साहित्य :- अर्धा किलो पांढरा सुरण, (लाल अथवा गुलाबी सुरण खाजरा असतो), १ डावभर तेल, फोडणीचे साहित्य, चिंच, साखर चवीनुसार, १ चमचा लाल तिखट, ५-६ सुक्या लाल मिरच्या, १ चमचा उडदाची डाळ, थोडे किसलेले ओले खोबरे.

कृती :- सुरणाची सालं काढून सुरणाच्या लांबट पातळ फोडी कराव्यात. उकळत्या पाण्यात ३-४ आमसुले किंवा चिंच टाकून थोडे मीठ टाकून सुरणाच्या फोडी उकडून घ्याव्यात. १ डावभर तेलाची, कडीपत्ता, जिरे, मोहरी, हिंग, हळद घालून फोडणी करावी. फोडणीत लाल मिरची व उडदाची डाळ घालावी व उकडलेल्या सुरणाच्या फोडी घालाव्यात. किसलेलं ओलं खोबरं घालावे. लगेच मीठ व साखर घालावी. भाजी खरपूस परतून कोथंबीर घालून उतरवावी. यात चिंचेचा कोळ घातल्याने सुरणाची खाज निघून जाते.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

बुंदी की कढी
काही वेळेला पकोडे बनवायला वेळ नसतो, तेव्हा कढी बनवून गॅस बंद करून कढी थोडी गार झाल्यावर खारी बुंदी १ कपभर मिसळा. वर कोथिंबीर व थोडा चाट मसाला पेरा.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

पनीर की कढी
साहित्य- १ कपभर पनीरचे तळलेले तुकडे, १ कांदा, १ टॉमेटो, आले-लसूण पेस्ट प्रत्येकी १ चमचा, जिरे, हिरव्यामिरच्या, गरम मसाला.
कृती- थोडय़ा तुपावर जिरे, हिरव्या मिरच्या, कांदा परता. आले, लसूण पेस्ट, टॉमेटो घालून तूप सुटेपर्यंत परता. गरम मसाला व पनीर घाला. त्यात तयार कढी घाला व वरून फोडणी द्या.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

आलू की कढी
साहित्य व कृती- २ बटाटे व २ कांदे घेऊन चिरा (बटाटे उकडून त्याचे लहान तुकडे करा.). थोडय़ा चिरलेल्या हिरव्या मिरच्या व २ तुकडे दालचिनी, २ लवंगा घ्या. कढी उकळल्यावर थोडय़ा तुपावर लवंगा, दालचिनी, हिरव्या मिरच्या, कांदे परता. त्यात बटाटय़ाच्या फोडी घाला. हे मिश्रण कढीत घाला. नंतर वरीलप्रमाणे फोडणी द्या.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

सिंधी कढी
साहित्य- या कढीत बऱ्याच भाज्या घालतात. ८ भेंडय़ा, १० गवारीच्या शेंगा, ८ श्रावण घेवडे- २ इंचांचे तुकडे करा. २ मोठे बटाटे सोलून तुकडे करा. १ वांगं स्लाइस करा. ५ फ्लॉवरचे तुरे, ५ मोठे टोमॅटो.
मसाला- अर्धा चमचा जिरे, पाव चमचा मेथी दाणे, हळद अर्धा चमचा, तिखट, कढीलिंब, पाव जुडी कोथिंबीर चिरून, ३ हिरव्या मिरच्या, तेल ५ टेबलस्पून, ५ टेबलस्पून बेसन, २-३ आमसूलं.
कृती- गवार, घेवडा उकडून घ्या. भेंडी, वांगी, बटाटे, फ्लॉवर तळून घ्या. तेलात जिरे व मेथी घाला. तडतडल्यावर बेसन घालून खमंग भाजा. त्यात टॉमेटोचा रस घाला. गुठळ्या होऊ देऊ नका. हळद, तिखट, मीठ घाला. सर्व भाज्या घाला. आमसूल पाण्यासकट घाला. कढीलिंब व कोथिंबीर घाला. झाकण ठेवून ५ मिनिटांनी गरम भाताबरोबर वाढा. पातळ पिठल्याप्रमाणे करा.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

गुजराती कढी
साहित्य- ५-६ वाटय़ा आंबट ताक, १ पिकलेलं केळं कुस्करून, दीड टेबलस्पून बेसन, हळद, मीठ, २ टेबलस्पून साखर. सर्व एकत्र घुसळा.
मसाला- १ आलं, ३ हिरव्या मिरच्या, २ चमचे धने, १ चमचा जिरे, ५ लसूण पाकळ्या, थोडं ओलं खोबरं, सर्व बारीकवाटून ताकाला लावा. सर्व उकळा. यात आवडत असल्यास मुळ्याच्या, काकडीच्या चकत्याही घालतात.
फोडणी- तुपात कढीलिंब, लाल मिरच्या, पाव चमचा मेथी घालून फोडणी करा. कढीवर ओता. खिचडीबरोबर वाढा.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

हरे चने की कढी
साहित्य व कृती- १ कप सोलाणे कुकरमध्ये शिजवा. हाताने मऊ करा. तुपावर हिंग पावडर, वाटलेल्या हिरव्या मिरच्या व मऊ केलेले हरभरे घाला. त्यात दही, पाणी, बेसन (कमी घ्या) इत्यादी घुसळून घाला. शिजवून वर फोडणी द्या.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

कैरीची कढी
साहित्य व कृती- १ कैरी उकडून, गर काढून घ्या. त्यात ६ वाटय़ा पाणी घाला.
मसाला- २ चमचे धने, १ चमचा तांदूळ, १ चमचा उडदाची डाळ, १० दाणे मेथी, २ सुक्या मिरच्या तेलावर परतून वाटा. हा मसाला वरील पाण्याला लावा. चवीला गूळ, नारळाचे दूध, मीठ, कढीलिंबाची फोडणी द्या. नारळाचे दूध घातल्यावर उकळू नका.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

मूगदाल की कढी
या कढीला ‘कतरों की कढी’ असे ही म्हणतात.
साहित्य व कृती- १ लहान वाटी मुगाची डाळ भिजवून, वाटून घ्या. त्यात जिरेपूड, धनेपूड, आमचूर, तिखट, मीठ घालून छोटी भजी तळा (मूगवडय़ाप्रमाणे). तयार कढीत भजी घालून वर फोडणी द्या. कढी पचायला त्यातल्या त्यात हलकी समजली जाते. खिचडीबरोबर खातात.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

पंचमेल कढी
साहित्य: १०० ग्रॅम बेसन,१५० ग्रॅम पालक,१०० ग्रॅम हरभऱ्याची पालेभाजी,५० ग्रॅम मेथी, दोन ५० ग्रॅम ची पालेभाजी मिळत असेल ती,हिंग,१ तुकडा आले,तूप,मीठ चवीप्रमाणे,लाल तिखट,हळद,धणे,
कृती: सर्व पालेभाज्या निवडून बारीक चिरुन घ्या शिजवून मिक्सरमधून काढा. दह्यात बेसन व सर्व मसाले मिक्स करा. कढईत तूप टाकून कांदा व टॉमेटो परतून घ्या.बेसन मिक्स केलेली पेस्ट व पालेभाजीची पेस्ट टाकून भरपूर शिजवा. घट्ट झाल्यावर गॅस बंद करा.
संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२३०१७३३

साहित्य: पाव किलो काबुली चणे२ ते ३ कांदे, (किसून)४ ते ५ टोमॅटोचवीपुरता चिंचेचा रसदोन तमालपत्रतीन टेबल स्पून तेलएक टेबल स्पून जिरेदोन चमचे पादेलोण (काळं मीठ)दोन चमचे तिखटअर्धा चमचा गरम मसाला१ टिस्पून आले पेस्ट३ लसूण पाकळ्यांची पेस्ट१ टिस्पून आमचूर पावडर१ टिस्पून धणेपूडपाव चमचा हळदअर्धा चमचा कसूरी मेथीकोथिंबीरएक चमचा आले-लसूण पेस्टचवीनुसार मीठभटूरेमैदा ४ वाट्यारवा अर्धी वाटीदही अर्धी वाटीमीठ चवीनुसारसाखर एक छोटा चमचाबेकिंग सोडा पाऊण चमचातळण्यासाठी तेल.

पाककृती: आदल्या दिवशी भरपूर पाण्यात काबुली चणे भिजत टाकावेत. दुसऱ्या दिवशी कुकरमध्ये चणे नरम शिजवून घ्यावेत.जिरे, काळे मीठ जरा गरम करून बारीक पावडर करावी.तेल तापवून तमालपत्र टाकून किसलेला कांदा टाकून चांगला नरम करा. आले-लसूण पेस्ट टाकून थोडा वेळ परतावे.बारीक चिरलेला टोमॅटो टाकून बराच वेळ परतून घ्यावे. कांदा-टोमॅटो एकजीव झाला पाहिजे.त्यात हळद, तिखट, थोडे मीठ, जिरे व काळे मीठ, धनेपूड टाकून परतून घ्यावे. नंतर शिजवलेले चणे टाकावे.चणे परतून त्यात एक-दोन वाटया पाणी टाकावे व मंद आचेवर शिजवावे. कोथिंबीर व कसूरी मेथी चुरून टाकावी .भटुराएका भांड्यात मैदा आणि रवा चाळून घ्यावा.मैद्यात 2 चमचे तेल, मीठ, बेकिंग सोडा, दही आणि साखर घाला.कोमट पाणी घालून पीठ चांगले भिजवून घ्यावे.भिजवलेले पीठ 2 तास उबदार जागी झाकून ठेवा.दोन तासांनी कढईत तेल गरम करून घ्या.लिंबाएवढ्या आकाराचे गोळे करून त्याच्या पुऱ्या करून गरम तेलात तळून घ्या.

साहित्य:- मोठा पेरू १ नग, १ लहान कांदा, १०० ग्राम अळंबी, तेल, मोहरी, हिंग, लाल मिरच्यांचे तुकडे,हळद,मीठ, दाण्याचे कूट, मोहरीची डाळ,कोथिंबीर, मीठ.

कृती:- भरले पेरू करताना पेरू भरण्यासाठी पेरू मधोमध चिरून त्याच्या वाट्या कराव्यात. कढईत तेल तापवून बारीक चिरलेला कांदा त्यात परतावा. बारीक चिरलेली अळंबी या कांद्यात घालून वाफ द्यावी. दोन्ही मऊ झाल्यावर परतून पाणी आटवावे. गार झाल्यावर मीठ, मिरची- कोथिंबीरीचे वाटण एकत्र करावे. पेरूची वाटी बिया काढून रिकामी करावी. त्यातील गर कांद्याच्या मिश्रणात मिसळावा. या मिश्रणाने वाट्या भराव्यात. कढईत तेल तापवून त्यावर एक एक करून या वाट्या रचाव्यात व झाकण ठेवून वाफ द्यावी.

संजीव वेलणकर पुणे.
९४२२०१७३३

दोन वाटी वाफवलेला राजमा, दोन चमचे हिरवी मिरची-आले-लसूण पेस्ट, दोन उकडलेले बटाटे, एक चमचा गरम मसाला, एक बारीक चिरलेला कांदा, मीठ, अर्धी वाटी ब्रेडचा चुरा, दोन चमचे आमचूर पावडर, तेल.

पेस्टोसाठी दिलेले साहित्य एकत्र करून वाटून घ्यावे. अगदी गरज लागली तरच थोडे पाणी घालावे. पेस्टो घट्टच असावा. चार ब्रेड स्लाइसना बटर लावून घ्यावे. त्यावर कांद्याच्या चकत्या ठेवाव्या. वर मॅश केलेले काबुली चणे पसरवावे व पेस्टो लावावा. टॉमेटोच्या चकत्या आणि त्यावर किसलेले चीज असे ठेवून वर ब्रेड स्लाइस ठेवावा. सँडविच तयार करावे. हे सँडविच असेच खाता येते किंवा तव्यावर बटर घालून दोन्ही बाजू भाजून घ्यावे. यामुळे अजून छान चव येते.

मेतकूट+ मीठ+ तुप किंवा शेंगदाणा तेल एकत्र करुन लाटलेल्या पोळीवर पसरवणे व लच्छा पराठ्या सारखे लाटणे
तुप लावून रोल करुन मुलांना देणे.

मंद आचेवर पातेले ठेवून त्यात मीठ घाला. परता. नंतर त्यात साखर टाकून परता. साखर जळणार नाही याची दक्षता घा. पाणी घालायचे नसते.

प्रथम खोबरे, हिरवी मिरची, जीरे, आले, कोथिंबीर, पुदिना, दाण्याचा कूट, मीठ, साखर घालून चटणी करुन घ्या. ही चटणी ब्रेडला लावता येईल अशी पात्तळ करा. ब्रेडच्या कडा कापून घ्या. त्यावर ही चटणी लावून घ्या. मग त्यावर चीजची स्लाईस ठेवा. त्यावर कांदा, टोमॉटो, काकडीच्या स्लाईस ठेवा. आता दुसऱ्या ब्रेडलाही ही चटणी लावून घ्या.

लागणारे जिन्नस:

बाटीसाठी -

३ कप गव्हाचे पीठ१/२ कप रवा१ टेबलस्पून दही१ टीस्पून ओवाचिमुटभर खायचा सोडा१ टीस्पून मीठ१/२ कप तूप

डाळीसाठी -

१/४ कप मुग डाळ१/४ कप उडीद डाळ१/४ चणा डाळ१ कप तूर डाळ१ मध्यम कांदा१/२ टीस्पून हळद१ इंच आलं बारीक कापून१ टीस्पून जीरंचिमुटभर हिंग२ सुक्या मिरच्या३-४ लवंगा२ हिरवी वेलची१ इंच दालचिनी१ पमालपत्रं५-६ कडीपत्ता२ टोमॅटो२-३ हिरव्या मिरच्यामीठ२ टेबलस्पून तेलअर्ध लिंबू

क्रमवार पाककृती:

डाळ -
सर्व डाळी अर्धा तास भिजवून ठेवा. त्यानंतर हळद घालून शिजवून घ्या.
पॅनमध्ये तेल तापवून त्यावर जीरं, हिंग, सुक्या मिरच्या, कडीपत्ता ची फोडणी करा. त्यावर बारीक चिरलेला कांदा, हिरवी मिरची, आलं, तमालपत्रं, लवंगा, वेलची, दालचिनी, बारीक चिरलेले टोमॅटो घालून परतून घ्या. कांदा तांबूस झाला

की शिजवलेली डाळ घाला आणि चांगली उकळी काढा. वरून लिंबू पिळून, बारीक चिरलेली कोथंबीर घाला.

बाटी -
भांड्यात गव्हाचे पीठ, रवा, मीठ, खायचा सोडा, दही, ओवा आणि तूप घ्या. पुरेसं पाणी घालून चांगलं मळून ठेवा. (पीठ पोळीसाठी मळतो त्या पेक्षा थोडं घट्टं)
ओव्हन १८०°C ला प्री-हिट करून घ्या. बेकींग-ट्रे ला तुपाचा हात फिरवून घ्या. पीठाचे लिंबापेक्षा थोडे मोठया आकाराचे गोळे करून बेकिंग-ट्रे वर ठेवल्यावर ओव्हनमध्ये २०-२५ मिनिटे १८०°C वर बेक करून घ्या. २०-२५ मिनिटाने बाटी परतून

साधारण १० मिनिटे बेक करून घ्या. बाटीचा रंग खरपूस तांबूस होईल.
बाटीला थोडे तडे गेले म्हणजे पीठ बरोबर जमून आले आणि बाटी आतापर्यंत बेक झाली समजावे.

बाटी थोडी कोमट होऊ द्या, मग हाताने तोडून वर थोडे तूप आणि भरपूर गरम डाळ घालून, थोडी मऊ, थोडी कुरकुरीत बाटीचा आस्वाद घ्या!!!