यात ११६ उष्मांक (साधारणत: एका भाकरी इतके) आहेत व ०.३ ग्रॅम मेद आहे.

केळ्यात तंतू भरपूर असून ते परितृप्ती देणारे फळ आहे. केळ्यामध्ये मानसिक तणाव कमी करणारे घटक आहेत. या सर्व गोष्टींमुळे एक चांगले पोटभरू व पौष्टिक अन्न म्हणून केळ्याचा "वेटलॉस डाएट'मध्ये समावेश करता येऊ शकतो. केळ्याच्या वेफर्समध्ये मात्र १०० ग्रॅम मागे ५७७ उष्मांक व ३५ ग्रॅम फॅट्‌स आहेत. केळ्यामधील उत्तम जीवनसत्त्वे व क्षारांमुळे ते अर्धांगवायूचा धोका कमी करते असे तज्ज्ञ मानतात. केळे हे प्री बायोटिक फूड आहे. ते आतड्यातील आतील श्लेवष्मल स्तराचे आरोग्य चांगले राखते. यामुळे पचनक्रियेस मदत होते. ज्यांना आम्लपित्ताचा त्रास आहे त्यांच्यासाठी केळे हे दोन जेवणांच्या मधील उत्तम खाणे आहे.

केळ्यामुळे आतडे, स्तन व किडनी यांच्या कर्करोगापासून संरक्षण लाभू शकते, असे काही शास्त्रज्ञ मानतात. केळ्यामुळे सरसकट सगळ्याच बालकांना कफ होत नाही. मुलांसाठी ते एक चांगले "एनर्जी फूड' आहे तेव्हा आपल्या डॉक्टरांनी स्पष्टपणे सांगितले असेल तरच मुलांना केळे देऊ नका. रोज दोन केळी खाल्याने सर्व प्रकारच्या व्हिटॅमिन्सची गरज पूर्ण होते. सकाळी दोन केळीसोबत गरम दूध प्यायला पाहिजे, केळी खाणारे लोक नेहमी तंदरूस्त असतात. जेवणानंतर नियमित दोन केळी सेवन केले तर पचनक्रिया सुरळीत चालते. एक ग्लास दुधात एक चमचा तूप व चिमुटभर इलायची पूड मिसळावी. हे दूध केळीसोबत प्यावे. केळी नियमित खाल्याने शरीर स्वस्थ होऊन स्मरणशक्तीत वाढ होते.

काही पदार्थ केळ्याचे
खमंग केळ्याची शेव
साहित्य:- पाव भांडे तांदळाचे पीठ, अर्धा पेला बेसन, १ कच्चे वाफवलेले केळे, २ चमचे आले-लसूण पेस्ट, हिरवी मिरची पेस्ट, अर्धा चमचा लिंबाचा रस, अर्धा चमचा बेकिंग पावडर, मीठ, तेल.
कृती:- तांदळाचे पीठ, बेसन व सोडा एकत्र चाळणीने चाळून घ्या. त्यात उकडलेले केळे सोलून मिसळा. आले-लसूण-मिरची पेस्ट, मीठ व एक चमचा तेल टाकून मिसळा. कढईत तेल गरम करा. शेव गाळण्याच्या यंत्राने बारीक शेव पाडून तळा.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

कच्या केळीची भजी
साहित्य:-६ कच्ची केळी, २०० ग्रॅम बेसन पीठ, गरम मसाला, मीठ, तिखट, हळद पूड, शोफ, एक कांदा, 3-4 बारीक कापलेल्या हिरव्या मिरच्या व तेल.
कृती:- कच्ची केळी वाफवून घ्या. त्यानंतर त्यावरील सालटे काढून त्याच्या स्लाइड तयार करा. बेसन पीठ पाण्यात भिजवून घ्या. त्यात केळीच्या चकत्या, कापलेली इतर साम्रगी व मसाले चांगल्या प्रकारे मिक्स करून घ्या. तेल गरम करण्यासाठी ठेवा व तेल गरम होताच आच मंद करून भजे राखाड्या रंगाचे होइस्तर तळा. सकाळच्या सोबत किंवा रिमझिम पडणार्या पावसात गरमागरम कच्ची केळीची भजे खायला मज्जा येते. त्यासोबत चाट मसाल्याचा वापर करा.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

मद्रासी केळी वेफर्स
साहित्य:- कच्ची केळी ४ ते ५ घेऊन ती तळण्यासाठी रिफाईड तेल, मसाला, २ चमचा साजूक तूप, हिंगाचा लहान डबा, सुक्या लाल मिरच्या आणि थोडे मीठ लागते.
कृती : एकावेळी एकाच केळीच्या (साल काढून) चकत्या (वेफर्स) करून लगेच तळून घ्या. पुन्हा दुसरे केळ सोलून चकत्या करून तळा. साजूक तुपावर हिंगाचा खडा व मिरच्या मिरच्या परता. मिठाबरोबर कुटून वेफर्सवर टाकून हलवून घ्या.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

कच्च्या केळीचे वडे
साहित्य:-४ - ५ कच्ची केळी, ४ हिरव्या मिरच्या, अर्धा चमचा हळद मोहरी, मीठ, डाळीचे पीठ, तेल.
कृती:- केळी सोलून लहान तुकडे करून पाणी न घालता वाफवून घ्या. हे काम कुकरवर भाताच्या ताटलीवर ठेवून करता येते. लगदा करून घ्या. मोहरी, लाल मिरच्यांची फोडणी देऊन त्यामध्ये केळाचा लगदा परता. गार झाल्यावर हिरव्या मिरच्या व आले जाडसर वाटून घाला. मीठ घाला. बटाटेवडे बनवताना डाळीचे पीठ भिजवतो त्या प्रमाणे भिजवा. केळाच्या मिश्रणाचे वडे बनवून बेसनात बुडवून तळून घ्या. वडे खोबर्याच्या चटणीबरोबर खाण्यास वापरावे.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

भरली केळी
लांब, पिवळी मद्रासी केळी साले काढून आडवी दोन भागात चिरावीत. आता प्रत्येकाला उभी चिर द्यावी. एका पातेलीत ओल्या खोबर्यायचा कीस, साखर व वेलची पावडर मिक्स करून ते मिश्रण केळ्यात भरावे. आता कढईत तूप तापवून त्यात एक एक केळ्याचा तुकडा रचावा. वर झाकण ठेवून शिजवावे.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

केळ्याचा कीस
कच्ची केळी साले काढून किसावीत. कीस मिठाच्या पाण्यात ठेवावा. आता कढईत तूप घालून त्यात जिरे व हिरव्या मिरच्या तडतडाव्यात. त्यावर हा कीस पिळून पसरून घालावा. त्यात मीठ, दाण्याचे कूट किंचित साखर व लिंबाचा रस घालून मिश्रण ढवळावे. झाकण ठेवून शिजवावे. अधूनमधून ढवळावे.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

केळी वेफर्स
वेफर्ससाठी कोणत्याही जातीची केळी घेतली तरी चालते. परंतु राजेळी जातीची केळी वेफर्स बनविण्यासाठी सर्वोत्कृष्ट समजली जाते.
कृती:- पूर्ण वाढ झालेली १०% परिपक्क अशी केळी घ्या. ही केळी स्वच्छ पाण्याने घुवून किंवा ओल्या, स्वच्छ फडक्याने पुसून घ्यावीत. स्टीलच्या चाकूने फळांची साल काढावी. स्टीलच्या चाकूने गोल, पातळ काप करावेत. साध्या चाकूने काप केल्यास ते काळे पडतात. काप काळसर पडू नये व ते पांढरेशुभ्र होण्यासाठी ते ०.१ टक्के सायट्रीक अॅसीड (लिंबू भुकटी) किंवा पोटॅशियम मेटॅबाय सल्फाईडच्या द्रावणात (अॅण्टी ऑक्साईड) १५ ते २० मिनीटे बुडवून ठेवावेत. नंतर चकत्या उकळत्या पाण्यात ४ ते ५ मिनीटे थंड करून (ब्लाचींग करून) प्रती किलो चकत्यास ४ ग्रॅम ह्या प्रमाणात गंधक घेऊन त्याची धुरी द्यावी. ह्या चकत्या उन्हात किंवा ड्रायरमध्ये सुकवाव्यात. जर ड्रायरमध्ये चकत्या सुकवायच्या असतील तर ड्रायरमधील तापमान ५० ते ५५ अंश से.ग़्रे. एवढे ठेवावे. ह्या चकत्या हाताने दाबल्या असता मोडल्यास, त्या तयार झाल्या आहेत असे समजावे व सुकविण्याचे काम थांबवावे. जास्त दिवस टिकविण्यासाठी हे वेफर्स हाय डेन्सीटी पॉलीथीन पिशव्यात घालून हवाबंद डब्यात साठवाव्यात.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

सुकेळी
कृती :- सुकेळीसाठी ताजी, पिकलेली पण टणक फळे घ्यावीत. (अपक्क अगर जास्त पिकलेली फळे सुकेळी बनविण्यास अयोग्य असतात. २) साल काढलेली संपूर्ण केळी त्यांचे काप सुकेळी करण्यासाठी वापरतात. साधारणत: १ किलो केळीसाठी २.५ ग्रॅम गंधक ह्या प्रमाणात धुरी देण्यासाठी वापरावे.
धुरी देताना आर्द्रता राहावी म्हणून त्याठिकाणी पाणी ठेवणे आवश्यक असते. या धुरीमुळे केळी जास्त दिवस टिकण्यास मदत होते. तसेच सुकेळींना आकर्षक सोनेरी पिवळी छटा येते.
धुरी दिल्यानंतर ती केळी कोवळ्या उन्हात वाळवितात. उन्हात वाळवितांना ती पातळ मलमलच्या कापडाने झाकावी. त्यामुळे त्यांच्या वर धूळ बसणार नाही किंवा ती काळी पडणार नाहीत.
केळी डीहायड्रेटेडमध्ये वाळवायची असल्यास १४० अंश फॅरनाईट तापमानावर वाळवावीत. सुमारे १५ तासानंतर उष्णतामान कमी करावे. ही सुकविण्याची क्रिया करताना फळे २ - ३ वेळेस पालटावी लागतात. अशा रितीने तयार झालेली सुकेळी उघड्यावर ठेवल्यास ती झटपट खराब होतात. त्याकरीता तयार झालेली सुकेळी काचेच्या बंद बाटलीत किंवा पॉलीथीनच्या कागदात गुंडाळून किंवा पॉलीथीनच्या पिशव्यात भरून ठेवावीत. राजेळी जातींची केळी सुकेळी तयार करण्यास चांगली असते. कोकण विभागात सुकेळी जास्त प्रमाणात केळी जाते.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

केळीचा जॅम
कृती:- पूर्ण पिकलेली केळी घ्या. १ किलो गरात १ किलो साखर, ३ ग्रॅम सायट्रीक अॅसीड (लिंबू भुकटी), ५ ग्रॅम पेक्टीन व खाद्य रंग टाकावे. नंतर हे मिश्रण घट्ट होईपर्यंत शिजवावे. शिजवितांना ते स्टीलच्या पळीने सतत हलवावे. म्हणजे गर करपत नाही व जॅम चांगल्या प्रतीचा तयार होतो. मिश्रणाचा ब्रीक्स ६८ ते ७० आल्यास जॅम तयार झाला असे समजावे व तयार झालेला जॅम कोरड्या व निर्जंतुक केलेल्या रुंद तोंडाच्या बरण्यात भरावे.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

केळ्याची भुकटी (पावडर)
कृती : केळीच्या भुकटीला परदेशात भरपूर मागणी आहे. त्यापासून आपणास परकीय चलनही मिळू शकते. पुर्ण पिकलेली फळे घ्यावीत. फळांच्या साली सोलून घ्याव्यात. हा गर स्प्रे ड्रायरमध्ये किंवा ड्रम ड्रायरमध्ये वाळवून भुकटी तयार करतात. स्प्रे ड्रायरमध्ये साधारणपाने ७० किलो भुकटी प्रति तास ह्या प्रमाणात मिळते. स्प्रे ड्रायरमध्ये ताज्या केळीच्या ८ ते ११ टक्के उतारा मिळतो. तर ड्रम ड्रायरमध्ये ११ टक्के उतारा मिळतो. केळी फळामध्ये ग्लुकोज व फ्रुक्टोज या साखरेचे प्रमाण जास्त असल्यामुले ती स्प्रे ड्रायरच्या आतील भागास चिकटते. त्यामुळे ड्रायरमधून भुकटी बाहेर व्यवस्थित पडत नाही. हे टाळण्यासाठी भुकटी करतांना केळीच्या गरात १० टक्के दुध भुकटी टाकावी, त्यामुळे वाळविण्याची क्रिया सोपी होते. वरील सर्व प्रकिया स्वच्छ व निर्जंतुक वातावरणात व्हायला पाहिजेत अन्यथा ही वाळविण्याच्या किंवा पॅकींगच्या वेळेस हवेतील बाष्प शोषून घेऊन सॅल्मोनेला या जिवाणुमुळे खराब होते.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

केळी व पपईचे पापड
कृती:- पिकलेली केळी घ्या. त्यांची साल काढा. ही साल काढलेली केळी १.५ टक्का पोटॅशिअम मेटाबायसल्फाईडच्या द्रावणात ५ मिनीटे बुडवून ठेवा. म्हणजे ती काळी पडणार नाहीत.
केळी व पपई यांचा गर १:४ या प्रमाणात घ्यावा. हा केळी व पपईचा मिश्र गर एकजीव करून घ्या.
हे मिश्रण ट्रेमध्ये किंवा स्टीलच्या ताटात १.५ सें. मी. जाडीचा थर होईल या बेताने टाकावा. गर ताटात किंवा ट्रेमध्ये टाकण्याच्या अगोदर ट्रे किंवा स्टीलच्या ताटाला तूप किंवा ग्लीसरीन चोळून घ्यावे. म्हणजे ते पापड चिटकणार नाहीत.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य:- सारणासाठी:- १२५ ग्राम टोफू, १ मध्यम कांदा, बारीक चिरून, १ मध्यम टॉमेटो, बारीक चिरून, १ लहान भोपळी मिरची, बारीक चिरून, १ कप किसलेले चीज, १/४ कप कोथिंबीर, बारीक चिरून, २ हिरव्या मिरच्या, बारीक चिरून, १ टिस्पून धणेपूड, १/२ टिस्पून जीरे पूड, १/२ टिस्पून चाट मसाला, २ टिस्पून तेल, चवीपुरते मीठ
कव्हरसाठी:- १ कप गव्हाचे पीठ /मैदा, १/४ कप बेसन, २ टिस्पून गरम तेल, चवीपुरते मीठ
इतर साहित्य:- अंदाजे १/४ कप तेल
कृती:- कढईत तेल गरम करावे. त्यात कोथिंबीर आणि हिरवी मिरची परतावी. कांदा लालसर होईस्तोवर परतावा. नंतर टॉमेटो आणि भोपळी मिरची घालून २-३ मिनिटे परतावे.
टोफू कुस्करून घालावा. मिक्स करून मिश्रण थोडे कोरडे होवू द्यावे. शेवटी चाट मसाला, धने-जिरे पावडर, आणि मीठ घालून मिक्स करावे. तयार सारण गार होण्यासाठी डग्यात काढून ठेवावे. कणिक, बेसन, आणि मीठ एकत्र करावे. त्यात गरम तेल घालावे. पण घालून मध्यम मळावे. १५ मिनिटे झाकून ठेवावे. मळलेल्या पीठाचे एक-दिड इंचाचे गोळे करावे. किंचित जाड लाटावे. सारण भरून त्यावर चीज घालावे. करंजीसारखे फोल्ड करून कडा सील कराव्यात.
पॉकेट्स कशाप्रकारे शिजवाल?
शालो फ्राय - नॉनस्टीक तवा घेउन त्यावर थोडे तेल घालावे. तयार पॉकेट्स त्यावर ठेवून मंद आचेवर दोन्ही बाजूंनी शिजू द्यावे.
डीप फ्राय - आकाराने थोडी लहान पॉकेट्स बनवून तळून काढावेत.
बेकिंग - तयार केलेल्या पॉकेट्सला तेल लावून घ्यावे. कमी टेम्परेचर वर बेक करावे.
गरमागरम पॉकेट्स तिखट चटणीबरोबर सर्व्ह करावे.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

प्रथम सर्व साहित्य घालून कढी उकळून घ्या. मग हिंग, जिरे आणि मिरच्यांची फोडणी द्या. फार गोड ताक असल्यास कढी फुटते आणि चविष्ट लागत नाही. बदल म्हणून फोडणीत २ लवंगा, १ तुकडा दालचिनी घालता येईल. मेथी दाणे व थोडे धने, लाल मिरच्याही घालतात. कढीच्या फोडणीत हळद न घालता चिमूटभर हळद तशीच घाला, म्हणजे रंग चांगला येईल.

साहित्य:
सारण: २ टेस्पून तीळ, १/४ कप सुकं खोबरं, २ टीस्पून खसखस (ऐच्छिक), ४ मोठ्या लसूण पाकळ्या, बारीक चिरून, १ मध्यम कांदा, १/२ टीस्पून गरम मसाला, १ टीस्पून लाल तिखट, १/४ टीस्पून हळद, १/८ टीस्पून हिंग 2 स्पून काळा मसाला, २ टीस्पून तेल
चवीपुरते मीठ.
आवरणासाठी: १ कप बेसन, २ टेस्पून तेल, १/४ टीस्पून हळद, १/८ टीस्पून हिंग, १ टीस्पून टीस्पून जिरं, २ टीस्पून लसूण पेस्ट, चवीपुरते मीठ.

कृती : १) सारण बनवण्यासाठी तीळ, सुकं खोबरं आणि खसखस कोरडीच, निरनिराळी भाजून घ्यावी. गार झाले मी मिक्सरमध्ये सरसरीत दळून घ्यावे..
२) कढईत तेल गरम करून त्यात हिंग हळद घालावे. कांदा आणि बारीक चिरलेली लसूण घालून परतावे. कांदा चांगला परतला गेला कि बाजूला काढून ठेवावा कांद्याचे मिश्रण आणि तीळ सुकं खोबऱ्याचे मिश्रण एकत्र करावे. चव पाहून लागेल ते जिन्नस घालावे.
३) सारण तयार झाले कि आवरण बनवायला घ्यावे. कढईमध्ये तेल गरम करून त्यात जिरं, हिंग, हळद, लसूण पेस्ट घालून परतून घ्यावे. त्यात १ कप पाणी घालावे. पाण्यात मीठ घालावे पाण्याला उकळी आली कि त्यात बेसन घालून भरभर घोटावे. गुठळ्या होवू देउ नयेत. मध्यम आचेवर २-३ वाफा काढाव्यात. पीठ शिजले पाहिजे. वाटल्यास थोडे खावून पहावे. कच्चट लागत असेल तर अजून थोडावेळ शिजू द्यावे.
४) पीठ शिजले कि कोमट होवू द्यावे. नंतर हातानेच मध्यमसर थापावे. यावर तयार सारणाचा पातळ थर द्यावा आणि घट्ट त्रिकोण कराव. शेवटचे टोक नीट चिकटवावे. वड्या पाडाव्यात.
कापून तसाच अगर Fry करून घ्या.

घावन :- तांदूळ स्वच्छ धुवून सावलीत वाळवावे. नंतर दळून आणावे.आपल्या अंदाजाने पीठ घ्यावे. त्यात थोडे मीठ व पाणी घालून धिरड्यासाठी पीठ भिजवतो तसे भिजवावे. सपाट तव्याला तेलाचाहात फिरवून त्यावर वरील पिठाची धिरडी घालावी. ह्याला घावन असे म्हणतात. हे घावन घाटल्याबरोबर खाण्याची पद्धत आहे.

घाटले :-घाटले म्हणजे तांदळाचे पीठ गूळ-खोबरे वगैरे घालून केलेली एक प्रकारची खीरच आहे.

साहित्य :- ५ ते ६ वाट्या पाणी १ वाटी बारीक चिरलेला गूळ अर्धी वाटी तांदळाचे पीठ दीड वाटी ओले खोबरे अर्धा चमचा मीठ ८ ते १० वेलदोड्याची पूड.

कृती :- एका पातेल्यात पाणी उकळायला ठेवावे. त्यात गूळ, ओले खोबरे, मीठ व वेलदोड्याची पूड घालावी.दुसऱ्या लहान पातेलीत तांदळाच्या पिठात १ वाटी पाणी घालून कालवून घावे व सरसरीत करावे. वरील पाण्याला उकळी आली की त्यात हे कालवलेले पीठ ओतावे. उकळून जरा दाटसर झाले की उतरवावे. निवल्यावर घाटले फार दाट होते. म्हणून फार दाट करू नये. वरील प्रमाणाने केलेले घाटले ५।६ मंडळींना जेवण्याच्या वेळी पुरते.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य: ४-५ लाल टोमॅटो, वेळ: : १५ मिनिटे अर्धे बीट, मीठ, साखर, मिरे, २ टे. स्पून मलई.

कृती: टोमॅटो व बीट कुकरमध्ये वेगवेगळे शिजवून घ्यावे. बीट सोलून घ्यावे व टोमॅटोबरोबर मिक्सरमध्ये फिरवावे. चार कप पाणी घालून सूप उकळवावे. (मिक्सरमध्ये फिरवलेले सूप मोठ्या गाळणीने गाळून घ्यावे.) सूप उकळत ठेवावे. त्यात मीठ, साखर मिरेपावडर घालावी. गॅस बंद करावा व मलई घोटून हळूहळू त्यात घालून फिरवावे. बाऊलमध्ये गरमगरम वाढावे. बरोबर तळलेले ब्रेडचे चौकोनी तुकडे वेळेवर खायला द्यावे. हे सूप रंगाने अतिशय आकर्षक दिसते.

१/२ कप साबुदाणा पाण्यात भिजवावा. अधिकचे पाणी काढून टाकावे. नंतर किंचीत पाणी घालावे. साबुदाण्याच्यावर १/२ सेमी येईल इतपत पाण्याची पातळी ठेवावी. साधारण ३-४ तास अशाप्रकारे भिजवून ठेवावे. भांडे वरून झाकावे. मिक्सरमध्ये ७-८ हिरव्या मिरच्या, कोथिंबीर, जिरे आणि थोडे मिठ घालून बारीक करावे. पाणी घालू नये