या विश्वामधे अनेक ठिकाणी अनेक Universes असू शकतात आणि त्यातील काही असे असू शकतात की तिथे तुमच्या हुबेहूब जीवनाचे प्रति रूप असू शकते अर्थात समांतर ब्रम्हांड.

ब्लूटूथ हे संदेशवहनाचे एक तंत्रज्ञान आहे. विशेष म्हणजे यात कुठल्याही वायरचा वापर न करता एकमेकांशी संपर्क प्रस्थापित करता येतो, तसेच माहितीची देवाणघेवाणही सुरक्षितपणे करता येते.

अनेकदा विद्युत उपकरणे किंवा सिगरेट यामुळे घरात आग लागून प्राणहानी व वित्तहानी होण्याचा धोका असतो. जिथे धूर आहे तिथे आग आहे असे म्हटले जाते, त्यामुळे धूर शोधणे ही आग रोखण्यातील एक महत्त्वाची पायरी मानली जाते. अमेरिकेतील मूळ रहिवासी हे धुराच्या मदतीने संदेश पाठवित असत, पण आता आपल्याला धुरातून धोक्याचा संदेश मिळू शकतो. धूम्रशोधकाचा शोध १८९० मध्ये एडिसनचा सहकारी फ्रान्सिस थॉमस अपटन यांनी लावला. त्यानंतर घरात बसवता येतील अशी यंत्रे ड्युअन पीअरसॉल व स्टॅन्ले पीटरसन यांनी तयार केली. धूम्रशोधक यंत्र म्हणजे स्मोक डिटेक्टर हे तसे साधे व कमी खर्चाचे यंत्र असते.

ते इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीवर आधारित असते. इलेक्ट्रॉनिक डोळा व इलेक्ट्रॉनिक नोज या दोन प्रकारात ते उपलब्ध असते. इलेक्ट्रॉनिक डोळा प्रकारात तो ऑप्टिकल स्मोक डिटेक्टर असतो. हा डिटेक्टर घराच्या सिलिंगला बसवलेला असतो. जेव्हा काही जळायला लागते तेव्हा धूर होतो व तो प्रथम सिलिंगच्या दिशेने जात असतो, कारण तो हलका असतो. या डिटेक्टरमध्ये इन्फ्रारेड लाईटचा किरण सोडणारे एक चेंबर असते, फोटोसेल असतो, त्याच्यावर प्रकाश पडताच तो वीजनिर्मिती करतो. जेव्हा धूर नसतो तेव्हा प्रकाश किरण हा एलईडी व डिटेक्टर यांच्यात फिरत राहतो त्यावेळी सगळे आलबेल असते. पण आग लागली, धूर झाला तर तो चेंबरमध्ये जातो व प्रकाश किरणाला अडवतो. त्यामुळे फोटोसेलवर प्रकाश पडत नाही, त्यामुळे विद्युतपुरवठा खंडित होऊन बेल वाजते. त्यामुळे रात्री गाढ झोपेत असतानाही आग लागली तरी तुम्ही जागे होता व पुढचा अनर्थ टळतो. 'आयनायझेशन स्मोक डिटेक्टर' हा आणखी एक प्रकार यात असतो. तो ऑप्टिकल स्मोक डिटेक्टर इतका महाग नसतो. त्याला 'इलेक्ट्रॉनिक नोज'" असेही म्हणतात. या यंत्राने धुरामुळे कुठले रेणू आत येत आहेत ओळखले जाते, त्यामुळे त्यांना आयनायझेशन स्मोक डिटेक्टर असे म्हणतात. डिटेक्टरमध्ये अमेरिकियम नावाचे रसायन असते. त्यातून किरणोत्सारी कण (अल्फा पार्टिकल्स) बाहेर पडत असतात. ते एका छोट्या चेंबरमध्ये जमा होतात, त्यांचा हवेच्या रेणूंशी संपर्क येताच त्यांचे आयनात (विद्युतभारित अणू) रूपांतर होते.

हे आयन दोन इलेक्ट्रोडमध्ये फिरतात, त्यामुळे वीजप्रवाह चालू होतो व डिटेक्टरमधील सर्किटला ऑल इज वेलचा संदेश मिळतो. पण जर आग लागली तर धूर डिटेक्टरमध्ये येतो व चेंबरमध्ये अडथळा निर्माण होतो. धूर आयनांना चिकटतो व वीजप्रवाह खंडित होतो. हा बदल लक्षात येताच धोक्याचा भोंगा वाजू लागतो.

डीएनएमध्ये असलेले प्युरीन आणि, पिरिमिडीन बेसेस डीऑक्सिरायबोज साखर आणि प्रथिनांच्या पचनातून मिळणाऱ्या अमिनो आम्लांपासून बनतात. यातील ॲडेनीन, रायबोज साखरेबरोबर अँडिनोसिनचा रेणू बनवितो. अँडिनोसिन फॉस्फेटशी बंध तयार करून असे काही रेणू बनवितो ज्यात विविध प्रक्रियांसाठी लागणारी उष्मांक शक्ती सामावलेली असते.

सीडी व डीव्हीडी यांच्यापेक्षाही अधिक सरस असे तंत्रज्ञान असलेल्या ब्लू रे डिस्कचा जन्म अलीकडच्या काळातील आहे. डीव्हीडीनंतर विकसित झालेले हे तंत्रज्ञान आहे. ब्लू रे डिस्कला बीडी असे संक्षिप्त नाव आहे. डीव्हीडीप्रमाणेच ही ऑप्टिकल डिस्क असून सीडी व डीव्हीडी या दोन्हीतील कमतरता यात भरून काढल्या आहेत.

मांस-मटण भाजताना त्याचा रंग का बदलतो? बरं त्याचा जो रंग बदललेला असेल, तोच रंग कायम राहत नाही. जसजसं ते भाजत जावं, त्याप्रमाणे त्याच्या छटाही बदलत जातात. असं का बरं व्हावं?

बंदर म्हणजे जहाज उद्योगाचा कणा. योग्य बंदर उपलब्ध नसेल, तर जहाज वाहतुकीची उद्दिष्टे सफल होणार नाहीत जहाज वाहतुकीसाठी बांधली गेलेली बंदरे ही वेगवेगळ्या प्रकारची असतात. जहाजातील मालाच्या प्रकारानुसार बंदरात त्या-त्या प्रकारच्या सोयी असाव्या लागतात. या सोयींनी बंदरांच्या स्वरूपात वैविध्य आले आहे. बंदरांच्या वैविध्याचा हा आलेख…

एखाद्या प्रचंड आकाराच्या इमारतीची वा तत्सम बांधकामाची निर्मिती जशी आव्हानात्मक असते, तसेच त्या बांधकामाचे पाडकामही आव्हानात्मक असते. मोठे बांधकाम सुरक्षितपणे पाडताना, अनेक अडचणींवर मात तर करावी लागतेच; पण त्याचबरोबर पाडकाम करणाऱ्या तज्ज्ञांचे स्थापत्यशास्त्रातील ज्ञान, अनुभव, कौशल्य हे सर्वच पणास लागतात. अशी मोठी पाडकामे करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या विविध पद्धतींची ही ओळख…

काही प्राणी उष्ण रक्ताचे असतात, तर काही प्राणी थंड रक्ताचे असतात. उष्ण रक्ताचे प्राणी आपल्या शरीराचं तापमान नियंत्रित करू शकतात. त्यामुळे उष्ण रक्ताचे प्राणी तापमानातील बदलांना अधिक समर्थपणे तोंड देऊ शकतात. थंड रक्ताच्या प्राण्यांना मात्र शरीराचं तापमान नियंत्रित करता येत नसल्यानं, या थंड रक्ताच्या प्राण्यांची बदलत्या तापमानाला तोंड देण्याची क्षमता मर्यादित असते.

भारतातील विविध ठिकाणच्या नैसर्गिक परिस्थितीत जमीन-अस्मानाचा फरक आहे. भारतात एका बाजूला थरच्या वाळवंटासारखे रुक्ष प्रदेश आहेत, तर दुसऱ्या बाजूला मेघालयासारखी आत्यंतिक पावसाची राज्यं आहेत.