कसे आले कुणास ठाऊक नाणे माझे हाती

गर्दीमधल्या कुण्या प्रसंगी खोटा शिक्का येती

प्रयत्न सारे व्यर्थ जाऊनी कुणी घेईना त्यातें

कसा आला नशिबी निराशा मनी येते

अंध व्यक्तीचे स्टॉल बघूनी तिकीट एक घेतले

लॉटरीसाठी घातला रुपया अंधाचे हाती दिले

मनी चरकलो शब्द ऐकूनी त्या अंध व्यक्तीचे

नशीब तुमचे थोर असूनी यश येईल तिकीटाचे

केवळ त्याने स्पर्श करुनी जाणले माझे नशिब

भाग्यवान ठरवूनी सांगे मिळेल धनलाभ

खोटा शिक्का घेऊन देखील शब्द बोलला प्रेमाने

नीच मनाचा असून मी पचविले ते हसण्याने

टिपून ठेवला नंबर त्याचा एका कागदावरी

कोटाच्या खिशांत ठेवले तिकीट जपून भारी

निकाल वाचूनी नाचू लागतो आनंदाने पुरता

लाखाचे ते बक्षिस लागूनी लाखोपती बनता

धावत गेलो ऑफिसातूनी तिकीट घेण्या घरी

कोट नव्हता दिसत तेथे रोजच्या जागेवरी

इतर कपड्यामध्ये टाकला धूण्या परीटाकडे

धावत सुटलो नदीवरती शोधण्या तो तिकडे

सुकवलेल्या कपड्यातूनी कोट काढला

तुकडे बघूनी त्या तिकीटाचे मुर्च्छा आली मला

खरय़ा शिक्क्यासम चालले नशिबही वेगाने

खोटेपणाची जाण येता थांबून गेले त्वरेने

डॉ. भगवान नागापूरकर

९००४०७९८५०

या कातरल्या क्षणांना,
सय तुझी येते,--
उन्हाची तप्त काहिली,
चटकन् दूर होते,
वारा धुंद वाही,
ढग जाती प्रवासी,
अधूनमधून बिजलीही,
उगा आपुले दर्शन देई,
अशा वेळी आठवे मज,
सोनेरी प्रभेची सांज,
याच समुद्रकिनारी,
वाजली मिलनाची गाज,
नभ सुंदर सोनबावरे,
होते भेटीस साक्षी,
कूजन करीत बागडती,
पक्षी आनंदें वृक्षी,
किनारा दूरवर तटस्थ,
उभ्याने राखी सागराला,
मिलनाची किती उदाहरणे,
ठेवून समोरी चंद्राला,---!!!
या मंतरलेल्या क्षणांना,
आठवे चांदणी उगवती,
प्रेमाखातर सुधाकराच्या,
नशेत त्या नाचती -गाती,
तिच्यावर चढली धुंदी,
आजही मज नीट स्मरे,
इकडे धरणीवर खाली,
कुणी प्रेमवीर गात फिरे,
अशी चांदणी नाचती-गाती,
इथेच त्याला ओढत आणी,
खळाळूंन उत्तेजित होई,
निळ्याशांर लाटांचे पाणी,--!!!!

हिमगौरी कर्वे.©

वांझ आसवांच्या श्रद्धांजली आत्म्याच्या शांतीसाठी..
वाहण्याची चढाओढ पाहताना अंगावरला एक एक कपडा उतरला जातो.
रोज रोज मरणयातना भोगणारी माणसे ..
मरण येत नाही म्हणून जगत असतात.
आणि त्यांच्या उजाड आयुष्याच्या कॅनव्हास वर
आपल्या आयुष्याची मानपत्रे लिहून घेणारी
बेगडी जात आपली शेज सजवीत असते..
आपल्या आयुष्याचा ऱ्हस्व_दीर्घ विसरलेल्या माणसांच्या
पिढ्यान_पिढ्या जिवंत ठेवण्याचा कुटील डाव
खेळण्यात धूर्त कावेबाज प्रेषित कायमच सफल ठरत आलेत.
जेव्हा जेव्हा माणसे एकमेकाशी माणसासारखी वागतील याची
पुसटशी शंका आली की ..
हे प्रेषित आपापल्या रंगांच्या पेटंटवर मालकीहक्काचा
दावा करून गरळ ओकून जातात..नि तो झेलून
स्वत:च्या खांदयावर यांचे मुखवटे मिरवीत
नंतर कितीक बापुडे सती जातात याची गणती नाही...
यांचे रंग जरी वरून वेगळे दिसत असले तरी
त्यांची DNA चाचणी एकाच श्वापदाच्या पिलावळीची साक्ष देते..
या सगळ्याच मार्तंडाच्या हाताना लाल रक्ताची चटक लागलेली असते..
त्यांना जेव्हा कोणी कधी काळी हटकले ..
तर गलका एवढाच कि समोरच्यापेक्षा
माझी दोन बोटे कमी रंगलीत..
या अल्याडल्या नि पल्याडल्या दोघांनीही
त्यांनी आखून दिलेल्या लक्ष्मणरेषा त्यांच्यासाठी अपवाद
आहेत असे फतवे काढून आधीच सामान्य माणसांना
नि:शस्त्र केलेले असते...
आणि मग कमरेखाली वार करताना
त्याला धर्माचा कोण टिळा लावून ..तर कोण फतवा काढून
पावित्य्र बहाल करीत जातो..
व्यभिचार ज्यांचा श्वास आहे
त्यांनीच स्वत:ला कुणाच्या पावनतेच दाखला देण्यास
अधिकृत केल्यावर ..
इथे बलात्काराच्या राती नोंदीविना दफन होणे अनिर्वार्य...
इथल्या देवादिकांचे पावित्र्य
कुणा मर्त्य माणसांच्या एखाद्या अतिरेकी कृतीतून बाटले जाते ..
अशी हाकाटी देणाऱ्या तथाकथित रखवालदारांचा
हा पोरकटपणा नसून त्यामागे दूरगामी वाताहत
होण्यासाठीचा कुटील डाव असतो..
यातच त्यांच्या अस्तित्वाला बळकटी देणारी बीजे दडलेली असतात..
जिथे एकाच धर्माची वस्ती आहे त्या गावात रामराज्य
आहे असाही काही गाव नव्हता आणि असणार नाही..
मग या धर्माच्या नावावर माणसांना एक होण्याची
तरफदारी फिजूल आहे हे कुणाला का कळत नाही..
ते फतवे..ते नारे..ते जय हो
याना नकार देण्याचा पर्याय कोणीच का स्वीकारीत नाही...
इतिहासाच्या पानावर आपली imprint उतरावी म्हणून ..
माणसे स्वत:चं माणूसपण पणाला लावतात .
हा माणसांचा उन्माद ..
माणसाची माणूस म्हणून ओळख पुसून टाकणारा आहे..
हजारो वर्षाच्या संस्कृतीचा (?) वारसा मिरविताना ..
लोकांच्या भावनांशी खेळून त्यांना संमोहित करून
कधी बळी देऊन ..तर कधी आत्मघात करावयास प्रवृत्त
करून कुरुक्षेत्रावर मुडद्यांची रास रचली जाते ..
आज वर्तमान सगळ्या बांधवाना मुलभूत गरजा पुरवत नाही..
याबद्दल खरंतर सगळ्या धर्माच्या ..जातीच्या
ठेकेदारांना लाज वाटावयास हवी..
पण तसे न होता ..
त्यांच्या सोयीनुसार निती_अनीतीच्या व्याख्या बदलल्या जातात..
भूतकाळाला कवटाळून बसण्याची सक्ती करून
वर्तमान उपभोगू देत नाहीत..भविष्याला हाकही मारू देत नाहीत..
इथे जो तो दुसऱ्याला देशप्रेमाची ओळख पटवायला सांगत आहे..
जणू आपल्या नावावर या देशाचा सातबारा
निघाल्यासारखा ...
यांना “ देश ” आणि “ प्रेम ” या दोन्हीच्या व्याख्या नि
त्यात दडलेला भावार्थ याचा ठावठिकाणा माहित नाही...
देश म्हणजे नुसत्या अक्षांश आणि रेखांश यामधला
जमिनीचा तुकडा नसून ..
त्यात राहणाऱ्या आपल्यासारख्या
हाडामांसाच्या माणसाच्या काळीजांचा थवा असतो ..
हे यांना कुणीतरी सांगायला हवं ..
अन्यथा देशप्रेमाचे धिंडोरे पेटविणारे
तथाकथित देशप्रेमींचे हात..
आपल्याच देशवासीयांचे ..गळे कापताना..
त्यांच्याकडून लाच घेताना ..त्यांना देताना ..
त्यांच्या आब्रू लुटताना..
त्यांच्या असहाय्यतेचा फायदा घेताना..सावकारी करताना ..
नक्कीच कापले असते..
स्वातंत्र्य मिळून इतक्या वर्षांनी..
आपण नागरिकांच्या मुलभूत गरजा भागवू शकलो नाही..
अन्न..पाणी..निवारा..आरोग्य..
हजारो शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या रोज चालूच आहेत..
इतक्या ठार आंधळ्या..बहिऱ्या..आणि असंवेदनशील
माणसांचा हा देश आपण कुठल्या तोंडाने
जागतिक महासत्ता बनवू पाहत आहोत ..
आणि ती महासत्ता बनण्याचे आपण काय निकष ठरविलेत..
काय मापदंड आखलेत..
भाबड्या माणसांच्या डोळ्यातील आश्रू पुसायचे सोडून ..
त्यांना कुठल्या ना कुठल्या अफूचा डोस पाजून
सावध होऊ द्यायचे नाही..
त्याच्या वर्तमानावर काहीही उत्तर नसल्याने ..
किंबहुना जाणूनबुजून न काढून आपल्या खुर्च्या उबवित राहणे
हीच या सगळ्या रंगांच्या लोकसेवकांची देशप्रेमाची व्याख्या आहे..
आणि सगळा दोष त्यांचा मुळीच नाही..
We get the Rulers we deserve..
या अगाध विश्वाच्या लाखो वर्षापासून असणाऱ्या अस्तित्वाला ..
आपल्या तुटपुंज्या आयुष्याच्या कालखंडात
झाकळून टाकण्याची राक्षशी महत्वाकांक्षा नि
त्यासाठीची अघोरी वाटचाल रोखण्यासाठी आपला प्यादे म्हणून होणारा वापर
आपण स्वत:च रोखला पाहिजे..
त्यासाठी आणखी कुणा प्रेषिताची वाट पाहणे ही आत्महत्या ठरेल..

-- रजनीकान्त

जशा संध्याछाया येती, नयन माझे भिजतात ,
आठवणींचे माणिक-मोती,
सर सर खाली ओघळतात,--!!!

हात तुझा धरुनी हाती,
प्रेमाची केली वाटचाल,
नियतीने पण चाल खेळली, प्रितीची दुधारी वाट,--!!!

निळ्याशार गहिऱ्या लोचनी, वाचली प्रीतीचीच *आंण,--
तनामनात सामावून गेली,
तव ओढीला नच वाण,--!!!

आज कितीदा स्मरली,
प्रीत फुले ती सुगंधी,
परस्परांवर सारी उधळत,
करायचो रे नजरबंदी,--!!!

वाद अबोल्यांच्या त्या क्षणी, तरुणपणाचा सगळा जोश,
शब्द जरी कठोर बोलती,
श्वासात गुंतले सदा श्वास,--!!!

ऋतू सारे सारखे बदलती,
स्मरण यात्रेचा काळ लोटत,
इकडून तिकडे वारे वाहती,
त्यात आठवांचे ओले साद,--!!

किती काळ पुढे जाई,
अजूनही उभे तिथेच आपण,
पाणी पुलाखालून जाई,
हृदयी तरी आठवणी धरून,--!!

© हिमगौरी कर्वे.

मी शांत बसलेला असताना
मी एकटा असतो; स्वत:शीच
जगापासून दूर...
मी जगाचा तिरस्कार करतो
हे जग स्वार्थी आहे, ढोंगी आहे
भयानक क्रूर आहे, आपमतलबी आहे
हे जग माझ्यासाठी नाही
मी या जगाचा धि:कार करतो

माझ्यापुढे ठाकलेला असतो आदर्शाचा हिमालय
सुंदर, स्वच्छ, स्फटिकधवल
दूरदूरुन मला खुणावत असतात
विवेकानंद, राम नावाची त्या हिमालयाची उंच शिखरे
शिवाजीच्या असामान्यतेची विविधरुपे
स्वाभिमानसूर्याची भेदक, जहाल किरणे
टिळक, सावरकर नावाची!
याक्षणी माझ्या चेहऱ्यावर साचतो दिव्य प्रकाश
आदर्श नामक पैलूदार हिऱ्याचा
त्याक्षणी मी भारावून जातो; नि
नेमका जगरहाटीपासून दूर सरकतो
माझ्यापुढे उभे असतात; नाना प्रश्न
स्वाभिमानाचा, अस्मितेचा, देशप्रेमाचा, आपलेपणाचा, न्यायाचा
जे वर्षानुवर्षे अनुत्तरित राहिलेले आहेत
ज्यांना आज लाज झाकण्यापुरतेही कपडे नाहीत
असे अनेक नागडे प्रश्न!
अखेर हे जपायचं कुणी? कुणीतरी जपायलाच हवं
लिलावात निघालेली नीतिमत्ता कुणीतरी राखायलाच हवी
पण....
या सगळ्या गर्दीतून एक नेमका प्रश्न निसटला होता
पोटापाण्याचा! जीवनसंघर्षाचा!!
उदात्तता कुणीतरी सांभाळायला हवी असा फक्त मी जप करतो
प्रत्यक्षात तसं करण्याचं धाडस मला होत नाही
कारण, मला पुढे यायचं आहे
आता माझ्यापुढे आदर्श असतो
-मंत्र्याच्या आश्वासनाचा
मग मी माझ्या आदर्शाचं वल्हं
अलगद दुसऱ्याच्या हातात सोपवतो
नि घाईघाईने जगाच्या गर्दीत सामील होतो
या काळ्या महासागरात विलिन होतो एक बिंदू होऊन
लोकलच्या गर्दीत आपसूक पुढे सरकल्या जाणाऱ्या माणसासारखा

-यतीन सामंत

विस्तीर्ण समुद्र किनारी,
फिरत फिरत निघाले,
वाळूत चालताना ठसे,
पावलांचे उमटलेले, --!!!

दूर क्षितिजी सूर्यबिंब,
घाईत होते चालले,
रंगांची आरास पाहून,
अचंबित की झाले,--!!!

ढगांमागून निघाला,
संधिप्रकाश आता,
दिसू लागला धरणीवर,
पखरुन घातलेला, --!!!

याच ढगांवर स्वार होऊन,
निघाला सोन्याचा गोळा, आभाळाला सप्तरंगी,
आज साज चढवलेला,--!!!

किती रंगांची रासक्रीडा,
गगनी होती चाललेली,
चकित होऊनी धरा,
कशी रंगात रंगलेली,--!!!

उन म्हणावे तर थोडे,
काढता पाय घेतलेले,
तमाने पुढे येऊन,
पाऊल आत टाकले, --!!!

चांदण्यांचे पुंज,
दिसू लागले जागोजागी,
आकाशाचा निळा गालिचा,
भरून गेला पदोपदी,--!!!

लांबवर दूरस्थ किनारा,
दिसत होता तटस्थ उभा,
केव्हाच सारी उडून गेली,
येथील पक्ष्यांची सभा, --!!!

पार लांबवर उंच उंच,---
बुडू लागला सोन्याचा गोळा, समुद्रात तो, का समुद्र त्यात,
बघूनही कळेना मला,--!!?

लाटेवर लाट वरचढ ठरुनी,
निघाली कशी पुढे ,
निरोप द्याया सज्ज,
नाराज वातावरण केवढे,--!!!

गगनी उगवला तोच आपला, लाडका चंदामामा,
सारे विसरून गेले प्रकाशा,
अंधाराची त्याला आभा,--!!!

पांढरी,तांबडी,केशरी,करडी,
जांभळी राखाडी, सोनेरी,
सूर्यबाप्पाची मिरवणूक निघाली,
सप्तरंगी मस्त रथांतुनी,--!!!

स्तिमित होऊनी धरा,
बघत राहिली किती,
त्या रंगांची रासक्रीडा,--!!!
सूर्यदेव मध्ये उभे तसे,
गोकुळी खेळे हरी,जसा,
भोवती नाचताना गोपिका,--!!!

हिमगौरी कर्वे.©

सृष्टी गाते हिरवे गाणे हिरव्या हिरव्या ओठांनी

घर -दार
ऑफिस- बिफीस
पोरं-सोरं
लोकल -बिकल
रीक्षा -बिक्षा
रोज दिवसभर
जा- ये

या वळणावर

खुप हुंदडलो
बहुत बागडलो
मनमानी जगलो
लाडाकोडात वाढलो
*बालपण*
या वळणावर

थोडा शिस्तिचा बडगा
झालो थोडा मी कोडगा
अभ्यासाचा असे तगादा
काय करू आता सांगा
*कौमार्यपण*
या वळणावर

मौज मस्ती व्याख्या बदलली
यौवनाची नशा चढली
स्वतंत्रतेची बाधा जडली
*तारुण्यपण*
या वळणावर

सारी नशा उतरली
लग्नबेडी पायी आली
संसारी खेळी चालली
जबाबदारीने कंबरडे वाकली
*प्रौढपण*
या वळणावर

संपल्या जबाबदाऱ्या
चला करू आता मौजमजा
कसले काय.......
आजारपणात देह गांजला
दवाखान्याची पायरी चढताच खिसा फाटला
*म्हातारपण*
या वळणावर

शिणला हा देह
आधी-व्याधीने
मरणासन्न देहास
वेध लागले मृत्यूचे
धिंडवडे ओल्या देहाचे
*आजारपण*
या वळणावर

-- सौ.माणिक शुरजोशी
नाशिक