कविता-गझल-चारोळी-वात्रटिका

एक पुरातन मंदिर दिसले माझ्या दृष्टीला
शिवलिंग ते सुंदर असुनी नन्दी दारी बैसला

जुनी वास्तू, पडझड दिसली अवती भवती
झाडे जुडपे वाढून तेथे जागा ते अडविती

किडे मुंग्या झुरूळ नि कोळी यांची वस्ती तेथे
रान फुले ती उग्र वास तो दरवळीत होते.

विषण्य झाले मन बघुनी अस्वच्छ परिसर
राहील कसा ह्या वातावरणी मग तो ईश्वर

पूजा नव्हती पाठ नव्हता भजन नव्हते तेथे
पवित्र विधींचा अभाव असुनी दुर्लक्ष ते होते

संकल्प केला त्याचक्षणी मी आपल्या मनाशी
परिसर तो निर्मळ करुनी पवित्रता येई कशी

घरी जाऊनी साधने आणली स्वच्छ करण्या मंदिर
आखू लागलो मनी योजना शांत करुनी विचार

सांज असुनी संधी प्रकश तो पडला चोहीकडे
कोकिळेचा मधुर आवाज तो कानी माझ्या पडे

फुलपाखरे गंध शोषित फुलावरी नाचती
मध्येच जाऊन शिवलिंगावरी मध शिंपडती

चिमणी आली नाचत तेथे चोंचीत घेउनी दाना
शिवापुढे तो टाकला तिने उंचाउनी मना

गुंजन करीत मकरंद आला लिंगाभवती फिरे
आरती कुणाची गात होता उमज ना येई बरे

वाऱ्याची ती झुळक येउनी फुले तयाने उधळली
अलगद येउनी मंदिरी शिवावरती पडली

चढाओढ ती दिसली मजला प्रभूच्या सेवेची
लाज वाटली मनास माझ्या वेड्या अहंकाराची

-- डॉ. भगवान नागापूरकर
संपर्क - ९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

गंगा आली मार्गामध्ये तहान आपली भागवून घे

संधी मिळता जीवनामध्ये उपयोग त्याचा करून घे

ठक ठक करुनी दार ठोठवी संधी अचानक केव्ह्ना तरी

गाफील बघुनि चित्त तुझे निघून जाईल ती माघारी

चालत राही सुवर्ण संधी हाका देवूनी वाटेवरी

बोलविती जे प्रेमाने तिज सन्मान तयांचा सदैव करी

धुंदी मध्ये राहून आम्ही चाहूल तिची विसरून जातो

जीवनातले अपयश बघुनी नशिबाला परी दोष देतो

यशस्वी ठरती तेच जीवनी उपयोग करुनी संधीचा

साथ देऊनी प्रयत्न्याची मार्ग निवडती योग्य दिशेचा

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

निर्वासितांच्या वेदनांविषयी आंतरराष्ट्रीय पातळीवरून संवेदनशीलता निर्माण व्हावी, निर्वासितांच्या प्रश्नांकडे, समस्यांकडे जगाचे लक्ष वेधले जावे, निर्वासितांच्या मूलभूत मानव अधिकारांचे रक्षण व्हावे या प्रमुख उद्दिष्टांसाठी हा करार करण्यात आला.

जीवन काय आहे मला जे वाटत असे

ते समजून घ्या तुम्हीं प्रभूमय ते कसे ....१

मृत्यूचा तो विचार कधी न येई मनी

मृत्यू आहे निश्चित माहीत हे असूनी...२

भीती आम्हां देहाची कारण ते नाशवंत

न वाटे मरूत आम्ही आत्मा असूनी भगवंत....३

आत्मा आहेची अमर मरणाची नसे भीती

जी भीती वाटते ती देहाची असती....४

आत्मा नसे कुणी तो तर प्रभूच आहे

साकारलेला सर्वत्र बाहेर व अंतरी राहे...५

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

bknagapurkar@gmail.com

जीवनपथ सुकर करा गणदेवा हो

सूखशिखरीं दु:खदरीपासुन न्या हो ।।

गडबडतो धडपडतो मी, पडतो मी

बडबडतो कुढतो चिडतो रडतो मी

अजुन घडा कच्चा, परिपक्व हवा हो ।।

अंध तरी, वा लोचन बंद करी मी

मंदबुद्धि आहे, मदमत्त परी मी

अक्षय प्रज्वलित करा ज्ञानदिवा हो ।।

नि:पाता माझ्या मनिंची चंचलता

निश्चल मन होइ, नाम तुमचें घेतां

विफल-जीवनास मिळे अर्थ नवा हो ।।

त्यजिन पदीं मदमत्सर विषयवासना

काम क्रोध लोभ मोह त्यजिन ‘मीपणा’

होउन कृतकृत्य पूर्ण, त्यजिन भवा हो ।।

- - -

भव : जग

-

-- सुभाष स. नाईक

( जुन्या काळीं, अर्जन्सी दर्शविण्यासाठी असें लिहीत –

‘जेवत असलात तर हात धुवायला इकडेच या’.

त्या आधारानें, हें काव्य, जरासें खट्याळ ).

तुम्ही

तातडीनें इकडे या,

अर्जंट या.

जेवत असलात तर

हात धुवायच्या आधी

इकडे या.

अन् मत द्या.

पाणी पीत असलात तर

फुलपात्रं खाली ठेवण्यांआधी

इकडे या.

अन् मत द्या.

आंघोळ करत असलात तर

कपडे बदलण्यांपूर्वी,

ओल्या कपड्यांनीच

इकडे या.

अन् मत द्या.

पण दुसरा ‘अर्जंट कॉल’

आला असला,

आणि तुम्ही

टॉयलेटमध्ये असलात तर,

तर घाई करूं नका,

तुमचा वेळ घ्या,

तिकडेच हात धुवा,

नंतर या.

मात्र, या.

अन् मत द्या.

(आणि तेंही आम्हालाच). १

कारण,

तुमच्या भेटी घेऊन,

अन् तुम्हाला ‘भेटी’ देऊन

आम्ही इनव्हेस्ट केलेलं आहे,

त्याचं ‘रिटर्न’

नको कां आम्हाला मिळायला ? २

आमचा कँडिडेट

निवडणुकीतून ‘रिटर्न’ होऊन

घरीं बसायला नको ;

तर, तो

MLA म्हणून

विधानसभेत

‘रिटर्न’ व्हायला हवा. ३

म्हणून,

जेवत असलात तर

हात धुवायच्या आधी

इकडे या.

अन्, टॉयलेटमध्ये असलात तर

दमानं या,

हात धुवून या.

पण या जरूर. ४

हात धुवा किंवा धुवूं नका,

पण धुतल्या तांदळासारखं वर्तन ठेवा,

या, आम्हांलाच मत द्या,

आणि आम्हांलाच जिंकवा. ५

- - सुभाष स. नाईक

सारेच आहे प्रभूमय,
अणूपासून ब्रह्मांड होय...१,

ब्रह्मांड भाग तो ईश्वराचा,
आकाश भाग हा ब्रह्मांडाचा....२,

सर्वत्र व्यापले आकाश,
न जाणती त्याचे पाश, ....३,

वायूचा होवून संचार,
जीव जंतू जगविणार....४

वायू असे शक्तीचे रूप,
पेटवी तो प्राणदिप....५,

प्राण आपल्या अंतरी,
तोच असे रूप ईश्वरी....६

जसे शिव आणि शक्ती,
तसे प्राण व वायू असती...७,

बाहेरची वायू शक्ती,
अंतरिच्या प्राणास भेटती....८,

जाता दोन्ही एक होवूनी,
चेतना मिळते जीवनी...९

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com

आनंदाने नाचत गात,
घेत हृदयाचे ठाव ,
चाललो मी पुढे पुढे ,
झरा माझे नाव,--!!!

कपारीत डोंगराच्या,
जन्म होई माझा,
झुळझुळ वाहत जाता,
होत असे मी मोठा,--!!

शांत निर्मळ पाणी,
हळूहळू पुढे जातसे ,
पारदर्शक थेंब लोलक,
नजरेत ना भरती कसे,--!!

असे धवल थेंब धावती,
त्यांची बनते सुरेख नक्षी,
ती बघण्यास उत्सुक हा,
सारखे येती माझ्यापाशी,--!!

अशांत, अस्वस्थ चित्ता,
क्षणार्धात करतो शांत ,
मनस्ताप होता क्षणी,
धावती इथे निवांत,--!!

अवतीभोवती वृक्षराजी,
अन पक्ष्यांचे मंजुळ कूजन,
माझ्या पाण्याची धून मंजुळ,
हा पक्षीगान ते मधुर,-?-!!

मंद वारा संगतीला,
अखंड नित्य वाहे,
जो येईल तो आजूबाजूस,
निसर्गचित्रच पाहे,---!!!

तहान भागवण्या येती,
लहानथोर कित्येक पक्षी,
गोड पाण्याने तृप्त होतां
रमती बघा माझ्या वक्षी,--!!!

हिमगौरी कर्वे.©

डोळे उघडून बघा तुम्हीं आपल्या देशाला ।
महानतेची परंपरा दिसेल तुम्हाला ।।१।।

जगातील श्रेष्ठ देश म्हणूनी नाव होते त्याचे ।
आज विसरलो महत्त्व सारे आपल्या पूर्वजांचे ।।२।।

दोष असेल त्यांचा कांहीं सोडून द्यावा ।
परि अभिमान हा परंपरेचा मनात ठेवावा ।।३।।

डोळ्यांनी जे बघतो सारे सत्य समजता ।
कर्ण ऐकवी आम्हांस ज्ञान जे चूक ठरविता ।।४।।

कित्येक गोष्टीची उकलन होती वेदामध्ये आपल्या ।
परि पुराणातील वांगी समजूनी फेकून त्या दिल्या ।।५।।

आमचे जवळील ज्ञान गंगाजळ आम्ही विसरतो ।
परकियांची कास धरूनी वाट भटकतो ।।६।।

ते तर आहे महाठगते वेद नेई चोरूनी ।
पिऊनी आमचीच ज्ञान गंगा चाले मान उंचावूनी ।।७।।

विचार करावा थोडा याचा शांत चित्ताने ।
मालक तुम्ही असूनी घराचे नोकर परि बनले ।।८।।

अमेरिकेतील वैज्ञानिकाने नूतन शोध लाविला ।
अनेक प्रयोगाचा आधार घेऊन निष्कर्ष मांडला ।।९।।

गर्भाशयातील अर्भक देखील सारे ऐकू शकते ।
चंचल त्याचे कर्णेद्रिये असूनी ध्वनी लहरी खेचते ।।१०।।

विस्मित होतो सारे आपण प्रयोग हा जाणता ।
परि सहजपणे विसरूनी जातो अभिमन्यूची कथा ।।११।।

ऐके सुभद्रेचे बाळ तेजस्वी चक्रव्यूह भेद ।
हुंकार निघाला गर्भामधूनी सांगे महाभारत ।।१२।।

तेहतीस कोटी देव सारे फिरती आकाशी ।
नारद मुनींचा संचार होता विश्व मंडळाशी ।।१३।।

अंतराळी चालला मानवच्या दिसे दूरदर्शनी ।
चेष्टा करितो नारदाची आम्ही गोष्टी त्या समजूनी ।।१४।।

प्रवास करिता विमानातूनी आधुनिक जगाच्या ।
करमणुकीसाठी कथा वाचतो पुष्पक विमानाच्या ।।१५।।

दुर्बिण त्यांची घेवूनी आम्ही पाही दुरीचे तारे ।
आर्यभट्ट इंदूमतीचे खगोल ज्ञान विसरून जातो सारे ।।१६।।

विनाशाच्या काठी आहे जग आजच्या क्षणाला ।
अमेरिका,रशियाची क्षेपणास्त्रे भिवविती जगाला ।।१७।।

फार पुरातन काळी देखील महायुद्ध झाले ।
कर्ण, अर्जून, भिष्म, द्रोण यांनी क्षेपणास्त्र वापरले ।।१८।।

विसरतो आम्ही इतिहास सारा आपल्या भूमिचा ।
वेद उपनिषदे ग्रंथ पुराणे हाच पुरावा त्याचा ।।१९।।

सोन्यासारखी धरणी आमची आम्हां सारे देई ।
कष्ट तुमचे तिजला मिळतां नंदनवन ते होई ।।२०।।

डॉ. भगवान नागापूरकर
९००४०७९८५०
bknagapurkar@gmail.com